၁၈၄၀ ပြည့်နှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့သည် မီလာက လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သော စည်းကမ်းများကို အတည်ပြုပေးခဲ့သကဲ့သို့၊ ၂၀၀၁ ပြည့်နှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့နောက်ပိုင်းတွင်လည်း မြင်လိုစိတ်ရှိသူတို့အတွက် Future for America က လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သော ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ မူဝါဒများသည် ဟေရှာယ အခန်း ၂၈ တွင် ဖော်ပြထားသည့် နောက်မိုး၏ စစ်မှန်သော သမ္မာကျမ်းစာဆိုင်ရာ နည်းလမ်းဗေဒဖြစ်ကြောင်း တွေ့မြင်လာခဲ့ကြသည်။ သန့်ရှင်းသော သမိုင်း၌ ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလိုင်းအပေါ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလိုင်းကို အသုံးချခြင်းအားဖြင့် ၂၀၀၁ ပြည့်နှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့သည် ၁၈၄၀ ပြည့်နှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့၏ တစ်ဖန်ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း တည်ထောင်ပြသခဲ့သည်။
ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၀ ၏ တန်ခိုးကြီးသော ကောင်းကင်တမန်သည် ၁၈၄၀ ခုနှစ်တွင် ဆင်းသက်လာသကဲ့သို့၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင်လည်း သူ၏ ဆင်းသက်ခြင်းကို ပုံဆောင်ပြခဲ့သည်ကို သူတို့ မြင်ကြသည်။ ကောင်းကင်တမန် နှစ်ပါးစလုံးသည် အစ္စလာမ်နှင့်ဆိုင်သော ပရောဖက်ပြုချက်တစ်ရပ် ပြည့်စုံလာချိန်တွင် ဆင်းသက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ထိုလှုပ်ရှားမှုသည် နည်းလမ်းဗေဒ၏ ထိရောက်မှုအပေါ် အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးတို့က တုံ့ပြန်ကြသဖြင့် ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အဆုံးကာလရောက်သောအခါ လာအိုဒိကိအဖြစ်ရှိသော သတ္တမနေ့ အက်ဒဗင်တစ်ဝါဒ၏ ခေါင်းဆောင်မှုကို ကျော်လွန်ထားခဲ့ပြီး၊ ယခုတွင် သခင်သည် တတိယကောင်းကင်တမန်၏ လှုပ်ရှားမှုကို မိမိ၏ နောက်ဆုံးကာလ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူများအဖြစ် ရွေးချယ်စတင်တော်မူသဖြင့်၊ ထိုအသင်းတော်သည် ၎င်း၏ နောက်ဆုံး စမ်းသပ်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးသောကာလအတွက် ပေးအပ်ထားသော စည်းမျဉ်းများအနက် အရေးအကြီးဆုံးသော စည်းမျဉ်းတစ်ရပ်မှာ ပရောဖက်ပြုချက်၏ သုံးဆဆိုင်ရာ အသုံးချမှု ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ထိုအချိန်တွင်၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့၏ အဖြစ်အပျက်ကို အလွန်ရှင်းလင်းစွာ ထောက်ခံဖော်ပြခဲ့သည့် ကပ်ဘေးသုံးပါး၏ သုံးဆဆိုင်ရာ အသုံးချမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုအမှန်တရားကို ရိုးသားစွာ စူးစမ်းလေ့လာခဲ့ကြသည့်အခါ၊ ထိုစဉ်က အမှန်တရားကို ရှာဖွေသော နှလုံးသားများအားဖြင့် ယေရမိ၏ “ရှေးလမ်းဟောင်းများ” သို့ ဦးဆောင်ခံရသူတို့သည်၊ ပရောဖက်ပြုချက်၏ ပြည့်စုံအကောင်အထည်ဖော်မှုနှင့်တကွ တတိယကောင်းကင်တမန်၏ လှုပ်ရှားမှုက လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သော ပရောဖက်ပြုချက်အနက်ဖွင့်ဆိုမှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ၏ မှန်ကန်မှုကိုလည်း တွေ့မြင်ခဲ့ကြသည်။
ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကိုးပါးရှိ ပဌမအမင်္ဂလာ၏ သမိုင်းကို ရှေ့ဆောင်တို့၏ မှန်ကန်သော နားလည်မှုအရ အစ္စလာမ်ကို ကိုယ်စားပြုကြောင်း မြင်တွေ့ရသည်။ မိစ္ဆာပရောဖက် မိုဟာမက်သည် ထိုသမိုင်း၏ ဘုရင်ဖြစ်ကြောင်းလည်း မြင်တွေ့ရသည်။ ထိုသမိုင်းအတွင်း အစ္စလာမ်သည် ရောမအင်ပါယာကို တိုက်ခိုက်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ စစ်ဆင်ရေးပုံစံကို အလွန်ရုတ်တရက်နှင့် မမျှော်လင့်ဘဲ တိုက်ခိုက်ခြင်းဟု အထူးသဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။ ထိုအရာနှင့်စပ်လျဉ်း၍ “assassin” ဟူသော စကားလုံး၏ မူလဗေဒဆိုင်ရာ အမြစ်များကိုပင် အစ္စလာမ်၏ ထိုစစ်ဆင်ရေးပုံစံက ပေးထားကြောင်း နားလည်ထားခဲ့သည်။ ထိုသမိုင်းအတွင်း အစ္စလာမ်သည် ရောမ၏ စစ်တပ်များကို ထိခိုက်နာကျင်စေမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုကာလသည် နှစ်တစ်ရာ့ငါးဆယ်ကြာ အချိန်ပရောဖက်ပြုချက်၏ လမ်းကြောင်းအောက်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်ပရောဖက်ပြုချက်သည် ၁၄၄၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၇ ရက်နေ့တွင် အဆုံးသတ်သောအခါ၊ ဒုတိယအမင်္ဂလာ၏ အချိန်ပရောဖက်ပြုချက်နှင့် သမိုင်းသည် စတင်လာခဲ့သည်။
ဤအမှုသည် ဩဂုတ် ၁၁၊ ၁၈၄၀ တွင် အဆုံးသတ်သော သုံးရာကိုးဆယ့်တစ်နှစ်နှင့် တစ်ဆယ့်ငါးရက်ကြာ အချိန်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်တစ်ခုကို တဖန်စတင်စေ하였다။ ထိုသမိုင်းကာလတွင် အစ္စလാം၏ ပရောဖက်ပြုလုပ်ငန်းကို ကိုယ်စားပြုသော အုပ်စိုးရှင်မှာ ပထမ “ဝေ” ၏ သမိုင်း၌ မိုဟမ္မက်အားဖြင့် ပုံဆောင်ထားခဲ့သော အုတ်မန် ဖြစ်သည်။ အခန်း ၉ တွင် ဒုတိယ “ဝေ” ၏ သမိုင်း၌ အစ္စလാംသည် ရောမ၏ စစ်တပ်များကို သတ်မည်ဟု ဆိုထားသည်။ သူတို့သည် ရုတ်တရက်၊ မမျှော်လင့်ဘဲ တိုက်ခိုက်သည့် စစ်ဆင်နည်းကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးမည်ဖြစ်သော်လည်း၊ ထိုသမိုင်းကာလ၌ ယမ်းမှုန့်ကို ပထမဆုံး တီထွင်၍ အသုံးပြုခဲ့သဖြင့် ဒုတိယ “ဝေ” သည် လူသတ်သမား၏ ရုတ်တရက် တိုက်ခိုက်မှုအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော စစ်ဆင်နည်းတစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုရုံသာမက ပေါက်ကွဲပစ္စည်းများကိုလည်း ထည့်သွင်းပါဝင်စေ하였다။
၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အစ္စလာမ်၏ တတိယအမင်္ဂလာသည် ပေါက်ကွဲပစ္စည်းများဖြင့် ရောမ၏ ဝိညာဉ်ရေးစစ်တပ်များကို ရုတ်တရက် ထိုးနှက်လေ၏။ ထိုအဖြစ်အပျက်သည် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ သမ္မာတရား၏ လမ်းကြောင်းအချို့၏ အစပြုခြင်းကို မှတ်သားစေခဲ့သော်လည်း၊ ပထမအမင်္ဂလာနှင့် ဒုတိယအမင်္ဂလာ ဟူသော ယခင်သက်သေခံနှစ်ပါးအပေါ်၌ ထင်ရှားစွာ တည်ဆောက်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်းလည်း သေချာစွာ အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။ ထိုအဖြစ်အပျက်သည် ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြခဲ့သည်မှာ၊ ၁၈၄၀ ပြည့်နှစ်၊ ဩဂုတ် ၁၁ ရက်နေ့ရှိ မီလာရိုက် သမိုင်း၌ ဒုတိယအမင်္ဂလာနှင့်ဆိုင်သော အစ္စလာမ်၏ ပရောဖက်ပြုချက် ပြည့်စုံခဲ့၍ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၀ မှ ကောင်းကင်တမန် ဆင်းသက်လာသကဲ့သို့၊ တတိယအမင်္ဂလာနှင့်ဆိုင်သော အစ္စလာမ်၏ ပရောဖက်ပြုချက် ရောက်ရှိလာသည့်အခါ၊ ထိုနေ့ရက်၌ပင် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၈ မှ ကောင်းကင်တမန်၏ ဆင်းသက်ခြင်းကို အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်ဟူသည့် အချက်ပင် ဖြစ်သည်။
“ယခု ငါသည် နယူးယောက်မြို့ကို ရေလှိုင်းကြီးတစ်လုံးဖြင့် သုတ်သင်ပယ်ရှားမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်ဆိုသော စကားသည် ဘယ်ကလာသနည်း။ ထိုသို့ ငါသည် မည်သည့်အခါမျှ မဆိုခဲ့ဖူး။ အဲဒီအရပ်၌ အထပ်ပြီးအထပ် တည်ဆောက်လျက်ရှိသော အဆောက်အအုံကြီးများကို ငါမြင်ကြည့်စဉ် ‘ထာဝရဘုရားသည် မြေကြီးကို အလွန်တုန်လှုပ်စေခြင်းငှာ ထတော်မူသောအခါ အဘယ်မျှ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ဖြစ်ရပ်များ ဖြစ်ပေါ်လာမည်နည်း! ထိုအခါ ဗျာဒိတ် ၁၈:၁–၃ ၏ စကားများ ပြည့်စုံကြလိမ့်မည်’ ဟု ငါဆိုခဲ့သည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၈ တစ်ခန်းလုံးသည် မြေကြီးအပေါ်သို့ ရောက်လာမည့်အရာများနှင့်စပ်လျဉ်းသော သတိပေးချက်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် နယူးယောက်မြို့အပေါ်သို့ ဘာဖြစ်လာမည်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အထူးတလည် ငါရရှိထားသော အလင်းမရှိ။ ငါသိသည်မှာ တစ်နေ့နေ့တွင် ထိုအရပ်ရှိ အဆောက်အအုံကြီးများသည် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော် လှည့်လှန်၍ မှောက်လှန်သည့် အားဖြင့် ပစ်ချဖျက်ဆီးခံရမည်ဖြစ်ကြောင်းသာ ဖြစ်သည်။ ငါအား ပေးထားသော အလင်းအားဖြင့် ဖျက်ဆီးခြင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်၌ ရှိနေကြောင်း ငါသိသည်။ ထာဝရဘုရားထံမှ စကားတစ်ခွန်းတည်း၊ တန်ခိုးကြီးတော်၏ ထိတွေ့မှုတစ်ချက်တည်းဖြင့်ပင် ဤအလွန်ကြီးမားသော အဆောက်အအုံများသည် ပြိုလဲကျလိမ့်မည်။ ငါတို့ မစဉ်းစားနိုင်လောက်အောင် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ဖြစ်ရပ်များ ဖြစ်ပေါ်လာကြလိမ့်မည်။” Review and Herald, July 5, 1906.
ထို့နောက်၊ မြင်လိုစိတ်ရှိသူတို့အတွက် Future for America ၏ လှုပ်ရှားမှုကို Millerite လှုပ်ရှားမှု၏ အပြိုင်အဆိုင်အဖြစ် မြင်တွေ့ခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ တတိယအမင်္ဂလာ၏ အစ္စလာမ်သည် သတင်းစကား၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်းမှ ကောင်းကင်တမန် ဆင်းသက်လာသောအခါ နောက်မိုးသည် ရောက်ရှိလာမည်ဖြစ်ကြောင်းကို ဗျာဒိတ်တော်သည် ထင်ရှားစွာ သွန်သင်ခဲ့သည်။
“နောက်မိုးသည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်အပေါ်သို့ ကျရောက်ရမည်။ အင်အားကြီးသော ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါးသည် ကောင်းကင်မှ ဆင်းသက်လာမည်ဖြစ်ပြီး၊ မြေကြီးတစ်ပြင်လုံးသည် သူ၏ ဘုန်းတော်ကြောင့် အလင်းဖြင့် ပြည့်စုံလာရမည်။” Review and Herald, April 21, 1891.
ယုဒအမျိုး၏ ခြင်္သေ့တော်သည် နောက်မိုးအကြောင်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော နားလည်မှုကို ဖွင့်လှစ်တော်မူစပြုသောအခါ၊ ကိုယ်တော်သည် မိမိလူမျိုးတော်ကို ယောလကျမ်းသို့ ဦးဆောင်တော်မူခဲ့သည်။ အကြောင်းမူကား၊ ထိုကျမ်းသည် နောက်မိုးနှင့်စပ်လျဉ်းသော အဓိကကိုးကားရသော အရင်းအမြစ်တစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်နောက်ပိုင်း လှုပ်ရှားမှုထဲသို့ ပါဝင်လာခဲ့ကြသော ထိုသူအချို့သည်၊ သန်းခေါင်ယံအော်ဟစ်သံ နိုးထမှုမတိုင်မီ ဘုရားသခင်၏ စပျစ်ပင်ကို ဖျက်ဆီးသော ယောလကျမ်းပါ ပိုးမွှားများသည် အစ္စလာမ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းပိုးမွှားများသည် ရောမကို ကိုယ်စားပြုကြောင်းကို သူတို့သည် မမြင်နိုင်ခဲ့ကြသကဲ့သို့၊ မမြင်လိုကြလည်း ဖြစ်သည်။
ဘေးသုံးပါးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပရောဖက်ပြုချက်ကို သုံးဆအလှည့်အပြောင်းဖြင့် အသုံးချရမည်ဟု အသိအမှတ်ပြုခြင်းမှ ပေါ်ပေါက်လာသော ပြင်းထန်သောအလင်းက၊ ထိုပိုးမွှားများသည် အစ္စလာမ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟူသော သူတို့၏ဆိုချက်အတွက် သန့်ရှင်းခြင်းမရှိသော ယുക്തိဗေဒဆိုင်ရာ အထောက်အကူတစ်ရပ်ကို ထပ်မံပေါင်းထည့်ပေးခဲ့သည်။ အစဉ်အမြဲ ဖြစ်လေ့ရှိသကဲ့သို့၊ ကိုယ်ပိုင်အနက်ဖွင့်ဆိုချက်တစ်ရပ်ကို လက်ခံယူလိုက်သည်နှင့်တပြိုင်နက် မှားယွင်းသော အခြေခံယူဆချက်ကို ထောက်ခံတည်မြဲစေရန် ကြိုးပမ်းရာ၌ သမ္မာကျမ်းစာကို အဓိပ္ပာယ်လွဲကောက်ယူခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ သူတို့၏အမြင်ကို ထောက်ခံတည်ဆောက်ရန် ပြုလုပ်သော အလုပ်အမှု၌ သူတို့သည် ပုံရိပ်နှင့် အပြည့်အစုံပြည့်စုံခြင်း၏ နိယာမကို နားမလည်ကြောင်း ပြသခဲ့ကြသည်။
ဘုရားရေးရာနှင့် သမ္မာကျမ်းစာဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများတွင် “type” နှင့် “antitype” ဟူသော အသုံးအနှုန်းများကို အရာနှစ်ခုအကြားရှိ ဆက်နွယ်မှုတစ်ရပ်ကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုကြသည်။ ထိုဆက်နွယ်မှုအရ အရာတစ်ခုသည် အခြားအရာတစ်ခုကို ကြိုတင်ညွှန်ပြခြင်း သို့မဟုတ် အရိပ်အယောင်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအယူအဆသည် မကြာခဏ “shadow” နှင့် “substance” ဟူသော ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည့် အမျိုးအစားများအောက်တွင် ပါဝင်လေ့ရှိသည်။
“ပုံသဏ္ဍာန်” ဟူသည်မှာ ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၌ တွေ့ရသော အဖြစ်အပျက်တစ်ခု၊ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၊ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ ဓမ္မသစ်ကျမ်း၌ ၎င်းနှင့် သက်ဆိုင်ညီညွတ်သော အဖြစ်အပျက်တစ်ခု၊ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၊ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်ကို ကြိုတင်ဖော်ပြသောအရာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် သင်္ကေတဆိုင်ရာ ကြိုတင်ညွှန်းဆိုမှုတစ်ရပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ “ပုံသဏ္ဍာန်နှင့် ကိုက်ညီသော အမှန်တကယ်ဖြည့်ဆည်းမှု” ဟူသည်မှာ ထိုပုံသဏ္ဍာန်၏ ပြည့်စုံခြင်း သို့မဟုတ် အမှန်တကယ် ဖြစ်ထွန်းလာခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပုံသဏ္ဍာန်က ကြိုတင်ညွှန်းဆိုထားခဲ့သော အမှန်တရားပင် ဖြစ်သည်။ “အရိပ်” နှင့် “အနှစ်သာရ” ဟူသော အယူအဆသည် ပုံသဏ္ဍာန်နှင့် ၎င်း၏ ပြည့်စုံဖြည့်ဆည်းမှုအကြားရှိ ဆက်နွယ်မှုနှင့် တူညီညီ ပြိုင်ဆိုင်နေသည်။ “အရိပ်” သည် (ပုံသဏ္ဍာန်) ကို ကိုယ်စားပြုသော်လည်း၊ “အနှစ်သာရ” သည် (ပုံသဏ္ဍာန်၏ ပြည့်စုံဖြည့်ဆည်းမှု) ကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ထို့ကြောင့် အစားအသောက်အမှု၌ဖြစ်စေ၊ သောက်စရာအမှု၌ဖြစ်စေ၊ ပွဲနေ့တော်၌ဖြစ်စေ၊ လဆန်းနေ့၌ဖြစ်စေ၊ ဥပုသ်နေ့များ၌ဖြစ်စေ၊ မည်သူမျှ သင်တို့ကို စီရင်မစေနှင့်။ ထိုအရာများသည် လာမည့်အရာတို့၏ အရိပ်သာဖြစ်ကြ၏; ကိုယ်တော်မူကား ခရစ်တော်ဖြစ်တော်မူ၏။ ကောလောသဲ ၂:၁၆၊ ၁၇။
ပညတ်တရားသည် လာမည့်ကောင်းမြတ်သောအရာတို့၏ အရိပ်သာရှိ၍၊ ထိုအရာတို့၏ တိတိကျကျ ပုံသဏ္ဍာန်ကို မပိုင်ဆိုင်သောကြောင့်၊ နှစ်စဉ်မပြတ် ပူဇော်လျက်ရှိသော ထိုယဇ်များအားဖြင့် ထိုသို့ ချဉ်းကပ်လာသောသူတို့ကို စုံလင်ခြင်းသို့ ဘယ်သောအခါမျှ မရောက်စေနိုင်။ ဟေဗြဲ 10:1။
၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့နောက်ပိုင်း Joel နှင့်ပတ်သက်သော အငြင်းပွားမှု၌၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ ရောမကို ပိုးမွှားလေးမျိုးဖြင့် သင်္ကေတပြုထားသည်ဟု မှန်ကန်စွာ သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ခြင်းအားဖြင့် Laodicean Adventism ၏ တဖြည်းဖြည်းပျက်စီးခြင်းကို အကြမ်းဖျဉ်းဖော်ပြထားသော်လည်း၊ ထိုပိုးမွှားများသည် ရောမမဟုတ်ဘဲ အစ္စလာမ်ဖြစ်သည်ဟု ငြင်းခုံခဲ့သူများသည်၊ ဝမ်းနည်းဖွယ်သုံးပါးကို သုံးဆအဖြစ် အသုံးချခြင်းအပေါ် သန့်ရှင်းခြင်းမရှိသော အလေးပေးမှုတစ်ရပ်ကို ထားရှိခဲ့ကြသကဲ့သို့သာမက၊ ရောမ၏ ပုံသဏ္ဍာန်အမှန်ဖြစ်သော antitype ကို ညွှန်ပြသော type များကိုလည်း ထောက်ပြပြီး၊ ထို type များသည် အမှန်တကယ် အစ္စလာမ်ကို သတ်မှတ်ဖော်ပြနေသည်ဟု ဆိုခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်ခြင်းအားဖြင့်၊ သူတို့သည် type နှင့် antitype ၏ နိယာမကို အမှန်တကယ် နားမလည်ကြောင်း၊ သို့မဟုတ် မိမိတို့၏ ရည်မှန်းချက်ကို တရားပြရန် type များကို မှားယွင်းဖော်ပြခြင်းကို သင့်လျော်သော နည်းလမ်းတစ်ရပ်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့ကြသည်။
ရောမအကြောင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသော အငြင်းပွားမှုအတွင်း၌၊ ဒန်နီယေလ အခန်း ၁၁၊ အပိုဒ် ၁၄ တွင်ဖော်ပြထားသော “ဓားပြတို့” သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုဖြစ်သည်ဟု ယူဆနေကြသူတို့သည် ပရောဖက်ပြုချက်၏ သုံးဆအနက်ဖွင့်အသုံးချမှုကိုလည်းကောင်း၊ ပုံရိပ်နှင့် အပြည့်အဝပြည့်စုံခြင်းဆိုင်ရာ မူဝါဒကိုလည်းကောင်း မှန်ကန်စွာ နားမလည်ကြောင်းကို တစ်ဖန် ထင်ရှားစေသော သက်သေအထောက်အထား ရှိနေပြန်သည်။
“ဓားပြများ” ဟူသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို ဆိုလိုသည်ဟု ယူဆသူများသည် မိမိတို့၏ ရပ်တည်ချက်ကို ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းသောအခါ၊ ခေတ်သစ် ရောမသည် ရောမ၏ တတိယ ပေါ်ထွန်းခြင်းဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို ဆိုလိုသည်ဟု ထင်မြင်စွာ သက်သေပြရန်၊ ရောမ သုံးမျိုးနှင့် ဆိုင်သော သုံးဆမြောက် အနက်ဖွင့်သက်ဆိုင်မှုကို အနက်ဖွင့်အသုံးချကြသည်။ သူတို့သည် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ မမှန်သက်သေခံနေကြသည်မဟုတ်ဘဲ၊ ပရောဖက်ပြုချက်၏ သုံးဆမြောက် အနက်ဖွင့်သက်ဆိုင်မှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများကို မျက်စိကန်းသော မသိနားမလည်မှုသာ ဖော်ပြနေကြသည်ဟု ယုံကြည်လျက်၊ ရောမ ပထမနှင့် ဒုတိယ ပေါ်ထွန်းခြင်းတို့၏ ပရောဖက်ပြု လက္ခဏာတစ်ရပ်ကို အသုံးပြုပြီး၊ ရောမ၏ သမိုင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာတစ်ရပ်က ခေတ်သစ် ရောမကို ဖော်ထုတ်ပြသည်ဟု ငြင်းခုံကြသည်။
အယုဒ္ဓဘာသာဆန်သော ရောမသည် ပရောဖက်ပြုချက်၌ ရောမ၏ ပြည့်စုံခြင်း သုံးမျိုးအနက် ပထမတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဒန်နီယေလ အခန်း ၈ တွင် အယုဒ္ဓဘာသာဆန်သော ရောမသည် ပုရుషလိင် “ဦးချိုငယ်” ဖြစ်သည်။ အခန်း ၂ တွင် အယုဒ္ဓဘာသာဆန်သော ရောမသည် နိုင်ငံရေးအုပ်ချုပ်မှုစနစ်ဖြစ်သည်။ ဒန်နီယေလ ၇ တွင် အယုဒ္ဓဘာသာဆန်သော ရောမသည် အစိတ်အပိုင်း ၁၀ ပိုင်းရှိသော နိုင်ငံတော်အဖြစ် ခွဲကွဲသွားသည်။
ရောမ၏ ဒုတိယထင်ရှားပေါ်ထွန်းမှုမှာ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးဆိုင်ရာ ရောမဖြစ်၍၊ အခန်း ၈ တွင် ၎င်းသည် မိန်းမသဘောဆောင်သော ချိုငယ်ဖြစ်သည်။ အခန်း ၂ တွင် ၎င်းသည် ဘာသာရေးအာဏာဖြင့် နိုင်ငံရေးကို ထိန်းချုပ်သော စနစ်ဖြစ်ပြီး၊ အခန်း ၇ တွင်လည်း ၎င်းသည် ဘုရားနာမတော်ကို စော်ကားသောစကားများ ပြောဆိုကာ ချိုသုံးချောင်းကို နှုတ်ဖယ်သော ချိုဖြစ်သည်။ အယူဝါဒမရှိသော ရောမသည် တစ်မျိုးတည်းသော အာဏာဖြစ်သော်လည်း၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးဆိုင်ရာ ရောမသည် နှစ်ဆသော အာဏာဖြစ်ပြီး၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ အသင်းတော်က အယူဝါဒမရှိသော ရောမ၏ ယခင်နိုင်ငံရေးဖွဲ့စည်းပုံများ၏ နိုင်ငံအုပ်ချုပ်ရေးအာဏာအပေါ် အုပ်စိုးလျက်ရှိသည်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးဆိုင်ရာ အာဏာသည် သေစေနိုင်သော ဒဏ်ရာကို ခံခဲ့ရသော်လည်း၊ ၎င်းသည် အသင်းတော်အဖြစ် ရပ်တန့်သွားခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ၎င်းသည် ယခင်က ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ဖယ်ရှားခံရသဖြင့်သာ သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်၌ ဖော်ပြသော သားရဲအဖြစ် မရှိတော့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဒုတိယ ရောမသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးဆိုင်ရာ ရောမဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် မိမိ၏ ဘုရားကိုစော်ကားသော အစီအစဉ်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် နိုင်ငံတော်၏ အာဏာကို ထိန်းချုပ်အသုံးချနိုင်သော စွမ်းရည်ရှိသည့်အချိန်တွင်သာ သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်၌ အာဏာတစ်ရပ် (သားရဲ) အဖြစ် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ပထမ ရောမသည် တစ်ခုတည်းသော အာဏာဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယ ရောမသည် နှစ်ဆသော အာဏာဖြစ်ခဲ့ကာ၊ တတိယ ရောမသည် သုံးဆသော အာဏာဖြစ်သည်။ ရောမ၏ ထင်ရှားပြပုံ သုံးမျိုးကို ပရောဖက်ပြုချက်၏ သုံးဆအသုံးချမှုတိုင်းနှင့် သက်ဆိုင်သော တူညီသော သဘောတရားများက အုပ်ချုပ်ထားသည်။ ပရောဖက်ပြုချက်အရ ဒုက္ခသုံးပါး၊ ဘာဘိလုန်သုံးမျိုး၊ ရောမသုံးမျိုးနှင့် ဧလိယသုံးဦး ရှိကြသည်။ ပုံရိပ်နှင့် အပြည့်အစုံအနက်အရ၊ သုံးဆအသုံးချမှုတစ်ရပ်စီ၏ ပထမနှင့် ဒုတိယ ထင်ရှားပြပုံတို့သည် ပုံရိပ်များဖြစ်ပြီး၊ ယင်းတို့သည် ပရောဖက်ပြုချက်၏ သုံးဆအသုံးချမှု၌ ပုံရိပ်နှင့်ဆန့်ကျင်သော အပြည့်အစုံအနက်၊ အနှစ်သာရဖြစ်သည့် တတိယ ပြည့်စုံခြင်း၏ အရိပ်ကို ပေးကြသည်။
ရောမနှင့်ပတ်သက်၍ ပထမရောမနှစ်ခု၏ လက္ခဏာများက ပဂန်ရောမနှင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအုပ်စိုးသော ရောမနှစ်မျိုးစလုံးသည် မိမိတို့အုပ်စိုးရှင်အား Pontifex Maximus ဟူသော ဘွဲ့ကို ပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် ယနေ့ခေတ်ရောမ၏ အုပ်စိုးရှင်၏ ဘွဲ့မှာ Pontifex Maximus ဖြစ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုဘွဲ့ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သမ္မတတစ်ဦးတစ်ယောက်အားမျှ မည်သည့်အခါမျှ ပေးသတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ ပထမရောမနှစ်ခုသည် မိမိတို့သက်ဆိုင်ရာ သမိုင်းကာလ၏ ရာဇပလ္လင်ပေါ်၌ အာဏာတည်ထောင်ရန် ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ အတားအဆီး သုံးရပ်ကို ကျော်လွှားခဲ့ကြသည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်မတိုင်မီ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ အတားအဆီး သုံးရပ်ကို ကျော်လွှားခဲ့သည်ဟု ပြသနိုင်သော အထောက်အထား မရှိပါ။
ရောမ၏ ပထမနှစ်ဆက်သည် မိမိတို့ အထွတ်အထိပ် အာဏာဖြင့် အုပ်စိုးမည့် အချိန်ကာလတစ်ရပ်ကို သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။ ဒံယေလ အခန်းကြီး ၁၁ ၏ အခန်းငယ် ၂၄ တွင် ပဂံရောမကို “အချိန်” တစ်ခု၊ သို့မဟုတ် သုံးရာခြောက်ဆယ်နှစ် တိုင်အောင် အုပ်စိုးသည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ ထိုအရာသည် ခရစ်မတိုင်မီ ၃၁ ခုနှစ် Actium စစ်ပွဲမှစ၍ ခရစ်နှစ် ၃၃၀ ခုနှစ်အထိ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထပ်ခါတလဲလဲပင် ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ ရောမကို ဦးချိုသုံးချောင်း ဖယ်ရှားပြီးနောက် နှစ်တစ်ထောင် နှစ်ရာခြောက်ဆယ်အထိ အုပ်စိုးသည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ ၅၃၈ ခုနှစ်မှ ၁၇၉၈ ခုနှစ်အထိ ဖြစ်သည်။ ဟေရှာယ အခန်းကြီး ၂၃ တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို မင်းတစ်ပါး၏ နေ့ရက်များကဲ့သို့ သင်္ကေတဆိုင်ရာ နှစ်ခုနစ်ဆယ်တိုင် စိုးစံသည်ဟု ဖော်ပြထားသော်လည်း၊ သင်္ကေတဆိုင်ရာ နှစ်ခုနစ်ဆယ်တိုင် အုပ်စိုးခြင်းမတိုင်မီ ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ အတားအဆီးသုံးခုကို ဖယ်ရှားခဲ့ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
ခေတ်သစ် ရောမသည် ဒံယေလ အခန်းကြီး ၁၁၊ အခန်းငယ် ၄၀ မှ ၄၂ အတွင်းတွင် တောင်ဘက်မင်း၏ ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ အတားအဆီး သုံးရပ်၊ ဘုန်းအသရေရှိသော ပြည်နှင့် အီဂျစ်တို့ကို အောင်မြင်ကျော်လွှားသကဲ့သို့ ကိုယ်စားပြုထားပြီး၊ ထိုအတားအဆီး သုံးရပ်ကို အနိုင်ယူ၍ ရောမ၏ လက်အောက်သို့ သွတ်သွင်းပြီးနောက်၊ ၎င်းတို့သည် နဂါး၊ သားရဲနှင့် မိစ္ဆာပရောဖက်တို့၏ သုံးပေါင်းတစ်ဆူ ပေါင်းစည်းမှုအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ ယောဟန်ကလည်း ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ သားရဲ၏ သေစေနိုင်သော ဒဏ်ရာသည် ပျောက်ကင်းသက်သာလာပြီး၊ ထို့နောက် သင်္ကေတဆိုင်ရာ လပေါင်း လေးဆယ့်နှစ်လုံးတိုင် အုပ်စိုးကြောင်းကိုလည်း ကျွန်ုပ်တို့အား အသိပေးထားသည်။
ထိုတိရစ္ဆာန်၏ ခေါင်းတစ်လုံးသည် သေမတတ်ဒဏ်ရာရသောအလား ငါမြင်ရ၏။ သို့သော် သူ၏ သေစေတတ်သောဒဏ်ရာသည် ပျောက်ကင်းလေ၏။ ထိုအခါ လောကတစ်ဝှမ်းလုံးသည် အံ့ဩ၍ တိရစ္ဆာန်နောက်သို့ လိုက်ကြ၏။ ထိုတိရစ္ဆာန်အား အာဏာပေးသော နဂါးကိုလည်း ကိုးကွယ်ကြ၏။ တိရစ္ဆာန်ကိုလည်း ကိုးကွယ်၍၊ “တိရစ္ဆာန်နှင့် တူသူသည် အဘယ်သူနည်း။ သူနှင့် စစ်ပြိုင်နိုင်သူသည် အဘယ်သူနည်း” ဟု ဆိုကြ၏။ ထို့ပြင် ကြီးမြတ်သောစကားများနှင့် ဘုရားကို စော်ကားသောစကားများ ပြောတတ်သောနှုတ်ကို သူ့အား ပေးအပ်ခဲ့၏။ လေးဆယ့်နှစ်လတိုင်တိုင် ပြုမူနိုင်သော အာဏာကိုလည်း သူ့အား ပေးအပ်ခဲ့၏။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၃:၃–၅။
အသက်သတ်နိုင်သော အနာပျောက်ကင်းပြီးနောက် ပရောဖက်ဆိုင်ရာ သင်္ကေတ လလေးဆယ့်နှစ်လုံးကာလအတွင်း အုပ်စိုးသော သားရဲသည် ရောမအာဏာဖြစ်သည်။
ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၃ ၏ ပရောဖက်ပြုချက်သည် သိုးကလေးကဲ့သို့သော ချိုများရှိသည့် သားရဲအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော အာဏာသည် “မြေကြီးနှင့် ထိုအထဲ၌ နေထိုင်သောသူတို့” ကို ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာကို ကိုးကွယ်စေရန် ဖြစ်ပေါ်စေလိမ့်မည်ဟု ကြေညာထားသည်—ထိုအရာကို ဤနေရာ၌ “ကျားသစ်နှင့် တူသော” သားရဲအားဖြင့် သင်္ကേതပြုထားသည်။... ကမ္ဘာဟောင်းနှင့် ကမ္ဘာသစ် နှစ်ရပ်လုံး၌ ရောမအသင်းတော်၏ အာဏာပိုင်ခွင့်တစ်ခုတည်းပေါ်တွင်သာ အခြေပြုထားသော တနင်္ဂနွေနေ့ အဖွဲ့အစည်းအား ပေးအပ်သော ဂုဏ်ပြုမှုအတွင်း ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာသည် ရိုသေလေးစားမှုကို ခံယူရလိမ့်မည်။” The Great Controversy, 578.
ပဂန်၊ ပထမ ရောမသည် ဒံယေလ အခန်းကြီး ၁၁၊ အခန်းငယ် ၂၄ ကို ပြည့်စုံစေသည့်အတိုင်း နှစ်သုံးရာခြောက်ဆယ်တိုင်တိုင် အထွတ်အထိပ်အာဏာဖြင့် အုပ်စိုးခဲ့ပြီး၊ ထိုသို့အုပ်စိုးရာ၌ ဒံယေလ အခန်းကြီး ၈၊ အခန်းငယ် ၉ ကို ပြည့်စုံစေသည့်အတိုင်း ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ အတားအဆီး သုံးခုကို ဖယ်ရှားပြီးနောက် ဖြစ်၏။
ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာဖြစ်သော ဒုတိယရောမသည် ကျမ်းစာတော်၏ အခန်းအချို့ ပြည့်စုံစေရန်အလို့ငှာ နှစ်တစ်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်ကာလအတွင်း အထွတ်အထိပ်အာဏာဖြင့် အုပ်စိုးခဲ့ပြီး၊ ထိုသို့ပြုခြင်းသည် ဒံယေလအခန်း ၇၊ အခန်းငယ် ၈ နှင့် ၂၀ တို့၏ ပြည့်စုံခြင်းအဖြစ် ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ အတားအဆီး သုံးရပ်ကို ဖယ်ရှားပြီးနောက် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ခေတ်သစ်ရောမသည် ဒံယေလ အခန်းကြီး ၁၁ ၏ အခန်းငယ် ၄၀ ၌ တောင်ဘက်၏ရှင်ဘုရင်ကို အောင်မြင်သည်။ ထို့နောက် အခန်းငယ် ၄၁ ၌ ဘုန်းအသရေတော်ရှိသောပြည်ကို အောင်မြင်၍၊ အခန်းငယ် ၄၂ ၌ အဲဂုတ္တုပြည်ကို အောင်မြင်သည်။ ခေတ်သစ်ရောမသည် ဒံယေလ အခန်းကြီး ၁၁ ၏ မြောက်ဘက်၏ရှင်ဘုရင်ဖြစ်သည်။
အယူမှားရောမ ပထမရောမသည် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သော အာဏာဖြစ်ခဲ့၏။ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးဆိုင်ရာ ရောမ ဒုတိယရောမသည်လည်း ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သော အာဏာဖြစ်ခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် ခေတ်သစ်ရောမသည်လည်း ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သော အာဏာဖြစ်လိမ့်မည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ခေတ်သစ် ရောမက ဆောင်ရွက်မည့် တတိယမြောက် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု၌ ပါဝင်မည်ဖြစ်သော်လည်း၊ ဤအချက်ကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ နောက်ဆုံးသော ကာလများတွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့၏ ဆက်နွယ်မှု၌ ရှိနေသော လက္ခဏာတစ်ရပ်ကိုသာ ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
နောက်ဆုံးသောကာလ၌ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် “သင်၏လူတို့၏ ဓားပြတို့” ဖြစ်သည်ဟု ငြင်းခုံလိုသူများသည် ရောမသုံးခု၏ သုံးဆအသုံးချခြင်းကို အသုံးပြု၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို မှားယွင်းစွာ သတ်မှတ်ကြသည်။ သုံးဆအသုံးချခြင်း၏ အခြေအနေအတွင်း၌ ၎င်းတို့ အသုံးပြုသော ချွတ်ယွင်းသည့် နည်းလမ်းမှာ ပထမနှစ်ရောမတို့၏ လက္ခဏာတစ်ရပ်ကို သတ်မှတ်ယူပြီးနောက်၊ ရောမကိုယ်တိုင်မဟုတ်ဘဲ ရောမ၏ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာတစ်ရပ်ကို တတိယရောမဖြစ်သည်ဟု အတင်းအကျပ် အခိုင်အမာဆိုခြင်းအပေါ် အခြေခံထားခြင်း ဖြစ်သည်။
သူတို့သည် အေဒီ 321 ခုနှစ်တွင် ကွန်စတန်တိုင်၏ သမိုင်းအရ ပထမဆုံး တနင်္ဂနွေဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊ အေဒီ 538 ခုနှစ်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ ရောမ၏ တနင်္ဂနွေဥပဒေကိုလည်းကောင်း ထောက်ပြပြီး၊ မကြာမီ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ပေါ်ပေါက်လာမည့် တနင်္ဂနွေဥပဒေကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ခေတ်သစ်ရောမဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် ဒံယေလက ပြောဆိုခဲ့သော “ဖျက်ဆီးခြင်း၏ ရွံရှာဖွယ်အရာများ” ပေါ်လာသောအခါ ထွက်ပြေးကြရန် ယေရှု၏ သတိပေးချက်ကိုလည်း တနင်္ဂနွေဥပဒေနှင့် ဆက်စပ်၍ သူတို့၏ ချို့ယွင်းသော လက်တွေ့အသုံးချမှုနှင့် ရောနှောထားကြသည်။ ယေရှုပြောခဲ့သော “ဖျက်ဆီးခြင်း၏ ရွံရှာဖွယ်အရာ” သည် နောက်ဆုံးကာလ၌ တနင်္ဂနွေဥပဒေ နှစ်ရပ်ကို ညွှန်ပြသော်လည်း၊ ၎င်းသည် သားရဲ၏အမှတ်တံဆိပ်ကို ရှောင်ကြဉ်ရန် သတိပေးခြင်း မဟုတ်ဘဲ ထွက်ပြေးရန် သတိပေးခြင်းဖြစ်သောကြောင့် အလွန်ကွဲပြားသော သင်္ကေတပြုပုံ ဖြစ်သည်။ သူတို့၏ ချို့ယွင်းသော အယူအဆသည် နောက်ဆုံးကာလ၌ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားသော တနင်္ဂနွေဥပဒေ နှစ်ရပ်ရှိကြောင်းကိုပင် မဖြေရှင်းနိုင်ပါ။
ထို့ကြောင့်၊ ဒံယေလပရောဖက် ဟောကြားခဲ့သော ဖျက်ဆီးခြင်း၏ စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်အရာသည် သန့်ရှင်းရာဌာန၌ ရပ်လျက်ရှိသည်ကို သင်တို့မြင်ကြသောအခါ၊ (ဖတ်သောသူသည် နားလည်စေသတည်း။) ယုဒပြည်၌ရှိသောသူတို့သည် တောင်များသို့ ပြေးကြစေ။ အိမ်မိုးပေါ်၌ရှိသောသူသည် မိမိအိမ်ထဲမှ တစ်စုံတစ်ရာကို ယူရန် မဆင်းစေနှင့်။ လယ်ပြင်၌ရှိသောသူလည်း မိမိအဝတ်ကို ယူရန် နောက်သို့ မပြန်စေနှင့်။ ထိုနေ့ရက်များ၌ ကိုယ်ဝန်ဆောင်သောသူတို့နှင့် နို့တိုက်မိခင်တို့သည် အမင်္ဂလာကြီးပေ၏။ သို့သော်လည်း သင်တို့၏ ထွက်ပြေးခြင်းသည် ဆောင်းကာလ၌မကျရောက်စေရန်နှင့် ဥပုသ်နေ့၌မကျရောက်စေရန် ဆုတောင်းကြလော့။ မဿဲ 24:15–20။
“ပရောဖက် ဒံယေလ ပြောခဲ့သော ပျက်စီးခြင်းကို ဖြစ်စေသော ရွံရှာဖွယ်အရာ” သည် အေဒီ ၆၆ ခုနှစ်မှ ၇၀ ခုနှစ်အထိ အယူဝါဒမဲ့ ရောမအင်ပါယာက ယေရုရှလင်မြို့ကို ဝိုင်းထားပြီးနောက် သန့်ရှင်းရာဌာနနှင့် မြို့ကို ဖျက်ဆီးမည့် လာမည့်ပျက်စီးခြင်းမှ မိမိလူတို့ ထွက်ပြေးရမည့် အချိန်ကို ဖော်ပြသိစေသော သင်္ကေတအဖြစ် ယေရှုက ပေးတော်မူခဲ့သည်။
“ယေရှုသည် နားထောင်နေကြသော တပည့်တော်တို့အား ဘုရားကိုစွန့်ပယ်လွန်ကျူးသော ဣသရေလအပေါ် ကျရောက်မည့် တရားစီရင်ချက်များကိုလည်းကောင်း၊ အထူးသဖြင့် မေရှိယကို သူတို့ ငြင်းပယ်၍ လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် သတ်ဖြတ်ခဲ့ခြင်းအတွက် သူတို့အပေါ် ကျရောက်မည့် အပြစ်ဒဏ်ပေးသော လက်တုံ့ပြန်အမျက်ကိုလည်းကောင်း ကြေညာတော်မူ၏။ ထိတ်လန့်ဖွယ် အဆုံးသတ်မတိုင်မီ ထင်ရှားမမှားနိုင်သော နိမိတ်လက္ခဏာများ ပေါ်ထွန်းလာမည်ဖြစ်သည်။ ကြောက်မက်ဖွယ် အချိန်နာရီသည် ရုတ်တရက်လည်းကောင်း၊ လျင်မြန်စွာလည်းကောင်း ရောက်လာမည်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ကယ်တင်ရှင်သည် ကိုယ်တော်၏နောက်လိုက်တို့အား သတိပေးတော်မူသည်မှာ– ‘ထို့ကြောင့် ဒံယေလပရောဖက် ပြောခဲ့သော ဖျက်ဆီးခြင်း၏ စက်ဆုပ်ဖွယ်အရာသည် သန့်ရှင်းရာဌာန၌ ရပ်နေသည်ကို သင်တို့ မြင်ကြသောအခါ၊ (ဖတ်သောသူသည် နားလည်စေ။) ယုဒပြည်၌ရှိသောသူတို့သည် တောင်များသို့ ပြေးကြစေ။’ မဿဲ 24:15, 16; လုကာ 21:20, 21။ ရောမတို့၏ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုဆိုင်ရာ အလံအမှတ်များကို မြို့ရိုးအပြင်ဘက် ဖာလုံအနည်းငယ်အထိ ကျယ်ပြန့်နေသော သန့်ရှင်းမြေပြင်ပေါ်၌ ထူထောင်ထားကြသောအခါ၊ ထို့နောက် ခရစ်တော်၏နောက်လိုက်တို့သည် ပြေးရှောင်ခြင်းအားဖြင့် လုံခြုံရာကို ရှာဖွေရမည်ဖြစ်သည်။ သတိပေးနိမိတ်ကို မြင်တွေ့ရသောအခါ လွတ်မြောက်လိုသူတို့သည် လုံးဝ မနှောင့်နှေးဘဲ လုပ်ဆောင်ရမည်။...”
“ယေရုရှလင်မြို့ပျက်စီးခြင်းအတွင်း ခရစ်ယာန်တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ မပျက်စီးခဲ့ကြ။ ခရစ်တော်သည် မိမိ၏တပည့်တော်များအား သတိပေးချက်ကို ပေးထားတော်မူခဲ့ပြီး၊ မိမိ၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ယုံကြည်သောသူအပေါင်းတို့သည် ကတိထားသော လက္ခဏာကို စောင့်မျှော်ကြည့်ရှုခဲ့ကြသည်။ ... နှောင့်နှေးခြင်းမရှိဘဲ သူတို့သည် ယော်ဒန်မြစ်အလွန်၊ ပေရေအာပြည်တွင်ရှိသော ပေလ္လာမြို့သို့—လုံခြုံရာအရပ်သို့—ပြေးရှောင်သွားကြသည်။” The Great Controversy, 25, 30.
နှစ် ၅၃၈ နီးကပ်လာစဉ်ကာလတွင်၊ ထိုခေတ်၏ ခရစ်ယာန်များသည် အသင်းတော်သည် ဟိန္ဒူမဟုတ်သော အယူဝါဒ၏ ဘာသာရေးနှင့် အလျှော့အတင်းပြုခြင်းကြောင့် ဖောက်ပြန်ပျက်စီးသွားခဲ့သည်ကို သိမြင်ကြပြီး၊ ခရစ်တော်၏ သတိပေးချက်အပေါ် အခြေခံလျက်၊ ထို့ပြင် တမန်တော် ပေါလု၏ သက်သေခံချက်အားဖြင့် ပေးအပ်ထားသော အလင်းနှင့် ကိုက်ညီလျက် ၂ သက်သာလောနိတ် အခန်းကြီး ၂ အရ၊ သူတို့သည် တစ်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်နှစ်ကာလ၏ ပရောဖက်ပြုထားသော တောကန္တာရထဲသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။
“သို့ရာတွင် ခရစ်တော်၏ကြွလာတော်မူခြင်းမတိုင်မီတွင်၊ ပရောဖက်ပြုချက်၌ ကြိုတင်ဟောကြားထားသည့်အတိုင်း ဘာသာရေးလောက၌ အရေးကြီးသော ဖွံ့ဖြိုးပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပျက်ရမည်ဖြစ်သည်။ တမန်တော်က ဤသို့ ကြေညာခဲ့သည်။ ‘စိတ်၌ အလျင်အမြန် လှုပ်ရှားမသွားကြနှင့်၊ မတုန်လှုပ်ကြနှင့်၊ ဝိညာဉ်အားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ စကားအားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ငါတို့ထံမှလာသည်ဟု ဆိုသော စာအားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ခရစ်တော်၏နေ့ရက်သည် နီးကပ်နေပြီဟု မထင်မှတ်ကြနှင့်။ မည်သည့်နည်းဖြင့်မျှ မည်သူမျှ သင်တို့ကို မလှည့်ဖြားစေနှင့်။ အကြောင်းမူကား၊ အရင်ဦးစွာ ဖောက်ပြန်ပျက်ကွက်ခြင်း မဖြစ်ပေါ်လျှင်လည်းကောင်း၊ အပြစ်၏လူ၊ ဖျက်ဆီးခြင်း၏သား မပေါ်ထွန်းလျှင်လည်းကောင်း၊ ထိုနေ့ရက်သည် မရောက်လာ။ သူသည် ဘုရားသခင်ဟု ခေါ်ဝေါ်သမျှအရာနှင့် ကိုးကွယ်ရာသမျှအရာတို့ကို ဆန့်ကျင်၍ မိမိကိုယ်ကို မြှောက်တင်လျက်၊ ဘုရားသခင်၏ဗိမာန်တော်၌ ဘုရားသခင်ကဲ့သို့ ထိုင်နေပြီး မိမိကိုယ်ကို ဘုရားသခင်ဖြစ်ကြောင်း ပြသလျက်ရှိ၏။’”
“ပေါလု၏စကားများကို အဓိပ္ပာယ်မှားယွင်းစွာ မဖော်ယူသင့်ပေ။ မိမိသည် အထူးဖွင့်ပြချက်အားဖြင့် ခရစ်တော်၏ ချက်ချင်းကြွလာခြင်းအကြောင်း သက်သာလောနိတ်အသင်းတော်သားတို့အား သတိပေးခဲ့သည်ဟု မသင်ကြားရပေ။ ထိုသို့သော ရပ်တည်ချက်သည် ယုံကြည်ခြင်း၌ ရှုပ်ထွေးမှုကို ဖြစ်စေမည်ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ စိတ်ပျက်ခြင်းသည် မကြာခဏ မယုံကြည်ခြင်းသို့ ဦးတည်စေတတ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တမန်တော်သည် ညီအစ်ကိုတို့အား ထိုသို့သော သတင်းစကားမျိုးကို မိမိထံမှလာသည်ဟု မခံယူကြရန် သတိပေးခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ပရောဖက် ဒံယေလက အလွန်ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသော ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာသည် မပေါ်ထွန်းသေးဘဲ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်ကို ဆန့်ကျင်စစ်တိုက်ရဦးမည်ဖြစ်ကြောင်း အလေးအနက် ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဤအာဏာသည် ၎င်း၏ သေစေတတ်သော၊ ဘုရားသခင်ကို စော်ကားသော အမှုကို မဆောင်ရွက်မချင်း၊ အသင်းတော်သည် မိမိတို့၏ သခင်ကြွလာခြင်းကို မျှော်လင့်စောင့်ဆိုင်းခြင်းမှာ အချည်းနှီးဖြစ်မည်။ ‘ငါသည် သင်တို့နှင့်အတူ ရှိနေစဉ်က ဤအရာများကို သင်တို့အား ပြောခဲ့သည်ကို မမှတ်မိကြသလော’ ဟုပေါလုက မေးမြန်းခဲ့သည်။”
“စစ်မှန်သောအသင်းတော်ကို ဝိုင်းရံနှိပ်စက်လာမည့် စမ်းသပ်ခြင်းများသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းလှ၏။ တမန်တော်က စာရေးနေသည့်အချိန်၌ပင် ‘မတရားသဖြင့်သော လျှို့ဝှက်ချက်’ သည် အလုပ်လုပ်စပြုနေခဲ့ပြီးဖြစ်၏။ အနာဂတ်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အဖြစ်အပျက်များသည် ‘စာတန်၏ လှုပ်ရှားမှုအတိုင်း တန်ခိုးအစုံ၊ နိမိတ်လက္ခဏာများ၊ လိမ်လည်သော အံ့ဖွယ်ရာများနှင့်တကွ၊ ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်သောသူတို့အတွင်း၌ မတရားခြင်း၏ လှည့်ဖြားနိုင်မှုအစုံနှင့်တကွ’ ဖြစ်ကြမည်ဖြစ်၏။”
“‘သမ္မာတရားကို ချစ်သောမေတ္တာ’ ကို လက်မခံရန် ငြင်းဆိုမည့်သူများနှင့်စပ်လျဉ်း၍ တမန်တော်၏ ကြေညာချက်သည် အထူးသဖြင့် လေးနက်အပ်သည်။ သမ္မာတရား၏ သတင်းစကားများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပယ်ချမည့်သူအပေါင်းတို့အကြောင်း သူက ဤသို့ ကြေညာခဲ့သည်— ‘ဤအကြောင်းကြောင့် ဘုရားသခင်သည် သူတို့အား မုသာကို ယုံကြည်စေခြင်းငှာ အလွန်ပြင်းထန်သော လှည့်ဖြားမှုကို စေလွှတ်တော်မူလိမ့်မည်။ သို့ဖြစ်၍ သမ္မာတရားကို မယုံကြည်ဘဲ မတရားခြင်း၌ မွေ့လျော်ကြသောသူအပေါင်းတို့သည် အပြစ်ဒဏ်ခံကြရမည်။’ ဘုရားသခင်သည် ကရုဏာတော်ဖြင့် သူတို့ထံ ပေးပို့တော်မူသော သတိပေးချက်များကို လူတို့သည် အပြစ်မခံဘဲ ပယ်ချနိုင်ကြသည်မဟုတ်။ ထိုသတိပေးချက်များမှ မျက်နှာလွှဲသွားခြင်း၌ ဆက်လက်တည်ကြည်နေသူများထံမှ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ ဝိညာဉ်တော်ကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းတော်မူ၍ သူတို့ချစ်မြတ်နိုးသော လှည့်ဖြားမှုများအောက်၌ သူတို့ကို ချန်ထားတော်မူသည်။” Acts of the Apostles, 265, 266.
အယူဝါဒမဲ့ပုဂံဘာသာနှင့် အသင်းတော်အကြား ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော အပေါင်းအဖက်ပြုညှိနှိုင်းမှုသည် ထိုခေတ်က ခရစ်ယာန်များအား ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ ရောမမှ ခွဲထွက်စေသည့် သတိပေးလက္ခဏာဖြစ်ခဲ့သော်လည်း၊ ယေရှု၏ “ထွက်ပြေးကြလော့” ဟူသော သတိပေးချက်၌ ပေါလုက ထပ်မံဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့သော အလင်းသည် ဒံယေလကျမ်း၏ “နေ့စဉ်” သည် ပုဂံရောမကို ကိုယ်စားပြုကြောင်း ဝီလီယံ မီလာ နားလည်လာခဲ့သည့် အတူတူသော ကျမ်းပိုဒ်ဖြစ်သည်ကို သတိပြုရမည်။ ပုဂံရောမက တားဆီးထိန်းချုပ်လျက်ရှိပြီး၊ ထို့နောက် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ ရောမသည် ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ တက်လာနိုင်ရန် အလျှော့ပေး၍ နုတ်ထွက်သွားရသော ပရောဖက်ပြုဆက်နွယ်မှုသည် နားလည်ရမည့် အမှန်တရားတစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့၏။ အကြောင်းမူကား ထိုပရောဖက်ပြုဆက်နွယ်မှုကို မသိမှတ်မိခြင်း၏ အကျိုးဆက်မှာ ထိုအမှန်တရားကို မချစ်သောသူတို့အပေါ် ပြင်းထန်သော လှည့်ဖြားမှုကို ကျရောက်စေမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဆစ္စတာ ဝှိုက်သည်လည်း ထိုသမိုင်းတစ်ရပ်တည်းကို ကိုင်တွယ်ဖော်ပြထားသည်။
သစ္စာရှိနေလိုသူတို့သည် ယဇ်ပုရောဟိတ်ဝတ်စုံဖြင့် ဖုံးကွယ်ထားလျက် အသင်းတော်အတွင်းသို့ သွင်းသွင်းလာခဲ့သော လှည့်ဖြားမှုများနှင့် စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်အမှုများကို ဆန့်ကျင်၍ မယိမ်းမယိုင် ရပ်တည်နိုင်ရန် အလွန်ပြင်းထန်သော တိုက်လှန်ရုန်းကန်မှုတစ်ရပ်ကို ကြံ့ကြံ့ခံရပ်ရမည်ဖြစ်ခဲ့သည်။ သမ္မာကျမ်းစာကို ယုံကြည်ခြင်း၏ စံနှုန်းအဖြစ် လက်မခံကြ။ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ဆိုင်ရာ သွန်သင်ချက်ကို မှားယွင်းသွန်သင်မှုဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး၊ ထိုသွန်သင်ချက်ကို ထောက်ခံသူတို့ကို မုန်းတီး၍ ဥပဒေပြင်ပသို့ ထုတ်ပယ်ချေမှုန်းကြသည်။
“ရှည်လျား၍ ပြင်းထန်သော ပဋိပက္ခတစ်ရပ်အပြီးတွင်၊ သစ္စာရှိသော လူနည်းစုသည် ထိုဖောက်ပြန်သော အသင်းတော်က မုသာဝါဒနှင့် ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုမှ မိမိကိုယ်ကို လွတ်မြောက်စေရန် ငြင်းဆန်နေသေးလျှင်၊ ၎င်းနှင့်ရှိသမျှ ပေါင်းသင်းဆက်နွယ်မှုအားလုံးကို ဖျက်သိမ်းရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို နာခံလိုပါက ခွဲခွာခြင်းသည် မလွဲမသွေ လိုအပ်ချက်တစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း သူတို့ မြင်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် မိမိတို့၏ ဝိညာဉ်များကို ပျက်စီးစေနိုင်သော အမှားများကို သည်းခံလျက် မနေရဲကြသကဲ့သို့၊ မိမိတို့၏ သားသမီးများနှင့် မြေးမြစ်များ၏ ယုံကြည်ခြင်းကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေမည့် စံနမူနာတစ်ရပ်ကိုလည်း မထားလိုကြ။ ငြိမ်သက်ခြင်းနှင့် ညီညွတ်ခြင်းကို ရရှိစေရန်အတွက် သူတို့သည် ဘုရားသခင်အပေါ် သစ္စာတည်ကြည်မှုနှင့် ကိုက်ညီသမျှ မည်သည့် လိုက်လျောမှုမဆို ပြုလုပ်ရန် အသင့်ရှိကြသော်လည်း၊ မူဝါဒကို စွန့်လွှတ်ခြင်းဖြင့် ရရှိသော ငြိမ်းချမ်းရေးသည် အလွန်တန်ဖိုးကြီးစွာ ပေးဝယ်ရသောအရာ ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု သူတို့ ခံစားခဲ့ကြသည်။ အကယ်၍ ညီညွတ်ခြင်းကို အမှန်တရားနှင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို အလျှော့ပေးခြင်းအားဖြင့်သာ ရရှိနိုင်မည်ဆိုလျှင်၊ ကွဲပြားမှု ရှိပါစေ၊ စစ်ပင် ဖြစ်ပါစေ။” The Great Controversy, 45, 46.
နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များ၌ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာအကြားရှိ ပရောဖက်ဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုသည် ခရစ်နှစ် ၅၃၈ မတိုင်မီ အယူဝါဒမဲ့ ရောမနှင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ ရောမအကြားရှိ ဆက်နွယ်မှုကို ပေါလုက သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့သည့်အရာအားဖြင့် ပုံဆောင်ပြသထားပြီး ထူးခြားစွာ အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။ ရောမ၏ သုံးဆင့်သက်ရောက်မှုတွင် အယူဝါဒမဲ့ ရောမသည် ပျက်စီးခြင်း၏ ရွံရှာဖွယ်အရာကို ထွက်ပြေးရမည့် အမှတ်လက္ခဏာအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြသော ယေရှု၏ စကားတော်များကို ပြည့်စုံစေခဲ့ပြီး၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ ရောမလည်း ယေရှု၏ စကားတော်များကို ထိုနည်းတူ ပြည့်စုံစေခဲ့သည်။ Sister White သည် ခရစ်တော်၏ စကားတော်များ၏ နောက်ထပ်ပြည့်စုံခြင်းတစ်ရပ်ကို ဖော်ထုတ်ညွှန်ပြသည်။
“ယခုအချိန်သည် ဘုရားသခင်၏လူတို့က မိမိတို့၏ချစ်ခင်စွဲလမ်းမှုများကို လောက၌ ချည်နှောင်ထားရန်၊ သို့မဟုတ် မိမိတို့၏ဘဏ္ဍာကို လောက၌ စုဆောင်းထားရန် အချိန်မဟုတ်တော့ပေ။ အစောပိုင်းတပည့်တော်များကဲ့သို့ပင်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် သဲသောင်ပြင်သကဲ့သို့ အထီးကျန်၍ လူမရှိသောအရပ်များ၌ ခိုလှုံရာရှာရရန် အတင်းအကျပ် ဖြစ်စေခြင်းခံရမည့်အချိန်သည် အလွန်မဝေးတော့ပေ။ ရောမစစ်တပ်များက ယေရုရှလင်မြို့ကို ဝိုင်းထားခြင်းသည် ယုဒပြည်ရှိ ခရစ်ယာန်တို့အတွက် ထွက်ပြေးရန် အချက်ပေးသင်္ကေတ ဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို့၊ ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ ဥပုသ်နေ့ကို အတင်းအကျပ် လိုက်နာစေရန် ထုတ်ပြန်သော အမိန့်၌ ကျွန်ုပ်တို့၏နိုင်ငံက အာဏာယူဆောင်ခြင်းသည်လည်း ကျွန်ုပ်တို့အတွက် သတိပေးချက် ဖြစ်လိမ့်မည်။ ထိုအခါတွင် မြို့ကြီးများကို စွန့်ခွာရမည့်အချိန် ရောက်လာမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် တောင်များအကြားရှိ လူကင်းကွာသော အရပ်များ၌ တိတ်ဆိတ်သီးခြားသော နေအိမ်များသို့ သွားရောက်နေထိုင်ရန် ပြင်ဆင်လျက် မြို့ငယ်များကိုလည်း စွန့်ခွာရမည်ဖြစ်သည်။” Testimonies, volume 5, 464.
ခရစ်တော်၏ခေတ်ကာလရှိ ခရစ်ယာန်များအတွက် ထိုသတိပေးချက်သည် ယေရုရှလင်မြို့မှ မည်သည့်အချိန်တွင် ထွက်ပြေးရမည်ကို ဖော်ပြပေးခဲ့သည်။ ပဉ္စမနှင့် ဆဋ္ဌမ ရာစုနှစ်များတွင်မူ ထိုသတိပေးချက်သည် ခရစ်ယာန်များအား တောကန္တာရသို့ ထွက်ပြေးစေခဲ့သည်။
မိန်းမသည် တောကန္တာရသို့ ပြေးသွား၏။ ထိုအရပ်၌ သူမအတွက် ဘုရားသခင် ပြင်ဆင်ထားတော်မူသော နေရာတစ်ခုရှိ၏၊ ထိုနေရာ၌ သူမကို ရက်ပေါင်း တစ်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ် အစာကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်ကြလိမ့်မည်။ ... ထိုမိန်းမအား လင်းယုန်ကြီး၏ အတောင်နှစ်ဖက် ပေးအပ်တော်မူ၏၊ သို့ဖြစ်၍ သူမသည် မြွေ၏ရှေ့မှောက်မှ လွတ်ကင်းလျက် တောကန္တာရသို့၊ မိမိ၏နေရာသို့ ပျံသန်းသွားနိုင်မည်ဖြစ်၏။ ထိုအရပ်၌ သူမကို ကာလတစ်ကာလ၊ ကာလနှစ်ကာလ၊ ကာလတစ်ဝက်ပတ်လုံး ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်ကြ၏။ ထိုနောက် မြွေသည် မိန်းမနောက်သို့ ရေကို မြစ်ကြီးရေလွှမ်းမိုးသကဲ့သို့ မိမိ၏ပါးစပ်မှ ထုတ်လွှတ်၏၊ မိန်းမကို ရေလွှမ်းမိုးမှုဖြင့် မျောပါသွားစေရန် ဖြစ်၏။ သို့သော် မြေသည် မိန်းမကို ကူညီ၍ မိမိ၏ပါးစပ်ကို ဖွင့်လှစ်ကာ နဂါးသည် မိမိ၏ပါးစပ်မှ ထုတ်လွှတ်သော ရေလွှမ်းမိုးမှုကို မျိုလေ၏။ ထိုကြောင့် နဂါးသည် မိန်းမကို အမျက်ထွက်၍ သူမ၏အမျိုးအနွယ်ကျန်ရစ်သူတို့ကို စစ်တိုက်ရန် သွားလေ၏။ သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်တို့ကို စောင့်ထိန်းကြပြီး၊ ယေရှုခရစ်၏ သက်သေခံချက်ကို ကိုင်စွဲထားကြ၏။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၂:၆၊ ၁၅–၁၇။
ယေရှုသည် အရာခပ်သိမ်း၏ အဆုံးကို အစနှင့်အစဉ်အမြဲ ချိတ်ဆက်၍ ဖော်ပြတော်မူလေ၏၊ အကြောင်းမူကား ကိုယ်တော်သည် အာလဖနှင့် ဩမေဂါ ဖြစ်တော်မူသောကြောင့် ဖြစ်၏။ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအုပ်စိုးသော ရောမ၏ သမိုင်း၌ ဖြစ်ပေါ်သော ဖျက်ဆီးခြင်းကို ဖြစ်စေသော စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်အကြောင်း သတိပေးချက်ကိုလည်း ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ အာဏာသည် သန့်ရှင်းရာဌာန၌ ရပ်တည်လျက်ရှိသည်ဟု အသိအမှတ်ပြုသောအခါ သိမြင်ခဲ့ကြသည်။
ဤသတိပေးချက်ကို မဿဲ၊ မာကုနှင့် လုကာတို့က မှတ်တမ်းတင်ထားကြပြီး၊ ကိုးကားချက်တစ်ခုစီတွင် စကားအသုံးအနှုန်း အနည်းငယ် ကွာခြားမှုရှိသည်။ မဿဲက “ထို့ကြောင့် သင်တို့သည် ပရောဖက် ဒံယေလအားဖြင့် ဟောကြားခဲ့သော ဖျက်ဆီးခြင်း၏ စက်ဆုပ်ဖွယ်အရာကို သန့်ရှင်းရာအရပ်၌ ရပ်လျက်ရှိသည်ကို မြင်ကြသောအခါ” ဟု ဆိုထားပြီး၊ မာကုက “သင်တို့သည် ပရောဖက် ဒံယေလအားဖြင့် ဟောကြားခဲ့သော ဖျက်ဆီးခြင်း၏ စက်ဆုပ်ဖွယ်အရာကို မရပ်သင့်သောအရပ်၌ ရပ်လျက်ရှိသည်ကို မြင်ကြသောအခါ” ဟု ဆိုထားသည်။ လုကာက “သင်တို့သည် ယေရုရှလင်မြို့ကို စစ်တပ်များက ဝန်းရံထားသည်ကို မြင်ကြသောအခါ၊ ထိုမြို့၏ ဖျက်ဆီးခြင်း နီးကပ်လာပြီဟု သိကြလော့။ ထို့နောက် ယုဒပြည်၌ ရှိသောသူတို့သည် တောင်များသို့ ပြေးကြလော့” ဟု ဆိုထားသည်။
သက်သေခံချက်သုံးမျိုးလုံးသည် အတူတကွ သက်ဆိုင်ကြသည်။ ငါသည် ပိုမိုတိကျသော အသုံးချမှုတစ်ရပ်ကို ဖော်ပြမည်။ ယေရုရှလင်မြို့ကို စစ်တပ်များဖြင့် ဝိုင်းရံထားခြင်းနှင့်ဆိုင်သော လုကာ၏ ကိုးကားချက်သည် ခရစ်တော်နှစ် 66 တွင် ပဂါန်ရောမသည် ယေရုရှလင်ကို ဝိုင်းထားခြင်း စတင်သောအခါ၊ ယေရုရှလင်၌ ရှိနေဆဲဖြစ်သော ခရစ်ယာန်များသည် ချက်ချင်း ထွက်ပြေးရမည်ဟူသော သတိပေးချက်ကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသည်။ “သန့်ရှင်းရာဌာန” နှင့်ဆိုင်သော မဿဲ၏ ကိုးကားချက်သည် “အပြစ်၏လူ” ဟု ပေါလုက သတ်မှတ်ဖော်ပြသောသူ၊ “ဘုရားသခင်၏ ဗိမာန်တော်၌ ထိုင်၍ မိမိကိုယ်ကို ဘုရားသခင်ဖြစ်သည်ဟု ပြသသောသူ” နှင့် ကိုက်ညီပြီး၊ ထို့ကြောင့် “ပျက်စီးခြင်း၏ စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်အရာ” ၏ ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ ပြည့်စုံခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ မာကုသည် ပျက်စီးခြင်း၏ စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်အရာကို မရပ်သင့်သော အရပ်၌ ရပ်နေသည်ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြပြီး၊ ၎င်းသည် နောက်ဆုံးသောကာလများ၌ အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒအား ပေးထားသော ထွက်ပြေးရန် သတိပေးချက်နှင့် ကိုက်ညီသည်။ သတိပေးချက်နှစ်ရပ်သည် ဤသတိပေးချက်ကို ဖတ်သောသူသည် နားလည်ရမည်ဟူသော ပညတ်ချက်နှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့အားလုံးသည် ထွက်ပြေးရန် ထိုခေတ်ကာလ၏ ခရစ်ယာန်များအား အသိပေးရမည့် နိမိတ်လက္ခဏာတစ်ရပ်ကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုကြသည်။
“သင်၏လူမျိုး၏ ဓားပြများ” သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကိုဆိုလိုသည်ဟုဆိုကြသူများက လွဲမှားစွာတင်ပြထားသော သုံးဆင့်သက်ရောက်မှုဆိုင်ရာ မှားယွင်းသော အသုံးချမှုသည်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ၌ “ဖျက်ဆီးခြင်း၏ ရွံရှာဖွယ်အရာ” ပြည့်စုံလာသောအခါ၊ ထို့နောက် အတင်းအကျပ်ကျင့်သုံးခံရသော ထိုတနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို ခေတ်သစ်ရောမအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြကြောင်းကို ညွှန်ပြသည်။ အကြောင်းမူကား အယူမှားရောမနှင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ ရောမတို့သည် ယခင်က နှစ်ခုစလုံး တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေကို အတင်းအကျပ်ကျင့်သုံးခဲ့ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ထိုချို့ယွင်းသော အသုံးချမှုတွင်ရှိသော ပြဿနာမှာ၊ သက်ဝင်ယုံကြည်ခြင်းမရှိသော ရောမ၏ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေသည် ခရစ်နှစ် 321 ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း၊ သက်ဝင်ယုံကြည်ခြင်းမရှိသော ရောမ၏ “ဖျက်ဆီးခြင်းကို ဖြစ်စေသော စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်အရာ” ၏ ပြည့်စုံခြင်းသည် ခရစ်နှစ် 66 ခုနှစ်တွင် ပြည့်စုံခဲ့ပြီး၊ ထို 321 ခုနှစ် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ မတိုင်မီ 255 နှစ်ကြိုတင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုနည်းတူစွာပင်၊ “အပြစ်၏လူ” ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သော အလျှော့ပေးညှိနှိုင်းမှုသည် ပေါလု၏ ခေတ်၌ပင် ဖြစ်ပျက်နေပြီးသား ဖြစ်သည်။ ပေါလုက “မတရားမှု၏ နက်နဲသောအရာသည် ယခုပင် အလုပ်လုပ်လျက်ရှိ၏” ဟု ဆိုခဲ့သော်လည်း၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေသည် ထိုနောက် လေးရာစုကျော်အကြာတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ပရောဖက်ပြုချက်၏ သုံးထပ်ဆင့် အသုံးချမှုတွင် ပထမ သက်သေနှစ်ပါးသည် နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များ၌ ဖြစ်မည့် တတိယပြည့်စုံခြင်း၏ လက္ခဏာရပ်များကို တည်ထောင်ပေးသည်။ နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များ၌ရှိသော “ဖျက်ဆီးခြင်းကို ဖြစ်စေသော စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်အရာ” သည် သမိုင်းဆိုင်ရာ သက်သေနှစ်ပါးနှင့်၊ ခရစ်တော်၏ နှုတ်ကပတ်တော်များကို မှတ်တမ်းတင်ထားသော သမ္မာကျမ်းစာဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းသုံးခုအပေါ် အခြေခံ၍၊ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေကို အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းကို မဆိုလိုဘဲ၊ ထွက်ပြေးရန် သတိပေးခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။
နောက်ဆောင်းပါးတွင် ပရောဖက်ပြုချက်ကို သုံးဆင့်သက်ရောက်မှုဖြင့် အသုံးချခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော တည်ရှိပြီးသော စည်းကမ်းချက်များ၏ အခြေအနေအတွင်း၌ ထိုသို့ အသုံးချခြင်းသည် အဘယ်ကြောင့် ချို့ယွင်းနေသည်ကိုလည်းကောင်း၊ ခရစ်တော်ပေးအပ်ခဲ့သော သတိပေးချက်၏ အခြေအနေအတွင်း တနင်္ဂနွေဥပဒေကို သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ခြင်းသည် အဘယ်ကြောင့် ပရောဖက်ပြုသမိုင်းကို မှားယွင်းစွာ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်ကိုလည်းကောင်း ကျွန်ုပ်တို့ အစိတ်အပိုင်းခွဲ၍ ရှင်းလင်းတင်ပြမည်။
“ပဂန်ဝါဒနှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာအကြားရှိ ဤအလျှော့အတင်းကြောင့်၊ ပရောဖက်ပြုချက်တွင် ဘုရားသခင်ကို ဆန့်ကျင်၍ မိမိကိုယ်ကို ကိုယ်တော်ထက်မြင့်တင်မည်ဟု ကြိုတင်ဖော်ပြထားသော ‘အပြစ်၏လူ’ ပေါ်ထွန်းလာစေခဲ့သည်။ မှားယွင်းသောဘာသာတရား၏ ထိုမဟာစနစ်ကြီးသည် စာတန်၏တန်ခိုးအာဏာ၏ အနုပညာလက်ရာမြောက်ဆုံးသော ဖန်တီးမှုတစ်ရပ်ဖြစ်၍၊ မိမိအလိုတော်အတိုင်း မြေကြီးကို အုပ်စိုးရန် ရာဇပလ္လင်ပေါ်၌ မိမိကိုယ်ကို ထိုင်ခိုင်းတင်မြှောက်ရန် သူ၏ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများ၏ အထိမ်းအမှတ်ကျောက်တိုင်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။” The Great Controversy, 50.