ယောလစာအုပ်နှင့် လောဒိကေယာ သတ္တမနေ့ အဒ်ဗင်တစ်အသင်းတော် — အမှတ် တစ်ဆယ့်သုံး

ယခုအခါ ကျွန်ုပ်တို့သည် ၁၈၆၃ ခုနှစ်၏ ပရောဖက်ပြုသင်္ကေတကို ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အာရုံစိုက်မှုကို သမ္မာကျမ်းစာပါ ကာဒေရှ်အပေါ်တွင် တင်ထားခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို ရှေးဣသရေလအမျိုး၏ “အနားယူခြင်း” ကို ဆန့်ကျင်ပုန်ကန်မှု၏ သင်္ကေတအဖြစ် မှတ်ယူထားသည်။ ထိုပုန်ကန်မှုကြောင့် သူတို့သည် ကာလအတစ်လျှောက် သေခြင်းသို့ရောက်ခဲ့ကြပြီး၊ ထိုကာလသည် ကာဒေရှ်တွင် အဆုံးသတ်သို့ ရောက်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် လေဝိဝတ္တရာကျမ်း အခန်း ၂၆ ၏ “ခုနစ်ကြိမ်” ကို ပယ်ချခဲ့သည့်အခါ ယေရမိ၏ “ဟောင်းသောလမ်းခရီးများ” ကို ပယ်ချခြင်းကို ထင်ရှားစွာ သရုပ်ဖော်လျက်ရှိသည်။

ကာဒေရှ်နှင့် ၁၈၆၃ ခုနှစ်တို့နှင့် ဆက်စပ်သော အလင်းကို လိုက်စားရာတွင်၊ ကာဒေရှ်တိုင်အောင် ရောက်ရှိခဲ့သော စမ်းသပ်ချက်ဆယ်ခုကို ကျွန်ုပ်တို့ သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်လျက်ရှိကြသည်။ ထိုစမ်းသပ်ချက်များအနက် ပထမသုံးခုကို မန္နာနှင့်ဆိုင်သော စမ်းသပ်ချက်အဖြစ် ကျွန်ုပ်တို့ ဖော်ထုတ်ထားကြသည်။ ထိုအဆင့်သုံးဆင့်ကို အံ့ဖွယ်ရာများအဖြစ်လည်းကောင်း၊ စမ်းသပ်ချက်များအဖြစ်လည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုနိုင်ပြီး၊ ဆယ်ခုသော စမ်းသပ်ချက်များထဲမှ ပထမဖြစ်သော ဥပုသ်နားရက်သည်၊ ဟေဗြဲကျမ်း၌ ပေါလုက “နားခြင်း” ဟု အလွန်ရှင်းလင်းစွာ သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသော ဒသမစမ်းသပ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီဆက်စပ်နေသည်။ ဆယ်ခုသော စမ်းသပ်ချက်တို့သည် alpha နားခြင်းနှင့် omega နားခြင်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။

ပရောဖက်ပြုချက်ကို လေ့လာသူတစ်ဦးသည် ဟေဗြဲလူတို့က ကာဒေရှ်၌ ငြင်းပယ်ခဲ့သော “အနားယူခြင်း” ကို မည်သို့ သတ်မှတ်လိုသည်ဖြစ်စေ အရေးမကြီးပါ—အကြောင်းမူကား ပရောဖက်ပြုချက်အရ “အနားယူခြင်း” တိုင်းသည် (“စာကြောင်းပေါ်မှာ စာကြောင်း”) နောက်မိုးဖြစ်သော “အနားယူခြင်းနှင့် လန်းဆန်းစေခြင်း” ကို ရည်ညွှန်းလျက်ရှိသည်။ ကာဒေရှ်သည် နောက်မိုးသတင်းတရားကို ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ထို့အပြင် နောက်မိုးအတွေ့အကြုံကိုပါ ငြင်းပယ်ခြင်း၏ အထူးထင်ရှားသော သင်္ကေတတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမူကား ကာဒေရှ်၌ လူတစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်အပေါ် ပြီးစီးစေသော တံဆိပ်ခတ်ခြင်းသည် “ဉာဏ်အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဝိညာဉ်အားဖြင့်လည်းကောင်း” အမှန်တရားအတွင်း တည်ငြိမ်စွာ အခြေကျသွားခြင်းဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

“အမှန်တရားအတွင်းသို့” “ဉာဏ်ပညာပိုင်းအရ” အခြေကျနေခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို လေ့လာရာတွင် “တစ်ကြောင်းပေါ် တစ်ကြောင်း” ဟူသော နည်းလမ်းကို သန့်ရှင်းစေထားသော တစ်ခုတည်းသော မှန်ကန်သည့် ချဉ်းကပ်နည်းအဖြစ် လက်ခံခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဤကျဉ်းမြောင်းသည့် ချဉ်းကပ်နည်းကို 1840 ခုနှစ် သြဂုတ်လတွင် မှန်ကန်သော ချဉ်းကပ်နည်းဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ပြီး၊ ထိုအခါ “လူအများအပြားသည် Miller နှင့် သူ၏ တွဲဖက်များက လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သော ပရောဖက်ပြုချက်အနက်ဖော်နည်း အခြေခံသဘောတရားများ၏ မှန်ကန်မှုကို ယုံကြည်လက်ခံလာကြပြီး၊ advent လှုပ်ရှားမှုအား အံ့ဩဖွယ် အားတက်မှုတစ်ရပ် ပေးအပ်ခဲ့သည်။” “အံ့ဩဖွယ် အားတက်မှု” သည် 1840 ခုနှစ်တွင် ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သော သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်၏ တန်ခိုးထင်ရှားပေါ်လွင်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။

“အံ့ဖွယ်အရှိန်အဟုန်” ကို ကိုယ်စားပြုသော အလုပ်တွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသူတို့သည် ထိုအလုပ်ကိုပင် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ တန်ခိုးအားဖြင့် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ခွန်အားပေးခြင်းခံရကြသည်။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် သန့်ရှင်းသောနည်းလမ်းတော်ကို လက်ခံခဲ့ကြသူတို့အလယ်၌သာ မိမိ၏တန်ခိုးကို ထင်ရှားစေတော်မူ၏။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် သန့်ရှင်းသောနည်းလမ်းတော်ကို လက်ခံခဲ့ကြသူတို့အတွင်း၌သာ မိမိ၏တန်ခိုးကို ထင်ရှားစေတော်မူ၏။

အသိဉာဏ်ဆိုင်ရာအရ သမ္မာတရား၌ တည်ငြိမ်စွာ အခြေချခြင်းသည် “line upon line” နည်းလမ်းတရားကို လက်ခံခြင်းဖြစ်ပြီး၊ “line upon line” နည်းလမ်းတရားကို ထိုသို့ “လက်ခံခြင်း” ကို လာအိုဒီကယအသင်းတော်ဝင်တစ်ဦးအတွက် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ ပုဂ္ဂိုလ်တော်၌ လာအိုဒီကယသို့ ရောက်လာသော တမန်တော်သည် ဝင်ရောက်နိုင်ရန် နှလုံးတံခါးကို ဖွင့်ပေးခြင်းအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ထိုသန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သော နည်းလမ်းတရားကို လက်ခံခြင်းသည် အသိဉာဏ်ဆိုင်ရာအရ သမ္မာတရား၌ တည်ငြိမ်စွာ အခြေချနေကြသူတို့၏ စိတ်ထဲသို့ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ တန်ခိုးကို ယူဆောင်လာသည်။ ထိုနည်းလမ်းတရားကို လက်ခံခြင်းသည် ဘုရားသဘောနှင့် လူ့သဘော ပေါင်းစည်းခြင်းအဖြစ် ဖော်ပြထားသော ဝိညာဉ်ရေးအခြေအနေတစ်ရပ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ရောစပ်လျက် ကျမ်းစာဆိုင်ရာ “line upon line” နည်းလမ်းတရားကို အသုံးချခြင်းသည် အသိဉာဏ်ဆိုင်ရာအရ သမ္မာတရား၌ တည်ငြိမ်စွာ အခြေချခြင်းအဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး၊ ထိုနည်းလမ်းတရားမှ ထွက်ပေါ်လာသော သမ္မာတရား (သတင်းစကား) ကို နှုတ်ကပတ်တော်တော်ဖြစ်တော်မူသော ယေရှုထံမှ ခွဲထုတ်၍ မရနိုင်ပေ။ ကိုယ်တော်၏ နှုတ်ကပတ်တော်၏ သတင်းစကားကို လက်ခံခြင်းသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ကို သင်၏စိတ်ထဲသို့ လက်ခံခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အသိဉာဏ်ဆိုင်ရာအရ သမ္မာတရား၌ တည်ငြိမ်စွာ အခြေချခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ တံဆိပ်ခတ်အတည်ပြုခြင်းကို လက်ခံရရှိသော ဝိညာဉ်ရေးအတွေ့အကြုံကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

ကာဒေရှ်သည် ရှေးဣသရေလအတွက် နောက်ဆုံးစမ်းသပ်မှုဖြစ်ခဲ့သည်။ ယောလကျမ်း၌ ဖော်ပြထားသော စပျစ်ရည်သောက်သူ အုပ်စုနှစ်စုသည်၊ ယောလက အခြားအုပ်စု သောက်သုံးနေသော ဖျော်ရည်ဖြစ်ပြီးချဉ်လာသော စပျစ်ရည်နှင့် ဆန့်ကျင်၍ “စပျစ်ရည်အသစ်” ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြသော နောက်မိုးရွာခြင်း သတင်းစကားကို ငြင်းပယ်ခြင်း သို့မဟုတ် လက်ခံခြင်းအပေါ် အခြေခံ၍ တစ်စုနှင့်တစ်စု ခွဲခြားသတ်မှတ်ခံရကြသည်။ ယောလ၏ “စပျစ်ရည်အသစ်” သည် ဟေဗြဲကျမ်း အခန်း ၃ နှင့် ၄ တွင် ပါဝလု၏ “ငြိမ်ဝပ်ခြင်း” ပင်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ၎င်းသည် ယေရှာယ၏ “ဧဖရိမ်၏ မူးယစ်သူတို့” “နားမထောင်” ရန် ငြင်းဆန်သော အရာလည်းဖြစ်သည်—“သူက၊ ‘ဤအရာသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သူအား ငြိမ်ဝပ်စေနိုင်မည့် ငြိမ်ဝပ်ခြင်းဖြစ်၏။ ဤအရာသည် လန်းဆန်းစေခြင်းဖြစ်၏’ ဟု သူတို့အား ပြောခဲ့သော်လည်း၊ သူတို့သည် နားမထောင်လိုကြ။ သို့သော် ထာဝရဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်သည် သူတို့အတွက် ‘ပညတ်ပေါ်ပညတ်၊ ပညတ်ပေါ်ပညတ်၊ စာကြောင်းပေါ်စာကြောင်း၊ စာကြောင်းပေါ်စာကြောင်း၊ ဤတွင် အနည်းငယ်၊ အဲဒီတွင် အနည်းငယ်’ ဖြစ်လာ၏။ ထိုသို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ သူတို့သည် သွား၍ နောက်သို့လဲကျကာ၊ ကျိုးပျက်၍၊ ထောင်ချောက်၌ ဖမ်းမိကာ၊ ဖမ်းဆီးခံရကြရန်အတွက် ဖြစ်သည်။”

အာရုန်၏ ရွှေနွားကလေးဆိုင်ရာ ပုန်ကန်မှုသည် ကာဒေရှ်၌ အဆုံးသတ်သည့် စမ်းသပ်မှုဆယ်ချက်အနက် “နှစ်” ခုကို ကိုယ်စားပြုကြောင်းကို ကျွန်ုပ်တို့ သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ထားပြီးဖြစ်သည်။ ထိုစမ်းသပ်မှုကို စမ်းသပ်မှုနှစ်ခုအဖြစ် ခွဲခြားထားခြင်းသည် “သားရဲ၏ ရုပ်ပုံ စမ်းသပ်မှု” ဟု ကိုယ်စားပြုထားသော နောက်မိုးကာလ၏ စမ်းသပ်မှုအချိန်ကာလနှင့် ကိုက်ညီလျက်ရှိသည်။ ထိုစမ်းသပ်မှုသည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်၏ ကံကြမ္မာကို ဆုံးဖြတ်ပေးသော စမ်းသပ်မှုဖြစ်သည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၃ သည် “ပုန်ကန်မှု” ကို ဖော်ပြသည်၊ အကြောင်းမူကား “တဆယ်သုံး” ဟူသော ဂဏန်းသည် ပုန်ကန်မှုကို ကိုယ်စားပြုသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

ဤအခန်းသည် ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ ပင်လယ်သားရဲဖြင့် စတင်သည်။ ဒံယေလက ထိုအာဏာကို အမြင့်ဆုံးသောဘုရားသခင်ကို ဆန့်ကျင်၍ ကြီးကျယ်သောစကားများ ပြောဆိုသော တန်ခိုးအာဏာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသကဲ့သို့၊ ထိုသည် မြေပေါ်ရှိ ပုန်ကန်ခြင်း၏ အထွတ်အထိပ် သင်္ကေတဖြစ်သည်။ ထိုပုန်ကန်မှုနောက်တွင် မြေသားရဲဖြစ်သော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပုန်ကန်မှု လိုက်လာပြီး၊ ထို့နောက် ၎င်းသည် ကမ္ဘာတစ်လုံးလုံးကို မိမိတို့၏ ပုန်ကန်မှုဥပမာအတိုင်း လိုက်နာစေရန် အတင်းအကျပ် ပြုစေသည်။ အခန်းအတွင်းရှိ တတိယပုန်ကန်မှု၏ ပုံစံကို ပုန်ကန်မှုသုံးခုအနက် ပထမဆုံးပုန်ကန်မှုတွင် တွေ့ရှိရပြီး၊ ယင်းကို ပင်လယ်သားရဲအဖြစ် ကိုယ်စားပြုထားကာ ဗာတီကန်၏ သင်္ကေတ ဖြစ်သည်။ အခန်းငယ် ၁၁ တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် နဂါးကဲ့သို့ ပြောဆိုပြီး၊ ထို့ကြောင့် သားရဲအတွက် ပုံရိပ်တစ်ရပ်—ဗာတီကန်၏ ပုံရိပ်—ကို ဖွဲ့စည်းစေသည်။ အခန်းငယ် ၁၂ မှစ၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ကမ္ဘာကိုလည်း ထိုနည်းတူ ပြုလုပ်စေရန် အတင်းအကျပ် ပြုစေသည်။ အာရုန်၏ ပုန်ကန်မှုသည် နှစ်ထပ်ရှိပြီး၊ ယင်းသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပုန်ကန်မှုကို ကိုယ်စားပြုသကဲ့သို့၊ ထို့နောက် ဗာတီကန်၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပုံရိပ်ကို အတည်ပြုအကောင်အထည်ဖော်သည့်အခါ ကမ္ဘာတစ်လုံးလုံး၏ ပုန်ကန်မှုကိုလည်း ကိုယ်စားပြုသည်။

အာရုန်၏ ပုန်ကန်မှုသည် ကာလနှစ်ခုစလုံးကို ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ မောရှေ မရှိနေစဉ်တွင် ဖြစ်ပေါ်သော ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုအဖြစ်လည်းကောင်း၊ မောရှေ ရှိနေစဉ်တွင် ဖြစ်ပေါ်သော ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုအဖြစ်လည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုထားသည်။ မောရှေသည် ပညတ္တိတရားကို ခံယူလျက်ရှိခဲ့သဖြင့်၊ ပုန်ကန်မှုအတွင်း ခွဲခြားသတ်မှတ်သော အချက်အဖြစ် ဘုရားသခင်၏ ပညတ္တိတရားကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အာရုန်၏ နွားကလေး-တိရစ္ဆာန်ပုံ ရွှေရုပ်တုအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော စမ်းသပ်မှုမှာ 1863 ခုနှစ်၏ စမ်းသပ်မှု ဖြစ်သည်။

၎င်းသည် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ၏ စမ်းသပ်မှုဖြစ်ပြီး၊ အသက်ရှင်ခြင်းနှင့် သေခြင်းအကြား ခွဲခြားသတ်မှတ်သော စည်းမျဉ်းတစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ၎င်းသည် ကတိထားရာပြည်သို့ ဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် တောကန္တာရ၌ သေခြင်းအကြား ခွဲခြားသတ်မှတ်သော စည်းမျဉ်းဖြစ်သကဲ့သို့၊ သားရဲ၏ အမှတ်တံဆိပ်နှင့် ဘုရားသခင်၏ တံဆိပ်တော်အကြား ခွဲခြားသတ်မှတ်သော စည်းမျဉ်းလည်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် Laodicean ဖြစ်သော Shebna ၏ ကံကြမ္မာနှင့် Philadelphian ဖြစ်သော Eliakim ၏ ကံကြမ္မာအကြား ခွဲခြားသတ်မှတ်သော စည်းမျဉ်းလည်းဖြစ်သည်။ မန္နအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ပထမ သုံး ကြိမ်မြောက် စမ်းသပ်မှုများသည် ဥပုသ်နေ့ သို့မဟုတ် တနင်္ဂနွေနေ့ ဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုကို သင်္ကေတပြုသကဲ့သို့၊ ဒသမမြောက် စမ်းသပ်မှုလည်း ထိုနည်းတူဖြစ်သည်။ အာရုန်၏ ရွှေနွားကလေး ပုန်ကန်မှု၌ ကိုယ်စားပြုထားသော ပဉ္စမနှင့် ဆဋ္ဌမမြောက် စမ်းသပ်မှုနှစ်ရပ်အကြား ခွဲခြားသတ်မှတ်သော စည်းမျဉ်းသည်လည်း—တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ ဖြစ်သည်။

စတုတ္ထစမ်းသပ်မှုမှာ Massah ၌ရှိသော ရေဖြစ်ပြီး၊ “Massah” သည် “စမ်းသပ်ခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရကာ “Meribah” သည် “ယေဟောဝါ၏အလံတော်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းကို Exodus 17:1–7 တွင် တွေ့ရပြီး၊ ထိုနေရာ၌ ၎င်းကို “ထာဝရဘုရားကို စမ်းသပ်ခြင်း” ဟု တိုက်ရိုက်ဖော်ပြထားသည်။

“မသ္စာ” ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော စမ်းသပ်ခြင်းနှင့် “မေရိဗာ” ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော အလံလက္ခဏာသည် မောရှေက ထိုကျောက်တုံးတစ်တုံးတည်းကို ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံရိုက်သောအခါ ၎င်း၏ ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ အိုမေဂါနှင့် ဆုံတွေ့သော ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ အာလဖာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤအရာက ဆယ်ကြိမ်သော နှိုးဆော်အမျက်ထွက်စေခြင်းတို့အနက် စတုတ္ထအကြိမ်ကို ကာဒေရှ်၌ ကိုယ်စားပြုထားကြောင်း ဆိုလိုသည်။ အကြောင်းမူကား ဒုတိယ ကာဒေရှ်သည် မောရှေက ပုန်ကန်ခြင်းအတွင်း ကျောက်တုံးကို ရိုက်သောနေရာဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤအရာကြောင့် ကာဒေရှ်သည် သင်္ကေတတစ်ရပ်အဖြစ် အလံလက္ခဏာကို ဖြစ်ပေါ်စေသော ရေစမ်းသပ်ခြင်းကို ထည့်သွင်းပါဝင်ကြောင်း ဖော်ထုတ်ပြသသည်။

အလံတော်ကို ပေါ်ထွက်စေသော ရေ၏စမ်းသပ်ခြင်းသည် နောက်မိုးရွာသတင်းစကား၏ စမ်းသပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်၌ အလံတော်ကို မြှောက်ထားရမည်ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း၊ ဝမ်းနည်းဖွယ်ကောင်းစွာပင် ၁၈၆၃ ခုနှစ်သည် ပထမ ကာဒေရှ်သာ ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယ ကာဒေရှ်မှာ မကြာမီရောက်လာမည့် တနင်္ဂနွေဥပဒေ၌ ဖြစ်သည်။ မာဿာနှင့် မေရီဗာတို့သည် တနင်္ဂနွေဥပဒေအချိန်တွင် အလံတော်အဖြစ် မြှောက်တင်ခံရမည့်မတိုင်မီ၊ တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်အတွက် အဆုံးစွန်သော စမ်းသပ်မှုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ခရစ်တော်၏ အသေသတ်ခြင်းကို စီစဉ်ခဲ့သည်မှာ ရောမ၏ အာဏာဖြစ်စေ၊ ယုဒလူတို့၏ အာဏာဖြစ်စေ မဟုတ်ခဲ့ပေ။ ထိုအာဏာသည် ကောင်းကင်ဘုံ၏ အကြံတော်၌ ကားတိုင်မတိုင်မီ အခေတ်ကာလများစွာကတည်းက အတည်ပြုထားပြီးဖြစ်သည်။ မိုးရှေသည် မိမိ၏တံတားကို အသုံးပြု၍—ဘုရားသခင် ကိုယ်တော်တိုင် သန့်ရှင်းလိမ်းကျံထားသော တံတားကို—ကျောက်ကို ရိုက်ခဲ့သည်၊ သို့သော် တစ်ကြိမ်တည်းသာဖြစ်သည်။ ဗျာဒိတ်သဘောတရားအရ ထိုကျောက်သည် ၁၈၄၀ မှ ၁၈၄၄ အထိရှိ သတင်းစကားများဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားပြီး၊ ထိုသတင်းစကားများသည် ဖြောင့်မတ်သူတို့၏ လမ်းကြောင်းကို ကိုယ်စားပြုသော အဟောင်းအခြေခံသမ္မာတရားများဖြစ်သည်။ မာဿာဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော စမ်းသပ်ခြင်း၌ ကယ်တင်သောရေသည် အဟောင်းလမ်းကြောင်းတို့၏ ကျောက်မှ ထွက်လာသော ရေဖြစ်သည်။ ထိုရေသည် လူအုပ်စုနှစ်စုကို စမ်းသပ်၍ ပေါ်ထွက်စေသည်—တစ်စုသည် သားရဲ၏ အမှတ်တံဆိပ်အတွက်ဖြစ်ပြီး၊ အခြားတစ်စုသည် မေရီဗာဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသကဲ့သို့ အလံတော်အဖြစ် မြှောက်တင်ခံရသူတို့အပေါ်၌ ထင်ရှားသော ဘုရားသခင်၏ တံဆိပ်အတွက် ဖြစ်သည်။

အာတဇရဇ်၏ တတိယအမိန့်မရောက်မီ ဗိမာန်တော်သည် ပြီးစီးခဲ့ပြီးဖြစ်သဖြင့်၊ ခရစ်တော်သည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်မှ ၁၈၄၄ ခုနှစ်တိုင်အောင် ၄၆ နှစ်အတွင်း တည်ဆောက်တော်မူခဲ့သော မီလာရိုက်တို့၏ ဗိမာန်တော်သည် တတိယအမိန့် ရောက်ရှိလာခြင်းအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော တတိယကောင်းကင်တမန်မတိုင်မီ ပြီးစီးခဲ့သည်ကို အတည်ပြုသည်။ တစ်ရာလေးဆယ့်လေးထောင်သောသူတို့သည် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ မတင်သွင်းမီလေးတွင် တံဆိပ်ခတ်ခံရကြပြီး၊ ထိုနောက် ရှေးကာလနေ့ရက်များတွင်ကဲ့သို့ ပင်တေကုတ္တေပွဲ၏ ပထမအသီးအနှံ ဆက်ကပ်ပူဇော်ခြင်းအဖြစ် အလံတော်တစ်ရပ်ကဲ့သို့ မြှောက်တင်ခြင်းခံရကြသည်။ မာဆာနှင့် မေရိဗာတို့သည် ပထမနှင့် တတိယကောင်းကင်တမန်တို့၏ သမိုင်းအတွင်း သန်းခေါင်ယံအော်ဟစ်သံ သတင်းစကားအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ရေစမ်းသပ်မှုကို ဖော်ထုတ်ပြသသည်။

ဘုရားသခင်ဆိုင်ရာသဘောတရားကို လူသားသဘောတရားနှင့် ပေါင်းစည်းခြင်း၏ အမှုသည် ဗိမာန်နှစ်ခုကို ပေါင်းစည်းခြင်းအဖြစ်လည်း ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။ ထိုအရာသည်လည်း အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦး၊ သို့မဟုတ် မိန်းမဗိမာန်နှင့် ယောက်ျားဗိမာန်တို့ကို ပေါင်းစည်း၍ တစ်ကိုယ်တည်းအသားဖြစ်လာကြသည့် ထိမ်းမြားခြင်းအဖြစ် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။ ခရစ်တော်သည် သူတို့ကို မိမိ၏ ကောင်းကင်ဗိမာန်အတွင်းသို့ ဦးဆောင်သွားရန် ရည်ရွယ်၍ Millerite ဗိမာန်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာ၌ သူတို့သည် “ငြိမ်ဝပ်ခြင်း” ကို တွေ့ရှိကြမည်ဖြစ်သည်။ ထို “ငြိမ်ဝပ်ခြင်း” ကို 1844 ခုနှစ်၏ သမိုင်း၌ ခုနစ်ရက်မြောက်နေ့ ဥပုသ်နေ့အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။

စတုတ္ထစမ်းသပ်ခြင်းအဖြစ် Massa နှင့် Meribah အပေါ်ရှိ ဤနားလည်မှုကို၊ စမ်းသပ်ခြင်းသုံးခုကိုလည်း ကိုယ်စားပြုသော အဖွင့်စမ်းသပ်ခြင်းတစ်ခု၏ အကြား၌ လက်တွေ့အသုံးချပြီး၊ ထို့နောက် ပဉ္စမနှင့် ဆဋ္ဌမစမ်းသပ်ခြင်းများဖြစ်သော တနင်္ဂနွေဥပဒေက လိုက်နာလာသည်ဟု ယူဆလျှင်—ထို့နောက်တွင် သင်သည် မြင်နိုင်လိမ့်မည်၊ သို့သော် မြင်လိုစိတ်ရှိလျှင်သာ၊ မန္နာ၏ သုံးဆသောစမ်းသပ်ခြင်းသည် ပထမစမ်းသပ်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် Aaron ၏ ရွှေနွားကလေးနှင့်ဆိုင်သော နှစ်ဆသော တတိယစမ်းသပ်ခြင်းကို မတိုင်မီ လာသော စမ်းသပ်ခြင်းတစ်ခုက ဆက်လက်လိုက်ပါလာသည်ကို ဖြစ်သည်။ Massa နှင့် Meribah ကို အတူတကွ ကိုယ်စားပြုထားသည်၊ အကြောင်းမှာ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ “နှစ်ဆခြင်း” သည် ဒုတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကား၌သာ တည်ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ မန္နာနှင့်ဆိုင်သော ပထမ စမ်းသပ်ခြင်းသုံးခုသည် ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကား ဖြစ်သည်။ Massa နှင့် Meribah ၏ စမ်းသပ်ခြင်းသည် ဒုတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကား ဖြစ်ပြီး Aaron ၏ ပုန်ကန်မှုသည် တတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကား ဖြစ်သည်။

ပဉ္စမစမ်းသပ်ခြင်းမှာ အာရုန်၏ ရွှေနွားသငယ်နှင့်ဆိုင်သော စမ်းသပ်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ပုန်ကန်သူတို့သည် မိမိတို့၏ အဝတ်မကပ်သော ပုန်ကန်မှုကို ဘုရားသခင်ထံမှ ဖုံးကွယ်ထားနိုင်သည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြသောအခါ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု၏ ထင်ရှားပေါ်ထွက်ခြင်းဖြင့် စတင်သည်။

ခြောက်မြောက်သော စမ်းသပ်မှုသည် ရွှေနွားကလေး ပုန်ကန်မှု၏ ဒုတိယပိုင်းဖြစ်ပြီး၊ မောရှေသည် ပညတ်တော် ဆယ်ပါးကို လက်ခံရယူပြီးနောက် ပြန်လာသောအခါ ဖြစ်သည်။ မောရှေက “ထာဝရဘုရားဘက်၌ ရှိသောသူသည် အဘယ်သူနည်း” ဟု မေးမြန်းသော်လည်း၊ လူအများစုသည် တက်ကြွစွာ မရပ်တည်ဘဲ အလျှော့ပေးနေကြသော်လည်းကောင်း၊ ရုပ်တုကို ကိုးကွယ်သောသူများဘက်သို့ လိုက်ပါနေကြသော်လည်းကောင်း ရှိခဲ့ပြီး၊ ထိုသို့ဖြင့် ကြားဝင်ဖျန်ဖြေပေးသူ၏ ရှေ့မှောက်တွင်ပင် ထိုတူညီသော ပုန်ကန်ခြင်းကို ပေါ်လွင်စွာ ထင်ရှားစေကြ၏။

ပဉ္စမနှင့် ဆဋ္ဌမစမ်းသပ်ခြင်းများသည် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေနှင့် ထင်ရှားစွာ သင်္ကေတပြု၍ ကိုက်ညီနေသည်။ ကာမေလတောင်ပေါ်ရှိ ဧလိယသည် မောရှေ မေးခဲ့သည့်အတိုင်း ဆင်တူသည့် မေးခွန်းကို မေးသည်။ “ယနေ့ သင်တို့သည် မည်သူကို အမှုတော်ဆောင်မည်ကို ရွေးချယ်ကြလော့” ဟူသော စကားသည် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ၏ စမ်းသပ်မှုကို ရည်ညွှန်းသည်။ သားရဲ၏ရုပ်တုဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှု၏ သင်္ကေတသဘောသည်လည်း တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေကို ညွှန်ပြသည်။ အာရုန်၏အကြောင်းအရာ၌ လေဝိသားတို့၏ ခွဲခြားမှုနှင့် ယေရောဗောင်၏ ရွှေနွားကလေးနှစ်ကောင်အကြောင်း၌ အစ္စရေးအမျိုးတော်တစ်ဆယ့်နှစ်မျိုး၏ ခွဲခြားမှုတို့သည် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ၌ ပညာရှိနှင့် မိုက်မဲသူတို့၏ ခွဲခြားခြင်းကို ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ Sister White ၏ သက်သေခံချက်အရ လောဒိကိယအသင်းသားတို့သည် မိုက်မဲသော ကညာတို့ဖြစ်ကြပြီး၊ ထို့ကြောင့် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ၌ ကညာတို့၏ ခွဲခြားခြင်းသည် လောဒိကိယနှင့် ဖိလဒေလဖိအသင်းတို့၏ ခွဲခြားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ပဉ္စမနှင့် ဆဋ္ဌမစမ်းသပ်ခြင်းများသည် တစ်ခုတည်းသော နှစ်ထပ်စမ်းသပ်မှုဖြစ်ပြီး၊ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေနှင့် ကိုက်ညီသကဲ့သို့ 1863 နှင့် ကာဒက်ရှ်တို့နှင့်လည်း ကိုက်ညီသည်။

ထွက်မြောက်ရာကျမ်း အခန်း ၃၂ နှင့် ၃၃ တို့သည် တစ်နေ့တည်း၌ပင်၊ နာရီအနည်းငယ်သာခြား၍ ပြည့်စုံလာကြပြီး၊ ထိုနေ့သည် 1863 နှင့် Kadesh ကို ပုံဆောင်ဖော်ပြသည်။ အခန်း ၃၃ တွင် မိုးရှေသည် ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းတန်ခိုးကို မြင်ရရန် တောင်းဆိုသည်။ ထို့ကြောင့်၊ ပဉ္စမနှင့် ဆဋ္ဌမသော ဆန့်ကျင်လှုံ့ဆော်ခြင်းများအတွင်း မိုးရှေသည် လူတစ်သိန်းလေးဆယ့်လေးထောင်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခံရလျက်ရှိသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ မြင်ရသည်။ ထို မိုးရှေတစ်ဦးတည်းပင် Kadesh တွင် ကျောက်တုံးကို ဒုတိယအကြိမ် ရိုက်လျက်ရှိသဖြင့်၊ မိမိတို့ မကျရောက်လိုခဲ့သော ကျောက်တုံးအားဖြင့် ကြိတ်ချေဖျက်ဆီးခံရသော အုပ်စုတစ်စုကို ကိုယ်စားပြုနေသည်။ ထိုကျောက်တုံးသည် သတင်းစကားတစ်ရပ်ဖြစ်သဖြင့်၊ Kadesh တွင် မိုးရှေအတွက် သင်္ကေတနှစ်မျိုး ရှိသည်။ တစ်မျိုးမှာ ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းတန်ခိုးကို ထင်ရှားဖော်ပြပြီး၊ အခြားတစ်မျိုးမှာ ကျောက်တုံးကို ငြင်းပယ်သည်။

‘ကာဒေရှ်၌ မောရှေ’ ဟူသော ပုံသင်္ကေတများအနက် တစ်ခုမှာ ကျောက်ကို အာဏာ၏ သင်္ကေတဖြစ်သော တုတ်ဖြင့် ရိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ပထမအကြိမ်တွင် ၎င်းသည် ဘုရားသခင်၏ အာဏာဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအကြိမ်တွင်မူ လူ၏ အာဏာဖြစ်သည်။ ဒုတိယ ကာဒေရှ်၌ မောရှေဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော အုပ်စုကို၊ ၁၈၄၀ မှ ၁၈၄၄ အထိ ရှေးလမ်းခရီးများ၏ သတင်းစကားဖြစ်သော နောက်မိုး၏ သတင်းစကားကို မိမိတို့၏ ဘာသာရေးဗေဒဆိုင်ရာ အာဏာ (တုတ်) ကို အသုံးပြု၍ တိုက်ခိုက်ကြသော ဧဖရိမ်၏ သောက်စားမူးယစ်သူများအဖြစ် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။

မန္နာ၏ ပထမစမ်းသပ်ခြင်းသည် စမ်းသပ်ခြင်းသုံးခုဖြစ်သည်။ စမ်းသပ်ခြင်းဆယ်ခုအနက် နောက်ဆုံးစမ်းသပ်ခြင်းသည် တတိယကောင်းကင်တမန်၏ စမ်းသပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ပထမနှင့် နောက်ဆုံး နှစ်မျိုးစလုံးသည် စမ်းသပ်ခြင်း၏ သင်္ကေတအဖြစ် “အနားယူခြင်း” ကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။ ပထမစမ်းသပ်ခြင်းသည် ဒုတိယကောင်းကင်တမန်က လိုက်နာလာသော ပထမကောင်းကင်တမန်ကို ကိုယ်စားပြုသော စမ်းသပ်ခြင်းသုံးခုဖြစ်သော်လည်း၊ တံဆိပ်ခတ်ခြင်းနှင့် အလံအမှတ်အသားအဖြစ် မြှောက်တင်ခြင်း ပါဝင်သည့် စတုတ္ထစမ်းသပ်ခြင်းကို မာဆာနှင့် မေရိဘာတို့က ကိုယ်စားပြုသည်။ ပဉ္စမနှင့် ဆဋ္ဌမစမ်းသပ်ခြင်းတို့ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော တတိယကောင်းကင်တမန်သည်၊ မာဆာနှင့် မေရိဘာ၏ ဒုတိယစမ်းသပ်ခြင်းနှင့် မန္နာ၏ ပထမစမ်းသပ်ခြင်းတို့၏ နောက်တွင် လိုက်လာသော တတိယစမ်းသပ်ခြင်းဖြစ်သည်။

တဗေရ၌ ဖြစ်ပေါ်သော အမျက်ပွားစေမှုကို တောလည်ရာကျမ်း ၁၁:၁–၃ တွင် ဖော်ပြထားပြီး၊ ယင်းသည် သတ္တမမြောက် စမ်းသပ်မှုဖြစ်သည်။ ‘လောင်ကျွမ်းရာအရပ်’ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော “တဗေရ” ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည့် ယုံကြည်ခြင်း၏ မီးတောက်စမ်းသပ်မှုကို မိတ်ဆက်ပေးသော အခန်းငယ်များမတိုင်မီတွင်၊ တောကန္တာရအတွင်း ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော် ရွေ့လျားသွားလာမှုကို ဖော်ထုတ်ပြသော အခန်းငယ်များ ပါရှိသည်။ ဒသမအခန်းတွင် ထင်ရှားလာသော စိတ်မရှည်မှုကို၊ သိုးသငယ်တော် သွားတော်မူသမျှ အရပ်သို့ ကိုယ်တော်နောက်သို့ လိုက်ကြသော တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြထားသည်။ ဤသူတို့သည် သန့်ရှင်းသူတို့၏ ခံနိုင်ရည်ကို ပိုင်ဆိုင်ကြသူများဖြစ်ကြသော်လည်း၊ ရှေးဣသရေလသည် ဒသမအခန်းတွင် စိတ်မရှည်မှုကို ထင်ရှားစွာ ပြသလျက်ရှိပြီး၊ ထိုစိတ်မရှည်မှုက သူတို့ကို ဆယ့်တစ်မအခန်းရှိ သူတို့၏ မီးတောက်သော စမ်းသပ်မှုသို့ ဦးတည်စေသည်။

နောက်တစ်ပိုဒ်တွင် တာဗေရဟ်၏ ပုန်ကန်မှုကို မိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။

မီးပြသခြင်းနောက်တွင် လိုက်လာသော ဒေါသထွက်စေခြင်းသည် အသားအစာကို တောင့်တခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် အဋ္ဌမမြောက် စမ်းသပ်မှုဖြစ်သည်။ ဤအကြောင်းအရာကို တောလည်ရာကျမ်း ၁၁:၄–၃၄ တွင် တွေ့ရသည်။ တာဘေရာ၌ တိုင်တန်းမြည်တမ်းခြင်းသည် ပျက်ယွင်းသွားသော အထက်သဘာဝ၊ သည်းခံခြင်းကင်းမဲ့မှုကို ကိုယ်စားပြုသကဲ့သို့၊ အီဂျစ်၏ အသားအိုးများကို တပ်မက်သော ပုန်ကန်မှုသည် အောက်သဘာဝကို ကိုယ်စားပြုသည်။ မီးသည် မာလခိ အခန်းကြီး ၃ တွင်ပါသော ပဋိညာဉ်တမန်၏ မီးဖြင့် သန့်စင်စေခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အကြောင်းမှာ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ အနက်အရ တာဘေရာသည် မီးလောင်ရာအရပ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ ပရောဖက်ပြုချက်နှုတ်ကပတ်တော်၌ ထိုမီးလောင်ရာအရပ်သည် မာလခိ ၃ တွင် တည်ရှိလျက်၊ ထိုနေရာ၌ မီးသည် ဖယ်ရှားသန့်စင်ခံရရန် ခန့်အပ်ထားသော သည်းမခံသော အတန်းတစ်ခုကို ပေါ်ပေါက်စေသကဲ့သို့၊ မြှောက်တင်ပူဇော်သော ပူဇော်သက္ကာအဖြစ် သန့်စင်ခံရသော သည်းခံသော အတန်းတစ်ခုကိုလည်း ပေါ်ပေါက်စေသည်။

တာဘေရာ၏ အထက်သဘောသဘာဝနှင့် အောက်သဘောသဘာဝတို့၏ နှစ်ဆစမ်းသပ်ခြင်း၌ မောရှေဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသူများသည် အမှန်တရားအပေါ် ဉာဏ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာအရပါ တည်ကြည်ခိုင်မာစွာ အခြေချပြီးသော တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင် ဖြစ်ကြသည်။ ဉာဏ်သည် အထက်သဘောသဘာဝကို ခွဲခြားသိမြင်စေပြီး၊ ဝိညာဉ်ရေးရာအရမူ ဘုရားသဘောနှင့် လူ့သဘောတို့၏ ပေါင်းစည်းခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အောက်သဘောသဘာဝသည် လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်၌ အသေခံရပြီး သေဆုံးလျှင်သာ ဘုရားသဘောကို လူ့သဘောနှင့် ပေါင်းစည်းနိုင်သည်။ အမှန်တရားအပေါ် ဉာဏ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာအရ တည်ကြည်ခိုင်မာစွာ အခြေချခြင်းသည် တံဆိပ်ခတ်ခြင်းခံရသော အတွေ့အကြုံကို ကိုယ်စားပြုသည်။ တာဘေရာ၏ မီးများသည် ခရစ်တော်က တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်၏ ဗိမာန်တော်ကို တည်ဆောက်ထူထောင်တော်မူသော အမှု၌ ဂျုံနှင့် မလိုးပင်တို့ကို နောက်ဆုံးအကြိမ် ခွဲခြားခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ကိုးကြိမ်မြောက် စမ်းသပ်ခြင်းမှာ တောလည်ရာကျမ်း ၁၂ တွင် တွေ့ရသော မိရိအမ်နှင့် အာရုန်တို့၏ ပုန်ကန်မှုဖြစ်သည်။ ထိုလှုံ့ဆော်မှုသည် ကောရဟ၊ ဒါသန်နှင့် အဘိရမ်တို့၏ လှုံ့ဆော်မှု သို့မဟုတ် ၁၈၈၈ ခုနှစ် မင်နီယာပေါလစ်မြို့၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော လှုံ့ဆော်မှုနှင့် မတူကွာခြားသည့်အရာမဟုတ်ပေ။ ပြဿနာမှာ ဘုရားသခင်၏ သတင်းစကားကိုသာ ပယ်ချခြင်းသာမက၊ ဘုရားသခင်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ထားသော ခေါင်းဆောင်မှုကိုလည်း ပယ်ချခြင်းဖြစ်သည်။

သတင်းစကားကိုသာမက သတင်းပို့သူကိုပါ ငြင်းပယ်သော ခေါင်းဆောင်များအပေါ် စီရင်ခြင်းသည် ဒသမစမ်းသပ်မှုမတိုင်မီ ရှေ့ပြေးဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဒသမစမ်းသပ်မှုဖြစ်သော တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ မတိုင်မီ အနည်းငယ်ကပင် ခေါင်းဆောင်မှုသည် ယုံကြည်ခြင်းမှဖောက်ပြန်သူများအဖြစ် ထင်ရှားပေါ်လွင်လာသည်။ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေသည် လက်ဝါးကပ်တိုင်နှင့် ကိုက်ညီဆက်စပ်နေပြီး၊ လက်ဝါးကပ်တိုင်သို့ သွားရာလမ်း၌—အရာသည် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေဖြစ်သည်—ခေါင်းဆောင်မှုသည် Barabbas ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ထိုသူသည် မှားယွင်းသော ခရစ်တော်တစ်ပါးဖြစ်၏။ အကြောင်းမှာ “bar” သည် “သား” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ “abba” သည် “အဖ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ လက်ဝါးကပ်တိုင် (တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ) သို့မဟုတ် Kadesh သို့ နီးကပ်လာသောအခါ ခေါင်းဆောင်မှုသည် အတုခရစ်တော်တစ်ပါးကို ရွေးချယ်ခြင်းအားဖြင့် အပြည့်အဝ ဖောက်ပြန်မှုကို ထင်ရှားပေါ်လွင်စေကာ၊ ထို့ပြင် ၎င်းတို့၌ ဘုရင်မရှိ၊ Caesar သာရှိသည်ဟု ပြည်သူ့အာဏာပိုင်များထံ တိုက်ရိုက်ဖော်ပြခဲ့သည်။

သတ္တမ၊ အဋ္ဌမနှင့် နဝမ စမ်းသပ်ချက်တို့သည် တံဆိပ်ခတ်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဖော်ထုတ်ညွှန်ပြနေသော်လည်း၊ ထိုအရာကို သရုပ်ဖော်ထားသော ပုံဥပမာမှာ မိုက်မဲသော အပျိုကညာများ၏ ပုံဥပမာဖြစ်သည်။ ထိုစမ်းသပ်ချက်များအနက် ဒသမမြောက်သော စမ်းသပ်ချက်မှာ ကာဒေရှ်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပထမအကြိမ် ပုန်ကန်မှုဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် 1863 ကို ပုံဆောင်ညွှန်ပြသည်။ 1846 ခုနှစ်မှစ၍ ဟေဗြဲလူတို့သည် ပညတ်တရားကို လက်ခံရရှိရန် စီနာတောင်သို့ ခေါ်ဆောင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ပညတ်တော်ဆယ်ပါး၏ ကျောက်ပြားနှစ်ပြားသည် ရှေးဟောင်း အက္ခရာအတိုင်း အစ္စရေးလူမျိုးနှင့် ဘုရားသခင်၏ ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရေးကို သင်္ကေတပြုသော အရာဖြစ်ပြီး၊ ဟဗက္ကုတ်၏ ကျောက်ပြားနှစ်ပြားသည်လည်း ခေတ်သစ် ဝိညာဉ်ရေးရာ အစ္စရေးနှင့် ဘုရားသခင်၏ ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရေးကို သင်္ကေတပြုသော အရာဖြစ်သည်။ ဒုတိယ ကျောက်ပြားကို 1850 ခုနှစ်တွင် တင်ပြထုတ်ဖော်ခဲ့ပြီး၊ ရှေးဟောင်း အစ္စရေးသည် ပညတ်တရားကို စောင့်ထိန်းမည်ဟု သစ္စာပြုခဲ့သကဲ့သို့၊ 1856 ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ နောက်ဆုံး စမ်းသပ်ချက်တစ်ရပ်ကို ဆောင်ကြဉ်းခဲ့သည်။ ၎င်းကို ကတိတော်ထားရာပြည်ကို စူးစမ်းထောက်လှမ်းသူများ သွားရောက်ခဲ့သော အဖြစ်အပျက်က ပုံဆောင်ညွှန်ပြထားသည်။ 1856 ခုနှစ်မှ 1863 ခုနှစ်အထိ ခုနစ်နှစ်တာအတွင်း ရရှိလာသော အများစု၏ သဘောထားမှာ၊ လာအိုဒိကိအ တောကန္တာရသည် သူတို့ သေဆုံးလိုသော နေရာဖြစ်သည် ဟူသော သဘောထားပင် ဖြစ်ခဲ့သည်။

၁၈၄၄ ခုနှစ်မှ ၁၈၆၃ ခုနှစ်အထိကာလကို၊ နီလံပင်လယ်၌ နှစ်ခြင်းခံခြင်းဖြင့် စတင်ကာ ယော်ဒန်မြစ်၌ နောက်ထပ်တစ်ကြိမ် နှစ်ခြင်းခံခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သောကာလ၏ ပုံရိပ်သင်္ကေတအဖြစ် မြင်ရသည်။ ထိုယော်ဒန်မြစ်၌ပင် နောက်ပိုင်းတွင် ယောဟန်က ကိုယ်တော်အား နှစ်ခြင်းပေးသောအခါ ယေရှုသည် ခရစ်တော်ဖြစ်လာမည့် အတိအကျ တည်နေရာတစ်ခုတည်း ဖြစ်သည်။ နီလံပင်လယ်၌ ခံယူသောနှစ်ခြင်းသည် ရှေးဣသရေလနှင့် ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရေးတစ်ရပ်ကို အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။ ထိုဆက်ဆံရေးသည် တစ်ပြိုင်နက်တည်း အဆင့်ဆယ်ဆင့်ပါသော စမ်းသပ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်ကို စတင်ဖြစ်ပေါ်စေသော လက်ထပ်ခြင်းတစ်ရပ်ဖြင့် အစပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူတို့ကို စိနာတောင်သို့ ခေါ်ဆောင်လာပြီး၊ ကိုယ်တော်၏ ပညတ်တရားကို စောင့်ထိန်းမည်ဟု ကတိပြုစေခဲ့သော်လည်း မစောင့်ထိန်းကြဘဲ၊ ကာဒက်ရှ်၌ ပထမပုန်ကန်မှုအချိန်တွင် ဆယ်ခုမြောက်နှင့် နောက်ဆုံးစမ်းသပ်မှုကိုလည်း မအောင်မြင်ခဲ့ကြသည်။ လေးဆယ်နှစ်ကြာပြီးနောက်၊ ကာဒက်ရှ်၌ ဒုတိယနှင့် ပို၍ကြီးမားသော ပုန်ကန်မှုဖြစ်ပွားပြီးနောက်၊ သူတို့သည် ယော်ဒန်မြစ်ထဲသို့ နှစ်ခြင်းခံခြင်းအားဖြင့် ကတိထားရာပြည်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။

နှစ်ခြင်း၏ မှတ်တိုင်အမှတ်အသား အားလုံးသည် ပဋိညာဉ်နှင့် အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်လျက်ရှိကြသည်။ အိုမေဂါနှင့် ဒုတိယ ကာဒေရှ်၏ သမိုင်းသည် ပထမ အယ်လ်ဖာ ကာဒေရှ်၏ သမိုင်းနှင့် ကိုက်ညီလျက်ရှိသည်။ မောရှေ၏ အိုမေဂါ ပုန်ကန်မှုသည် ကာဒေရှ်၏ အယ်လ်ဖာ ပုန်ကန်မှု၌ တစ်နိုင်ငံလုံး ပါဝင်ခဲ့သော ပုန်ကန်မှုထက် များစွာ ကြီးမားခဲ့သည်။ အိုမေဂါသည် အမြဲတမ်း ပို၍ ကြီးမားလေ့ရှိသည်။ ထိုပုန်ကန်မှု နှစ်ရပ်စလုံးသည် နောက်မိုးရွာခြင်း သတင်းစကား၏ ငြိမ်သက်ခြင်းထဲသို့ ဝင်ရောက်ရန် ငြင်းဆန်သော ဟေရှာယ၏ ပညာတတ်နှင့် ပညာမတတ်တို့၏ ပုန်ကန်မှုကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။

ဗတ္တိဇံသုံးမျိုး (ပင်လယ်နီ၊ ယော်ဒန်မြစ်၊ နှင့် ယော်ဒန်မြစ်) ရှိ၏။ ပထမသည် မောရှေ၏ဖြစ်၍ နောက်ဆုံးသည် ခရစ်တော်၏ဖြစ်သဖြင့်၊ ထိုကြောင့် မောရှေသည် အာလဖာဖြစ်ကာ ခရစ်တော်သည် အိုမေဂါဖြစ်တော်မူ၏။ ဟေဗြဲအက္ခရာအုပ်စု၏ ပထမအက္ခရာနှင့် နှစ်ဆယ့်နှစ်မြောက်အက္ခရာကြားရှိ ဆယ့်သုံးမြောက်အက္ခရာကို ပထမအက္ခရာနှင့် ဆက်စပ်၍၊ ထို့နောက် နောက်ဆုံးဖြစ်သော နှစ်ဆယ့်နှစ်မြောက်အက္ခရာနှင့် ချိတ်ဆက်လိုက်သောအခါ၊ ဟေဗြဲစကားလုံး “truth” ကို ဖွဲ့စည်းစေ၏။ အလယ်ဗတ္တိဇံမှာ ယော်ဒန်မြစ်နှင့် ကာဒေရှ်၌ဖြစ်၏။ ပင်လယ်နီ၌ရှိသော ပထမဗတ္တိဇံကို ယော်ဒန်၌ရှိသော ဗတ္တိဇံက ဆက်လက်လိုက်လာ၏။ သို့ရာတွင် ယော်ဒန်၌ရှိသော ပထမဗတ္တိဇံသည် ကာဒေရှ်သို့ ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ရောက်ရှိခြင်းနှင့် ယော်ဒန်၌ အမှန်တကယ်ခံယူသော ဗတ္တိဇံမတိုင်မီ အနှစ်လေးဆယ်ကြာ ရွှေ့ဆိုင်းခံခဲ့ရ၏။ ယုဒလူတို့အတွက် ကြည့်ရှုလာရောက်ခြင်းကာလကို ကိုယ်စားပြုသော တတိယဗတ္တိဇံသည် ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီဖြစ်၏။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ခရစ်တော်သည် ဒံယေလအခန်းကြီး ၉၊ အခန်းငယ် ၂၇ ၏ ပြည့်စုံခြင်းအရ ပဋိညာဉ်ကို တစ်ပတ်တိုင်တိုင် အတည်ပြုတော်မူသော အမှုတော်ကို စတင်တော်မူခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအချိန်သည် ရှေးဣသရေလအပေါ် တရားစီရင်ခြင်း၏ အချိန်နာရီလည်း ဖြစ်ခဲ့၏။

ပင်လယ်နီ၌ ဖြစ်သော ပထမဗတ္တိဇံသည် ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားဖြစ်ပြီး၊ ကာဒေရှ်သို့ သွားရောက်မှု နှစ်ကြိမ်သည် “နှစ်ဆပြုခြင်း” ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အကြောင်းမူကား၊ ကာဒေရှ်သို့ ပထမအကြိမ် သွားရောက်မှုနှင့် ယော်ဒန်မြစ်၌ ဘုရားသခင်၏ ပဋိညာဉ်လူမျိုး၏ ပုန်ကန်မှုကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားပြီး၊ ဒုတိယ ကာဒေရှ်၌မူ ခေါင်းဆောင်မှု၏ ပုန်ကန်မှုကို ထင်ရှားစေသည်။ ကာဒေရှ်နှင့် ထိုသို့ သွားရောက်မှု နှစ်ကြိမ်တို့သည် အတန်းစား နှစ်မျိုး ထင်ရှားလာသည့် ဒုတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကား၏ နှစ်ဆပြုခြင်းကို ကိုယ်စားပြုကြပြီး၊ ထိုအတန်းစား နှစ်မျိုးစလုံးကို ပြည်သူများနှင့်လည်းကောင်း ခေါင်းဆောင်များနှင့်လည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။ ခရစ်တော်၏ ဗတ္တိဇံသည် တတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားဖြစ်ပြီး၊ ထိုအခါ ဂျုံနှင့် ဆူးပင်များကို ခွဲခြားသကဲ့သို့၊ ရှေးဣသရေလ၏ တရားစီရင်ခြင်းအချိန်၌ ခရစ်တော်လက်ထပ်ယူခဲ့သော ခရစ်ယာန်သတို့သမီးမှ ရှေးဣသရေလကိုလည်း ခွဲခြားထားခဲ့သည်။

၁၈၄၄ မှ ၁၈၆၃ အထိကာလသည် ပင်လယ်နီမှ ကာဒေရှ၌ ပထမပုန်ကန်မှုအထိကာလဖြစ်သည်။ ၁၈၄၄ သည် ပင်လယ်နီကို ဖြတ်ကျော်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၁၈၄၆ သည် မန္နာဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁၈၄၆ ခုနှစ်တွင် ဝှိုက်တို့ လက်ထပ်ခဲ့စဉ် သူတို့အောင်မြင်စွာ ဖြတ်သန်းခဲ့သော ဥပုသ်နေ့စမ်းသပ်မှု၏ သင်္ကေတဖြစ်သည်။ ၁၈၄၉ ခုနှစ်တွင် ထာဝရဘုရားသည် မိမိ၏လူမျိုးကို စုဝေးစေရန် မိမိလက်တော်ကို ဒုတိယအကြိမ် ဆန့်တန်းတော်မူခဲ့သည်။ ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားအတွင်း ဟဗက္ကုတ်၏ ဇယားများအနက် ပထမဇယားသည် သမိုင်းတွင် ရောက်ရှိလာခဲ့စဉ် ကိုယ်တော်သည် သူတို့ကို စုဝေးစေခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယဇယားသည်လည်း ထိုတူညီသော ရည်ရွယ်ချက်အတွက် စီမံထားခြင်းဖြစ်သည်။

အိုမေဂါ ၁၈၅၀ ဇယားသည် စုဝေးစေခြင်းနှင့် စမ်းသပ်ခြင်းအတွက် ဖြစ်ရမည်။ အကြောင်းမူကား အယ်လဖာ ၁၈၄၃ ဇယားသည်လည်း ထိုသို့ပင် ပြုခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ပထမကောင်းကင်တမန်၌ ဇယားတစ်စောင်ရှိခဲ့ပြီး၊ တတိယကောင်းကင်တမန်၌လည်း ဇယားတစ်စောင်ရှိခဲ့သည်။ အကြောင်းမူကား ပထမသည် အယ်လဖာဖြစ်ပြီး တတိယသည် အိုမေဂါဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ “ဇယားနှစ်စောင်” သည် ပထမနှင့် တတိယကောင်းကင်တမန်တို့၏ လမ်းမှတ်များဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယကောင်းကင်တမန်၏ မဟုတ်။ “ဇယားများ” ၏ ပရောဖက်ပြုကာလသည် အမှားပါဝင်သော ဇယားတစ်စောင်ဖြင့် စတင်ကာ အမှားမရှိသော ဇယားတစ်စောင်ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ထိုဇယားနှစ်စောင်အကြားရှိ သမိုင်းကာလသည် ဒုတိယကောင်းကင်တမန်၏ သမိုင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုကာလအတွင်း ၁၈၅၀ ခုနှစ်တိုင်အောင် ဇယားကို ဘေးသို့ထားခဲ့သည်။

၁၈၄၃ ခုနှစ်သည် ၁၈၄၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ကုန်ဆုံးသွားပြီးနောက်၊ ၁၈၄၃ ဇယားကို ဘေးဖယ်ထားလိုက်ရသည်၊ အကြောင်းမှာ ထိုဇယားသည် ၁၈၄၃ ခုနှစ်ကို မှားယွင်းစွာ ဟောကိန်းထုတ်ထားခဲ့သဖြင့် ဖြစ်သည်။ ၁၈၄၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့မှ ၁၈၅၀ ပြည့်နှစ်တိုင်အောင် ဟဗက္ကုတ်၏ ဇယား မရှိခဲ့ပါ။ ဒုတိယကောင်းကင်တမန်၏ သမိုင်းတွင် ဇယားမရှိခဲ့ဘဲ—ဗာဗုလုန်လည်း ကျဆုံးသွားခဲ့သည်။ အာလဖာသည် ဇယားတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ အိုမေဂါလည်း ဇယားတစ်ခုဖြစ်ကာ၊ အလယ်ပိုင်းမှာ ဗာဗုလုန်၏ ကျဆုံးခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ဇယားမရှိခဲ့သော ကာလနှင့် ဆက်နွှယ်သော ပုန်ကန်မှု၏ သင်္ကေတတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဟဗက္ကုတ်၏ ဇယားများဆိုင်ရာ သမိုင်းကာလသည် သမ္မာတရား၏ လက်မှတ်အမှတ်အသားကို ဆောင်ထားသည်။

၁၈၅၀ ခုနှစ်ကို စီနာတောင်နှင့် ပညတ်တရားပေးအပ်ခြင်းအားဖြင့် ပုံဆောင်ထားသည်။ ထိုဖြစ်ရပ်ကို လှုပ်လွှားမုန့်နှစ်လုံးကို မြှောက်တင်သော ပင်တေကုတ္တေပွဲတော်ဖြင့် အမှတ်တရကျင်းပခဲ့သည်။ လှုပ်လွှားမုန့်နှစ်လုံးကို မြှောက်တင်ခြင်း၏ လုပ်ငန်းစဉ်ကို ၁၈၄၂ ခုနှစ် မေလတွင် ဇယားကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေ၍ မြှင့်တင်ခဲ့ခြင်းနှင့်၊ ဒုတိယဇယားကို ပြင်ဆင်ခဲ့သော ၁၈၄၉ ခုနှစ်၏ သမိုင်း၊ ထို့ပြင် ၎င်းကို အသုံးပြုနိုင်သည့်အနေအထားသို့ ရောက်ရှိခဲ့သော ၁၈၅၀ ခုနှစ်တို့အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။ ဤကာလကို ခရစ်တော်၏ လမ်းကြောင်းတွင်၊ သူ၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းမှ ပင်တေကုတ္တေတိုင်အောင် ရက်ငါးဆယ်အဖြစ် ကိုယ်စားပြုထားပြီး၊ ထိုကာလကို ရက်လေးဆယ်နောက်တွင် ရက်ဆယ်ရက်လိုက်လာသော ပိုင်းခြားထားသည့် ကာလတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။

၁၈၄၉ ခုနှစ်တွင် ခရစ်တော်သည် မိမိ၏လက်ကို ဒုတိယအကြိမ် ဆန့်ထုတ်တော်မူလျက်ရှိခဲ့ပြီး၊ ၁၈၅၀ ခုနှစ်တွင် ဟဗက္ကုတ်၏ ဒုတိယကျောက်ပြားကို ရရှိနိုင်ခဲ့ကာ ကာဒေရှ်သို့ ဦးတည်သည့် စမ်းသပ်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်သည် ရှေ့သို့ ဆက်လက်တိုးတက်သွားခဲ့သည်။ ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် ရှေးဣသရေလအမျိုး၏ စမ်းသပ်ချက်ဆယ်ခုအနက် နောက်ဆုံးစမ်းသပ်ချက်သည် လှုပ်ရှားမှု၏ ကာလပတ်သတင်းစာတွင် မီလာ၏ အခြေခံကျသော ပရောဖက်ပြုဗျာဒိတ်အပေါ် အလင်းသစ်ကို ထုတ်ဝေသောအခါ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ၁၈၅၆ ခုနှစ်မှ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တိုင်အောင် ပရောဖက်ပြုနေ့ရက် နှစ်ထောင့်ငါးရာနှစ်ဆယ်အတွင်း သူလျှိုတို့သည် ပြည်တော်ကို စူးစမ်းရန် ဝင်သွားခဲ့ကြသည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် သူတို့သည် မိမိတို့ကို အီဂျစ်ပြည်သို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်မည့် ခေါင်းဆောင်အသစ်တစ်ဦးကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။

ဤသမ္မာတရားများကို နောက်ဆောင်းပါးတွင် ဆက်လက်ဖော်ပြမည်။