လေးဆယ့်မြောက် အခန်းငယ်၏ ဝှက်ထားသော သမိုင်း - အမှတ် သုံးဆယ်

ဧဇေကေလ ကျမ်း၌ ယေရုရှလင်မြို့ကို “ဝိုင်းပိတ်ခြင်း” သည် သားရဲ၏ ရုပ်ပုံ ဖွဲ့စည်းခြင်းကို အမှတ်အသားပြုသောကြောင့်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ထာဝရကံကြမ္မာကို ဆုံးဖြတ်မည့် စမ်းသပ်ချက်ဖြစ်သော “နိမိတ်လက္ခဏာ” ပင် ဖြစ်သည်။

“ပြင်ဆင်မှုများ”၊ “လှုပ်ရှားမှုများ” နှင့် “ဖြစ်ရပ်များ” ကို စမ်းသပ်ခြင်းမတိုင်မီ ကြိုတင်သိမြင်၍ အသိအမှတ်ပြုရမည်။

ဤအရာတို့ ပြည့်စုံအကောင်အထည်ဖော်မည့် အချိန်၏ အလွန်တံခါးနားဝ၌ ကျွန်ုပ်တို့ ရပ်တည်နေကြသဖြင့်၊ “ကြီးမား၍ ဂုဏ်သိက္ခာပြည့်ဝသော အဖြစ်အပျက်များကို” ကျွန်ုပ်တို့ “မဖြစ်မနေ သိမှတ်ရမည်”။ “တံခါးနား” ဟူသော အညွှန်းသည် ထိုအဖြစ်အပျက်များ ပြည့်စုံမတိုင်မီပင် ၎င်းတို့ကို နားလည်သဘောပေါက်ထားရမည့် ကျွန်ုပ်တို့၏ လိုအပ်ချက်ကို ဖော်ညွှန်းသည်။

သားရဲ၏ရုပ်တုဖွဲ့စည်းခြင်းသည် ပထမဦးစွာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ပြီးမြောက်စေကာ၊ ထို့နောက် ကမ္ဘာလောက၌လည်း ဖြစ်ပေါ်လာ၏။

၄၉၆ ခုနှစ်တွင် ဖရန့်တို့၏ဘုရင် ကလိုဗစ်သည် ကလိုတီလ်ဒါနှင့် အိမ်ထောင်ပြုထားခဲ့သည်။ ကလိုတီလ်ဒါသည် ဘာဂွန်ဒီ၏ မင်းသမီးတစ်ပါးဖြစ်၍၊ ဘာဂွန်ဒီဘုရင် ချီလ်ပေရစ် ၂ ၏ သမီးဖြစ်သည်။ မိသားစုအာဏာလုယက်မှုအတွင်း သူမ၏ဖခင်နှင့် မိခင်တို့ သတ်ဖြတ်ခံရပြီးနောက်၊ သူမသည် မိခင်ဘက် ဦးရီးတော်၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင် နေထိုင်ခဲ့ရပြီး၊ ထို့နောက် ၄၉၃ ခုနှစ်တွင် ဖရန့်တို့၏ဘုရင် ကလိုဗစ် ၁ အား လက်ထပ်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည်။ သူမသည် ကက်သလစ်ဖြစ်ပြီး၊ ဆိုလိုသည်မှာ ရောမအသင်းတော်၏ နိုင်စီယာ/အော်သဒေါက်စ် ယုံကြည်ခြင်းကို ကိုင်စွဲသူဖြစ်သည်။ ဤအချက်ကြောင့် သူမသည် အာရီးယန် ခရစ်ယာန်များဖြစ်ကြသော ထိုခေတ်က အခြား ဂျာမနစ် မင်းမျိုးမင်းနွယ် မိသားစုများစွာနှင့် ကွဲပြားလျက်ရှိခဲ့သည်။ သူမ၏မိခင် ကာရေတီနာသည်လည်း ကက်သလစ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ကလိုတီလ်ဒါသည် ထိုယုံကြည်ခြင်း၌ပင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ သူမကို ကလိုဗစ်အား ပုဂံဝါဒကို စွန့်လွှတ်၍ ကက်သလစ်ဗတ္တိဇံကို ခံယူစေရန် မပြတ်တစိုက် တိုက်တွန်းခဲ့သူအဖြစ် မှတ်မိကြပြီး၊ ထို့နောက် ၄၉၆ ခုနှစ်တွင် သူ၏ဘာသာပြောင်းလဲခြင်းသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ အစောပိုင်းသမိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်ဟု ခေါ်ဆိုခံရသော ဘာသာရေးသမိုင်းတို့အတွင်း အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်ရပ်များအနက် တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

၄၉၆ ခုနှစ်တွင် Clovis သည် ပါပစီ အာဏာသို့ တက်လှမ်းလာစဉ် အထောက်အကူပြုရန် ဥရောပနိုင်ငံရေးဖွဲ့စည်းပုံများက “ထ၍ ရပ်တည်” လာသော အစပြုအမှတ်အသားဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် သင်္ကေတဆိုင်ရာ မင်္ဂလာဆောင် လမ်းလျှောက်တန်း၏ အစပြုခြင်းကိုလည်း မှတ်သားပေးသည်။ ထို့ပြင် အခန်းငယ်ထဲရှိ “လက်နက်တပ်ဖွဲ့များ” သည် “ခွန်အား၏ သန့်ရှင်းရာဌာန” ကိုလည်း ညစ်ညမ်းစေမည်ဖြစ်ရာ၊ ထိုနေရာသည် ပုဂံရောမနှင့် ပါပလ်ရောမ နှစ်မျိုးစလုံးအတွက် ရောမမြို့ပင် ဖြစ်သည်။

ဒန်နီယယ်ကျမ်းစာအုပ်တွင် “သန့်ရှင်းရာဌာန” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော ဟေဗြဲစကားလုံး နှစ်လုံး ရှိသည်။ ဟေဗြဲစကားလုံး ‘miqdash’ နှင့် ‘qodesh’ တို့ကို နှစ်လုံးစလုံး “သန့်ရှင်းရာဌာန” ဟု ဘာသာပြန်ကြသော်လည်း၊ qodesh သည် သန့်ရှင်းသော အရာဝတ္ထုတစ်ခုကိုသာ ကိုယ်စားပြုနိုင်ပြီး၊ miqdash သည် အကြောင်းအရာအခြေအနေပေါ်မူတည်၍ သန့်ရှင်းသော သို့မဟုတ် မသန့်ရှင်းသော သန့်ရှင်းရာဌာနတစ်ခုခုကိုမဆို ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။

အခန်းငယ် သုံးဆယ့်တစ်တွင် ဖော်ပြထားသော “တန်ခိုး၏ သန့်ရှင်းရာဌာန” သည် ‘miqdash’ ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ရောမ၏ တန်ခိုးတည်ရာ သန့်ရှင်းရာဌာနကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထိုတန်ခိုးတည်ရာ သန့်ရှင်းရာဌာနသည် အယူမှားရောမအတွက်လည်းကောင်း၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအာဏာရောမအတွက်လည်းကောင်း၊ ရောမမြို့တော်ပင် ဖြစ်သည်။ အောက်တေဗီယန်က အင်ပါယာကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ဖြစ်စေခဲ့သော အက်တီယမ်စစ်ပွဲမှစ၍၊ အယူမှားရောမသည် ဒန်နိယေလ အခန်းကြီး ၁၁ အခန်းငယ် ၂၄ ၏ ပြည့်စုံခြင်းအရ သုံးရာခြောက်ဆယ်နှစ် (အချိန်တစ်ချိန်) တိုင်အောင် အနိုင်မယူနိုင်သော အင်အားရှိခဲ့သည်။

ရောမမြို့ကို “ခွန်အား၏ သန့်ရှင်းရာဌာန” ဟု ခေါ်ဆိုထားသည့်အရာသည် “ညစ်ညူးစေခြင်း” ခံရ၏။ (“ညစ်ညူးစေခြင်း” ဟူသည်မှာ ‘ဒဏ်ရာရစေခြင်း သို့မဟုတ် ပြိုကွဲပျက်သိမ်းစေခြင်း’ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။) ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းမှာ မြို့တော်အပေါ် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲမှ ထွက်ပေါ်လာသော “လက်ရုံးများ” အားဖြင့် ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအရာကို အဓိကအားဖြင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၈ ၏ ပထမတံပိုးလေးလက်ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။

၄၉၆ ခုနှစ်မှစ၍ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်လာသော သမိုင်းတွင် ရောမမြို့သည် ရောမအင်ပါယာ၏ တန်ခိုးနှင့် ဘုန်းအသရေမှ ရောမကက်သလစ်အင်ပါယာ၏ တန်ခိုးနှင့် ဘုန်းအသရေသို့ ပြောင်းလဲသွားရာ၌ ညစ်ညမ်းခြင်းခံရသည်ကို မြင်တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ ထိုလက်ရုံးများသည် နိုင်စိယအယူဝါဒဆိုင်ရာ ကက်သလစ်ဘာသာကို လက်ခံယူကြသဖြင့်၊ ထိုကျမ်းပိုဒ်၌ “daily” ဟူသော စကားလုံးဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ဟေသင်ဘာသာကို ဖယ်ရှားပစ်ကြလိမ့်မည်။

အက္ခရာ “အယ်လ်ဖာ” ဖြင့်ဖော်ပြထားသော ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်လက်ထပ်ခြင်းသည် ၄၉၆ ခုနှစ်တွင် မင်္ဂလာလက်ထပ်ပွဲအခမ်းအနား၏ ခရီးစဉ်ကို စတင်ခဲ့ပြီး၊ ၅၃၈ ခုနှစ်၌ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ၌ အပြီးသတ်ထိမ်းမြားခြင်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့ကာ၊ ထို့နောက် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ဒါနီယေလ အခန်း ၁၁ ၏ အခြားသဘောတူစာချုပ်လက်ထပ်ခြင်း အားလုံးကဲ့သို့ပင် ပယ်ဖျက်ခြင်းခံရလေ၏။ ဗျာဒိတ်ကျမ်းသည် ဥရောပဘုရင်များနှင့် ကက်သလစ်ဘာသာ၏ ပုပ်ရဟန်းမင်းများအကြားရှိ ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ အိမ်ထောင်ရေးဆက်နွှယ်မှုကို ထပ်မံဖြည့်စွက်ဖော်ပြထားသည်။ အကြောင်းမူကား ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၁၂ ၏ နဂါးသည် စာတန်လည်း ဖြစ်သကဲ့သို့ ပဂန်ရောမ၏ ဘုရင်များလည်း ဖြစ်ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

ဗျာဒိတ်ကျမ်း၌ ယောဟန်သည် ကက်သလစ်ဝါဒ၏ ပင်လယ်သားရဲထံသို့ ဘုရင်များ (နဂါး) က ပေးအပ်ခဲ့သော အရာသုံးမျိုးကို ကျွန်ုပ်တို့အား အသိပေးထားသည်။

330 မှ 538 အထိကာလသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာ၏ အင်အားပေးခံရခြင်းကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသော “ရှစ်” ဆင့် ပရောဖက်ပြုအမှတ်အသားကာလတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ထိုရှစ်ဆင့်တို့သည် မကြာမီရောက်ရှိလာမည့် တနင်္ဂနွေဥပဒေ၌ ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ သေစေနိုင်သော ဒဏ်ရာ ပျောက်ကင်းပြန်လည်သက်သာလာခြင်းအတွင်း ထပ်မံပြန်လည်ပေါ်ထွက်လာသည်။

အဆင့်ရှစ်ဆင့်အနက် ပထမအဆင့်မှာ ရောမမြို့ကို ပုပ်ရဟန်းအာဏာသို့ အပ်နှင်းခြင်းဖြစ်၍၊ အဋ္ဌမအဆင့်မှာ ထိုမြို့ကို သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၌ ဖော်ပြသော ပဉ္စမနိုင်ငံ၏ ပလ္လင်အဖြစ် အပ်နှင်းခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအရာသည် ၅၃၈ ကို ထိုင်ခုံတည်ရာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ “‘ရှေ့ရှိသော အဆင့်ခုနစ်ဆင့်ထဲမှ ဖြစ်သော အဋ္ဌမအဆင့်’” အဖြစ်လည်းကောင်း သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ပေးသည်။ ပထမအဆင့်မှာ ထိုင်ခုံတည်ရာကို အပ်နှင်းခြင်းဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ အဋ္ဌမအဆင့်လည်း ထိုင်ခုံတည်ရာကို အပ်နှင်းခြင်းဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၃၃၀ ခုနှစ်ရှိ ပထမအဆင့်သည် အယ်လ်ဖာဖြစ်ပြီး၊ ၅၃၈ ခုနှစ်သည် အိုမီဂါဖြစ်သည်။ ထိုင်ခုံနှစ်ခု၊ ချိုသုံးခု ဖယ်ရှားခံရခြင်း၊ နေ့စဉ်ယဇ်ကို ဖယ်ရှားခြင်း၊ ကလိုဗစ်၏ ဘာသာပြောင်းလဲခြင်းနှင့် ယူစတီနီယန်၏ အမိန့်တော်တို့သည် စုစုပေါင်း အဆင့်ရှစ်ဆင့်နှင့် ညီမျှပြီး၊ ထိုအဆင့်များသည် လက်ထပ်မင်္ဂလာဆောင်ရွက်မှုကို ဖော်ထုတ်သကဲ့သို့ နောက်ဆုံးတွင် မင်္ဂလာဆောင်ကိုလည်း ဖော်ထုတ်သည်။

၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ၅၃၈ ခုနှစ်၌ ပုပ်ရဟန်းအာဏာကို ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ တင်မြှောက်ခဲ့သော ဥရောပဘုရင်ဆယ်ပါးကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည့် အာဏာဖြစ်သော ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ထိုပင် ရာဇပလ္လင်မှ ပုပ်ရဟန်းအာဏာကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ ၅၃၈ ခုနှစ်မှ ၁၇၉၈ ခုနှစ်အထိ သမိုင်း၌ ဖော်ပြထားသော alpha စာချုပ်အိမ်ထောင်ရေးသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၇ ၏ ဘုရင်ဆယ်ပါးနှင့် ပုပ်ရဟန်းအာဏာတို့၏ omega စာချုပ်အိမ်ထောင်ရေးကို ပုံဆောင်ဖော်ပြသည်။ ၄၉၆ ခုနှစ်မှ ၅၃၈ ခုနှစ်အထိ အိမ်ထောင်လှည့်လည်ပွဲသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နောက်ဆုံး သမ္မတရှစ်ဦးနှင့် ကိုက်ညီသော အဆင့်ရှစ်ဆင့်ကို ပုံစံတင်ဖော်ပြသည်။ ကလိုဗစ်နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ဥရောပဘုရင်ဆယ်ပါး၏ သင်္ကေတများဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် မကြာမီရောက်ရှိမည့် တနင်္ဂနွေဥပဒေကာလ၌ ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၇ ၏ ဘုရင်ဆယ်ပါးအနက် အဓိကဘုရင်ဖြစ်လာမည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။

ဒံယေလအခန်းကြီး ၁၁ ၏ ယခင် သဘောတူညီမှုအရ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်း ငါးကြိမ်သည် နောက်ဆုံးကာလ၏ ဆဋ္ဌမမြောက်နှင့် နောက်ဆုံးသော သဘောတူညီမှုဆိုင်ရာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းနှင့် ကိုက်ညီညွတ်လျက်ရှိသည်။ မြောက်နှင့်တောင်၏ အာလဖာနှင့် အိုမီဂါ သဘောတူညီမှုဆိုင်ရာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းများသည် သတို့သမီးကို တောင်ဘက်မှဖြစ်သောသူအား အာလဖာအဖြစ် ဖော်ပြပြီး၊ အိုမီဂါသည် မြောက်ဘက်မှဖြစ်သော သတို့သမီးတစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ ဘာသာမဲ့ ရောမ၏ သဘောတူညီမှုဆိုင်ရာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းများ၌ အရှေ့ဘက်မှဖြစ်သော အာလဖာ သတို့သမီးကို အနောက်ဘက်သို့ ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ ၃၁၃ ခုနှစ်၏ အိုမီဂါသည် အနောက်ဘက်မှ သတို့သမီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထိုလက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်း လေးကြိမ်တို့သည် ကလီယိုပတ်ထရာ ပထမနှင့် ကလီယိုပတ်ထရာ နောက်ဆုံးအားဖြင့် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ သဘောအရ အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်ထားကြသည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ ရောမ၏ သင်္ကေတဆိုင်ရာ သဘောတူညီမှု လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းသည် သတို့သားကို ဘုရင် ဆယ်ပါးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ မဟာမိတ်အဖွဲ့၏ အဓိက ဘုရင်အဖြစ် ကိုယ်စားပြုခဲ့ပြီး၊ သူတို့၏ သတို့သမီးဖြစ်သော ရောမ၏ နီမောင်းသော မိန်းမနှင့် ပေါင်းစည်းစေခဲ့သည်။ ကွာရှင်းခြင်းကို ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ထိုဘုရင် ဆယ်ပါး၏ အဓိက ဘုရင်က ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ဤအရာများကို နောက်ဆက်တွဲဆောင်းပါး၌ ဆက်လက်ဖော်ပြသွားမည်။