လေးဆယ့်မြောက် အခန်းငယ်၏ ဝှက်ထားသော သမိုင်း - အမှတ် သုံးဆယ်

ဧဇေကေလ ကျမ်း၌ ယေရုရှလင်မြို့ကို “ဝိုင်းပိတ်ခြင်း” သည် သားရဲ၏ ရုပ်ပုံ ဖွဲ့စည်းခြင်းကို အမှတ်အသားပြုသောကြောင့်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ထာဝရကံကြမ္မာကို ဆုံးဖြတ်မည့် စမ်းသပ်ချက်ဖြစ်သော “နိမိတ်လက္ခဏာ” ပင် ဖြစ်သည်။

ကက်စတီယု၏ ‘နိမိတ်’ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ယေရုရှလင်မြို့မှ ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသော ခရစ်ယာန်များသည် ကြိုတင် သတိပေးခံထားရပြီး၊ ထို ‘နိမိတ်’ ရောက်ရှိလာချိန်တွင်လည်း ၎င်းကို ခွဲခြားသိမှတ်ခဲ့ကြသောကြောင့် ထိုသို့ ပြုခဲ့ကြသည်။ သားရဲ၏ ရုပ်ပုံ ဖွဲ့စည်းလာခြင်းကို သိမှတ်ခြင်းသည် တနင်္ဂနွေဥပဒေသို့ ဦးတည်စေသော “ဖြစ်ရပ်များ,” “ပြင်ဆင်မှုများ” နှင့် “လှုပ်ရှားမှုများ” ကို သိမှတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို ‘နိမိတ်’ ကို ဖွဲ့စည်းထားသော ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများကို ‘နိမိတ်’ မပေါ်ပေါက်မီ ကြိုတင် နားလည်ထားရမည်။ ကက်စတီယုက ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုကို စတင်သောအခါတွင် ‘နိမိတ်’ သည် အဘယ်အရာဖြစ်သည်ကို လေ့လာသိရှိရန် နောက်ကျလွန်းနေပြီဖြစ်သည်။

“ပြင်ဆင်မှုများ”၊ “လှုပ်ရှားမှုများ” နှင့် “ဖြစ်ရပ်များ” ကို စမ်းသပ်ခြင်းမတိုင်မီ ကြိုတင်သိမြင်၍ အသိအမှတ်ပြုရမည်။

ဤအရာတို့ ပြည့်စုံအကောင်အထည်ဖော်မည့် အချိန်၏ အလွန်တံခါးနားဝ၌ ကျွန်ုပ်တို့ ရပ်တည်နေကြသဖြင့်၊ “ကြီးမား၍ ဂုဏ်သိက္ခာပြည့်ဝသော အဖြစ်အပျက်များကို” ကျွန်ုပ်တို့ “မဖြစ်မနေ သိမှတ်ရမည်”။ “တံခါးနား” ဟူသော အညွှန်းသည် ထိုအဖြစ်အပျက်များ ပြည့်စုံမတိုင်မီပင် ၎င်းတို့ကို နားလည်သဘောပေါက်ထားရမည့် ကျွန်ုပ်တို့၏ လိုအပ်ချက်ကို ဖော်ညွှန်းသည်။

သားရဲ၏ရုပ်တုဖွဲ့စည်းခြင်းသည် ပထမဦးစွာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ပြီးမြောက်စေကာ၊ ထို့နောက် ကမ္ဘာလောက၌လည်း ဖြစ်ပေါ်လာ၏။

ခရစ်နှစ် ၃၁၃ ခုနှစ်ရှိ မီလန်အမိန့်ပြန်တမ်းသည် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခြင်း၏ အစပြုရာကို ကိုယ်စားပြုသကဲ့သို့၊ သတ္တမနေ့ အက်ဒဗင်တစ်တို့အတွက် ပိတ်ထားသောတံခါးကိုလည်း ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ အနောက်ဘက်၏ ကွန်စတန်တိုင်နှင့် အရှေ့ဘက်၏ လီစီနီယပ်တို့သည် အမိန့်ပြန်တမ်းနှင့်အတူ သဘောတူညီချက်အရ အိမ်ထောင်ဖက်ချိတ်ဆက်မှုကို ပူးတွဲထားကြပြီး၊ ထိုအခါ ကွန်စတန်တိုင်က မိမိ၏ မိခင်တူဖခင်ကွဲညီမ ကွန်စတန်တီယာကို လီစီနီယပ်အား ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ဒံယေလ အခန်းကြီး ၁၁ ၏ ပရောဖက်ပြုသမိုင်းအတွင်းရှိ သဘောတူညီချက်အရ အိမ်ထောင်ဖက်ခြောက်ကြိမ်၏ ပရောဖက်ပြုလိုင်း၌ ကိုယ်စားပြုထားသော စတုတ္ထမြောက် သဘောတူညီချက်အရ အိမ်ထောင်ဖက်ဖြစ်သည်။ ပထမနှစ်ကြိမ်သည် မြောက်နှင့်တောင်အကြားရှိ စစ်ပွဲများနှင့် ဆက်စပ်နေခဲ့ကြပြီး၊ နောက်နှစ်ကြိမ်သည် အရှေ့နှင့်အနောက်အကြားရှိ ပြည်တွင်းစစ်များဖြစ်ကာ၊ နောက်ဆုံးနှစ်ကြိမ်သည် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ အသင်းတော်အာဏာနှင့် နိုင်ငံတော်အာဏာတို့၏ သင်္ကေတဆန်သော အိမ်ထောင်ဖက်ခြင်းများဖြစ်ကြသည်။

ခရစ်တော်မတိုင်မီ ၂၅၂ ခုနှစ်ခန့်တွင် Antiochus II Theos သည် မိမိ၏မိဖုရား Laodice I ကို ဖယ်ရှား၍ Ptolemy II ၏သမီးဖြစ်သော Ptolemaic မင်းသမီး Berenice နှင့် လက်ထပ်하였다။ Seleucid အင်ပါယာ၏ သဘောတူညီချက်အရ ပြုလုပ်ခဲ့သော လက်ထပ်ပေါင်းသင်းမှုများသည် မြောက်ဘက်ဘုရင်နှင့် တောင်ဘက်ဘုရင်တို့အကြား၌ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း၊ ၃၁၃ ခုနှစ်၏ သဘောတူညီချက်အရ ပြုလုပ်သော လက်ထပ်ပေါင်းသင်းမှုသည် အရှေ့ဘက် အင်ပါယာရှင်နှင့် အနောက်ဘက် အင်ပါယာရှင်တို့အကြား၌ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

BC 252 ခုနှစ်တွင် Antiochus II Theos ၏ စာချုပ်အရ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းသည် Daniel အခန်း ၁၁ ၏ ပုဒ်မ ၁၀ မှ ၁၆ အတွင်း ဖော်ပြထားသော သမိုင်း၌ အင်ပါယာတစ်ရပ်အဖြစ် ၎င်း၏ နိဂုံးသို့ ရောက်ရှိခဲ့သော Seleucid အင်ပါယာ၏ အစပြုခြင်းကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။ Seleucid အင်ပါယာ၏ အဆုံးကာလ သမိုင်းတွင် နောက်ထပ် စာချုပ်အရ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းတစ်ရပ်ကို Antiochus III the Great က ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် မိမိ၏ သမီး Cleopatra I Syra ကို—ပရောဖက်ပြု သမိုင်း၌ ပထမဆုံးသော Cleopatra ဖြစ်သူကို—BC 193 ခုနှစ်တွင် Ptolemy V အား ပေးအပ်ခဲ့သော အခါ ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် Ptolemy V သည် အသက် ၁၆ နှစ်ခန့် ရှိခဲ့ပြီး Cleopatra I Syra သည် အသက် ၁၀ နှစ်ခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။ သူတို့၏ လက်ထပ်ခြင်းသည် ပဉ္စမမြောက် ဆီးရီးယားစစ်ပွဲ အပြီး သံတမန်ရေးရာ ဖြေရှင်းညှိနှိုင်းမှုတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ Daniel အခန်း ၁၁ ၌ မြောက်ဘက်ရှင်ဘုရင်နှင့် တောင်ဘက်ရှင်ဘုရင်အကြားရှိ အယ်လ်ဖာ စာချုပ်လက်ထပ်ခြင်းသည် ဒုတိယမြောက် ဆီးရီးယားစစ်ပွဲ၏ အဆုံးကို မှတ်သားခဲ့သည်။

ပရောဖက်ဆိုင်ရာသမိုင်း၏ နောက်ဆုံးကလီယိုပတ်ရာသည် ဂျူလီယပ်စ် ဆီဇာနှင့်လည်း၊ ထို့နောက် မာ့ခ် အန်တိုနီနှင့်လည်း ဆက်ဆံခဲ့သည်။ ဘီစီ 44 ခုနှစ်တွင် ဂျူလီယပ်စ် ဆီဇာ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံရပြီးနောက်၊ ဘီစီ 43 ခုနှစ်တွင် ဒုတိယ သုံးဦးအာဏာပေါင်းစည်းမှု (Triumvirate) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုသုံးဦးအာဏာပေါင်းစည်းမှုကို လူသုံးဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ ထိုသုံးဦးထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သော မားကပ်စ် လီပီဒပ်စ်ကို အော့ကတေးဗီယန်က ထိုသုံးဖက်ဆိုင်ရာ ပေါင်းစည်းမှုမှ အတင်းအကျပ် ဖယ်ရှားပြီးနောက်၊ အရှေ့ဘက်၏ မာ့ခ် အန်တိုနီနှင့် အနောက်ဘက်၏ အော့ကတေးဗီယန်တို့အကြား အာဏာလုယှက်မှု ဖြစ်ပွားလာခဲ့သည်။ ဘီစီ 40 ခုနှစ်တွင် ဘရွန်ဒီဇီယမ်၌ အရှေ့နှင့် အနောက် ဆိုင်ရာ ပြိုင်ဘက်နှစ်ဦးအကြား စာချုပ်တစ်ရပ် ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ထိုစာချုပ်တွင် အော့ကတေးဗီယန်၏ ညီမ အော့ကတေးဗီးယာနှင့် မာ့ခ် အန်တိုနီတို့၏ လက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ထိုစာချုပ်နှင့် ၎င်းနှင့်အတူ ပါဝင်သည့် လက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုသည် မတည်မြဲခဲ့ဘဲ၊ မာ့ခ် အန်တိုနီသည် ကလီယိုပတ်ရာနှင့် ပတ်သက်ဆက်နွယ်လာပြီးနောက် ဘီစီ 32 ခုနှစ်တွင် အော့ကတေးဗီးယာကို ကွာရှင်းခဲ့သည်။ ဘီစီ 31 ခုနှစ်တွင် အက်တီယမ်တိုက်ပွဲ၌ အရှေ့နှင့် အနောက်၏ အင်ပါယာများကို အာဏာတစ်ခုတည်းအောက်တွင် ပေါင်းစည်းလိုက်ကြပြီး၊ ထို့နောက် အော့ကတေးဗီယန်သည် ဩဂတ်စတပ်စ် ဆီဇာ ဖြစ်လာကာ၊ ရောမ၏ ဘုန်းအာနုဘော်နှင့် အာဏာ၏ အမြင့်ဆုံးအဆင့်ကို ကိုယ်စားပြုသော သင်္ကေတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာအနေဖြင့်၊ ဒံယေလ အခန်း ၁၁ တွင် ပထမဆုံးသော သဘောတူညီချက်အရ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းမှာ မြောက်ဘက်ရှင်ဘုရင်နှင့် တောင်ဘက်ရှင်ဘုရင်တို့အကြား ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ အလက်ဇန္ဒား မဟာ၏ အင်ပါယာကို ပြန်လည်တည်ထောင်ရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသော စစ်ဝင်တိုက်ခိုက်သူ နှစ်ဖက်အကြား ရန်လိုမှုများကို အဆုံးသတ်စေရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဆယ်လျူစစ် မင်းဆက်နှင့် အဲဂုတ္တုပြည်၏ ပတိုလမီး မင်းဆက်တို့အကြား ထိုပထမဆုံး သဘောတူညီချက်လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းသည်၊ ဆယ်လျူစစ်နှင့် ပတိုလမေယုန် နိုင်ငံတော်များ၏ အယ်လ်ဖာ သဘောတူညီချက်လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် ထိုအင်အားနှစ်ရပ်တည်းအကြား နောက်ဆုံးသော သို့မဟုတ် အိုမေဂါ သဘောတူညီချက်လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ပုံဆောင်ပြသခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးသော သို့မဟုတ် အိုမေဂါ သဘောတူညီချက်လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းတွင်၊ အဲဂုတ္တုသမိုင်း၏ ပထမဆုံးသော သို့မဟုတ် အယ်လ်ဖာ ကလီယိုပတ်ရာသည် နောက်ဆုံးသော သို့မဟုတ် အိုမေဂါ ကလီယိုပတ်ရာထံသို့ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ဆက်စပ်ချိတ်ဆက်မှု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအိုမေဂါ ကလီယိုပတ်ရာ၏ မာကု အန်တိုနီနှင့် ဆက်နွယ်မှုသည်၊ အော့တေးဗီးယားနှင့် မာကု အန်တိုနီတို့၏ ကွာရှင်းခြင်းအတွက် ကိုးကားရသော အချက်အချာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုကွာရှင်းမှုသည် အရှေ့ဘက်၏ မာကု အန်တိုနီနှင့် အနောက်ဘက်၏ အော့ကတေးဗီယန်တို့အကြား ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်လာသော ရန်လိုမှုများကို အမှတ်အသားပြုခဲ့ပြီး၊ ထိုရန်လိုမှုများသည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၃၁ ခုနှစ်တွင် အက်တီယမ်စစ်ပွဲ၌ အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။

ခရစ်မတိုင်မီ ၄၀ ခုနှစ်တွင် Brundisium ၌ ပြုလုပ်ခဲ့သော စာချုပ်အိမ်ထောင်သည် အရှေ့နှင့် အနောက်အကြား တိုက်ပွဲ၏ alpha စာချုပ်အိမ်ထောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုနည်းတူစွာပင် Laodice နှင့် Antiochus II Theo တို့၏ စာချုပ်အိမ်ထောင်သည် မြောက်နှင့် တောင်အကြား တိုက်ပွဲ၏ alpha ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၃၁၃ ခုနှစ်၏ စာချုပ်အိမ်ထောင်သည် Mark Antony နှင့် Octavia တို့၏ alpha စာချုပ်အိမ်ထောင်အတွက် omega ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုနည်းတူစွာပင် Ptolemy V နှင့် Cleopatra I Syra တို့အကြား စာချုပ်အိမ်ထောင်သည် မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက် နိုင်ငံများ၏ omega စာချုပ်အိမ်ထောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၃၁၃ ခုနှစ်၏ omega စာချုပ်အိမ်ထောင်သို့ ဦးတည်စေခဲ့သော စာချုပ်အိမ်ထောင် သုံးခုလုံးသည် အပြိုင်တန်းညီစွာ ကိုက်ညီနေပြီး၊ Milan အမိန့်တော်နှင့် ဆက်နွှယ်သော ပရောဖက်ပြုသဘောလက္ခဏာများအတွက် သက်သေ သုံးပါးကို ပေးစွမ်းကြသည်။ ထိုအရာအားလုံးကို စုစည်းကြည့်လျှင် အရှေ့၊ အနောက်၊ မြောက်နှင့် တောင်တို့၏ အတိအကျဖြစ်ရပ်ဆိုင်ရာ စာချုပ်အိမ်ထောင် လေးခုသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်၏ သင်္ကေတဆိုင်ရာ စာချုပ်အိမ်ထောင် နှစ်ခုနှင့် အပြိုင်တန်းညီစွာ ကိုက်ညီနေကြသည်။

၄၉၆ ခုနှစ်တွင် ဖရန့်တို့၏ဘုရင် ကလိုဗစ်သည် ကလိုတီလ်ဒါနှင့် အိမ်ထောင်ပြုထားခဲ့သည်။ ကလိုတီလ်ဒါသည် ဘာဂွန်ဒီ၏ မင်းသမီးတစ်ပါးဖြစ်၍၊ ဘာဂွန်ဒီဘုရင် ချီလ်ပေရစ် ၂ ၏ သမီးဖြစ်သည်။ မိသားစုအာဏာလုယက်မှုအတွင်း သူမ၏ဖခင်နှင့် မိခင်တို့ သတ်ဖြတ်ခံရပြီးနောက်၊ သူမသည် မိခင်ဘက် ဦးရီးတော်၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင် နေထိုင်ခဲ့ရပြီး၊ ထို့နောက် ၄၉၃ ခုနှစ်တွင် ဖရန့်တို့၏ဘုရင် ကလိုဗစ် ၁ အား လက်ထပ်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည်။ သူမသည် ကက်သလစ်ဖြစ်ပြီး၊ ဆိုလိုသည်မှာ ရောမအသင်းတော်၏ နိုင်စီယာ/အော်သဒေါက်စ် ယုံကြည်ခြင်းကို ကိုင်စွဲသူဖြစ်သည်။ ဤအချက်ကြောင့် သူမသည် အာရီးယန် ခရစ်ယာန်များဖြစ်ကြသော ထိုခေတ်က အခြား ဂျာမနစ် မင်းမျိုးမင်းနွယ် မိသားစုများစွာနှင့် ကွဲပြားလျက်ရှိခဲ့သည်။ သူမ၏မိခင် ကာရေတီနာသည်လည်း ကက်သလစ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ကလိုတီလ်ဒါသည် ထိုယုံကြည်ခြင်း၌ပင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ သူမကို ကလိုဗစ်အား ပုဂံဝါဒကို စွန့်လွှတ်၍ ကက်သလစ်ဗတ္တိဇံကို ခံယူစေရန် မပြတ်တစိုက် တိုက်တွန်းခဲ့သူအဖြစ် မှတ်မိကြပြီး၊ ထို့နောက် ၄၉၆ ခုနှစ်တွင် သူ၏ဘာသာပြောင်းလဲခြင်းသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ အစောပိုင်းသမိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်ဟု ခေါ်ဆိုခံရသော ဘာသာရေးသမိုင်းတို့အတွင်း အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်ရပ်များအနက် တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

ကလိုဗစ်သည် တောလ်ဘီအက်ခ်စစ်ပွဲတွင် မိမိအနိုင်ရခဲ့လျှင် ကလိုတီလ်ဒါ၏ ကက်သလစ်ယုံကြည်ခြင်းသို့ ပြောင်းလဲဝင်ရောက်ကာ ဗတ္တိဇံကို ခံယူမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ အလီမန်နီတို့၏ ဘုရင်သည် အသတ်ခံရပြီး၊ သူတို့၏ တပ်မတော်သည် ပြိုကွဲသွားကာ ဖရန်ခ်တို့သည် အောင်ပွဲရရှိခဲ့ကြသည်။ အောင်ပွဲရပြီးနောက် ကလိုတီလ်ဒါသည် ရိမ်းမြို့၏ ဆရာတော် ရေမီဂျီယုစ်အား ကလိုဗစ်ကို သွန်သင်ညွှန်ကြားစေရန် စီစဉ်ခဲ့ပြီး၊ သူသည် မိမိ၏ စစ်သည်တော် အထောင်အချီနှင့်အတူ ဗတ္တိဇံကို ခံယူခဲ့သည် (အစဉ်အလာအရ အေဒီ ၄၉၆ ခုနှစ် ခရစ္စမတ်နေ့တွင်)။

ကလိုဗစ်သည် ဖရန့်ခ်လူမျိုးတို့၏ ဘုရင်ဖြစ်ပြီး၊ ယနေ့ခေတ် အနက်အဓိပ္ပာယ်အရ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ဘုရင်ဖြစ်သည်။ သူသည် နောက်ဆုံးတွင် မိမိတို့၏ အယူမှားဘုရားကိုးကွယ်မှုကို စွန့်လွှတ်၍ ကက်သလစ်ဘာသာသို့ လှည့်ပြောင်းဝင်ရောက်လာမည့် ဥရောပဘုရင်များအနက် ပထမဆုံးသော ဘုရင်ဖြစ်လာ하였다။ ဤအကြောင်းကြောင့် ကလိုဗစ်ကို “ကက်သလစ်အသင်းတော်၏ သားအကြီးဆုံး” ဟု မှတ်ယူကြပြီး၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံကိုလည်း “ကက်သလစ်အသင်းတော်၏ သမီးအကြီးဆုံး” ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဂျွန် ပေါလ် ဒုတိယသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ လာရောက်လည်ပတ်စဉ် “အသင်းတော်၏ သမီးအကြီးဆုံးဖြစ်သော ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ သင်၏ နှစ်ခြင်းခံခြင်းတရားအပေါ် သစ္စာရှိပါသလော” ဟု မေးမြန်းခဲ့သည်။

ကလိုဗစ်သည် နိကေးယာ ကက်သလစ်ဝါဒသို့ ပြောင်းလဲဝင်ရောက်ခြင်းအားဖြင့် ၅၃၈ ခုနှစ်၏ သင်္ကေတဆိုင်ရာ စာချုပ်အရ လက်ထပ်ခြင်းသို့ ဦးတည်သွားမည့် သင်္ကေတဆိုင်ရာ လက်ထပ်သွားလာပွဲ၏ အစကို ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ မြေကြီး၏ ဘုရင်များနှင့် အတူ မေထုန်ကျူးလွန်သော ပြည်တန်ဆာမိန်းမနှင့် ကလိုဗစ်အကြားရှိ သင်္ကေတဆိုင်ရာ စာချုပ်လက်ထပ်ခြင်းကို ဒံယေလ အခန်းကြီး ၁၁ တွင် ယခင်ဖော်ပြထားသော စာချုပ်လက်ထပ်ခြင်း လေးကြိမ်က ပုံရိပ်အမျိုးအစားအဖြစ် ကြိုတင်ညွှန်ပြခဲ့သည်။ ကလိုဗစ်သည် ရောမအသင်းတော်အတွက် စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေး အထောက်အပံ့ကို ပထမဆုံး ပံ့ပိုးပေးသော ဥရောပဘုရင် ဖြစ်ခဲ့သဖြင့်၊ ဒံယေလ အခန်းကြီး ၁၁ ၏ သမိုင်းအတွင်း၌လည်း ကလိုဗစ်ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။

၄၉၆ ခုနှစ်တွင် Clovis သည် ပါပစီ အာဏာသို့ တက်လှမ်းလာစဉ် အထောက်အကူပြုရန် ဥရောပနိုင်ငံရေးဖွဲ့စည်းပုံများက “ထ၍ ရပ်တည်” လာသော အစပြုအမှတ်အသားဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် သင်္ကေတဆိုင်ရာ မင်္ဂလာဆောင် လမ်းလျှောက်တန်း၏ အစပြုခြင်းကိုလည်း မှတ်သားပေးသည်။ ထို့ပြင် အခန်းငယ်ထဲရှိ “လက်နက်တပ်ဖွဲ့များ” သည် “ခွန်အား၏ သန့်ရှင်းရာဌာန” ကိုလည်း ညစ်ညမ်းစေမည်ဖြစ်ရာ၊ ထိုနေရာသည် ပုဂံရောမနှင့် ပါပလ်ရောမ နှစ်မျိုးစလုံးအတွက် ရောမမြို့ပင် ဖြစ်သည်။

ဒန်နီယယ်ကျမ်းစာအုပ်တွင် “သန့်ရှင်းရာဌာန” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော ဟေဗြဲစကားလုံး နှစ်လုံး ရှိသည်။ ဟေဗြဲစကားလုံး ‘miqdash’ နှင့် ‘qodesh’ တို့ကို နှစ်လုံးစလုံး “သန့်ရှင်းရာဌာန” ဟု ဘာသာပြန်ကြသော်လည်း၊ qodesh သည် သန့်ရှင်းသော အရာဝတ္ထုတစ်ခုကိုသာ ကိုယ်စားပြုနိုင်ပြီး၊ miqdash သည် အကြောင်းအရာအခြေအနေပေါ်မူတည်၍ သန့်ရှင်းသော သို့မဟုတ် မသန့်ရှင်းသော သန့်ရှင်းရာဌာနတစ်ခုခုကိုမဆို ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။

အခန်းငယ် သုံးဆယ့်တစ်တွင် ဖော်ပြထားသော “တန်ခိုး၏ သန့်ရှင်းရာဌာန” သည် ‘miqdash’ ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ရောမ၏ တန်ခိုးတည်ရာ သန့်ရှင်းရာဌာနကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထိုတန်ခိုးတည်ရာ သန့်ရှင်းရာဌာနသည် အယူမှားရောမအတွက်လည်းကောင်း၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအာဏာရောမအတွက်လည်းကောင်း၊ ရောမမြို့တော်ပင် ဖြစ်သည်။ အောက်တေဗီယန်က အင်ပါယာကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ဖြစ်စေခဲ့သော အက်တီယမ်စစ်ပွဲမှစ၍၊ အယူမှားရောမသည် ဒန်နိယေလ အခန်းကြီး ၁၁ အခန်းငယ် ၂၄ ၏ ပြည့်စုံခြင်းအရ သုံးရာခြောက်ဆယ်နှစ် (အချိန်တစ်ချိန်) တိုင်အောင် အနိုင်မယူနိုင်သော အင်အားရှိခဲ့သည်။

အခါ၌ အယူဝါဒမဲ့ ရောမသည် ရောမမြို့မှ အုပ်စိုးခဲ့စဉ် မကျော်လွန်နိုင်သော အင်အားရှိခဲ့၏။ သို့ရာတွင် ကွန်စတန်တိုင်သည် ခရစ်နှစ် 330 တွင် မြို့တော်ကို ကွန်စတန်တီနိုပယ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလိုက်သောအခါ၊ အခန်းငယ် 24 ၏ “အချိန်” သည် ပြည့်စုံလေ၏။ ဒံယေလ အခန်း 7 ၌ ဖော်ပြထားသော ချိုသုံးချောင်းအနက် နောက်ဆုံးတစ်ချောင်းဖြစ်သော ဂေါသ်လူမျိုးတို့ကို မြို့မှ နှင်ထုတ်လိုက်သောအခါ၊ သမ္မာကျမ်း ပရောဖက်ပြုချက်အရ ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ ရောမသည် ခရစ်နှစ် 538 တွင် ပလ္လင်တော်ကို ဆက်ခံ၍ သမ္မာကျမ်း ပရောဖက်ပြုချက်၏ ပဉ္စမနိုင်ငံအဖြစ် ယူတော်မူလေ၏။ ဂေါသ်တို့သည် ရောမမြို့ကို ဝိုင်းရံခဲ့ကြသော်လည်း၊ နောက်ဆုံး၌ ဂျတ်စတီနီယန်၏ စစ်ဗိုလ်ချုပ် ဘယ်လီဆာရီယုသည် မြို့ကို အခိုင်အမာ ထိန်းသိမ်းနိုင်သဖြင့် သူတို့သည် ဆုတ်ခွာသွားကြလေ၏။ ထို့နောက် ရောမအသင်းတော်သည် နပိုလီယန်က ပုပ်ရဟန်းမင်းကို ဖယ်ရှား၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်သော ခရစ်နှစ် 1798 အထိ တစ်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်နှစ်တိုင်တိုင် အမြင့်မားဆုံး အာဏာဖြင့် အုပ်စိုးလေ၏။

ရောမမြို့ကို “ခွန်အား၏ သန့်ရှင်းရာဌာန” ဟု ခေါ်ဆိုထားသည့်အရာသည် “ညစ်ညူးစေခြင်း” ခံရ၏။ (“ညစ်ညူးစေခြင်း” ဟူသည်မှာ ‘ဒဏ်ရာရစေခြင်း သို့မဟုတ် ပြိုကွဲပျက်သိမ်းစေခြင်း’ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။) ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းမှာ မြို့တော်အပေါ် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲမှ ထွက်ပေါ်လာသော “လက်ရုံးများ” အားဖြင့် ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအရာကို အဓိကအားဖြင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၈ ၏ ပထမတံပိုးလေးလက်ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။

၄၉၆ ခုနှစ်မှစ၍ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်လာသော သမိုင်းတွင် ရောမမြို့သည် ရောမအင်ပါယာ၏ တန်ခိုးနှင့် ဘုန်းအသရေမှ ရောမကက်သလစ်အင်ပါယာ၏ တန်ခိုးနှင့် ဘုန်းအသရေသို့ ပြောင်းလဲသွားရာ၌ ညစ်ညမ်းခြင်းခံရသည်ကို မြင်တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ ထိုလက်ရုံးများသည် နိုင်စိယအယူဝါဒဆိုင်ရာ ကက်သလစ်ဘာသာကို လက်ခံယူကြသဖြင့်၊ ထိုကျမ်းပိုဒ်၌ “daily” ဟူသော စကားလုံးဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ဟေသင်ဘာသာကို ဖယ်ရှားပစ်ကြလိမ့်မည်။

Vouillé စစ်ပွဲတွင် Clovis သည် Alaric II ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်ရှိ Arian ဝိသိဂေါသ်တို့ကို အနိုင်ရ၍ Aquitaine ကို သိမ်းယူခဲ့သည်။ ထိုအောင်ပွဲ၏ နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ၅၀၈ ခုနှစ်တွင် အရှေ့ပိုင်း ဘုရင်မင်းမြတ် Anastasius I (Constantinople ၌) သည် ဝိသိဂေါသ်တို့အပေါ် Clovis ၏ အောင်မြင်ခြင်းအတွက် ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ Gregory of Tours ၏ ပြောဆိုချက်အရ Anastasius သည် Clovis အား consul အဖြစ် ခန့်အပ်ကြောင်း အတည်ပြုသော တရားဝင် စာရွက်စာတမ်းများကို ပေးပို့ခဲ့သည်။ Tours မြို့ရှိ Saint Martin ၏ ဘုရားကျောင်းတွင် Clovis သည် မင်းမြတ်အဝတ်ရောင် ခရမ်းရောင်အင်္ကျီနှင့် ဝတ်လုံကို ဝတ်ဆင်၍၊ မိမိခေါင်းပေါ်တွင် သရဖူကို တပ်ဆင်ကာ၊ မြင်းစီးထွက်၍၊ လူအုပ်ကြီးထံသို့ ရွှေနှင့် ငွေတို့ကို ဖြန့်ဝေပေးခဲ့သည်။ Gregory ၏ ဆိုချက်အရ ထိုနေ့မှစ၍ သူသည် consul ဟူ၍ ကြွေးကြော်ဂုဏ်ပြုခံရပြီး Clovis သည် အနောက်ပိုင်း၌ တရားဝင် ခရစ်ယာန်ဘုရင်ဖြစ်ကြောင်းကို ရောမဘုရင်မင်းမြတ်က အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ သူသည် Constantinople ကလည်း ဆန့်ကျင်ခဲ့သော Arian ဝိသိဂေါသ်တို့ကို ချိုးဖျက်ခဲ့သောကြောင့် ဆုချီးမြှင့်ခြင်းကို ခံရသည်။ ၅၀၈ ခုနှစ်သည် အရှေ့ပိုင်း ဘုရင်မင်းမြတ်က ကက်သလစ် Frankish ဘုရင်အား လူထုရှေ့မှောက်၌ ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ခဲ့သော နှစ်ဖြစ်သည်—အသင်းတော်၊ အောင်ပွဲ၊ နှင့် ရောမ၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုခြင်းတို့သည် တစ်ကွင်းတည်း၌ ပေါင်းစည်းလျက်ရှိသည်။ ၅၀၈ ခုနှစ်သည် Arian ဝိသိဂေါသ်တို့၏ အုပ်စိုးမှုကို ချိုးဖျက်ပြီးနောက် Gaul ၌ Frankish ကက်သလစ်နိုင်ငံတော်သည် အသာစီးရသော ကက်သလစ်အာဏာစက်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သော နှစ်ဖြစ်သည်။ Clovis သည် Arian နိုင်ငံတော်များကို ဆန့်ကျင်၍ Nicene Catholicism အတွက် တိုက်ခိုက်ခဲ့သော အရေးပါဆုံး ပထမဆုံး barbarian ဘုရင်ဖြစ်သဖြင့် “အသင်းတော်၏ အကြီးဆုံးသမီး” ဟူသော ပြင်သစ်၏ အခန်းကဏ္ဍအတွက် ပုံသေစံနမူနာဖြစ်သည်။ Clovis သည် ၄၉၆ ခုနှစ်မှ ၅၀၈ ခုနှစ်အထိသော ကာလကို ကိုယ်စားပြု၍ သင်္ကေတဆိုင်ရာ လက်ထပ်ရေး သဘောတူစာချုပ်၏ alpha သင်္ကေတဖြစ်သည်။ ၅၀၈ ခုနှစ်မှ ၅၃၈ ခုနှစ်အထိ သုံးဆယ်နှစ်ကာလကို Justinian က ကိုယ်စားပြု၍ procession ၏ omega သင်္ကေတဖြစ်သည်။

၅၃၈ ခုနှစ်တွင် “လက်မောင်းများ” သည် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာကို ၁၂၆၀ နှစ်ကြာ မြေကြီး၏ ရာဇပလ္လင်ပေါ်၌ ထိုင်ခုံတင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်၌ပင် ၄၉၆ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော မင်္ဂလာဆောင် အခမ်းအနား၏ ခရီးစဉ်အဆုံးတွင် သင်္ကေတဆန်သော စာချုပ်မင်္ဂလာထိမ်းမြားခြင်းသည် ပြည့်စုံအတည်ပြုခြင်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ရောမမြို့၏ ပုပ်ရဟန်းမင်းနှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ကလိုဗစ်အကြား စတင်ခဲ့သော စာချုပ်မင်္ဂလာထိမ်းမြားခြင်းသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ နပိုလီယံက မိမိ၏ ဗိုလ်ချုပ်အားဖြင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်စေကာ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာနှင့် ကွာရှင်းလိုက်သောအခါ ပျက်ပြယ်ဖျက်သိမ်းခြင်းခံရ하였다။

အက္ခရာ “အယ်လ်ဖာ” ဖြင့်ဖော်ပြထားသော ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်လက်ထပ်ခြင်းသည် ၄၉၆ ခုနှစ်တွင် မင်္ဂလာလက်ထပ်ပွဲအခမ်းအနား၏ ခရီးစဉ်ကို စတင်ခဲ့ပြီး၊ ၅၃၈ ခုနှစ်၌ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ၌ အပြီးသတ်ထိမ်းမြားခြင်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့ကာ၊ ထို့နောက် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ဒါနီယေလ အခန်း ၁၁ ၏ အခြားသဘောတူစာချုပ်လက်ထပ်ခြင်း အားလုံးကဲ့သို့ပင် ပယ်ဖျက်ခြင်းခံရလေ၏။ ဗျာဒိတ်ကျမ်းသည် ဥရောပဘုရင်များနှင့် ကက်သလစ်ဘာသာ၏ ပုပ်ရဟန်းမင်းများအကြားရှိ ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ အိမ်ထောင်ရေးဆက်နွှယ်မှုကို ထပ်မံဖြည့်စွက်ဖော်ပြထားသည်။ အကြောင်းမူကား ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၁၂ ၏ နဂါးသည် စာတန်လည်း ဖြစ်သကဲ့သို့ ပဂန်ရောမ၏ ဘုရင်များလည်း ဖြစ်ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

ဗျာဒိတ်ကျမ်း၌ ယောဟန်သည် ကက်သလစ်ဝါဒ၏ ပင်လယ်သားရဲထံသို့ ဘုရင်များ (နဂါး) က ပေးအပ်ခဲ့သော အရာသုံးမျိုးကို ကျွန်ုပ်တို့အား အသိပေးထားသည်။

ခရစ်နှစ် ၄၉၆ ခုနှစ်တွင် ဥရောပဘုရင်များသည် မိမိတို့၏ စစ်အင်အားနှင့် စီးပွားရေးအထောက်အပံ့တို့ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော မိမိတို့၏ “တန်ခိုး” ကို ပုပ်ရဟန်းမင်းအဖွဲ့၏ သားရဲထံ ပေးအပ်ပေးလာကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ခရစ်နှစ် ၃၃၀ တွင် မိမိတို့ အင်ပါယာ၏ မြို့တော်ကို ကွန်စတန်တီနိုပယ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ပြီး ဖြစ်သဖြင့် ရောမမြို့ကို ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာ၏ “ရာဇပလ္လင်” အဖြစ် ကျန်ရစ်စေခဲ့သည်။ ထို့နောက် “လက်ရုံးများ” သည် ယူစတီနီယန်၏ အမိန့်ပြန်တမ်းဖြင့် ခရစ်နှစ် ၅၃၃ တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းအသင်းတော်ကို အသင်းတော်အပေါင်းတို့၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုအမိန့်ပြန်တမ်းတွင်လည်း ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်က ဘာသာမမှန်ဟု သတ်မှတ်သောသူတို့ကို နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းရန် ၎င်းတို့၏ စစ်အင်အားကို အသုံးပြုခြင်း ပါဝင်ခဲ့သဖြင့် ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ “အာဏာ” ကို ပုပ်ရဟန်းမင်းများ၏ လက်ထဲသို့ အပ်နှံထားခြင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ပါပာအာဏာနှင့် ဥရောပဘုရင်များအကြားရှိ အာလဖာ သဘောတူညီမှုဆိုင်ရာ အိမ်ထောင်ဖက်ပေါင်းသင်းမှုသည် ၄၉၆ ခုနှစ်တွင် ကလိုဗစ်မှ စတင်ခဲ့သည်။ ၅၀၈ ခုနှစ်အရောက်တွင်၊ နိုင်ငံတော်၏ ဥပဒေအရ အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘာသာဖြစ်သည့် ပဂန်ဝါဒကို နိကေးနီ ကက်သလစ်ဘာသာအတွက် ဘေးဖယ်ထားခဲ့သည်။ ၅၃၃ ခုနှစ်တွင် ဂျတ်စတီနီယန်သည် ပါပာအာဏာကို အသင်းတော်အားလုံး၏ ဦးခေါင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ မိမိတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ ရာဇပလ္လင်များ၏ ဥပဒေဆိုင်ရာ အာဏာကို ပါပာအာဏာထံ အပ်နှံပေးခဲ့သည်။

ခရစ်နှင့်ဆိုင်သော ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာတော်မူခြင်း၌ မီးအိုင်အတွင်း၌ ဖျက်ဆီးခြင်းခံရမည့်အချိန်အထိ၊ ၃၃၀ ခုနှစ်တွင် ရောမမြို့သည် ရောမအသင်းတော်၏ လက်ထဲသို့ အပ်နှံထားခြင်းခံရပြီး၊ ထိုနေရာ၌ သူမသည် ထိုင်ခုံတော်ပေါ်၌ ထိုင်နေမည်ဖြစ်သည်။ ၅၃၈ ခုနှစ်တွင်မူ သူမသည် ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ ရာဇပလ္လင်ပေါ်၌ တရားဝင် ပြန်လည်ထိုင်ခုံယူခြင်းခံရလေရာ၊ ထိုသို့ဖြင့် ၃၃၀ မှ ၅၃၈ အထိရှိသော သမိုင်းကာလကို အယ်လ်ဖာထိုင်ခုံတစ်ခုဖြင့် အစပြုပြီး အိုမီဂါထိုင်ခုံတစ်ခုဖြင့် အဆုံးသတ်သော ပရောဖက်ပြုကာလတစ်ရပ်အဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးသည်။ ထိုကာလသည် သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်အရ စတုတ္ထနိုင်ငံတော် (Pergamos) ၏ အဆုံးသတ်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုရာ၌၊ ၃၃၀ ခုနှစ်တွင် စတင်၍ ၅၃၈ ခုနှစ်တွင် Thyatira ရောက်ရှိလာခြင်းနှင့်အတူ အဆုံးသတ်သော တဖြည်းဖြည်း ပျက်စီးကျဆုံးသွားမှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အနောက်ရောမနှင့် အရှေ့ရောမတို့သည် ၅၃၈ နောက်ပိုင်း၌လည်း တဖြည်းဖြည်း ပြိုကွဲပျက်သိမ်းသွားခြင်းကို ဆက်လက်ခံစားခဲ့ကြသော်လည်း၊ ထိုကာလသည် ၃၃၀ ခုနှစ်တွင် ရောမမြို့ကို ကိုယ်စားပြုသော ထိုင်ခုံကို ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်အား ပေးအပ်ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီး၊ ၅၃၈ ခုနှစ်တွင် ထိုထိုင်ခုံသည် မြို့အပေါ်၌သာ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ ထိုမြို့က ကိုယ်စားပြုသော နိုင်ငံတော်အပေါ်၌လည်း အုပ်စိုးသော ရာဇပလ္လင်တော် ဖြစ်လာသည်အထိ ဖြစ်သည်။

330 မှ 538 အထိကာလသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာ၏ အင်အားပေးခံရခြင်းကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသော “ရှစ်” ဆင့် ပရောဖက်ပြုအမှတ်အသားကာလတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ထိုရှစ်ဆင့်တို့သည် မကြာမီရောက်ရှိလာမည့် တနင်္ဂနွေဥပဒေ၌ ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ သေစေနိုင်သော ဒဏ်ရာ ပျောက်ကင်းပြန်လည်သက်သာလာခြင်းအတွင်း ထပ်မံပြန်လည်ပေါ်ထွက်လာသည်။

အဆင့်ရှစ်ဆင့်အနက် ပထမအဆင့်မှာ ရောမမြို့ကို ပုပ်ရဟန်းအာဏာသို့ အပ်နှင်းခြင်းဖြစ်၍၊ အဋ္ဌမအဆင့်မှာ ထိုမြို့ကို သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၌ ဖော်ပြသော ပဉ္စမနိုင်ငံ၏ ပလ္လင်အဖြစ် အပ်နှင်းခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအရာသည် ၅၃၈ ကို ထိုင်ခုံတည်ရာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ “‘ရှေ့ရှိသော အဆင့်ခုနစ်ဆင့်ထဲမှ ဖြစ်သော အဋ္ဌမအဆင့်’” အဖြစ်လည်းကောင်း သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ပေးသည်။ ပထမအဆင့်မှာ ထိုင်ခုံတည်ရာကို အပ်နှင်းခြင်းဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ အဋ္ဌမအဆင့်လည်း ထိုင်ခုံတည်ရာကို အပ်နှင်းခြင်းဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၃၃၀ ခုနှစ်ရှိ ပထမအဆင့်သည် အယ်လ်ဖာဖြစ်ပြီး၊ ၅၃၈ ခုနှစ်သည် အိုမီဂါဖြစ်သည်။ ထိုင်ခုံနှစ်ခု၊ ချိုသုံးခု ဖယ်ရှားခံရခြင်း၊ နေ့စဉ်ယဇ်ကို ဖယ်ရှားခြင်း၊ ကလိုဗစ်၏ ဘာသာပြောင်းလဲခြင်းနှင့် ယူစတီနီယန်၏ အမိန့်တော်တို့သည် စုစုပေါင်း အဆင့်ရှစ်ဆင့်နှင့် ညီမျှပြီး၊ ထိုအဆင့်များသည် လက်ထပ်မင်္ဂလာဆောင်ရွက်မှုကို ဖော်ထုတ်သကဲ့သို့ နောက်ဆုံးတွင် မင်္ဂလာဆောင်ကိုလည်း ဖော်ထုတ်သည်။

၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ၅၃၈ ခုနှစ်၌ ပုပ်ရဟန်းအာဏာကို ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ တင်မြှောက်ခဲ့သော ဥရောပဘုရင်ဆယ်ပါးကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည့် အာဏာဖြစ်သော ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ထိုပင် ရာဇပလ္လင်မှ ပုပ်ရဟန်းအာဏာကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ ၅၃၈ ခုနှစ်မှ ၁၇၉၈ ခုနှစ်အထိ သမိုင်း၌ ဖော်ပြထားသော alpha စာချုပ်အိမ်ထောင်ရေးသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၇ ၏ ဘုရင်ဆယ်ပါးနှင့် ပုပ်ရဟန်းအာဏာတို့၏ omega စာချုပ်အိမ်ထောင်ရေးကို ပုံဆောင်ဖော်ပြသည်။ ၄၉၆ ခုနှစ်မှ ၅၃၈ ခုနှစ်အထိ အိမ်ထောင်လှည့်လည်ပွဲသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နောက်ဆုံး သမ္မတရှစ်ဦးနှင့် ကိုက်ညီသော အဆင့်ရှစ်ဆင့်ကို ပုံစံတင်ဖော်ပြသည်။ ကလိုဗစ်နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ဥရောပဘုရင်ဆယ်ပါး၏ သင်္ကေတများဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် မကြာမီရောက်ရှိမည့် တနင်္ဂနွေဥပဒေကာလ၌ ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၇ ၏ ဘုရင်ဆယ်ပါးအနက် အဓိကဘုရင်ဖြစ်လာမည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။

ဒံယေလအခန်းကြီး ၁၁ ၏ ယခင် သဘောတူညီမှုအရ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်း ငါးကြိမ်သည် နောက်ဆုံးကာလ၏ ဆဋ္ဌမမြောက်နှင့် နောက်ဆုံးသော သဘောတူညီမှုဆိုင်ရာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းနှင့် ကိုက်ညီညွတ်လျက်ရှိသည်။ မြောက်နှင့်တောင်၏ အာလဖာနှင့် အိုမီဂါ သဘောတူညီမှုဆိုင်ရာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းများသည် သတို့သမီးကို တောင်ဘက်မှဖြစ်သောသူအား အာလဖာအဖြစ် ဖော်ပြပြီး၊ အိုမီဂါသည် မြောက်ဘက်မှဖြစ်သော သတို့သမီးတစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ ဘာသာမဲ့ ရောမ၏ သဘောတူညီမှုဆိုင်ရာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းများ၌ အရှေ့ဘက်မှဖြစ်သော အာလဖာ သတို့သမီးကို အနောက်ဘက်သို့ ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ ၃၁၃ ခုနှစ်၏ အိုမီဂါသည် အနောက်ဘက်မှ သတို့သမီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထိုလက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်း လေးကြိမ်တို့သည် ကလီယိုပတ်ထရာ ပထမနှင့် ကလီယိုပတ်ထရာ နောက်ဆုံးအားဖြင့် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ သဘောအရ အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်ထားကြသည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ ရောမ၏ သင်္ကေတဆိုင်ရာ သဘောတူညီမှု လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းသည် သတို့သားကို ဘုရင် ဆယ်ပါးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ မဟာမိတ်အဖွဲ့၏ အဓိက ဘုရင်အဖြစ် ကိုယ်စားပြုခဲ့ပြီး၊ သူတို့၏ သတို့သမီးဖြစ်သော ရောမ၏ နီမောင်းသော မိန်းမနှင့် ပေါင်းစည်းစေခဲ့သည်။ ကွာရှင်းခြင်းကို ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ထိုဘုရင် ဆယ်ပါး၏ အဓိက ဘုရင်က ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

၃၁၃ ခုနှစ်၏ စာချုပ်အိမ်ထောင်ပြုခြင်းသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့အကြားရှိ နောက်ဆုံး စာချုပ်အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၇ ၏ ဘုရင်ဆယ်ပါးတို့တွင် အဓိကဘုရင်ဖြစ်ပြီး၊ ပြင်သစ်၏ ချိုနှစ်ချောင်းရှိသော အာဏာအားဖြင့် ပုံဆောင်ပြသထားသော ချိုနှစ်ချောင်းရှိသော အာဏာဖြစ်သည်။ ၄၉၆ ခုနှစ်တွင် Clovis ဖြင့် စတင်ခဲ့၍ နောက်ဆုံးတွင် ၅၃၃ ခုနှစ်၌ Justinian ၏ အမိန့်တော်နှင့် ၅၃၈ ခုနှစ်၌ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာ၏ နန်းတင်ခြင်းသို့ ဦးတည်သွားသော သမိုင်းသည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှ စ၍ တနင်္ဂနွေဥပဒေတိုင်အောင်၏ သမိုင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ဤအရာများကို နောက်ဆက်တွဲဆောင်းပါး၌ ဆက်လက်ဖော်ပြသွားမည်။