ဗျာဒိတ်ကျမ်း၌ တံဆိပ်ဖြုတ်ဖော်ပြလျက်ရှိသော သတင်းစကားကို နားလည်သဘောပေါက်ရန်အတွက်၊ ပရိုတက်စတင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး၏ မူလရင်းမြစ်များ၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာပုံနှင့် အရေးပါမှုတို့ကို အသိအမှတ်ပြုနားလည်ခြင်းမှာ အလွန်မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။ ထိုပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး၏ သမိုင်းအတွင်းရှိ အဓိကလိုင်းသုံးလိုင်းသည် သမ္မာကျမ်းစာနှင့် သမ္မာကျမ်းစာကို လေ့လာရာ၌ အသုံးပြုရမည့် မှန်ကန်သော နည်းလမ်းကိုသာမက၊ ထိုသမိုင်းတစ်လျှောက်၌ ရွေးချယ်ခန့်ထားခံရသော သတင်းပို့သူများသည်လည်း ထိုသမိုင်း၏ လမ်းမှတ်များဖြစ်ကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ အစဉ်အမြဲ ဖြစ်နေကျအတိုင်း၊ စာတန်သည် အတုအယောင်များစွာဖြင့် King James Bible ကို ဖုံးကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ထို့ပြင် သမ္မာကျမ်းစာကို နားလည်ရန်အတွက် မှန်ကန်သော နည်းလမ်းကိုလည်း အတုအယောင်များစွာဖြင့် ဖုံးကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး၊ ထိုသမိုင်းလမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်၌ ထူထောင်ခံရသော မှန်ကန်သည့် သတင်းပို့သူများ (လမ်းမှတ်များ) ကိုလည်း ဖုံးကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
“သို့သော် စာတန်သည် အလဟဿ မနေခဲ့ပါ။ ယခု သူသည် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လှုပ်ရှားမှု အခြားတိုင်း၌ ကြိုးပမ်းခဲ့သကဲ့သို့ပင်၊ မှန်ကန်သော အမှုတော်၏ အစား အတုအယောင်တစ်ရပ်ကို လူတို့အပေါ် တင်ဆောင်ပေးကာ၊ ထိုလူများကို လှည့်ဖြား၍ ဖျက်ဆီးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်၏ ပထမရာစု၌ ခရစ်အတုများ ရှိခဲ့သကဲ့သို့၊ တစ်ဆယ့်ခြောက်ရာစု၌လည်း ပရောဖက်အတုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ကြသည်။” The Great Controversy, 186.
၁၈၄၀ ခုနှစ်မှ ၁၈၄၄ ခုနှစ်အထိရှိသော မီလာရိုက် သမိုင်းတွင်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုဖြစ်သော မြေမှတက်လာသည့် သားရဲ၏ ချိုနှစ်ချောင်းအနက် တစ်ချောင်းဖြစ်သည့် ပရိုတက်စတန်ဝါဒ၏ အာဏာအမွေကို မီလာရိုက် အက်ဒဗင့်ဝါဒက ဆက်ခံလာခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်း၌လည်း ယခင်က မိမိတို့ကိုယ်ကို ပရိုတက်စတန်ဟု ဝန်ခံခဲ့ကြသော အသင်းတော်များသည် ဖောက်ပြန်သော ပရိုတက်စတန်ဝါဒအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့ကြပြီး၊ သို့မဟုတ် မီလာရိုက်တို့က ခေါ်ဝေါ်သည့်အတိုင်း “ရောမ၏ သမီးများ” ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ ၁၈၄၃ ခုနှစ်တွင် ပရိုတက်စတန်တို့သည် ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားကို ငြင်းပယ်သောအခါ၊ သူတို့သည် လဲကျသွားကြပြီး မီလာရိုက်တို့က ပရိုတက်စတန်ဝါဒ၏ အာဏာအမွေကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသည်။ မီလာရိုက် သမိုင်းသည် ဘုရားသခင်၏ “တောကန္တာရထဲရှိ အသင်းတော်” ကို ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်အပေါ် ပြည့်စုံသော နားလည်မှုသို့ တင်ဆောင်ပေးသော အမှုတော်၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
စစ်ဆေးအကဲဖြတ်သော တရားစီရင်ခြင်း၏ အဖွင့်သည် ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တရား၏ စမ်းသပ်မှုကို၊ အထူးသဖြင့် ဥပုသ်နေ့ကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ တတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားကို ကြေညာရန်မှာ အမှောင်ခေတ်ကာလအတွင်း ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ ရိုးရာဓလေ့များနှင့် ထုံးတမ်းများအောက်၌ မြှုပ်နှံထားခြင်းခံခဲ့ရသော ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တရားကို ထိန်းသိမ်းသော အသင်းတော်တစ်ရပ်ကို လိုအပ်ခဲ့သည်။ ခရစ်တော်သည် ပရိုတက်စတင့်များကို 1840 မှ 1844 အထိ သမိုင်းကာလသို့ ခေါ်ဆောင်၍၊ ဝီလျမ် မီလာအားဖြင့် ပုံဆောင်ဖော်ပြခံခဲ့ရသော ဧလိယ၏ စမ်းသပ်မှုကို သူတို့ရှေ့၌ တင်ပြတော်မူခဲ့သည်။ ပရိုတက်စတင့်များသည် မီလာ၏ သတင်းစကားကို ငြင်းပယ်သောအခါ၊ သူတို့သည် ရောမသို့ ပြန်လည်သွားကြ၏။ မီလာအားဖြင့် ကြေညာခဲ့သော ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကား၏ စမ်းသပ်မှုကို ကာမေလတောင်ပေါ်၌ရှိသော ဧလိယအားဖြင့် ပုံဆောင်ဖော်ပြထားခဲ့သည်။
ဧလိယသည် လူအပေါင်းတို့ထံသို့ ရောက်လာ၍၊ “သင်တို့သည် အယူနှစ်မျိုးအကြား၌ အဘယ်မျှကာလပတ်လုံး ယိမ်းယိုင်နေကြမည်နည်း။ ထာဝရဘုရားသည် ဘုရားသခင်ဖြစ်တော်မူလျှင် ကိုယ်တော်ကို လိုက်ကြလော့။ သို့မဟုတ် ဗာလ်သည် ဘုရားဖြစ်လျှင် သူ့ကို လိုက်ကြလော့” ဟု ဆို၏။ လူတို့မူကား သူ့အား စကားတစ်ခွန်းမျှ မပြန်ကြ။ ၁ ရာဇဝင်ချုပ် ၁၈:၂၁။
၁၈၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် မီလာနှင့် ပထမကောင်းကင်တမန်အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ဧလိယ၏ သတင်းစကားကို ရင်ဆိုင်ကြရသောအခါ ပရိုတက်စတင့်များသည် ဗာလကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်!
ပရိုတက်စတင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသည် သီအာတီရာ အသင်းတော်၏ သမိုင်းကာလ၌ ပေးမည်ဟု ကတိပြုထားသော “မနက်ကြယ်” နှင့်အတူ အစပြုခဲ့သော သမ္မာကျမ်းစာ အမှန်တရားများ၏ တံဆိပ်ဖွင့်ထုတ်ခြင်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ သမ္မာကျမ်းစာကို တိုက်ရိုက်ထိုးစစ်ဆင်မှုသည် ထိုမတိုင်မီ ရာစုနှစ်များစွာကတည်းက စတင်ခဲ့ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဝော်လ်ဒင်စီယန်များ၏ သမိုင်းနှင့်ပတ်သက်၍ The Great Controversy တွင် ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထားသည်။ ၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် Benjamin Wilkerson သည် Our Authorized Bible Vindicated ဟူသော စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်တွင် King James Bible ကို ဘာသာပြန်ဆိုရာ၌ နောက်ဆုံးတွင် အသုံးပြုခဲ့သော သန့်ရှင်းသော မူရင်းကျမ်းစာသားများကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်သော စစ်ပွဲနှင့်၊ ကက်သလစ်များ၊ အယူလွဲသွားသော ပရိုတက်စတင့်ဝါဒနှင့် လအိုဒိကေယာ အက်ဒဗင့်တစ်များက မြှင့်တင်ခဲ့ကြပြီး ယနေ့တိုင်လည်း မြှင့်တင်ဆဲဖြစ်သော စာတန်၏ အတုအယောင်ကျမ်းစာသားမျိုးစုံကို မှတ်တမ်းတင်ဖော်ပြထားသည်။ ထိုစစ်ပွဲသည် ဝော်လ်ဒင်စီယန်များ၏ သမိုင်းမတိုင်မီ ကာလများစွာကတည်းက စတင်ခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းတို့သည် နောက်ဆုံးတွင် ၁၆၁၁ ခုနှစ် King James Bible အဖြစ် ဘာသာပြန်ဆိုခံခဲ့ရသော မှန်ကန်သော လက်ရေးမူများ၏ အရေးပါမှုကို သက်သေခံရန် မိမိတို့အသက်ကို ပေးဆပ်ခဲ့သူများ၏ လမ်းမှတ်တိုင်နှင့် သင်္ကေတ ဖြစ်ကြသည်။
၁၆၁၁ ခုနှစ်တွင် King James Bible ကို ပြုလုပ်ထုတ်ဝေရာ၌ အလွန်တိကျသတ်မှတ်ထားသော ဘာသာပြန်လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်ကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ သမ္မာကျမ်းစာကို ဘာသာပြန်၍ ထုတ်ဝေခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်သည် ထုတ်လုပ်မှုအဆင့် ခုနစ်ဆင့်အားဖြင့် ပြီးမြောက်စေခဲ့သည်။ ထိုလုပ်ငန်းကို ပြီးမြောက်စေရန် ခုနစ်နှစ်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး၊ သမ္မာကျမ်းစာဆိုင်ရာ ခုနစ်နှစ်သည် ရက်ပေါင်း နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ် ဖြစ်သည်။ ထိုအရေအတွက်သည် သေချာပင် ဒံယေလ အခန်းကြီး ၉ ၏ ပြည့်စုံခြင်းအရ ယေရှုက များစွာသောသူတို့နှင့် ပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုခဲ့သည့် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ရက်အရေအတွက်နှင့် တူညီသောအရေအတွက်ဖြစ်သည်။ ထိုသန့်ရှင်းသော သီတင်းပတ်၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ခရစ်တော်သည် ကားတိုင်ပေါ်၌ သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရပြီး၊ ထို့ပြင် ကားတိုင်ပေါ်၌ သတ်ဖြတ်ခံရသော ခရစ်တော်သည် သမ္မာကျမ်းစာ၏ အလယ်ဗဟိုဖြစ်သည်မှာ သေချာသည်။ ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သော နှုတ်ကပတ်တော်ကို ထုတ်လုပ်ရန် ထိုခုနစ်ဆင့်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
-
ပထမအဆင့် — တစ်ဦးချင်းဘာသာပြန်ခြင်း — ဘာသာပြန်သူ ခန့်မှန်းခြေ ၅၀ ဦးကို ကော်မတီ ခြောက်ခုအဖြစ် ခွဲဝေထားပြီး၊ ကော်မတီတစ်ခုစီသည် သမ္မာကျမ်းစာ၏ အပိုင်းအမျိုးမျိုးအတွက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ဤပုဂ္ဂိုလ်များသည် မူရင်းဘာသာစကားများဖြစ်သော ဟေဗြဲ၊ အာရမိတ်၊ နှင့် ဂရိဘာသာတို့မှ အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
-
ဒုတိယ။ ကော်မတီပြန်လည်သုံးသပ်မှု။ ကော်မတီတစ်ရပ်စီသည် အပိုင်းတစ်ပိုင်း၏ ဘာသာပြန်လုပ်ငန်းကို ပြီးစီးစေပြီးနောက်၊ ထိုအလုပ်ကို ကော်မတီဝင်များကိုယ်တိုင် ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းအားဖြင့် စုပေါင်းပါဝင်အကြံပြုနိုင်မှုနှင့် အမှားများကို ပြင်ဆင်နိုင်မှု ရရှိစေခဲ့သည်။
-
တတိယအဆင့် — အထွေထွေကော်မတီ၏ ပြန်လည်သုံးသပ်မှု — ထို့နောက် သီးခြားကော်မတီတစ်ခုချင်းစီက ပြုလုပ်ထားသော ဘာသာပြန်များကို “အထွေထွေကော်မတီ” ဟု ခေါ်ဝေါ်သော ပိုမိုကြီးမားသည့် ပညာရှင်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ထံ တင်သွင်း하였다။ ဤကော်မတီတွင် ဘာသာပြန်ကော်မတီ ခြောက်ခုအနက် တစ်ခုချင်းစီမှ ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်ကြသည်။ သူတို့သည် လုပ်ငန်းတစ်ရပ်လုံးကို ပြန်လည်သုံးသပ်၍ ကော်မတီအသီးသီး၏ ဘာသာပြန်ချက်များကို နှိုင်းယှဉ်ကာ ညှိနှိုင်းတစ်သဘောတည်း ဖြစ်စေခဲ့ကြသည်။
-
စတုတ္ထ—နောက်ထပ် ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းနှင့် ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်း။ အထွေထွေကော်မတီက ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ထားသော မူကို ထပ်မံပြန်လည်သုံးသပ်၍ ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် ပြုပြင်တည်းဖြတ်နိုင်ရန်အတွက် သီးသန့်ကော်မတီအသီးသီးထံ ပြန်လည်ပို့ခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ အကြိမ်ကြိမ် ပြန်လည်ဆောင်ရွက်သော လုပ်ငန်းစဉ်ကြောင့် ဘာသာပြန်ဆိုချက်သည် ညီညွတ်တစ်သမတ်တည်းရှိပြီး တိကျမှန်ကန်ကြောင်း သေချာစေရန် အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။
-
ပဉ္စမ: နောက်ဆုံးပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းနှင့် အတည်ပြုခြင်း — ကော်မတီတစ်ခုချင်းစီက မိမိတို့၏ ပြင်ဆင်ချက်များကို အပြီးသတ်ဆောင်ရွက်ပြီးနောက်၊ နောက်ဆုံးမူကြမ်းကို နောက်ဆုံးပြန်လည်သုံးသပ်၍ အတည်ပြုရန် အထွေထွေကော်မတီထံ တင်သွင်းခဲ့သည်။
-
ဆဋ္ဌမ—တော်ဝင်အတည်ပြုခြင်းနှင့် ထုတ်ဝေခြင်း။ ထို့နောက် အတည်ပြုပြီးသော ဘာသာပြန်ကျမ်းကို ဘုရင် James I ထံ တော်ဝင်အတည်ပြုချက်ရယူရန် တင်ပြခဲ့သည်။
-
ခုနှစ်မြောက်အချက်မှာ၊ သူသည် မိမိ၏ မင်းဆိုင်ရာ အတည်ပြုချက်ကို ပေးအပ်ပြီးနောက်၊ ထိုဘာသာပြန်ကျမ်းကို 1611 ခုနှစ်တွင် သမ္မာကျမ်းစာ၏ King James Version (Authorized Version) အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ထာဝရဘုရား၏ စကားတော်များသည် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သော စကားတော်များဖြစ်၏။ မြေမီးဖို၌ စမ်းသပ်၍ ခုနစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် သန့်စင်ပြီးသော ငွေကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ အို ထာဝရဘုရား၊ ကိုယ်တော်သည် ထိုစကားတော်များကို စောင့်ရှောက်တော်မူလိမ့်မည်။ ကိုယ်တော်သည် ဤလူမျိုးဆက်မှ သူတို့ကို အစဉ်အမြဲ ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းတော်မူလိမ့်မည်။ ဆာလံကျမ်း ၁၂:၆၊ ၇။
ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို ဆန့်ကျင်၍လည်းကောင်း၊ ထိုဖွင့်လှစ်လျက်ရှိသော သမိုင်းကြောင်း၏ အမျိုးမျိုးသော သံတမန်တို့နှင့် ဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို မှန်ကန်စွာ ပိုင်းခြားဖော်ထုတ်ရာတွင် အသုံးပြုရမည့် မှန်ကန်သော နည်းလမ်းကို ကိုယ်စားပြုသော နယ်မှတ်တိုင်များကို ဆန့်ကျင်၍လည်းကောင်း စာတန်၏ စစ်မက်အတွင်းတွင် ၁၆၁၁ ခုနှစ် King James Bible သည် ဆာလံကျမ်း ၁၂ တွင် အထူးသဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသော နယ်မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပျက်စီးယိုယွင်းသွားသော ကက်သလစ် လက်ရေးမူများမှတဆင့် ထုတ်လုပ်ထားသော အမျိုးမျိုးသော အတုအယောင် သမ္မာကျမ်းစာများထဲမှ မည်သည့်ကျမ်းစာမျှ ဆာလံကျမ်း ၁၂ ၏ သတ်မှတ်ချက်များနှင့် မကိုက်ညီပါ။ အဆင့် ခုနစ်ဆင့်ကို ဖြတ်သန်းခဲ့သော စင်ကြယ်စေခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ် ရက်ကာလတို့သည် King James Bible သည် ဘုရားသခင်၏ “စင်ကြယ်သော နှုတ်ကပတ်တော်များ” ဖြစ်ကြောင်းကို ဖော်ထုတ်သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဘုရားသခင်သည် King James Bible ကို မိမိ၏ စင်ကြယ်သော နှုတ်ကပတ်တော်အဖြစ် အစဉ်အမြဲ စောင့်ထိန်းမည်ဟု ကတိပြုထားတော်မူပြီး၊ ထို့ကြောင့် ပရိုတက်စတင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားများ၊ William Miller အပါအဝင်၊ အသုံးပြုခဲ့သော “historicism” ဟူသည့် နည်းလမ်းကိုလည်း ထိန်းသိမ်းတည်မြဲစေမည်ဟု ကတိပြုထားတော်မူသည်။
တစ်ဆယ်လေးရာစုတွင် The Great Controversy စာအုပ်၌ “ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး၏ မနက်ခင်းကြယ်” ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသော John Wycliffe ကို ဘုရားသခင်က သာမန်လူတစ်ဦးပင် နားလည်နိုင်မည့် ဘာသာစကားတစ်ခုသို့ သမ္မာကျမ်းစာကို ဘာသာပြန်ရန် အသုံးပြုတော်မူခဲ့သည်။ သူသည် ပရိုတက်စတင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး၏ အစပြုမှုကို အမှတ်အသားပြုသည့် လမ်းညွှန်မှတ်တိုင်ကို သတ်မှတ်ပေးသော သတင်းစကားဆောင်ဖြစ်သည်။
ဝစ်ကလစ်ဖ်က အစပြုဖွင့်လှစ်ခဲ့သော အလွန်ကြီးမားသည့် လှုပ်ရှားမှုသည် အသိစိတ်နှင့် ဉာဏ်ပညာကို လွတ်မြောက်စေကာ၊ ရောမ၏ အောင်ပွဲခံရထားတွင် ကာလကြာရှည်စွာ ချည်နှောင်ခံထားရသော လူမျိုးများကို လွတ်မြောက်စေရန် ဖြစ်လာမည့်အရာဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ အရင်းအမြစ်သည် သမ္မာကျမ်းစာ၌ ရှိ၏။ ထိုနေရာ၌ပင် ဆယ့်လေးရာစုမှ စ၍ ခေတ်အဆက်ဆက် စီးဆင်းလာခဲ့သော အသက်ရေကဲ့သို့သော ကောင်းချီးမင်္ဂလာရေစီး၏ မူလရင်းမြစ် ရှိလေ၏။ ဝစ်ကလစ်ဖ်သည် သန့်ရှင်းသောကျမ်းစာများကို ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ကို မှုတ်သွင်းထားသော ဖော်ပြချက်အဖြစ်၊ ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ကျင့်သုံးခြင်းတို့အတွက် လုံလောက်ပြည့်စုံသော စည်းမျဉ်းအဖြစ် အပြည့်အဝယုံကြည်ခြင်းဖြင့် လက်ခံခဲ့သည်။ သူသည် ရောမအသင်းတော်ကို ဘုရားသခင်က ခန့်အပ်ထားသော၊ မှားယွင်းမှုမရှိနိုင်သော အာဏာအဖြစ် မှတ်ယူရန်နှင့် ထောင်နှစ်ပေါင်းတစ်လျှောက် အတည်ပြုထားပြီးဖြစ်သော သွန်သင်ချက်များနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာများကို မေးခွန်းမထုတ်ဘဲ ကြည်ညိုလေးစားစွာ လက်ခံရန် ပညာသင်ကြားခံခဲ့ရသော်လည်း၊ သူသည် ထိုအရာအားလုံးမှ လှည့်ထွက်၍ ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းသော နှုတ်ကပတ်တော်ကို နားထောင်ခဲ့သည်။ ဤအရာကိုပင် လူတို့ အသိအမှတ်ပြုရမည့် အာဏာအဖြစ် သူက အလေးအနက် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းမှတစ်ဆင့် အသင်းတော်က ပြောဆိုရမည့်အစား၊ မိမိ၏ နှုတ်ကပတ်တော်မှတစ်ဆင့် ပြောဆိုတော်မူသော ဘုရားသခင်၏ အသံတော်တည်းဟူသောအရာသာ တကယ့်စစ်မှန်သော အာဏာဖြစ်သည်ဟု သူက ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် သမ္မာကျမ်းစာသည် ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ကို ပြည့်စုံစွာ ဖော်ပြထားသော ဖော်ပြချက်ဖြစ်သည်သာမက၊ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် ၎င်း၏ တစ်ပါးတည်းသော အနက်ဖွင့်သူဖြစ်ပြီး၊ လူတိုင်းသည် ၎င်း၏ သွန်သင်ချက်များကို လေ့လာခြင်းအားဖြင့် မိမိ၏ တာဝန်ကို ကိုယ်တိုင် သင်ယူရမည်ဟုလည်း သူ သွန်သင်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖြင့် သူသည် လူတို့၏ စိတ်နှလုံးကို ပုပ်ရဟန်းမင်းနှင့် ရောမအသင်းတော်ထံမှ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ထံသို့ လှည့်ပြောင်းစေခဲ့သည်။
“ဝိုင်ကလစ်ဖ်သည် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးခေါင်းဆောင်များအနက် အကြီးမြတ်ဆုံးသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဉာဏ်ရည်အကျယ်အဝန်း၌လည်းကောင်း၊ အတွေးအခေါ်ရှင်းလင်းပြတ်သားမှု၌လည်းကောင်း၊ သမ္မာတရားကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ထိန်းရာ၌ ခိုင်မာတည်ကြည်မှု၌လည်းကောင်း၊ ထိုသမ္မာတရားကို ကာကွယ်ရာ၌ ရဲဝံ့သတ္တိရှိမှု၌လည်းကောင်း၊ သူ့နောက်ပိုင်း ပေါ်ထွန်းလာသူများအနက် သူနှင့် တန်းတူနိုင်သူ အနည်းငယ်သာ ရှိခဲ့သည်။ အသက်တာ၏ စင်ကြယ်သန့်ရှင်းမှု၊ လေ့လာသင်ယူခြင်းနှင့် အလုပ်အကျိုးဆောင်ရွက်ခြင်းတို့၌ မပင်ပန်းမနား ကြိုးစားအားထုတ်မှု၊ မယိုယွင်းနိုင်သော တည်ကြည်ဖြောင့်မတ်မှု၊ ထို့ပြင် သူ၏ အမှုတော်ဆောင်ခြင်း၌ ခရစ်တော်နှင့်တူသော မေတ္တာနှင့် သစ္စာရှိမှုတို့သည် ထိုပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးခေါင်းဆောင်များအနက် ပထမဦးဆုံးသူကို သွင်ပြင်လက္ခဏာပြုခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖြစ်ခဲ့ခြင်းမှာလည်း သူ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သော ခေတ်ကာလ၏ ဉာဏ်ပညာဆိုင်ရာ မှောင်မိုက်ခြင်းနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ပျက်စီးယိုယွင်းမှုတို့ ရှိနေသော်လည်းပင် ဖြစ်သည်။
“ဝစ်ကလစ်ဖ်၏ စရိုက်လက္ခဏာသည် သန့်ရှင်းသော ကျမ်းစာတော်၏ ပညာပေး၍ ပြောင်းလဲစေသော တန်ခိုးအာနုဘော်ကို သက်သေခံသော အချက်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ သူ့ကို သူဖြစ်လာစေခဲ့သည်မှာ ကျမ်းစာတော်ပင် ဖြစ်သည်။ ဗျာဒိတ်တော်၏ ကြီးမြတ်သော သမ္မာတရားများကို နားလည်သဘောပေါက်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းသည် စိတ်စွမ်းရည်အပေါင်းတို့အား လန်းဆန်းမှုနှင့် အားအင်ကို ပေးစွမ်းသည်။ ၎င်းသည် စိတ်ကို ကျယ်ပြန့်စေ၍ အမြင်သဘောပေါက်နိုင်စွမ်းကို ထက်မြက်စေကာ၊ ဆင်ခြင်ဆုံးဖြတ်နိုင်စွမ်းကို ရင့်ကျက်စေသည်။ ကျမ်းစာတော်ကို လေ့လာခြင်းသည် အခြားမည်သည့် လေ့လာမှုမျှ မလုပ်ဆောင်နိုင်သကဲ့သို့ အတွေးအခေါ်၊ ခံစားချက်၊ ရည်မှန်းချက် အားလုံးကို မြင့်မြတ်စေမည်။ ၎င်းသည် ရည်ရွယ်ချက်၏ တည်ငြိမ်မှု၊ သည်းခံခြင်း၊ ရဲရင့်ခြင်းနှင့် ခံနိုင်ရည်ကို ပေးစွမ်းသည်။ ၎င်းသည် စရိုက်ကို သန့်စင်မွန်မြတ်စေ၍ ဝိညာဉ်ကို သန့်ရှင်းစေသည်။ သမ္မာကျမ်းစာကို အလေးအနက်ထား၍ ကြည်ညိုလေးစားစွာ လေ့လာခြင်းသည် ကျောင်းသား၏ စိတ်ကို အနန္တဉာဏ်တော်နှင့် တိုက်ရိုက် ထိတွေ့စေသဖြင့်၊ လူ့ဒဿနပညာက ပေးစွမ်းနိုင်သည့် အတော်ဆုံး လေ့ကျင့်ပေးမှုမှ ထွက်ပေါ်လာဖူးသမျှထက် ပိုမို ခိုင်မာ၍ တက်ကြွသော ဉာဏ်ရည်ရှိသူများ၊ ထို့ပြင် ပိုမို မြင့်မြတ်သော မူဝါဒသဘောတရားရှိသူများကို ကမ္ဘာကြီးအား ပေးအပ်မည် ဖြစ်သည်။ ‘ကိုယ်တော်၏ နှုတ်ကပတ်တော်များ ဝင်ရောက်လာခြင်းသည် အလင်းကို ပေး၏’ ဟု ဆာလံဆရာက ဆို၏၊ ‘၎င်းသည် နားလည်ခြင်းကို ပေး၏။’ ဆာလံ 119:130။” The Great Controversy, 93, 94.
The Great Controversy ထဲ၌ John Wycliffe နှင့်စပ်လျဉ်းသော သက်သေခံချက်နောက်တွင် Sister White သည် သစ္စာရှိသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားများ (waymarks) ၏ စာရင်းတစ်ရပ်ကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ထိုစာရင်းသည် နောက်ဆုံးတွင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမား John Knox ထံသို့ ရောက်ရှိသွားသည်။ သူမသည် စကော့တလန်ဘုရင်မ Mary က John Knox ထံ တင်ပြခဲ့သော အရေးပါသည့် မေးခွန်းတစ်ခုကို ဖော်ထုတ်ညွှန်ပြထားသည်။
“ယောဟန် နောက်စ်သည် အသင်းတော်၏ အစဉ်အလာများနှင့် နက်နဲသိမ်မွေ့သော လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်အယူအဆများမှ လှည့်ထွက်၍ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်၏ အမှန်တရားများကို အာဟာရအဖြစ် ခံယူလျက်ရှိခဲ့ပြီး၊ Wishart ၏ သွန်သင်ချက်သည်လည်း သူ၏ ရောမအသင်းတော်နှင့် ဆက်သွယ်မှုကို စွန့်ပစ်ကာ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်းခံရသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားများနှင့် မိမိကိုယ်ကို ပူးပေါင်းရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့သည်။ …”
“စကော့တလန် ဘုရင်မနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် ရပ်တည်ရသောအခါ၊ သူမ၏ရှေ့မှောက်၌ ပရိုတက်စတင့်ခေါင်းဆောင်အများအပြား၏ စိတ်အားထက်သန်မှု လျော့နည်းသွားခဲ့သော်လည်း၊ ဂျွန် နော့စ်သည် သမ္မာတရားအတွက် မယိမ်းမယိုင် သက်သေခံခဲ့သည်။ သူသည် ချော့မော့မှုတို့ကြောင့် သိမ်းသွင်းခံရသူ မဟုတ်သကဲ့သို့၊ ခြိမ်းခြောက်မှုတို့ရှေ့တွင်လည်း မတုန်လှုပ်ခဲ့။ ဘုရင်မက သူ့အား အယူမှားသူဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။ သူသည် နိုင်ငံတော်က တားမြစ်ထားသော ဘာသာတရားကို လူထုလက်ခံစေရန် သင်ကြားပေးခဲ့ပြီး၊ ထိုသို့ဖြင့် အုပ်စိုးရှင်တို့ကို နာခံရန် ဘာသာရပ်များအား ဘုရားသခင် အမိန့်ပေးထားသည်ကိုလည်း ချိုးဖောက်ခဲ့ကြောင်း သူမက ကြေညာခဲ့သည်။ နော့စ်က တည်ကြည်စွာ ပြန်ဖြေသည်—‘မှန်ကန်သော ဘာသာတရားသည် မင်းညီမင်းသားတို့ထံမှ မူလအစ သို့မဟုတ် အာဏာကို ရရှိသည်မဟုတ်ဘဲ၊ ထာဝရဘုရားသခင် တစ်ပါးတည်းထံမှသာ ရရှိသည်ဖြစ်သကဲ့သို့၊ ဘာသာရပ်တို့သည်လည်း မိမိတို့၏ ဘာသာတရားကို မင်းညီမင်းသားတို့၏ အလိုအလျောက်နှင့် ကိုက်ညီအောင် ဖွဲ့စည်းရမည်ဟု မချုပ်နှောင်ထားကြပေ။ အကြောင်းမူကား၊ မင်းညီမင်းသားတို့သည် အခြားသူအပေါင်းတို့ထက်ပင် ဘုရားသခင်၏ စစ်မှန်သော ဘာသာတရားအကြောင်း အမသိနားမလည်ဆုံးသူများ ဖြစ်တတ်ကြသည်။ အာဗြဟံ၏ အမျိုးအနွယ်အားလုံးသည် မိမိတို့ ရှည်လျားစွာ လက်အောက်ခံခဲ့ရသော ဖာရော၏ ဘာသာတရားကို လိုက်နာခဲ့ကြပါက၊ မင်းသမီးတော်၊ ဤလောက၌ မည်သည့် ဘာသာတရား ရှိခဲ့မည်နည်းဟု ကျွန်ုပ် မေးလိုပါသည်။ ထို့ပြင် တမန်တော်များ၏ နေ့ရက်များ၌ လူအပေါင်းတို့သည် ရောမ ဧကရာဇ်တို့၏ ဘာသာတရားကို လိုက်နာခဲ့ကြပါက၊ မင်းသမီးတော်၊ ယနေ့ ဤကမ္ဘာမြေပေါ်၌ မည်သည့် ဘာသာတရား ရှိနေမည်နည်းဟု ကျွန်ုပ် မေးလိုပါသည်။ … ထိုကြောင့်၊ မင်းသမီးတော်၊ ဘာသာရပ်တို့သည် မိမိတို့၏ မင်းညီမင်းသားတို့အား ရိုသေလေးမြတ်မှုပေးရန် အမိန့်ခံထားရသော်လည်း၊ သူတို့၏ ဘာသာတရားကို လိုက်နာရမည်ဟု မချုပ်နှောင်ထားကြောင်း သင်မြင်နိုင်ပါသည်။’”
မာရိက၊ “သင်တို့သည် ကျမ်းစာကို တစ်မျိုးအနက်ဖော်ကြပြီး၊ သူတို့[ရောမဘုရားကျောင်းဘက်မှ ဆရာများ]သည်လည်း အခြားတစ်မျိုးအနက်ဖော်ကြသည်။ အကျွန်ုပ်သည် မည်သူကို ယုံကြည်ရမည်နည်း၊ တရားဆုံးဖြတ်မည့်သူကား မည်သူနည်း” ဟုဆိုလေ၏။
“‘သင်တို့သည် မိမိ၏ နှုတ်ကပတ်တော်၌ ထင်ရှားစွာ မိန့်တော်မူသော ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်ရမည်’ ဟု ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားက ပြန်လည်ဖြေကြားလေ၏။ ‘နှုတ်ကပတ်တော်က သင်တို့အား သွန်သင်တော်မူသည်ထက် ကျော်လွန်၍ သင်တို့သည် ဤသူတစ်ဦးကိုဖြစ်စေ၊ ထိုသူတစ်ဦးကိုဖြစ်စေ မယုံကြည်ရကြ။ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်သည် ကိုယ်တိုင်၌ပင် ရှင်းလင်းလျက်ရှိ၏။ တစ်နေရာရာ၌ မရှင်းမလင်းရှိလျှင်လည်း၊ မိမိနှင့် မည်သည့်အခါမျှ ဆန့်ကျင်တော်မမူသော သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်သည် ထိုအရာကို အခြားနေရာများ၌ ပို၍ ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြတော်မူသဖြင့်၊ မတရားစွာ မသိနားမလည်လိုသောသူတို့မှတစ်ပါး အခြားသူအဘို့ သံသယတစ်စုံတစ်ရာမျှ မကျန်ရစ်နိုင်။’ ထိုသို့သော အမှန်တရားများကို အသက်ဘေးအန္တရာယ်ကိုပင် စွန့်စားလျက် ထိုကြောက်ရွံ့ခြင်းကင်းမဲ့သော ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားသည် မင်းမျိုးမင်းနွယ်တို့၏ နားသို့ ပြောကြားခဲ့လေသည်။ ထိုနည်းတူ မကြောက်မရွံ့သော သတ္တိနှင့်ပင် သူသည် မိမိ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို တည်ကြည်စွာ စောင့်ထိန်းလျက်၊ ဆုတောင်း၍လည်းကောင်း၊ ထာဝရဘုရား၏ တိုက်ပွဲများကို ဆင်နွှဲ၍လည်းကောင်း၊ စကော့တလန်နိုင်ငံသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းဝါဒမှ လွတ်မြောက်သည့်တိုင်အောင် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့လေသည်။” The Great Controversy, 250, 251.
ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားနှင့် မိဖုရားအကြား ဖြစ်ပေါ်သော အပြန်အလှန်ဆက်ဆံမှုသည် သမ္မာကျမ်းစာ၊ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားများနှင့် သမ္မာကျမ်းစာကို လေ့လာသုံးသပ်သော နည်းစနစ်ကို စာတန်က အတုယူတုပြုရန် ကြိုးပမ်းသည့် အားထုတ်မှုကို ဖော်ထုတ်ပြသသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမိုင်း၏ တတိယကြိုးမျှင်ကို ထင်ရှားစေသည်။ မိဖုရားအား ယောဟန်ပေးသော အဖြေမှာ မှန်ကန်သော နည်းစနစ်သည် “historicism” ဖြစ်ပြီး၊ ထိုနည်းစနစ်၏ အခြေခံသဘောတရားမှာ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်က တမန်တော်ဆိုင်ရာ သမိုင်းကြောင်းတစ်ကြောင်းကို အခြားတမန်တော်ဆိုင်ရာ သမိုင်းကြောင်းတစ်ကြောင်းဖြင့် ရှင်းလင်းဖော်ပြတော်မူခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
အမှောင်ထုအတွင်း၌ အလင်းကို ဖွင့်ပြခဲ့သည်။ Wycliffe နှင့် အစောပိုင်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲသူများသည် Millerite သမိုင်းတစ်လျှောက်လုံးအထိ “historicism” ဟု အမည်တပ်ထားသော သမ္မာကျမ်းစာလေ့လာမှု နည်းလမ်းကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ သမ္မာကျမ်းစာကို သမ္မာကျမ်းစာအားဖြင့် လေ့လာသော ထိုနည်းလမ်း၏ သမိုင်းကို မကြာခဏ လျစ်လျူရှုထားကြသော်လည်း၊ Miller က လက်ခံခဲ့ပြီး ထို့နောက် Future for America ကလည်း လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သော ပရောဖက်ပြန်ဆိုမှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ၏ အရေးပါမှုကို အမှန်တကယ် မြင်နိုင်ရန်အတွက် ထိုအချက်ကို သိရှိနားလည်ခြင်းမှာ မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။
ဘုရားသခင်၏ အမည်ခံတော်မူသော လူမျိုးတော်ဖြစ်ကြောင်း Sister White က သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသော အသင်းတော်မှာ နှစ်ခုသာရှိသည်။ ထိုနှစ်ခုမှာ ရှေးဣသရေလနှင့် Seventh-day Adventist အသင်းတော် ဖြစ်သည်။
“ကျွန်ုပ်တို့ကို ဘုရားသခင်၏လူမျိုးဟု အမည်ပေး၍ ခေါ်ဝေါ်ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများကို ထပ်ခါတလဲလဲ ပြန်လည်ဖော်ပြရမည်။ တရားဟောရာကျမ်း ၄:၁–၁၃” Manuscript Releases, အတွဲ ၈, ၄၂၆။
“တမန်တော်များ၏အသင်းတော်”၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာ၏ အမှောင်ကာလအတွင်း တောကန္တာရရှိ အသင်းတော်တို့ကို ဘုရားသခင်၏ အမည်တပ်ခေါ်ခံသော လူမျိုးဟူ၍ မည်သည့်အခါမျှ မခေါ်ခဲ့ကြပါ။ အကြောင်းမူကား “အမည်တပ်ခေါ်ခြင်း” ဟူသော စကားလုံးသည် ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တရားကို ထိန်းသိမ်းအပ်နှံထားရမည့် တာဝန်ပေးအပ်ခံရသော အသင်းတော်တစ်ရပ်ကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သကဲ့သို့၊ အဒ်ဗင့်တစ်ဝါဒနှင့်အတူ သူတို့သည်လည်း ဘုရားသခင်၏ ပရောဖက်ပြုသော အမှန်တရားများကို ထိန်းသိမ်းအပ်နှံထားရမည့်သူများ ဖြစ်ကြရမည်။
“ဘုရားသခင်သည် ရှေးဣသရေလအမျိုးကို ခေါ်တော်မူခဲ့သကဲ့သို့၊ ယနေ့ကာလ၌ မိမိ၏အသင်းတော်ကိုလည်း မြေကြီးပေါ်၌ အလင်းအဖြစ် ရပ်တည်စေရန် ခေါ်တော်မူခဲ့သည်။ သမ္မာတရား၏ အင်အားကြီးမားသော ဓားဖြင့် ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်း၊ ဒုတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်း၊ တတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းတို့အားဖြင့် ကိုယ်တော်သည် သူတို့ကို အသင်းတော်များမှလည်းကောင်း၊ လောကမှလည်းကောင်း ခွဲထုတ်၍ မိမိထံတော်နှင့် သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သော နီးကပ်မှုအတွင်းသို့ ဆောင်သွင်းတော်မူခဲ့သည်။ ကိုယ်တော်သည် သူတို့ကို မိမိ၏ ပညတ်တရား၏ အပ်နှံထိန်းသိမ်းရသူများ ဖြစ်စေတော်မူ၍၊ ဤအချိန်ကာလအတွက် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ကြီးမြတ်သော သမ္မာတရားများကို သူတို့ထံ အပ်နှံတော်မူခဲ့သည်။ ရှေးဣသရေလအမျိုးထံ အပ်နှံထားခဲ့သော သန့်ရှင်းသော ဗျာဒိတ်တော်များကဲ့သို့ပင်၊ ဤအရာများသည် လောကသို့ ဆက်သွယ်ကြေညာရမည့် သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သော အပ်နှံမှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၄ ၏ ကောင်းကင်တမန်သုံးပါးသည် ဘုရားသခင်၏ သတင်းစကားများ၏ အလင်းကို လက်ခံယူပြီး မြေကြီးတစ်ပြင်လုံး အနှံ့အပြား၌ သတိပေးချက်ကို ကြေညာရန် ကိုယ်တော်၏ ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ထွက်သွားသော လူမျိုးကို ကိုယ်စားပြုသည်။” Testimonies, volume 5, 455.
ဝီလျံ မီလာသည် ဘုရားသခင်၏ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ သမ္မာတရားများကို ဖွင့်လှစ်ပြသရန် ရွေးကောက်ထားသော သတင်းတမန်ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့ပြီး၊ ထိုသမ္မာတရားများက ၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် လူတစ်စုကို အလွန်သန့်ရှင်းရာဌာန၏ ဖွင့်ထားသော တံခါးသို့ ဦးဆောင်သွားသောအခါ၊ ဘုရားသခင်သည် ထိုနောက်မှ ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တရားကို ဖွင့်ပြခဲ့တော်မူ၏။ ဝိက်လစ်ဖ်သည် သမ္မာကျမ်းစာကို ဖွင့်လှစ်ပြသခြင်းနှင့် ပရိုတက်စတန် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး၏ အစပြုခြင်းကို ထုတ်ပေါ်စေခြင်း၌ အမှတ်အသားတစ်ခုဖြစ်သကဲ့သို့၊ “ပရောဖက်ပြုချက်၏ ကြီးမြတ်သော သမ္မာတရားများ” ကို တည်ထောင်ရန် ဘုရားသခင်၏ အမှုတော်၌လည်း အမှတ်အသားတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဂျွန် ဝိက်လစ်ဖ်သည် ပုပ်ရဟန်းအာဏာ၏ နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင့်နှစ်ရာခြောက်ဆယ် အုပ်စိုးမှုသမိုင်းတွင် သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသော နံနက်ကြယ်ဖြစ်သည်။ သူ၏ အမှုတော်သည် တစ်ဆယ့်လေးရာစုတွင် စတင်ခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် တစ်ဆယ့်ခုနစ်ရာစုတွင် ထိုပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ မျဉ်း၏ နောက်ထပ် အမှတ်အသားတစ်ခုမှာ ၁၆၁၁ ခုနှစ်တွင် King James Bible ကို ထုတ်ဝေပြုစုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုမျဉ်းပေါ်တွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် နောက်ဆုံးတွင် မီလာ၏ ပရောဖက်ပြုချက် အနက်ဖွင့်ဆိုမှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများကို ကိုယ်စားပြုသော အမှတ်အသားသို့ ရောက်ရှိလာကြသည်။ မီလာသည် ထိုသမ္မာတရား၏ မျဉ်းအတွင်းရှိ အမှတ်အသားတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ စည်းမျဉ်းများလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်ကြသည်။ သူ၏ စည်းမျဉ်းများသည် Prophetic Keys ထုတ်ဝေခြင်းအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒ၏ အဆုံးပိုင်းရှိ အမှတ်အသားတစ်ခုအတွက် သက်သေခံကြသည်။
မီလာ၏ စည်းမျဉ်းများသည် မူရင်းနှင့် မှန်ကန်သော သမ္မာကျမ်းစာ စာသားများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် ပြုလုပ်သော အမှုတော်ကိုလည်းကောင်း၊ သမ္မာကျမ်းစာ၏ အမှန်တကယ် နားလည်ခြင်းကို ဖွင့်လှစ်ပေးသော အမှုတော်ကိုလည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုသည့် ပရောဖက်ပြုသမိုင်းကြောင်း တစ်လိုင်းအတွင်းရှိ လမ်းမှတ်တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုအမှုတော်ကြောင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲသူတို့သည် “historicism” ဟုခေါ်သော သန့်ရှင်းမြတ်သော လေ့လာရေးနည်းလမ်းကို နားလည်ကာ အသုံးချနိုင်ရန် ဦးဆောင်ခြင်း ခံခဲ့ရကြောင်းကို ကျွန်ုပ်တို့ နားမလည်ပါက၊ Adventism ၏ အဆုံးပိုင်းတွင် တတိယကောင်းကင်တမန်၏ အလင်းကို တင်ပြခြင်းနှင့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း အမှုတော်နှင့် ဆက်စပ်နေသော ပရောဖက်ပြုသမ္မာတရားများကို သိမြင်နိုင်ရန် လိုအပ်သော အချက်အလက်များကို ကျွန်ုပ်တို့ ချို့တဲ့နေကြသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုသမိုင်းလိုင်းကို အကျဉ်းချုံး လေ့လာသုံးသပ်ကြည့်ရန် အရေးကြီးသည်။
“ပရိုတက်စတင့်” ဟူသော စကားလုံး၏ အမှန်တကယ် စစ်မှန်သော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် တစ်ခုတည်းမှာ ရောမကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အသင်းတော်တစ်ပါးသည် ရောမကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ခြင်းကို ရပ်တန့်သွားလျှင်၊ ထိုအသင်းတော်သည် ပရိုတက်စတင့် မဟုတ်တော့ဘဲ၊ ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားကို ငြင်းပယ်ခဲ့သော ပရိုတက်စတင့်များကဲ့သို့ပင် ရောမ၏ သမီးတော်တစ်ပါး ဖြစ်လာသည်။ ကက်သလစ်အသင်းတော်မှ ထွက်လာခဲ့သော ပရိုတက်စတင့်များ၏ “ဆောင်ပုဒ်” ဖြစ်လာခဲ့သော အရေးအကြီးဆုံး နားလည်မှုမှာ “သမ္မာကျမ်းစာနှင့် သမ္မာကျမ်းစာသာလျှင်” ဟူသည့် အချက်ပင် ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သမိုင်းက သက်သေခံထားသည်မှာ သမ္မာကျမ်းစာကို မှန်ကန်စွာ ပိုင်းခြားနားလည်ရမည် ဖြစ်သည်။
ဘုရားသခင်၏ နှစ်သက်လက်ခံခြင်းကို ခံရသောသူ၊ အမှန်တရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို မှန်ကန်စွာ ပိုင်းခြားသင်ကြား၍ အရှက်မကွဲရမည့် အမှုဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် ကိုယ်ကို ပြသနိုင်ရန် ကြိုးစားလေ့လာလော့။ သို့ရာတွင် ဘုရားမဲ့သော အချည်းနှီးစကားပြောဆိုခြင်းများကို ရှောင်ကြဉ်လော့။ အကြောင်းမူကား ထိုအရာတို့သည် ပို၍ ဘုရားမဲ့ခြင်းသို့ တိုးပွားစေမည်။ ၂ တိမောသေ ၂:၁၅၊ ၁၆။
ပရိုတက်စတင့်တို့သည် သမ္မာတရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို မှန်ကန်စွာ ခွဲခြားဖော်ပြရန် မိမိတို့၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများအတွင်း အသုံးပြုရန် လမ်းညွှန်ခံခဲ့ရသော သမ္မာကျမ်းစာလေ့လာနည်းမှာ “historicism” ဖြစ်သည်။ ထိုနည်းလမ်းသည် စာတန်၏ တိုက်ခိုက်မှုအတွက် အတိအကျသတ်မှတ်ထားသော အလေးနက်ဆုံး ပစ်မှတ်တစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ သူသည်လည်း အမှန်တကယ် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
“ခရစ်ယာန်တရားဟူသည် အဘယ်အရာဖြစ်ကြောင်း၊ သမ္မာတရားဟူသည် အဘယ်အရာဖြစ်ကြောင်း၊ မိမိတို့လက်ခံရရှိထားသော ယုံကြည်ခြင်းဟူသည် အဘယ်အရာဖြစ်ကြောင်း၊ သမ္မာကျမ်းစာ၏ စည်းမျဉ်းများ—အမြင့်ဆုံးသော အာဏာပိုင်ထံမှ မိမိတို့အား ပေးအပ်ထားသော စည်းမျဉ်းများ—ဟူသည် အဘယ်အရာဖြစ်ကြောင်းကို မိမိတို့ကိုယ်တိုင် သိမှတ်ထားသင့်သည်။” The 1888 Materials, 403.
ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားများအသုံးပြုခဲ့ပြီး ဝီလျံ မီလာ (William Miller) အထိနှင့် ထိုသူကိုပါ အကျုံးဝင်အောင် အသုံးပြုခဲ့ကြသော သမ္မာကျမ်းစာဆိုင်ရာ နည်းလမ်းဗေဒကို ဖျက်ဆီးယိုယွင်းစေခြင်းသည် အနာဂတ္တိကို အနာဂတ်ကာလသို့ ရွှေ့ဆိုင်း၍ အနက်ဖွင့်သည့် futurist interpretation ကို လူသိများအောင် ပြန့်ပွားစေခဲ့သူဟု သတ်မှတ်ခံရသော ယေရှုဝင်ပညာရှင် Francisco Ribera (1537–1591) နှင့်အတူ ဆယ်ငါးရာစုတွင် စတင်ခဲ့သည်ဟု အတိအလင်း ဖော်ပြထားသည်။ သူသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်းအပေါ် မှတ်ချက်စာတစ်စောင်ရေးသားခဲ့ပြီး၊ အနာဂတ္တိများကို သမိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေမှ ခွဲထုတ်ကာ အနာဂတ်ဗဟိုပြု အနက်ဖွင့်ချက်တစ်ရပ်ကို တင်ပြခဲ့သည်။ Ribera သည် historicism ၏ နည်းလမ်းဗေဒက အစဉ်အမြဲ ထုတ်ဖော်ပေးခဲ့သော သမ္မာတရားကို ဆန့်ကျင်တားဆီးရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤနည်းလမ်းဗေဒကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ထိုသမ္မာတရားမှာ ရောမ၏ ပုပ်ရဟန်းမင်းသည် သမ္မာကျမ်းစာအနာဂတ္တိတွင် ဖော်ပြထားသော အန္တိခရစ်ဖြစ်သည် ဟူသောအချက်ပင် ဖြစ်သည်။
ဆယ့်ခုနစ်နှင့် ဆယ့်ရှစ်ရာစုများတွင်၊ ပရိုတက်စတင့်ဝါဒသည် ရီဘဲရာ၏ မှားယွင်းသော နည်းလမ်းသည် စာတန်ဆန်၍ အခြေအမြစ်မရှိကြောင်း သိရှိထားခဲ့သည်ကို သက်သေပြနိုင်သည်။ ထိုသမိုင်းအတွင်းရှိ ပရိုတက်စတင့်များသည် ယေရှုအသင်းပညာရှင်၏ “မသန့်ရှင်းသော အချည်းနှီးပြောဆိုမှုများ” ကို ဆန့်ကျင်၍ စာအုပ်များနှင့် စာစောင်များ ရေးသားခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် ထရိုဂျန်မြင်းဖြစ်သော Scofield Reference Bible ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး၊ သမ္မာကျမ်းစာ၏ အောက်ခြေမှတ်စုများထဲသို့ ထည့်သွင်းထားသော ကိုးကားချက်များသည် ရီဘဲရာ၏ သွန်သင်ချက်များနှင့် Manuel Lacunza (1731–1801) ဟူသော အခြား ယေရှုအသင်းဝင်တစ်ဦး၏ သွန်သင်ချက်များအပေါ် အခြေခံထားခဲ့သည်။ Lacunza သည် Juan Josafat Ben-Ezra ဟူသော ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့ပြီး၊ The Coming of the Messiah in Glory and Majesty ဟု အမည်ရသော စာအုပ်တစ်အုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ သူ့မတိုင်မီရှိ ရီဘဲရာကဲ့သို့ပင်၊ ထိုစာအုပ်သည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း၌ ပါရှိသော ပရောဖက်ပြုချက်များ၏ ပြည့်စုံခြင်းကို တိုက်ရိုက် တိုက်ခိုက်သော အရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
စာတန်သည် မိမိသည် မရေမတွက်နိုင်သော ရှုပ်ထွေးမှုဖြင့် ဖုံးကွယ်ရမည့် သတင်းစကားမှာ ဗျာဒိတ်ကျမ်းမှ ဆင်းသက်လာသော နောက်ဆုံးသတိပေးသတင်းစကားဖြစ်ကြောင်း သိရှိထားခဲ့သည်။ ယေရှုအသင်းဝင် ယဇ်ပုရောဟိတ်နှစ်ဦး၏ အဓမ္မဆန်၍ အချည်းနှီးသော စကားများကို Scofield Reference Bible အတွင်းရှိ ကိုးကားချက်များထဲသို့ ပေါင်းစည်းထည့်သွင်းခြင်းအားဖြင့်၊ စာတန်သည် ဖောက်ပြန်သွားသော ပရိုတက်စတင့်များကို ယေရှုအသင်း၏ နည်းလမ်းများကို လက်ခံစေရန် ဦးဆောင်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ ထိုကြောင့် သူတို့ကို သမ္မာတရားမမြင်နိုင်အောင် မျက်ကွယ်ပြုစေခဲ့သည်။ သမ္မာကျမ်းစာ၏ ပရောဖက်ပြုချက်၌ ဖော်ပြထားသော အန္တိခရစ်သည် မည်သူဖြစ်သည်ကို ပြတ်သားစွာ သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်နိုင်မည့် အလားအလာကို ဖယ်ရှားပစ်သည့် ကက်သလစ်ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ပုံစံအမျိုးမျိုးကို မိတ်ဆက်ထည့်သွင်းခြင်းအားဖြင့် စာတန်သည် မိမိရည်ရွယ်ချက်ကို အောင်မြင်စေခဲ့သည်။ ထိုသည် စာတန်အတွက် ခက်ခဲသော လှည့်ဖြားမှုမဟုတ်ခဲ့ချေ၊ အကြောင်းမှာ 1843 ခုနှစ်တွင် မီလာ၏ သတင်းစကားကို ပယ်ချခဲ့ခြင်းအားဖြင့် ပရိုတက်စတင့်များသည် ရောမအသင်းတော်ထံသို့ ပြန်လည်လှည့်သွားနှင့်ပြီး ဖြစ်ခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ခရစ်တော်ကို လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်၌ ကားစင်တင်သတ်ဖြတ်ခြင်းခံရပြီးနောက် ပထမရာစုအနည်းငယ်အတွင်း စတင်ခဲ့သော သမ္မာကျမ်းစာအပေါ် စာတန်၏ တိုက်ခိုက်မှုကို မှတ်တမ်းတင်ဖော်ပြထားသည့် စာအုပ်များနှင့် ဆောင်းပါးများစွာကို နှစ်များတစ်လျှောက် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုသည် အတုအယောင် သမ္မာကျမ်းစာများကို ထုတ်လုပ်စေရန် အတုအယောင် လက်ရေးမူများကို မိတ်ဆက်သွင်းသည့် အဆင့်တစ်ရပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ စာတန်သည် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို ထောက်ခံကာကွယ်ရန် ထမြောက်စေခြင်းခံရသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးခေါင်းဆောင်များကိုလည်း သူတို့ အသက်ရှင်စဉ်ကပင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သကဲ့သို့ ထိုပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးခေါင်းဆောင်များ ကွယ်လွန်ပြီးနောက်တွင်လည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ယနေ့ခေတ် သတ္တမနေ့ ဥပုသ်အသင်းတော်၏ သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် ဓမ္မသဘောတရားပညာရှင်များက ဝီလျံ မီလာ၏အကြောင်းအရာကို မည်သို့ကိုင်တွယ်ဆက်ဆံကြသည်ကိုသာ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ၎င်းသည် သူ၏အရိုးများကို တူးဖော်ထုတ်ယူ၍ မစ္စစ္စပီမြစ်ထဲသို့ ပစ်ချလိုက်ကြသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။
“ဝီလျံ မီလာသည် စာတန်၏နိုင်ငံတော်ကို လှုပ်ခတ်စေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရန်သူအကြီးဆုံးဖြစ်သော စာတန်သည် ထိုသတင်းစကား၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို တားဆီးဖျက်ဆီးရန်သာ မဟုတ်ဘဲ၊ ထိုသတင်းဆောင်ကိုယ်တိုင်ကိုပင် ဖျက်ဆီးရန် ကြိုးစားလေ၏။ ဖာသာ မီလာသည် သမ္မာကျမ်းစာသမ္မာတရားကို မိမိ၏နားထောင်သူတို့၏ စိတ်နှလုံးများပေါ်သို့ လက်တွေ့ကျကျ သက်ရောက်စွာ အသုံးချတင်ပြသောအခါ၊ ခရစ်ယာန်ဟု မိမိကိုယ်ကို ခေါ်ဆိုသူတို့၏ အမျက်ဒေါသသည် သူ့အပေါ်၌ လောင်ကျွမ်းထကြွလာခဲ့သည်။ ယင်းသည် ခရစ်တော်နှင့် ကိုယ်တော်၏တမန်တော်များအပေါ် ယုဒလူတို့၏ အမျက်ဒေါသ လှုံ့ဆော်ထကြွလာခဲ့သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ အသင်းတော်ဝင်များသည် အောက်တန်းကျသော လူတန်းစားများကို လှုံ့ဆော်ခဲ့ကြပြီး၊ အကြိမ်ကြိမ်တွင် ရန်သူများသည် သူသည် အစည်းအဝေးကျင်းပရာအရပ်မှ ထွက်ခွာသွားစဉ် သူ၏အသက်ကို သတ်ဖြတ်ရန် ကြံစည်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် သန့်ရှင်းသော ကောင်းကင်တမန်များသည် ထိုလူအုပ်ကြား၌ ရှိနေကြပြီး၊ ထိုသူတို့အနက်မှ တစ်ပါးသည် လူတစ်ယောက်၏သဏ္ဍာန်ဖြင့် သခင်ဘုရား၏ ဤအမှုတော်ဆောင်၏ လက်မောင်းကို ကိုင်ကာ၊ ဒေါသထွက်နေသော လူအုပ်ကြီးမှ သူ့ကို ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ ဦးဆောင်ထုတ်ဆောင်သွားလေ၏။ သူ၏အမှုတော်သည် မပြီးဆုံးသေးပေ။ ထို့ကြောင့် စာတန်နှင့် သူ၏ အထောက်အပံ့အေးဂျင့်များသည် မိမိတို့၏ ရည်ရွယ်ချက်၌ စိတ်ပျက်ကြရလေသည်။” Spirit of Prophecy, volume 4, 219.
အဒ်ဗင့်တစ်ဇင်၏ ထိုအတူညီသော အမျိုးအစားနှစ်ရပ်—ဘာသာရေးပညာရှင်များနှင့် သမိုင်းပညာရှင်များ—က မီလာ၏ စည်းမျဉ်းများ၏ မှန်ကန်မှုကို မည်သို့ လျှော့ချပစ်၍ ဖုံးကွယ်ထားကြသည်ကို ကြည့်ပါ။ ထိုစည်းမျဉ်းများကို သုံးပါးသော ကောင်းကင်တမန်တို့၏ သတင်းစကားများကို အမှန်တကယ် ကြေညာကြသူ အားလုံးက အသုံးပြုမည်ဖြစ်ကြောင်းကို Sister White က ကျွန်ုပ်တို့အား အသိပေးထားသည်။
“တတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားကို ကြေညာလျက်ရှိသူတို့သည် ဖခင် မီလာ လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သော အစီအစဉ်အတိုင်း သမ္မာကျမ်းစာကို ရှာဖွေလေ့လာကြသည်။ Prophecies and Prophetic Chronology အပေါ် အမြင်များ ဟု အမည်ရသည့် စာအုပ်ငယ်တွင် ဖခင် မီလာက သမ္မာကျမ်းစာကို လေ့လာခြင်းနှင့် အနက်ဖွင့်ဆိုခြင်းအတွက် ရိုးရှင်းသော်လည်း ဉာဏ်ပညာရှိပြီး အရေးကြီးသော စည်းကမ်းချက်များကို အောက်ပါအတိုင်း ပေးထားသည်။—
“[စည်းမျဉ်းတစ်မှ ငါးအထိ ကိုးကားထားသည်။]”
“အထက်ဖော်ပြပါအရာများသည် ဤစည်းမျဉ်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်ဖြစ်၏။ သမ္မာကျမ်းစာကို ကျွန်ုပ်တို့ လေ့လာရာ၌ ဖော်ထုတ်ထားသော အခြေခံသဘောတရားများကို သတိပြုလိုက်နာကြလျှင် အားလုံးအတွက် အလွန်ကောင်းမွန်မည်ဖြစ်သည်။” Review and Herald, November 25, 1884.
ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခြင်းနှင့် တည်ထောင်ခြင်းတို့နှင့် ဆက်နွှယ်သော ပရောဖက်ပြုသမိုင်းကြောင်း၏ ကြိုးတန်းသုံးကြောင်းကို ပြန်လည်မသုံးသပ်ဘဲထားလျှင်၊ ဝီလီယံ မီလာအား သူ၏ သတင်းစကားကို တင်ပြရာတွင် ဧလိယဖြင့် ပုံဆောင်ပြထားသော သတင်းပို့သူအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဖြောင့်မတ်သူတို့၏ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း၌ မီလာကို ထမြောက်စေမည်ဟူသော ကတိတော်အရ မောရှေဖြင့်လည်းကောင်း၊ မိမိ၏ လယ်ယာကို စွန့်ခွာ၍ ဧလိယ၏ သတင်းစကားကို အစေခံရန် ဆန္ဒရှိခြင်းအားဖြင့် ဧလိရှဲဖြင့်လည်းကောင်း ပုံဆောင်ပြထားသောသူအဖြစ် ထောက်ခံအတည်ပြုသော အရေးကြီးသော သက်သေခံချက်တစ်ရပ်၏ အရေးပါမှုကို မြင်နိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ Sister White သည် သမ္မာကျမ်းစာမှ သူရဲကောင်းသုံးဦးစလုံးကို ဝီလီယံ မီလာအား ပုံဆောင်ပြသောသူများအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသော်လည်း၊ ယနေ့ခေတ် အက်ဒ်ဗင်တစ် သာသနာရေးပညာရှင်များနှင့် သမိုင်းပညာရှင်များကမူ သူ့ကို တစ်ဆယ့်ရှစ်ရာစုမှ “ဆင်းရဲသော လယ်သမားလူငယ်တစ်ယောက်” မျှသာဖြစ်သကဲ့သို့ သဘောထားဆက်ဆံနေကြသည်။
ဝီလျမ် တင်ဒေးလ်သည် ဤပရောဖက်ပြုသမိုင်းကြောင်း၏ ဤအစဉ်အလာအတွင်း ထူထောင်ခြင်းခံရသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားများစွာထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဤသို့ဆိုနိုင်မည်ဆိုလျှင်၊ သူနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံခဲ့သော ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ သံတမန်များကို ဆန့်ကျင်၍ သူ၏ “မစ်ရှင်ဖော်ပြချက်” သည် “ငါသည် လယ်ထွန်ကို မောင်းသော ကလေးငယ်အား သင်တို့ထက် သမ္မာကျမ်းစာကို ပို၍ သိစေမည်” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဝီလျမ် မီလာသည် လယ်ယာမှ ကောင်လေးဖြစ်ပြီး၊ လယ်ထွန်ကို မောင်းခဲ့သူဖြစ်သကဲ့သို့ တင်ဒေးလ်၏ ပရောဖက်ပြုချက်ကိုလည်း ပြည့်စုံစေခဲ့သည်။
ယခုအချိန်အထိ ကျွန်ုပ်တို့တင်ပြခဲ့သည့်အရာကို ထောက်ခံရန် ဆက်စပ်ဖော်ပြနိုင်မည့် သမိုင်းဆိုင်ရာအချက်အလက်အလုံးစုံနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင်၊ ဤနိဒါန်းကို များစွာ ရိုးရှင်းအောင် ပြုလုပ်ထားသည်။ ယခုတွင် Miller ကို လမ်းမှတ်တိုင်တစ်ခုနှင့် သတင်းပို့သူတစ်ပါးအဖြစ် ပြန်လည်သုံးသပ်စဉ်းစားနိုင်ရန် Alpha နှင့် Omega ၏ လက္ခဏာအချို့ကို ကျွန်ုပ်တို့ စဉ်းစားကြမည်။
ဒံယေလကျမ်းသည် ကျမ်းနှစ်ကျမ်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကျမ်းတစ်ကျမ်း၏ အစဖြစ်သည်။ ထိုကျမ်း၏ အဆုံးသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ကွဲပြားသော ကျမ်းနှစ်ကျမ်းဖြစ်ကြသော်လည်း၊ အတူတကွ ၎င်းတို့သည် ကျမ်းတစ်ကျမ်းတည်းကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။
နှစ်များစွာအကြာက ကျွန်ုပ်သည် သတ္တမနေ့ အက်ဒဗင်တစ် အသင်းတော်၏ အထွေထွေညီလာခံဆိုင်ရာ Biblical Research Institute တွင် အမှုထမ်းခဲ့သော လူသိများသည့် သတ္တမနေ့ အက်ဒဗင်တစ် သီအိုလောဂျီပညာရှင်တစ်ဦးနှင့် အများရှေ့တွင် အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်ဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ် ရှိခဲ့သည်။ ထိုသီအိုလောဂျီပညာရှင်သည် ဒန်နီယေလ အခန်း ၁၁ ၏ နောက်ဆုံးအခန်းငယ် ခြောက်ပိုဒ်အပေါ် ကျွန်ုပ်၏နားလည်ချက်ကိုလည်းကောင်း၊ ဒန်နီယေလကျမ်းတွင်ပါသော “daily” အပေါ် ကျွန်ုပ်၏နားလည်ချက်ကိုလည်းကောင်း ပြင်ဆင်ရန် ကြိုးပမ်းနေခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ထိုအပြန်အလှန်ဆက်သွယ်မှုသည် အချိန်ကာလတစ်ခုအတွင်း ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သောအရာဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ သူသည် ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး၊ ကျွန်ုပ်က ထိုဆောင်းပါးကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူက ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် သဘာဝအလျောက် ကျွန်ုပ်ကလည်း မိမိ၏အမြင်များကို ပြန်လည်တင်ပြခဲ့သည်။ ထို့သို့ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုအပြန်အလှန်ဆက်သွယ်မှုအတွင်း သူက အထွေထွေညီလာခံတွင် မိမိအလုပ်လုပ်နေသော ကော်မတီအတွင်း၌ မိမိကို ဒန်နီယေလကျမ်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြောင်း၊ ထို့ပြင် မိမိ၏ အလုပ်ဖော်တစ်ဦးကိုလည်း ဗျာဒိတ်ကျမ်းဆိုင်ရာ အမြဲတမ်းကျွမ်းကျင်ပညာရှင်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြောင်း ကျွန်ုပ်အား အသိပေးခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်မှုများအတွင်း သူသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်းအတွင်းရှိ အချက်များကို မဆွေးနွေးလိုဘဲ၊ ၎င်းတို့ကို မိမိ၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ထံသို့သာ ရည်ညွှန်းလိုခဲ့သည်။ သူသည် ဆွေးနွေးမှုကို ဒန်နီယေလကျမ်းအတွင်း၌သာ ကန့်သတ်ထားလိုခဲ့သည်။
ညီမဝှိုက်သည် ဒံယေလနှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းတို့သည် တစ်အုပ်တည်းဖြစ်ကြောင်းကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထားသည်။ ထိုအဆင့်အတန်း၌ ၎င်းတို့သည် ကျမ်းစာတစ်အုပ်တည်းကို ကိုယ်စားပြုကြပြီး၊ ထိုကျမ်းစာတစ်အုပ်တည်းသည် အဟောင်းနှင့် အသစ် ဟူသော ကျမ်းနှစ်ပိုင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ညီမဝှိုက်သည် ယုဒအသင်းတော်အကြောင်းကိုလည်း မှတ်ချက်ပြုထားရာ၊ ၎င်းသည် အဟောင်းကျမ်းကိုသာ တစ်အုပ်တည်းသောကျမ်းဟု သဘောထားသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ထို့ပြင် အဟောင်းကျမ်းကို လျစ်လျူရှုသူများအကြောင်းကိုလည်း မှတ်ချက်ပြုထားပြီး၊ ထိုသူတို့သည် အသစ်ကျမ်းကိုသာ နားလည်ကြသည် သို့မဟုတ် နားလည်လိုစိတ်ရှိကြသည်ဟု ဆိုထားသည်။ သူမ၏ မှုတ်သွင်းခံ သက်သေခံချက်မှာ၊ အသစ်ကိုသာ လက်ခံလျှင် အဟောင်းကို ပယ်ရှားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုနည်းတူ အဟောင်းကိုသာ လက်ခံလျှင်လည်း အသစ်ကို ပယ်ရှားခြင်းဖြစ်သည် ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဘာသာရေးပညာရှင်တစ်ဦးက မိမိသည် ဒံယေလကျမ်း၌ ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သော်လည်း ဗျာဒိတ်ကျမ်း၌ မဟုတ်ဟု ဆိုခြင်းသည်၊ ဓမ္မဟောင်းကိုသာ လက်ခံသော ယုဒအယူအဆကို ပြန်လည်ပြောဆိုနေခြင်းပင်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုကျဉ်းမြောင်းသော အမြင်က ယုဒလူမျိုးတို့ကို မည်သို့သော အဆုံးသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ သိကြသည်။ ပြဿနာ၏ ဘက်တစ်ဖက်ဖက်ကို ယူခြင်း၊ အဟောင်းကို လက်ခံပြီး အသစ်ကို မလက်ခံခြင်း သို့မဟုတ် အသစ်ကို လက်ခံသော်လည်း အဟောင်းကို မလက်ခံခြင်းသည် သက်သေခံချက်တစ်ရပ်လုံးကို ပယ်ရှားခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
“ကယ်တင်ရှင်သည် မိမိ၏ တပည့်တော်များအား ဤအရာတို့ကို နားလည်ကြသလောဟု မေးမြန်းတော်မူခဲ့သည်။ သူတို့က ‘ဟုတ်ပါသည်၊ သခင်’ ဟု ပြန်လည်ဖြေကြားကြသည်။ ထိုအခါ ကိုယ်တော်က သူတို့အား ‘သို့ဖြစ်၍ ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်အတွက် သင်ကြားခြင်းခံရသော ကျမ်းပြုဆရာတိုင်းသည် မိမိ၏ ဘဏ္ဍာတိုက်မှ အသစ်သောအရာများနှင့် အဟောင်းသောအရာများကို ထုတ်ယူယူဆောင်လာသော အိမ်ရှင်တစ်ယောက်နှင့် တူ၏’ ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ ဤဥပမာပုံပြင်တွင် ယေရှုသည် မိမိထံမှ ရရှိထားသော အလင်းကို လောကသို့ ပေးအပ်ရမည့် အမှုကို ထမ်းဆောင်သောသူတို့၏ တာဝန်ကို မိမိ၏ တပည့်တော်များရှေ့တွင် တင်ပြတော်မူခဲ့သည်။ ထိုအချိန်၌ ရှိနှင့်ပြီးသော ကျမ်းစာဟူသမျှမှာ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းသာ ဖြစ်သော်လည်း၊ ၎င်းသည် ရှေးလူတို့အတွက်သာ ရေးသားထားခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ ခေတ်ကာလအလုံးစုံအတွက်လည်းကောင်း၊ လူအမျိုးမျိုးအပေါင်းတို့အတွက်လည်းကောင်း ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် မိမိ၏ သွန်သင်ချက်ကို သင်ကြားသောသူတို့အား ကိုယ်တော်၏ အထောက်အထားသည် ပရောဖက်ပြုချက်များ၌ ကြိုတင်ဟောကြားထားသော မေရှိယဖြစ်ကြောင်းကို အတည်ပြုပေးပြီး၊ လောကသို့ ကိုယ်တော်၏ မစ်ရှင်၏ သဘောသဘာဝကို ဖော်ပြပေးသော ထိုအလင်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ရန် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းကို အလွန်ဂရုပြု၍ စူးစမ်းရှာဖွေစေလိုတော်မူသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းနှင့် ဓမ္မသစ်ကျမ်းတို့သည် ခွဲခြားမရနိုင်သောအရာများ ဖြစ်ကြသည်။ အကြောင်းမူကား နှစ်ပါးစလုံးသည် ခရစ်တော်၏ သွန်သင်ချက်များဖြစ်ကြသောကြောင့်တည်း။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းကိုသာ လက်ခံသော ယုဒလူတို့၏ အယူဝါဒသည် ကယ်တင်ခြင်းသို့ မရောက်စေပါ၊ အကြောင်းမူကား သူတို့သည် ပညတ်တရားနှင့် ပရောဖက်ပြုချက်များ၏ ပြည့်စုံခြင်းဖြစ်သော အသက်တာနှင့် အမှုတော်ကို ဆောင်ရွက်တော်မူသော ကယ်တင်ရှင်ကို ငြင်းပယ်ကြသောကြောင့်တည်း။ ထို့အတူ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းကို စွန့်ပစ်ထားသောသူတို့၏ အယူဝါဒသည်လည်း ကယ်တင်ခြင်းသို့ မရောက်စေပါ၊ အကြောင်းမူကား ၎င်းသည် ခရစ်တော်အကြောင်းကို တိုက်ရိုက် သက်သေခံသောအရာကို ငြင်းပယ်ထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သံသယဝါဒီတို့သည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းကို ပယ်ချခြင်းဖြင့် အစပြုကြပြီး၊ ထို့နောက် တစ်ဆင့်သာ ထပ်လှမ်းလျှင် ဓမ္မသစ်ကျမ်း၏ မှန်ကန်တရားဝင်မှုကိုပါ ငြင်းဆိုလာကြကာ၊ ထို့ကြောင့် နှစ်ကျမ်းစလုံးကို ပယ်ချကြလေသည်။”
“ယုဒလူမျိုးတို့သည် ခရစ်ယာန်လောကအား ပညတ်တော်များ၏ အရေးပါမှုကို—ဥပုသ်နေ့၏ ချည်နှောင်အာဏာရှိသော ပညတ်တရားကိုပါ အပါအဝင်—ပြသရာ၌ အနည်းငယ်သာ သက်ရောက်မှုရှိကြ၏။ အကြောင်းမူကား၊ အမှန်တရား၏ ရတနာဟောင်းများကို ထုတ်ဖော်လာသောအခါ၊ ယေရှု၏ ကိုယ်ပိုင်သွန်သင်ချက်များအတွင်း ပါဝင်သော ရတနာအသစ်များကို သူတို့ ပစ်ပယ်ထားကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အခြားဖက်မှလည်း၊ ခရစ်ယာန်တို့သည် ယုဒလူမျိုးများအား ခရစ်တော်၏ သွန်သင်ချက်များကို ဘုရားသခင်၏ ဉာဏ်ပညာ၏ စကားတော်အဖြစ် လက်ခံစေရန် သက်ရောက်မှုမပြုနိုင်ကြသည့် အခိုင်မာဆုံးသော အကြောင်းရင်းမှာ၊ သူ၏ နှုတ်ကပတ်တော်၏ ရတနာများကို ထုတ်ဖော်ရာ၌၊ မောရှေအားဖြင့် ဘုရားသခင်၏ သားတော်က အစောပိုင်းတွင် ပေးတော်မူခဲ့သော သွန်သင်ချက်များဖြစ်သည့် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုကို မထီမဲ့မြင်ပြုကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် စီနာတောင်မှ ကြေညာခဲ့သော ပညတ်တရားကိုလည်းကောင်း၊ ဧဒင်ဥယျာဉ်၌ တည်ထောင်ထားသော စတုတ္ထပညတ်တော်၏ ဥပုသ်နေ့ကိုလည်းကောင်း ငြင်းပယ်ကြ၏။ သို့ရာတွင်၊ ခရစ်တော်၏ သွန်သင်ချက်များကို လိုက်နာသော ဧဝံဂေလိ တရားဟောဆရာသည်၊ လူများထံသို့ ထိုကျမ်းများကို ၎င်းတို့၏ မှန်ကန်သော အလင်း၌—တစ်ခုသည် အခြားတစ်ခုအပေါ် မှီတည်လျက် အခြားတစ်ခုကိုလည်း အလင်းပေးဖော်ပြသော၊ ခွဲမရသော အလုံးစုံတစ်ရပ်အဖြစ်—တင်ပြနိုင်စေရန်၊ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းနှင့် ဓမ္မသစ်ကျမ်း နှစ်ရပ်လုံးကို စေ့စေ့စပ်စပ် သိကျွမ်းမှုကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ဖြင့်၊ ယေရှုသည် မိမိ၏ တပည့်တော်များအား သွန်သင်တော်မူသကဲ့သို့၊ သူတို့သည် မိမိတို့၏ ဘဏ္ဍာထဲမှ ‘အသစ်သောအရာများနှင့် အဟောင်းသောအရာများ’ ကို ထုတ်ဖော်ကြလိမ့်မည်။” Spirit of Prophecy, volume 2, 255.
ယခင်အကြံပေးချက်သည် လောဒိကိယအဒဗင်တစ်တို့အတွက် အခြားအသုံးချမှုတစ်ရပ်လည်း ရှိသည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်းတော်တစ်စုံလုံး၊ အဟောင်းနှင့် အသစ် ဓမ္မကျမ်းနှစ်စောင်လုံးကို ယုံကြည်ကြောင်း ဝန်ခံသော်လည်း ပရောဖက်ပြုခြင်း၏ဝိညာဉ်တော်ကို ငြင်းပယ်ခြင်းသည် သက်သေခံချက်တစ်ခုတည်းကိုသာ လက်ခံခြင်းနှင့် တိတိကျကျ တူညီသော အပေါက်ထဲသို့ ကျရောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ အမှန်တရားကို တည်ထောင်ရန် သက်သေခံနှစ်ဦး လိုအပ်သဖြင့် သက်သေခံတစ်ဦးတည်းနှင့် အမှန်တရားကို တည်ထောင်ရန်မှာ မဖြစ်နိုင်ပေ။ ထိုသို့ ပြုရန် မည်သူမဆို ကြိုးစားလျှင်၊ သူတို့သည် သက်သေခံနှစ်ဦးလုံးကို ငြင်းပယ်နေကြခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ သူတို့၏ ယုံကြည်ခြင်းကို “တစ်ဝက်အမှန်တရားများ” ဟု ခေါ်ဆိုသော အရာအပေါ် အခြေပြုနေကြခြင်းဖြစ်သည်။
ယခု ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လမှစ၍ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သော အစောပိုင်းဆောင်းပါးများအနက် တစ်ပုဒ်တွင် ပါဝင်ခဲ့သော မေးခွန်းတစ်ခုကို ကျွန်ုပ် ထပ်မံဖော်ပြမည်။ ထိုမေးခွန်းမှာ “၁၈၆၃ ခုနှစ်မှစ၍ အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒအတွင်းမှ မည်သည့် အလင်းသစ် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သနည်း” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ အဖြေမှာ ရိုးရှင်းစွာ “တစ်ခုမျှ မရှိ” ဟူသတည်း။
“ဒံယေလကျမ်းနှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းသည် တစ်ခုတည်းဖြစ်သည်။ တစ်ခုမှာ အနာဂတ္တိဖြစ်၍၊ အခြားတစ်ခုမှာ ဗျာဒိတ်ဖြစ်သည်။ တစ်ခုမှာ တံဆိပ်ခတ်ထားသော ကျမ်းဖြစ်၍၊ အခြားတစ်ခုမှာ ဖွင့်ထားသော ကျမ်းဖြစ်သည်။ ယောဟန်သည် မိုးကြိုးများထုတ်ဖော်ပြောဆိုသော နက်နဲသောအရာများကို ကြားခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းတို့ကို မရေးရန် သူအား အမိန့်ပေးခံရသည်။” Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.
ထို့ကြောင့် “အာလဖာနှင့် အိုမေဂါ” ဟူသည် ဒံယေလကျမ်းသည် ပထမဖြစ်ပြီး ဗျာဒိတ်ကျမ်းသည် နောက်ဆုံးဖြစ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ ဒံယေလကျမ်းသည် အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒ၏ အစကို ကိုယ်စားပြု၍၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းသည် အဆုံးကို ကိုယ်စားပြုသည်။
“ဗျာဒိတ်ကျမ်းသည် တံဆိပ်ခတ်ထားသောကျမ်းဖြစ်သော်လည်း၊ ဖွင့်လှစ်ထားသောကျမ်းလည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဤကမ္ဘာ့သမိုင်း၏ နောက်ဆုံးနေ့ရက်များတွင် ဖြစ်ပျက်လာမည့် အံ့ဖွယ်ဖြစ်ရပ်များကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဤကျမ်း၏ သွန်သင်ချက်များသည် မရေမရာသောအရာများမဟုတ်ဘဲ သေချာတိကျပြီး၊ နက်နဲ၍ နားလည်မရသော အရာများလည်း မဟုတ်။ ၎င်းအတွင်း၌ ဒံယေလကျမ်း၌ တွေ့ရသကဲ့သို့သော ပရောဖက်ပြုခြင်း၏ တူညီသော လမ်းကြောင်းကိုပင် ပြန်လည်ယူဆောင်ထားသည်။ ဘုရားသခင်သည် အချို့သော ပရောဖက်ပြုချက်များကို ထပ်မံဖော်ပြတော်မူခဲ့၏။ ထိုသို့ပြုတော်မူခြင်းအားဖြင့် ၎င်းတို့ကို အရေးကြီးသည်ဟု မှတ်ယူရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြသတော်မူ၏။ အလွန်အရေးမကြီးသော အရာများကို သခင်သည် ထပ်ခါတလဲလဲ မပြောတော်မူ။” Manuscript Releases, volume 9, 8.
အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒ၏ အစအဦး၌ပင်၊ အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒ၏ အလယ်မဏ္ဍိုင်ဖြစ်သော ကျမ်းပိုဒ်များ၊ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် တံဆိပ်ဖြည့်ဖွင့်လှစ်ခံခဲ့ရသော ထိုကျမ်းပိုဒ်များအတွင်းတွင်၊ ယေရှုသည် မိမိကိုယ်ကို “Palmoni” ဟူ၍—အံ့ဖွယ်ကောင်းသော ရေတွက်သူအဖြစ်—မိတ်ဆက်တော်မူခဲ့သည်။ အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒ၏ အဆုံး၌မူ၊ ယေရှုသည် မိမိကိုယ်ကို “Alpha and Omega” ဟူ၍—အံ့ဖွယ်ကောင်းသော ဘာသာဗေဒပညာရှင်၊ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်အဖြစ်—မိတ်ဆက်တော်မူသည်။ ဤအကြောင်းကြောင့်၊ အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒ၏ အစအဦးနှင့် ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားသည် “အချိန်” အပေါ်တွင် ဆွဲထားခံခဲ့ရသည်။ အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒ၏ အဆုံး၌မူ၊ တတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားသည် ကိုယ်တော်၏ နှုတ်ကပတ်တော်အပေါ်တွင် ဆွဲထားခံရမည်။
အက်ဗင်တစ်ဇံ၏ အစနှင့် အဆုံးသည် သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၌ ဖော်ပြထားသော ခြောက်မြောက်နိုင်ငံတော်၏ သမိုင်းကာလအတွင်း၌ ဖြစ်ပေါ်သဖြင့်၊ ထိုအရာတို့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အစနှင့် အဆုံးကာလအတွင်း၌လည်း ဖြစ်ပေါ်ကြသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပရောဖက်ဆိုင်ရာ သမိုင်းသည် ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဝါဒနှင့် ပရိုတက်စတင့်ဝါဒ ဟူသော ဦးချိုနှစ်ချောင်း၏ သမိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထိုသမိုင်း၏ အဆုံးသတ်၌ ထိုဦးချိုနှစ်ချောင်းသည် သိုးငယ်မှ နဂါးသို့ ပြောင်းလဲသွားမည် ဖြစ်သည်။ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဝါဒသည် ဒီမိုကရေစီဝါဒသို့ ပြောင်းလဲမည်ဖြစ်ပြီး၊ ပရိုတက်စတင့်ဝါဒသည် ဖောက်ပြန်သော ပရိုတက်စတင့်ဝါဒသို့ ပြောင်းလဲမည် ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွက် သက်သာခွင့်ကာလ၏ ခွက်သည် ယခုလက်ရှိ ဖြစ်ပျက်လျက်ရှိသကဲ့သို့ ၎င်း၏ အဆုံးသို့ စတင်နီးကပ်လာသောအခါ၊ ဖောက်ပြန်သော ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဝါဒနှင့် ဖောက်ပြန်သော ပရိုတက်စတင့်ဝါဒ ဟူသော ဦးချိုနှစ်ချောင်းသည် သားရဲ၏ ရုပ်တုကို တည်ဆောက်ကြမည်ဖြစ်၍၊ ထိုသို့အားဖြင့် အသင်းတော်နှင့် နိုင်ငံတော်ကို နဂါးကဲ့သို့ စကားပြောသော ဦးချိုတစ်ချောင်းအဖြစ် ပေါင်းစည်းသွားစေမည်။ သို့ရာတွင် ဘုရားသခင်သည် သက်သေမဲ့နေတော်မူမည် မဟုတ်ပေ။ အကြောင်းမူကား၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အဆုံးသတ်ကို ဆောင်ကြဉ်းတော်မူသည့် လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း၌၊ ကိုယ်တော်သည် စစ်မှန်သော ပရိုတက်စတင့်ဦးချိုကို ထူထောင်တော်မူမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုဦးချိုသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်းရှိ သားရဲ၏ ရုပ်တုကိုလည်းကောင်း၊ ထို့နောက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရင်ဆိုင်လာမည့် သားရဲ၏ ရုပ်တုကိုလည်းကောင်း ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်မည် ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အဆုံး၌ ပရိုတက်စတင့်ဦးချိုကို ထူထောင်ခြင်းသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အစ၌ ပရိုတက်စတင့်ဦးချိုကို ထူထောင်ခဲ့သည့် တူညီသော သမိုင်းဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံအတွင်း၌ပင် ပြည့်စုံစေမည် ဖြစ်သည်။ ယခင် ပဋိညာဉ်လူမျိုးသည် ကျော်လွန်ထားခြင်းခံရမည်ဖြစ်ပြီး၊ လူမျိုးအသစ်တစ်ရပ်သည် ပဋိညာဉ်အသစ်၏ လူမျိုးဖြစ်လာမည်။ နေအောက်၌ အသစ်သောအရာ တစ်စုံတစ်ခုမျှ မရှိ။
အယ်လ်ဖာနှင့် အိုမီဂါကို သုံးသပ်အကဲဖြတ်ရာတွင် မီလာရေးတ်သမိုင်း၌ နားလည်သဘောပေါက်၍ တင်ပြထားသော အချိန်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်များကို အသုံးပြုလျှင်၊ ထိုနှစ်ခုသည် တစ်ခုတည်းအတူတူဖြစ်ကြောင်းကို ကျွန်ုပ်တို့ တွေ့ရှိရသည်။ အချိန်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်တိုင်းသည် ထိုပရောဖက်ပြုချက်ကို ကြေညာသော သမိုင်းကာလတစ်ရပ်မှ အစပြု၍၊ ထိုသမိုင်းကာလသည် ပရောဖက်ပြုချက် ပြည့်စုံလာသော သမိုင်းကာလကို အစဉ်အမြဲ ပုံဆောင်ကြိုတင်ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။
နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်သုံးရာဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်၏ သမိုင်းကြောင်းသည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၄၅၇ ခုနှစ်၌ ထုတ်ပြန်သော တတိယအမိန့်တော်ဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၈၄၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် တတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကား၌ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ တတိယအမိန့်တော် ရောက်ရှိလာမည့် အချိန်မတိုင်မီကာလအတွင်း၊ သို့ရာတွင် ထိုအမိန့်တော်မရောက်မီတွင်ပင် ဗိမာန်တော်နှင့် ယေရုရှလင်မြို့ကို တည်ဆောက်ခြင်းအမှု ပြီးမြောက်ခဲ့သည်။ ထိုနည်းတူစွာပင် တတိယကောင်းကင်တမန် ရောက်ရှိလာမည့် သမိုင်းကြောင်းအတွင်း၌ မီလာရိုက် ဗိမာန်တော်၏ အခြေခံသမ္မာတရားများကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ခရစ်မတိုင်မီ 723 ခုနှစ်တွင် မြောက်ပိုင်းအနွယ်ဆယ်စု၏ ပြန့်ကျဲခွဲထွက်ခြင်းနှင့်အတူ စတင်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ငါးရာနှင့် နှစ်ဆယ်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်သည် 1798 ခုနှစ်တွင် ပြည့်စုံခဲ့သည်။ ထိုပရောဖက်ပြုချက်သည် နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်စီရှိသော ကာလနှစ်ရပ်ကို ဖော်ညွှန်းထားပြီး၊ ပထမကာလ၌ အတိအကျရှိသော အယူမှား ရောမသည် အတိအကျရှိသော ဗိမာန်တော်နှင့် အတိအကျရှိသော ယေရုရှလင်မြို့ကို ခြေဖျက်နင်းချေခြင်းကို အမှတ်အသားပြုကာ၊ ထို့နောက်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးဆိုင်ရာ ရောမက ဝိညာဉ်ရေးမြို့နှင့် ဝိညာဉ်ရေးဗိမာန်တော်ကို နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်တိုင် ခြေဖျက်နင်းချေခဲ့သည်။ ထိုပရောဖက်ပြုချက်သည် မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံ၏ ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် ထိုနိုင်ငံသားများ၏ ပြန့်ကျဲခွဲထွက်ခြင်းတို့ဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ ပရောဖက်ပြုချက်၏ အလယ်တစ်ဝက်ဖြစ်သော 538 ခုနှစ်သည် သမ္မာကျမ်းပရောဖက်ပြုချက်တွင် စတုတ္ထနိုင်ငံဖြစ်သော အယူမှား ရောမက ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်ကို ခြေဖျက်နင်းချေခြင်း၏ အဆုံးကို မှတ်သားပြသသကဲ့သို့၊ မှောင်မိုက်ခေတ်၏ တောကန္တာရထဲသို့ ဘုရားသခင်၏ အသင်းတော် ပြန့်ကျဲခွဲထွက်သွားခြင်းကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ 1798 ခုနှစ်တွင် ထိုအချိန်ပရောဖက်ပြုချက်၏ အဆုံးသည် သမ္မာကျမ်းပရောဖက်ပြုချက်တွင် ပဉ္စမနိုင်ငံ၏ အဆုံးကို မှတ်သားပြသည်။ မြောက်ပိုင်းအနွယ်ဆယ်စု၏ ပြန့်ကျဲခွဲထွက်ခြင်းနှင့် တောကန္တာရသို့ ထွက်ပြေးသွားသော ခရစ်ယာန်အသင်းတော်၏ ပြန့်ကျဲခွဲထွက်ခြင်းတို့သည် ပရိုတက်စတင့်ဝါဒ၏ ချိုဖြစ်လာရန် ခန့်မှန်းထားသူများကို စုဝေးစေခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အမှတ်အသားမှတ်တိုင်များကို မကြာခဏ ဆန့်ကျင်ဘက်အရာများဖြင့် ကိုယ်စားပြုလေ့ရှိသဖြင့်၊ ဧလိယသည် ယောဟန်ဗတ္တိဇံဆရာကို ကိုယ်စားပြုသကဲ့သို့၊ ပြန့်ကျဲခြင်းတစ်ရပ်ကလည်း စုဝေးခြင်းတစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ ထိုပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုတူညီမှုအတွင်း၌ ဧလိယသည် မသေဘဲ၊ ယောဟန်ဗတ္တိဇံဆရာကမူ သေသည်။
ခရစ်တော်မတိုင်မီ ၆၇၇ ခုနှစ်တွင်၊ ယုဒဟု ခေါ်သော တောင်ပိုင်းအနွယ်တော်သည် (သမ္မာကျမ်းစာ၌ “ဘုန်းအသရေရှိသောပြည်” ဟုလည်း သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်) နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင့်ငါးရာနှစ်ဆယ်ကြာ ပြန့်နှံ့ကွဲပြားစေခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီး၊ ၁၈၄၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့၌ ထိုကာလသည် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ထိုပရောဖက်ပြုချက်သည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်တို့ကို ခြေနင်းနှိမ့်ချခြင်းကို သတ်မှတ်ညွှန်ပြနေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဒံယေလ ၈:၁၃၊ ၁၄ ၌ ဒံယေလက ၎င်းတို့ကို “ဗိုလ်ခြေ” ဟု ဖော်ထုတ်ထားသည်။
ထို့နောက် သန့်ရှင်းသူတစ်ပါး ပြောဆိုလျက်ရှိသည်ကို ငါကြားရ၏။ ထို့အပြင် အခြားသော သန့်ရှင်းသူတစ်ပါးက ပြောဆိုလျက်ရှိသော ထိုသန့်ရှင်းသူထံသို့၊ “နေ့စဉ်ယဇ်ပူဇော်ခြင်းနှင့် လူဆိတ်ညံရာပြုသော ပြစ်မှားလွန်ကျူးခြင်းကို ဆိုင်သော ဗျာဒိတ်ရူပါရုံသည် မည်မျှကြာမည်နည်း။ သန့်ရှင်းရာဌာနနှင့် အလုံးအရင်းတို့ကို ခြေဖြင့်နင်းချေခြင်းခံရစေရန် မည်မျှကြာမည်နည်း” ဟု မေး၏။ ထိုအခါ သူက ငါ့အား၊ “ရက်ပေါင်း နှစ်ထောင်သုံးရာတိုင်အောင် ဖြစ်လိမ့်မည်။ ထိုနောက် သန့်ရှင်းရာဌာနသည် စင်ကြယ်ခြင်းသို့ ရောက်လိမ့်မည်” ဟု ဆို၏။ ဒံယေလ ၈:၁၃၊ ၁၄။
ခရစ်မတိုင်မီ ၆၇၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ် ပရောဖက်ပြုချက်နှင့် တစ်ချိန်တည်းတွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်သုံးရာ ပရောဖက်ပြုချက်သည် ဒန်ယေလ ၈:၁၃၊ ၁၄ ၌ ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း သန့်ရှင်းရာဌာနကို နင်းချေဖျက်ဆီးခြင်းကို ညွှန်ပြနေသည်။ ခရစ်မတိုင်မီ ၆၇၇ ခုနှစ်ရှိ ယုဒပြည်၏ ပျံ့နှံ့ကွဲကွာခြင်းနှင့်ဆိုင်သော ပရောဖက်ပြုချက်မတိုင်မီ နေဗုခဒ်နေဇာ၏ တိုက်ခိုက်မှု သုံးကြိမ် ရှိခဲ့ပြီး၊ ထိုပရောဖက်ပြုချက်သည် ၁၈၄၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်နေ့၌ တတိယသတင်းစကား ရောက်ရှိလာခြင်းနှင့်အတူ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။
၁၇၉၈ နှင့် ၁၈၄၄ တို့တွင် အသီးသီး အဆုံးသတ်သော နှစ် ၂,၅၂၀ ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်နှစ်ခုသည် မီလာရိုက် ဗိမာန်၏ အုတ်မြစ်တည်ဆောက်ခြင်းကာလ နှစ် ၄၆ ကို ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ မောရှေသည် ဗိမာန်တည်ဆောက်ခြင်းနှင့်ဆိုင်သော ညွှန်ကြားချက်များကို လက်ခံရရှိရန် ရက် ၄၆ နေခဲ့ရသည်။ ခရစ်တော်၏ အချိန်ကာလ၌ ဟေရုဒ်၏ ဗိမာန်ကို ပြန်လည်ပြုပြင်တည်ဆောက်ခြင်းသည် နှစ် ၄၆ ကြာခဲ့ပြီး၊ ထိုကာလသည် ခရစ်တော်၏ ဗတ္တိဇံခံယူသည့် နှစ်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ဗတ္တိဇံခံယူပြီးနောက် ကိုယ်တော်သည် ရက် ၄၀ ကြာ တောကန္တာရသို့ ကြွသွားတော်မူခဲ့ပြီး၊ ပြန်လည်ကြွလာတော်မူသောအခါ ဗိမာန်ကို ပထမအကြိမ် သန့်စင်တော်မူသည်။ ထို့နောက် အငြင်းပွားတတ်သော ယုဒလူတို့က ကိုယ်တော်သည် ထိုသို့ပြုလုပ်ရန် မည်သည့် အာဏာအခွင့်ဖြင့် ပြုသနည်းဟု သိလိုကြသည်။
ယုဒလူတို့၏ ပသခါပွဲ နီးကပ်လာသဖြင့် ယေရှုသည် ယေရုရှလင်မြို့သို့ တက်ကြွတော်မူ၏။ ဗိမာန်တော်အတွင်း၌ နွား၊ သိုး၊ ခိုတို့ကို ရောင်းချသူများနှင့် ငွေလဲသူများ ထိုင်လျက်ရှိသည်ကို တွေ့တော်မူ၏။ ထို့နောက် ကြိုးသေးသေးများဖြင့် ဆန်ကြိုးတစ်ချောင်း ပြုလုပ်တော်မူပြီးလျှင်၊ သူတို့အားလုံးကို သိုးများ၊ နွားများနှင့်တကွ ဗိမာန်တော်အပြင်သို့ နှင်ထုတ်တော်မူ၏။ ငွေလဲသူတို့၏ ငွေများကိုလည်း သွန်ချတော်မူ၍ စားပွဲများကို လှန်ဖျက်တော်မူ၏။ ခိုရောင်းသူတို့အားလည်း၊ “ဤအရာများကို ဤနေရာမှ ယူသွားကြလော့။ ငါ့အဘ၏အိမ်တော်ကို ကုန်သွယ်ရာအိမ် မဖြစ်စေကြနှင့်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုအခါ တပည့်တော်တို့သည် “ကိုယ်တော်၏အိမ်တော်အတွက် ထက်သန်သောစိတ်သည် ကျွန်ုပ်ကို စားမြိုလျက်ရှိ၏” ဟူ၍ ရေးထားသည်ကို သတိရကြ၏။ ထိုအခါ ယုဒလူတို့က ကိုယ်တော်အား ပြန်လည်၍၊ “သင်သည် ဤအမှုတို့ကို ပြုလျက်ရှိသဖြင့်၊ ဤသို့ပြုရန် အဘယ်နိမိတ်လက္ခဏာကို ကျွန်ုပ်တို့အား ပြသမည်နည်း” ဟု မေးကြ၏။ ယေရှုကလည်း၊ “ဤဗိမာန်တော်ကို ဖျက်ကြလော့။ သုံးရက်အတွင်း ငါ ပြန်လည်တည်ဆောက်မည်” ဟု ဖြေကြားတော်မူ၏။ ထိုအခါ ယုဒလူတို့က၊ “ဤဗိမာန်တော်ကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်မှာ လေးဆယ့်ခြောက်နှစ် ကြာခဲ့ပြီ။ သင်က သုံးရက်အတွင်း ပြန်လည်တည်ဆောက်မည်လော” ဟု ဆိုကြ၏။ သို့ရာတွင် ကိုယ်တော် မိန့်တော်မူသည့် ဗိမာန်တော်သည် မိမိခန္ဓာကိုယ်ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် သေခြင်းမှ ထမြောက်တော်မူပြီးနောက်၊ တပည့်တော်တို့သည် ကိုယ်တော်က ဤသို့ မိန့်တော်မူခဲ့သည်ကို သတိရကြပြီး၊ ကျမ်းစာနှင့် ယေရှု မိန့်တော်မူခဲ့သော စကားကို ယုံကြည်ကြ၏။ ယောဟန် ၂:၁၃–၂၂။
မီလ်လာရိုက် ဗိမာန်တော်သည် ပထမနှစ်နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ်နှစ် ပရောဖက်ပြုချက်၏ အဆုံးသတ်ဖြစ်သော ၁၇၉၈ ခုနှစ်မှစ၍ လေးဆယ့်ခြောက်နှစ်အတွင်း တည်ဆောက်ခံရပြီး၊ ဒုတိယနှစ်နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ်နှစ် ပရောဖက်ပြုချက်၏ ပြည့်စုံခြင်းဖြစ်သော ၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် နောက်ထပ် လေးဆယ့်ခြောက်နှစ်အကြာ၌ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ထိုလေးဆယ့်ခြောက်နှစ်သည် ပထမကောင်းကင်တမန် ရောက်ရှိလာခြင်းနှင့်အတူ စတင်၍ တတိယကောင်းကင်တမန် ရောက်ရှိလာခြင်းနှင့်အတူ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ခရစ်တော်က မိမိ၏ဗိမာန်တော်သည် သုံးရက်အတွင်း ပြန်လည်ထူထောင်ခံရမည်ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သင်သည် ဤအချက်အလက်များကို မြင်လိုစိတ်မရှိလျှင်၊ မလိုလားသောနှလုံးသားနှင့် ပြောင်းလဲခြင်းမခံရသေးသောနှလုံးသားအတွင်း တည်ရှိနိုင်သော ပြဿနာများအပြင် အဓိကပြဿနာနှစ်ရပ်ကြောင့်ဖြစ်သည်။ ပထမပြဿနာမှာ သင်သည် သမိုင်းသည် ထပ်မံပြန်ဖြစ်တတ်သည်ဟူသော ရှုထောင့်မှ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ နှုတ်ကပတ်တော်ကို ချဉ်းကပ်လိုစိတ်မရှိခြင်းဖြစ်သည်။ သင်သည် historicist မဟုတ်ပါ။ အခြားပြဿနာမှာ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်အတွင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသော သင်္ကေတဆိုင်ရာ စကားလုံးများကို ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်အားဖြင့် လက်တွေ့သက်ဆိုင်အောင် အသုံးချနိုင်စွမ်းမရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ဤပရောဖက်ပြုချက်အပေါင်းတို့၏ အစများသည် အဆုံးကို ဖော်ထုတ်ပြသပြီး၊ ၎င်းတို့သည် အမြဲတမ်း ထပ်မံပြန်ဖြစ်သော သမိုင်းများသာမက ထိုထက် များစွာပိုသောအရာများကိုလည်း ဖော်ထုတ်ပြသကြသည်။
သမ္မာကျမ်းစာက ကျွန်ုပ်တို့သည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ ဗိမာန်တော်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုထားပြီး၊ ဤခန္ဓာဗိမာန်တော်ကို ခရိုမိုဇုမ်း လေးဆယ့်ခြောက်ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထိုခရိုမိုဇုမ်း လေးဆယ့်ခြောက်ခုကို လေ့လာသည့် သိပ္ပံပညာရှင်များက ယောက်ျားဘက်မှ ခရိုမိုဇုမ်း နှစ်ဆယ့်သုံးခုနှင့် မိန်းမဘက်မှ ခရိုမိုဇုမ်း နှစ်ဆယ့်သုံးခုတို့သည် လက်ဝါးကပ်တိုင်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော ပရိုတိန်းတစ်မျိုးကို ပတ်လည်လိပ်ပတ်ထားကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့အား အသိပေးကြသည်။
ဒံယေလအခန်းကြီး ၁၂ ၌ အပြန်အလှန်ဆက်နွှယ်နေသော အချိန်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက် သုံးခုရှိသည်။ ပထမတစ်ခုမှာ သန့်ရှင်းသောလူမျိုး၏ တန်ခိုးကို ပြန့်ကျဲစေခြင်းကို ရည်ညွှန်းထားပြီး၊ ၎င်းသည် လေဝိဝတ္တုပြန် ၂၆ ပါ “ခုနစ်ကြိမ်” ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ၎င်းတို့အပေါ်၌ ပြည့်စုံခဲ့သော သန့်ရှင်းသောလူမျိုး၏ တန်ခိုးပြန့်ကျဲစေခြင်းကာလမှာ နှစ်ပေါင်း ၂,၅၂၀ ဖြစ်သော်လည်း၊ ဒံယေလ ၁၂ ၌မူ ထိုကာလ၏ နောက်တစ်ဝက်ကိုသာ ရည်ညွှန်းထားသည်။ ထိုအရာသည် ဒံယေလက ထိုကြေညာချက်၏ အဓိပ္ပာယ်ကို နားမလည်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
ထို့နောက် မြစ်ရေများအပေါ်၌ ရပ်လျက်ရှိသော ပိတ်ချောဝတ်ထားသည့် သူ၏စကားကို ငါကြားရ၏။ သူသည် မိမိ၏ လက်ယာလက်နှင့် လက်ဝဲလက်ကို ကောင်းကင်ဘုံသို့ မြှောက်၍၊ အစဉ်အမြဲ အသက်ရှင်တော်မူသော အရှင်အား တိုင်တည်ကျိန်ဆိုသဖြင့်၊ ဤအရာသည် ကာလတစ်ကာလ၊ ကာလနှစ်ကာလနှင့် ကာလတစ်ဝက် ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ဆို၏။ ထို့ပြင် သန့်ရှင်းသော လူမျိုး၏ အင်အားကို ခွဲဖြန့်ဖျက်ဆီးခြင်းကို အပြီးသတ်သောအခါ၊ ဤအရာများအားလုံးသည် ပြီးစီးကြလိမ့်မည်ဟု ဆို၏။ ငါသည် ကြားခဲ့သော်လည်း နားမလည်နိုင်ခဲ့။ ထို့ကြောင့် ငါက၊ အရှင်ဘုရား၊ ဤအရာများ၏ အဆုံးသည် အဘယ်သို့ ဖြစ်ပါလိမ့်မည်နည်းဟု မေးလျှောက်၏။ ဒံယေလ ၁၂:၇၊ ၈။
ဒါနိယေလ အခန်းကြီး ၁၂ သည် အဆုံးကာလ၌—အနက် ၁၇၉၈ ခုနှစ်၌—တံဆိပ်ဖြည့်ဖွင့်လှစ်ခံရသော သတင်းစကားကို ဖော်ပြလျက်ရှိသည်။ ထိုကျမ်းပိုဒ်အတွင်း၌ ဒါနိယေလသည် ထိုသမိုင်းကာလရှိ ပညာရှိတို့၏ အဓိကသင်္ကေတဖြစ်သော ဝီလျံ မီလာကို ကိုယ်စားပြုသည်။ မီလာသည် ပထမဦးစွာ လေဝိဝတ္တု ၂၆ ၏ နှစ် ၂၅၂၀ ပရောဖက်ပြုချက်ထံသို့ ဦးဆောင်ခံရပြီး၊ အခန်းငယ် ၇ နှင့် ၈ တို့တွင် သူသည် နှစ် ၂၅၂၀ ကြာ ပြန့်ကြဲခြင်းကို ဘုရားသခင်က မိမိလူမျိုးကို ပြန့်ကြဲစေခြင်းအဖြစ် အမှန်တကယ် သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ထားကြောင်း ဆိုသော အမှန်တရားကို ညှိနှိုင်းကိုက်ညီအောင် ဆောင်ရွက်ရမည့် ပညာရှိတို့ကို ကိုယ်စားပြုလျက်ရှိသည်။
သို့ရာတွင် ဤအရာအလုံးစုံကြောင့်ပင် သင်တို့သည် ငါ့စကားကို မနာခံကြသေးလျှင်၊ ငါသည် သင်တို့အပြစ်များကြောင့် သင်တို့ကို ခုနစ်ဆ၍ ပိုမိုဒဏ်ခတ်မည်။ ငါသည် သင်တို့၏တန်ခိုးအစွမ်းကြောင့် ဖြစ်သော မာန်မာနကို ချိုးဖျက်မည်။ သင်တို့၏ကောင်းကင်ကို သံကဲ့သို့ဖြစ်စေမည်၊ သင်တို့၏မြေကိုလည်း ကြေးဝါကဲ့သို့ ဖြစ်စေမည်။ ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၂၆:၁၈၊ ၁၉။
ရှေးဣသရေလ၏ “မာန” သည် ဘုရားသခင်ကို မိမိတို့၏ ရှင်ဘုရင်အဖြစ် ပယ်ရှား၍ လူသားရှင်ဘုရင်တစ်ပါးကို ရွေးချယ်ခွင့် ရခဲ့ကြသောအချိန်၌ ဖြစ်သည်။ သူတို့၏ မာနသည်—လဲကျခြင်းမတိုင်မီ ရှိတတ်သောအရာ (သုတ္တံကျမ်း 16:18) ဖြစ်သကဲ့သို့—မိမိတို့ ပတ်လည်ရှိ ရုပ်တုကိုးကွယ်သော တိုင်းနိုင်ငံအပေါင်းနှင့် တူလိုသော ဆန္ဒဖြစ်သည်။ ပထမဦးစွာ မြောက်နိုင်ငံကို၊ ထို့နောက် တောင်နိုင်ငံကို ဖယ်ရှားခြင်းသည် ခွန်အား (ရှင်ဘုရင်) ကို ပြန့်ကြဲစေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုသည်များမှာ အစဉ်လိုက်အားဖြင့် ဘီစီ 723 နှင့် ဘီစီ 677 တို့တွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်။
မီလာသည် ဒံယေလ အခန်း ၁၂ ၏ ယခင်အခန်းငယ်များ၌ ဖွင့်ထုတ်ပေးထားသော အသိပညာ တိုးပွားခြင်းကို နားလည်သော ပညာရှိတို့ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အခန်းငယ် ၇ နှင့် ၈ တွင် သူသည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော် ပြန့်နှံ့ခြင်းနှင့် ဆက်နွှယ်သော နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်နှင့် နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ်တို့၏ အချိတ်အဆက်ကို နားမလည်သောသူအဖြစ် ကိုယ်စားပြုထားသည်။ ဒံယေလသည် Adventism ၏ အဆုံးကာလ၌ရှိသော ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်ကိုလည်းကောင်း၊ Adventism ၏ အစကာလ၌ရှိသော မီလာကိုလည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုနေသည်။ Adventism ၏ အဆုံးကာလ၌လည်း ထိုတူညီသော အခက်အခဲပင် ရှိနေသည်။ အကြောင်းမူကား Adventism သည် “ခုနစ်ကာလ” အပေါ် မီလာ၏ နားလည်မှုကို ဘေးဖယ်ထားလိုက်သောအခါ၊ သူတို့သည် နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်ကိုသာ အမှောင်ခေတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ရခြင်းသို့ အတင်းအကျပ် ရောက်ရှိသွားခဲ့ကြသည်။ အဆုံးကာလ၌ရှိသော ပညာရှိတို့သည် ဒံယေလနှင့် မီလာတို့က ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ ဖြေရှင်းရမည့် အလားတူပြဿနာတစ်ရပ် ရှိခဲ့ကြသည်။ အဘယ်ကြောင့် လေဝိဝတ္တု အခန်း ၂၆ ၏ ဝေါဟာရကို ခုနစ်ကာလအစား သုံးကာလခွဲကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုထားသနည်း?
မီလာသည် ဤအကြပ်အတည်းကို အပြည့်အဝ မဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် နောက်ဆုံးသော “အသစ်သော ပရောဖက်ပြုအလင်း” ကို အပိုဒ်ခြောက်ပိုဒ်ပါသော ဆောင်းပါးစီးရီးတစ်ရပ်ဖြင့် တင်ပြခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ထိုဆောင်းပါးစီးရီးသည် အဆုံးသတ်မခံခဲ့ဘဲ၊ “ခုနစ်ကာလ” သည် ဘုရားသခင်၏ စာသားအတိုင်း အစ္စရေးကို ပဂန်ရောမက နင်းချေသည့် သုံးနှစ်ခွဲကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ ထို့နောက် ဝိညာဉ်ရေးအစ္စရေးကို ပုပ်ရဟန်းမင်းရောမက နင်းချေသည့် သုံးနှစ်ခွဲက ဆက်လက်လိုက်ပါသည်ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ခုနစ်နှစ်ကြာပြီးနောက် အက်ဒ်ဗင့်ဝါဒသည် “ခုနစ်ကာလ” နှင့်ဆိုင်သော အလင်းတော်အားလုံးကို ပြတ်ပြတ်သားသား ပယ်ချခဲ့ပြီး၊ ဒံယေလ ၁၁:၄၀ တွင် ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ ယခင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုကို ကိုယ်စားပြုသော နိုင်ငံများသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းအဖွဲ့နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့၏ လွှမ်းမိုးဖယ်ရှားခြင်းကို ခံခဲ့ရသော ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ အဆုံးကာလ၌ရှိသော ပညာရှိတို့အတွက် ထိုအကြပ်အတည်းကို ပြင်ဆင်ပေးခဲ့သည်။
မిల్లာအား ပထမဦးစွာ ပေးအပ်ခဲ့သော အလင်းကို ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် ပယ်ချခဲ့ကြပြီး၊ ထိုအကြောင်းအရာနှင့်စပ်လျဉ်းသော နောက်ဆုံးအလင်းကို ဟိုင်ရမ် အက်ဒဆန်က ထိုဆောင်းပါးခြောက်ပုဒ်၌ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ထိုဆောင်းပါးများကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ကြပြီး၊ ထိုနောက် ခုနစ်နှစ် (ကာလများ) ကြာသော် ခေတ်သစ် ဣသရေလ၏ အာဏာကို ဘေးဖယ်ထားခဲ့ကြသည်၊ ထိုသို့ပြုခြင်းမှာ များမကြာမီကပင် ဗာဗုလုန်၏ သမီးများဟု မှန်ကန်စွာ သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသော ရုပ်တုကိုးကွယ်သည့် အသင်းတော်များကို အတုယူရန် ဖြစ်သည်။ လေဝိရာကျမ်း နှစ်ဆယ့်ခြောက်ပါ “ခုနစ်ကာလ” သည် ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ သဘောတရားအဖြစ် တိုက်မိ၍လဲစေသော ကျောက်ခဲ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ရှောလုအား မိမိတို့အပေါ် ဘုရင်အဖြစ် အုပ်စိုးစေလိုခဲ့သော သူတို့၏ဆန္ဒတွင် ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ ရှေးဣသရေလ၏ မာန်မာနကို ထပ်မံမြင်တွေ့ရပြန်သည်။ ယေရှုသည် အဆုံးကို အစနှင့်အတူ ကိုယ်စားပြုတော်မူသည်။
ဒံယေလကျမ်းသည် ၅၀၈ ခုနှစ်တွင် “နေ့စဉ်” ကို ဖယ်ရှားခြင်းမှ စတင်သော နှစ်တစ်ထောင့်နှစ်ရာကိုးဆယ်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်တစ်ခုနှင့်အတူ၊ နှစ်တစ်ထောင့်သုံးရာသုံးဆယ့်ငါးဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်တစ်ခုကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ “နေ့စဉ်” ကို ဖယ်ရှားခြင်းသည် ၅၃၈ ခုနှစ်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာ၏ မြင့်တက်လာခြင်းကို ဆန့်ကျင်နေသော အယူမှားရောမ၏ တားဆီးမှုကို ဖယ်ရှားခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ၅၃၈ ခုနှစ်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာကို ကမ္ဘာမြေ၏ ရာဇပလ္လင်ပေါ်၌ တင်ထားခြင်းမတိုင်မီ အကူးအပြောင်းကာလ နှစ်သုံးဆယ်ရှိခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ကျန်ရှိသော နှစ်တစ်ထောင့်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်သည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်သည်။ နိုင်ငံတော်တစ်ခုမှ နောက်တစ်ခုသို့ အကူးအပြောင်းဖြစ်သော ထိုနှစ်သုံးဆယ်ကာလသည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၏ ဆဋ္ဌမနိုင်ငံတော်ကို ကမ္ဘာမြေ၏ ရာဇပလ္လင်ပေါ်၌ တင်ထားခြင်းသို့ ဦးတည်စေသော ပုပ်ရဟန်းမင်းအုပ်စိုးမှု၏ နောက်ဆုံးနှစ်များကို ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ နှစ်တစ်ထောင့်နှစ်ရာကိုးဆယ်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်၏ အစသည် သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၏ နိုင်ငံတော်တစ်ခုမှ နောက်နိုင်ငံတော်တစ်ခုသို့ အကူးအပြောင်းကို ဖော်ပြသကဲ့သို့၊ ထိုပရောဖက်ပြုချက်၏ အဆုံးလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။
၅၀၈ ခုနှစ်တွင် “the daily” ကို ဖယ်ရှားခြင်းမှ စတင်သော တစ်ထောင့်သုံးရာသုံးဆယ့်ငါးနှစ်ပရောဖက်ပြုချက်သည် ၁၈၄၃ ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်သည်။
နေ့စဉ်ပူဇော်သက္ကာကို ရုပ်သိမ်းခြင်းခံရသော အချိန်မှစ၍၊ ဖျက်ဆီးခြင်းကို ဖြစ်စေသော စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်အရာကို ထူထောင်ထားသောအချိန်အထိ၊ တစ်ထောင်နှစ်ရာကိုးဆယ်ရက် ရှိလိမ့်မည်။ စောင့်မျှော်၍ တစ်ထောင်သုံးရာသုံးဆယ့်ငါးရက်တိုင်အောင် ရောက်လာသောသူသည် မင်္ဂလာရှိ၏။ ဒံယေလ ၁၂:၁၁၊ ၁၂။
တစ်ထောင်သုံးရာသုံးဆယ့်ငါးနှစ်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်သည် 1843 ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး၊ ဒါနိယေလက ထိုပရောဖက်ပြုချက် ပြည့်စုံမည့်အချိန်ကို “စောင့်မျှော်” ကြသူတို့သည် မင်္ဂလာရှိကြလိမ့်မည်ဟု ဆိုထားသည်။ ဆစ်စတာ ဝှိုက်က ဤသို့ဆိုသည်။
“၁၈၄၃ နှင့် ၁၈၄၄ ခုနှစ်များ၌ မြင်တွေ့ခဲ့ရသော အရာများကို မြင်တွေ့ခဲ့သော မျက်စိများသည် မင်္ဂလာရှိကြ၏။”
“သတင်းစကားကို ပေးပြီးဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ထိုသတင်းစကားကို ထပ်မံကြေညာရာ၌ နှောင့်နှေးခြင်းမရှိသင့်ပေ။ အကြောင်းမှာ ကာလအမှတ်လက္ခဏာများသည် ပြည့်စုံလျက်ရှိပြီး၊ အဆုံးသတ်အလုပ်ကို ပြီးစီးစေရမည်ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ကြီးမြတ်သောအမှုတစ်ရပ်ကို တိုတောင်းသောအချိန်အတွင်း၌ ပြုလုပ်လိမ့်မည်။ မကြာမီ ဘုရားသခင်၏ ခန့်အပ်တော်မူချက်အရ သတင်းစကားတစ်ရပ်ကို ပေးအပ်လိမ့်မည်။ ထိုသတင်းစကားသည် ကြီးမားသော ကြွေးကြော်သံအဖြစ်သို့ ဖောင်းကြွတိုးပွားလာလိမ့်မည်။ ထို့နောက် ဒံယေလသည် မိမိအမွေဝေစု၌ ရပ်တည်၍ မိမိ၏ သက်သေခံချက်ကို ပေးလိမ့်မည်။” Manuscript Releases, volume 21, 437.
ထို့ကြောင့်၊ နှစ်တစ်ထောင်သုံးရာသုံးဆယ့်ငါးနှစ်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်၏ အစပြုအချိန်သည် ပဂန်ဝါဒ၏ ဘာသာရေးမှ ပုပ်ရဟန်းမင်းဝါဒ၏ ဘာသာရေးသို့ ကူးပြောင်းခြင်းကို ဖော်ထုတ်ပြသသကဲ့သို့၊ ပရိုတက်စတင့်ဝါဒမှ မီလာရိုက် ပရိုတက်စတင့်ဝါဒသို့ ကူးပြောင်းခြင်းကိုလည်း ဖော်ထုတ်ပြသသည်။
အက်ဒဗင်တစ်ဝါဒ၏ အခြေခံအမှန်တရားများကို ပယ်ချသော အက်ဒဗင်တစ်များသည် မီလာရေးတို့ တင်ပြခဲ့သော ကာလဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်အားလုံးကိုပင် ပယ်ချကြသည်။ ဒန်ယေလ ၈:၁၄ ၌ ဖော်ပြထားသော နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင့်သုံးရာတိုင်အောင်ကိုပင် ပယ်ချကြသည်။ သူတို့သည် ဤအချက်ကို ငြင်းဆိုကောင်း ငြင်းဆိုနိုင်သော်လည်း၊ ဤအချက်သည် မှန်ကန်ကြောင်းကို ယുക്തိဗေဒအရ ပြသနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် ယခုအခါ ကျွန်ုပ်၏ အဓိကဆိုလိုရင်းမှာ အခြားတစ်ခုဖြစ်သောကြောင့်၊ ဤဆောင်းပါးကို နိဂုံးသို့ ဆောင်ယူရန် ကြိုးပမ်းနေစဉ် ယင်းအကြောင်းကို ယခုအတွက် ချန်ထားပါမည်။
ယုဒ၏ “ဘုန်းတော်ရှိသောပြည်” သည် ခရစ်မတိုင်မီ ၆၇၇ ခုနှစ်တွင် ပြန့်ကြဲစေခြင်းခံရသည်မှာ ဒါနိယေလ ၈:၁၃၊ ၁၄ တွင် ဖော်ပြထားသော “ဗိုလ်ခြေ” ကို နင်းချေခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသကဲ့သို့၊ ယနေ့ခေတ် “ဘုန်းတော်ရှိသောပြည်” ဖြစ်သော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ တည်ထောင်ခြင်းကိုလည်း ညွှန်ပြသည်။ ထိုပုဒ်မများ၌ ဖော်ပြထားသော နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်သုံးရာကာလသည် ခရစ်မတိုင်မီ ၄၅၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး၊ “သန့်ရှင်းရာဌာန” ကို နင်းချေခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ထို့နောက် သန့်ရှင်းသူတစ်ပါး ပြောဆိုလျက်ရှိသည်ကို ငါကြားရ၏။ ထို့အပြင် အခြားသော သန့်ရှင်းသူတစ်ပါးက ပြောဆိုလျက်ရှိသော ထိုသန့်ရှင်းသူထံသို့၊ “နေ့စဉ်ယဇ်ပူဇော်ခြင်းနှင့် လူဆိတ်ညံရာပြုသော ပြစ်မှားလွန်ကျူးခြင်းကို ဆိုင်သော ဗျာဒိတ်ရူပါရုံသည် မည်မျှကြာမည်နည်း။ သန့်ရှင်းရာဌာနနှင့် အလုံးအရင်းတို့ကို ခြေဖြင့်နင်းချေခြင်းခံရစေရန် မည်မျှကြာမည်နည်း” ဟု မေး၏။ ထိုအခါ သူက ငါ့အား၊ “ရက်ပေါင်း နှစ်ထောင်သုံးရာတိုင်အောင် ဖြစ်လိမ့်မည်။ ထိုနောက် သန့်ရှင်းရာဌာနသည် စင်ကြယ်ခြင်းသို့ ရောက်လိမ့်မည်” ဟု ဆို၏။ ဒံယေလ ၈:၁၃၊ ၁၄။
ခရစ်တော်မတိုင်မီ ၆၇၇ ခုနှစ်နှင့် ခရစ်တော်မတိုင်မီ ၄၅၇ ခုနှစ်တို့သည် ဘုရားသခင်၏လူမျိုးနှင့် ဘုရားသခင်၏သန့်ရှင်းရာဌာနတို့၏ ဆက်နွယ်မှုအားဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသော ရက်စွဲများဖြစ်ကြသည်။ ၁၈၄၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဘုရားသခင်သည် စစ်သည်တပ်နှင့် သန့်ရှင်းရာဌာနကို တစ်ချိန်တည်းတွင် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းတော်မူခဲ့သည်။ ခရစ်တော်မတိုင်မီ ၆၇၇ ခုနှစ်နှင့် ခရစ်တော်မတိုင်မီ ၄၅၇ ခုနှစ်အကြားရှိ နှစ်ပေါင်း နှစ်ရာနှစ်ဆယ်သည် အလင်းတိုးပွားခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသော လမ်းမှတ်တိုင်တစ်ခုကို ဘုရားသခင် တည်ထောင်တော်မူသည့် ကာလကို သင်္ကေတပြုသည်။ ၁၈၄၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် တတိယကောင်းကင်တမန်၏ အလင်း ရောက်ရှိလာခဲ့သည်၊ သန့်ရှင်းရာဌာန၏အလင်းသည် တောက်ပစပြုလာခဲ့သည်၊ ထိုအလင်းကို ကြေညာရန် စစ်သည်တပ်တစ်ရပ်လည်း ရှိနေခဲ့သည်။
စာတန်နှင့် ခရစ်တော်တို့ ပါဝင်ဆင်နွှဲခဲ့သော သုံးဆင့်ပါ စစ်ဆင်ရေးကို ဖော်ထုတ်ပြသသည့် ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ အချိန်လိုင်းအတွင်း၌၊ 1611 ခုနှစ်ထုတ် King James Bible ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုနောက် အတိအကျ နှစ်ပေါင်း နှစ်ရာနှစ်ဆယ် ကြာပြီးသည့် 1831 ခုနှစ်တွင် William Miller သည် မိမိ၏ သတင်းစကားကို ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
“ကိုးနှစ်တိုင်အောင် ဝီလျံ မီလာသည် မိမိ၏ သတင်းစကားကို အသင်းတော်များထံ ကြေညာသင့်ကြောင်း အခိုင်အမာ ယုံကြည်နေခဲ့သည်။ သို့သော် မကြာမီ ကြွလာမည့် ကယ်တင်ရှင်၏ ဝမ်းမြောက်ဖွယ် သတင်းကို အသိအမှတ်ပြုခံထားရသော အာဏာပိုင် တစ်ဦးဦးက ကြေညာပေးလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်လျက် သူသည် စောင့်နေခဲ့သည်။ ထိုသို့ စောင့်ဆိုင်းနေခြင်းအားဖြင့်သာ သူသည် ထိုသတင်းစကား၏ အမှန်တရားကို သက်သေပြခဲ့သည်။ သူတို့သည် အသက်ရှင်နေသည်ဟု အမည်ရှိကြသော်လည်း လျင်မြန်စွာ သေဆုံးလျက်ရှိကြသည်။ ၁၈၃၁ ခုနှစ်တွင် မီလာသည် ပရောဖက်ပြုချက်များအကြောင်း မိမိ၏ ပထမဆုံး ဟောပြောချက်ကို ပေးခဲ့သည်။” Steven Haskell, The Seer of Patmos, 77.
ဘုရားသခင်သည် သမ္မာကျမ်းစာကို ထုတ်လုပ်ရန် အသုံးပြုခဲ့သော သန့်ရှင်း၍ မှန်ကန်သော မူရင်းစာသားများကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းတော်မူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၆၁၁ ခုနှစ်တွင် မိမိ၏ သမ္မာကျမ်းစာကို ထုတ်လုပ်တော်မူခဲ့သည်။ ထို့နောက် သမ္မာကျမ်းစာအတွင်း၌ တည်ရှိနေသော၊ ထိုမှ ဆင်းသက်ရရှိလာသော၊ ထိုအတွင်း၌ပင် တည်ထောင်ထားသော စည်းမျဉ်းများကို အသုံးချ၍ ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားကို ထုတ်လုပ်မည့် သံတမန်တစ်ဦးကို တင်မြှောက်တော်မူခဲ့သည်။ ၁၈၃၁ ခုနှစ်တွင် မီလာ၏ သတင်းစကားသည် တရားဝင် ပုံသေသတ်မှတ်ခြင်းခံရသကဲ့သို့၊ ခရစ်တော်၏ သမိုင်း၌လည်း ယောဟန်ဗတ္တိဇံဆရာအားဖြင့် သတင်းစကားသည် ထိုသို့ပင် ပုံသေသတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး၊ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လှုပ်ရှားမှုတိုင်း၌လည်း သတင်းစကားသည် ထိုသို့ပင် ပုံသေသတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ တရားစီရင်ခြင်းဖွင့်လှစ်ခြင်းကို ကြေညာသော ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားဖြစ်သည့် မီလာ၏ သတင်းစကားသည် နှစ်ပေါင်း နှစ်ရာနှစ်ဆယ်ရှိသော ပရောဖက်ပြုချိန်ကာလကို အသုံးချခြင်းအားဖြင့် တိုက်ရိုက် ထောက်ခံအတည်ပြုခြင်းခံရသည်။ ထိုသတင်းစကားသည် သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၌ရှိသော ဆဋ္ဌမနိုင်ငံတော်—အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု—၏ အစပိုင်းကာလ၌ ပေးခဲ့သော သတိပေးသတင်းစကားဖြစ်သည်။
၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် Future for America ၏ အမှုတော်ကို စတင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ပြသခြင်းခံခဲ့ရသော တတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကား၊ ဆိုလိုသည်မှာ ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်၏ သေစေနိုင်သောအနာ၏ ပျောက်ကင်းခြင်းနှင့် မကြာမီ ရောက်ရှိလာမည့် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေကို ဖော်ထုတ်သိသာစေသော သတင်းစကားကို The Time of the End ဟု အမည်ပေးထားသည့် မဂ္ဂဇင်းတစ်စောင်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ Adventism ၏ အဆုံးကာလ၌ရှိသော သတင်းစကားသည် အစကာလ၌ရှိသော သတင်းစကားကို တရားဝင် ပုံသဏ္ဌာန်ချမှတ်ခဲ့သကဲ့သို့ပင် တရားဝင် ပုံသဏ္ဌာန်ချမှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ အစအဦးတွင် ထိုသတင်းစကားသည် အချိန်ကာလအပေါ် အခြေပြုထားပြီး ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်အတွင်း ပါဝင်သော သမ္မာတရားများ၏ နောက်ထပ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင်၊ ၁၇၇၆ ခုနှစ်၌ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မွေးဖွားခဲ့သည်မှ နှစ်ပေါင်း နှစ်ရာနှစ်ဆယ် ပြည့်သည့်အခါ၊ Adventism ၏ အဆုံးကာလသတင်းစကားသည် တရားဝင် ပုံသဏ္ဌာန်ချမှတ်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး ကောင်းကင်တမန်သုံးပါး၏ သတင်းစကားများ၏ နောက်ထပ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။
သမ္မာကျမ်းပရောဖက်ပြုချက်၌ ဖော်ပြထားသော ခြောက်မြောက်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းအတွင်း ရီပတ်ဘလီကန်ချိုင့်နှင့် ပရိုတက်စတင့်ချိုင့်၏ အပြိုင်သမိုင်းကို ကျွန်ုပ်တို့ ဆန်းစစ်တင်ပြကြစဉ်၊ ပရိုတက်စတင့်ချိုင့်သည် မည်သူဖြစ်သည်နှင့် မည်သူမဟုတ်သည်ကို နားလည်ထားရမည်။
ဘုရားသခင်၏ နှစ်သက်လက်ခံခြင်းကို ခံရသောသူ၊ အမှန်တရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို မှန်ကန်စွာ ပိုင်းခြားသင်ကြား၍ အရှက်မကွဲရမည့် အမှုဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် ကိုယ်ကို ပြသနိုင်ရန် ကြိုးစားလေ့လာလော့။ သို့ရာတွင် ဘုရားမဲ့သော အချည်းနှီးစကားပြောဆိုခြင်းများကို ရှောင်ကြဉ်လော့။ အကြောင်းမူကား ထိုအရာတို့သည် ပို၍ ဘုရားမဲ့ခြင်းသို့ တိုးပွားစေမည်။ ၂ တိမောသေ ၂:၁၅၊ ၁၆။