ပနီအုမ် — အမှတ်ခြောက်

၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် USSR ပြိုလဲသွားခြင်းနှင့်အတူ ဒံယေလ ၁၁ အခန်း၏ အပိုဒ် ၄၀ သည် ပြည့်စုံခဲ့သည်။ အပိုဒ် ၁၆ ကဲ့သို့ပင် အပိုဒ် ၄၁ သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ တနင်္ဂနွေဥပဒေကို ရည်ညွှန်းသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှစ၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ တနင်္ဂနွေဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းသည့်အချိန်အထိ အပိုဒ် ၄၀ သည် အကြောင်းအရာမရှိဘဲ ရှိနေသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် USSR ပြိုလဲသွားခြင်းကိုလည်း ဒံယေလ ၁၁ အခန်း၏ အပိုဒ် ၁၀ တွင် ဖော်ထုတ်ထားခဲ့ပြီး၊ ထိုအရာသည် အစပိုင်း၌ Antiochus Magnus အားဖြင့် ပြည့်စုံခဲ့သည်။

ဆယ်လျူစစ် “မြောက်ဘက်ရှင်ဘုရင်” အန်တီအိုခတ်စ် တတိယ မဂ္ဂနပ်စ်သည် ခရစ်မတိုင်မီ ၂၂၃ မှ ၁၈၇ အထိ အုပ်စိုးခဲ့ပြီး၊ တတိယ ဆီးရီးယန်းစစ်ပွဲ (ခရစ်မတိုင်မီ ၂၄၆–၂၄၁) နောက်ပိုင်း ပတိုလမီများ (“တောင်ဘက်ရှင်ဘုရင်”) လက်သို့ ဆုံးရှုံးခဲ့သော နယ်မြေများကို ပြန်လည်သိမ်းယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ စတုတ္ထ ဆီးရီးယန်းစစ်ပွဲ (ခရစ်မတိုင်မီ ၂၁၉–၂၁၇) အတွင်း သူ၏ စစ်ဆင်ရေးမှာ ကိုအီလီ-ဆီးရီးယား၊ ဖိုနီးရှားနှင့် ပါလက်စတိုင်းကို ပြန်လည်သိမ်းယူရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ခရစ်မတိုင်မီ ၂၁၉ ခုနှစ်တွင် အန်တီအိုခတ်စ်သည် တောင်ဘက်သို့ ချီတက်၍ ဆယ်လျူးစီယာ-အင်-ပီအေရီးယား၊ တိုင်ရာနှင့် ပတိုလမိုင်စ် (အေကာ) ကို သိမ်းပိုက်ကာ ကမ်းရိုးတန်း အမာခံနယ်မြေများကို ပြန်လည်ရယူခဲ့သည်။ ခရစ်မတိုင်မီ ၂၁၈ ခုနှစ်တွင် သူသည် ထပ်မံ ရှေ့ဆက်တိုးကာ ဖီလာဒယ်လ်ဖီးယား (အမ်မန်) ကို သိမ်းယူပြီး၊ ဂါဇာအထိ ဆုံးရှုံးခဲ့သော ဆယ်လျူစစ် နယ်မြေများကို ပြန်လည်သိမ်းယူရန် ရည်ရွယ်လျက် အီဂျစ်နယ်စပ်ဘက်သို့ ဖိအားပေး တိုးချဲ့သွားခဲ့သည်။ အန်တီအိုခတ်စ်သည် ခရစ်မတိုင်မီ ၂၁၈ ခုနှစ်တွင် မိမိ၏ ချီတက်မှုကို ရပ်နားကာ၊ ရရှိပြီးသော အောင်မြင်မှုများကို ခိုင်မာစေပြီး အဆုံးအဖြတ်ပေးမည့် တိုက်ပွဲဆီသို့ တွန်းတင်မည့် လှုပ်ရှားမှုအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ပတိုလမီးမင်းဆက်၏ ရှင်ဘုရင် ပတိုလမီ လေး ဖီလိုပါတော်သည် အီဂျစ်တပ်များဖြင့် အားဖြည့်ထားသော စစ်တပ်ကို စုရုံးကာ သူ့ကို ရင်ဆိုင်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ဒံယေလ အခန်းကြီး ၁၁ ၏ အခန်းငယ် ၁၀ သည် အန်တီအိုခတ်စ်၏ ဤလှုပ်ရှားမှုကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ထိုသို့အားဖြင့် ၁၉၈၉ ခုနှစ်၌ ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတ ပြည်ထောင်စု၏ ပြိုလဲမှုကို ကြိုတင်ပုံဆောင်လျက်၊ အခန်းငယ် ၄၀ ၏ ပုံစံတူလည်း ဖြစ်စေသည်။

အခန်းငါးဆယ်ပိုဒ်လေးဆယ်၌ မြောက်ဘက်၏ရှင်ဘုရင်သည် “လွှမ်းမိုး၍ ဖြတ်ကျော်သွားသည်” ဟု ဆိုထားခြင်းမှာ၊ အခန်းငါးဆယ်ပိုဒ်ဆယ်၌ မြောက်ဘက်၏ရှင်ဘုရင် “လွှမ်းမိုး၍ ဖြတ်သန်းသွားသည်” ဟု ဆိုထားခြင်းနှင့် ကိုက်ညီသည်။ ပိုဒ်နှစ်ပိုဒ်စလုံးတွင် ဟေဗြဲစကားလုံးများမှာ တူညီသောအရာပင်ဖြစ်ပြီး၊ အနည်းငယ်သာ ကွဲပြားစွာ ဘာသာပြန်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ဟေရှာယ ၈:၈ ၌ တွေ့ရသော အသုံးအနှုန်းနှင့်လည်း အတူတူပင် ဖြစ်သည်။

ဤကျမ်းပိုဒ်သုံးပိုဒ်စလုံးသည် တောင်ဘက်ရှင်ဘုရင်တစ်ပါးကို မြောက်ဘက်ရှင်ဘုရင်တစ်ပါးက အနိုင်ယူခြင်းကို ဖော်ပြနေသည်။ မြောက်ဘက်ရှင်ဘုရင်ဖြစ်သော အန်တီအိုကတ်စ်သည် တောင်ဘက်ရှင်ဘုရင်ဖြစ်သော ပတိုလမိကို အနိုင်ယူသကဲ့သို့၊ စန်နာခေရိဗ်သည် တောင်ဘက်ရှင်ဘုရင်ဖြစ်သော ယုဒကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ထို့အတူပင် ကျမ်းပိုဒ်လေးဆယ်တွင် မြောက်ဘက်ရှင်ဘုရင်သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် USSR ကို လွှမ်းမိုးဖယ်ရှားသွားခဲ့သည်။ ကျမ်းပိုဒ်သုံးပိုဒ်နှင့် ထိုကျမ်းပိုဒ်များ၏ သမိုင်းဝင်ပြည့်စုံခြင်းသုံးရပ်တို့သည် “အဆုံးကာလ” ကို ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ဖော်ပြနေသည်။ ထို့ကြောင့် ကျမ်းပိုဒ်ဆယ်သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး၊ ကျမ်းပိုဒ်ဆယ့်ခြောက်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ တနင်္ဂနွေဥပဒေဖြစ်သကဲ့သို့၊ ကျမ်းပိုဒ်လေးဆယ့်တစ်လည်း ထိုအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။

အခန်းငယ် ၁၁ မှ ၁၅ အထိသည် သမ္မာကျမ်းစာပိုဒ်တစ်ပိုဒ်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုပိုဒ်တွင် သမိုင်းဆိုင်ရာ ပြည့်စုံမှုတစ်ရပ်လည်း ရှိကာ၊ အခန်းငယ် ၄၀ ၏ ဖုံးကွယ်ထားသော သမိုင်းအတွင်းရှိ သီးသန့် ပရောဖက်ပြု သတ်မှတ်အမှတ်များကို ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ တနင်္ဂနွေဥပဒေ မတိုင်မီ ဖြစ်သော်လည်း ၁၉၈၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင်၊ ရာဖိယတိုက်ပွဲနှင့် ထိုတိုက်ပွဲ၏ နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များကို အခန်းငယ် ၁၁ နှင့် ၁၂ တို့တွင် ဖော်ပြထားပြီး၊ ပနီယမ်တိုက်ပွဲကို အခန်းငယ် ၁၃ မှ ၁၅ အထိတွင် ဖော်ပြထားသည်။

တနင်္ဂနွေဥပဒေသည် ခန့်အပ်ထားသောအချိန်ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမူကား ထိုအချိန်၌ပင် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာစနစ်၏ သေစေနိုင်သောဒဏ်ရာသည် ပျောက်ကင်းကုသခြင်းခံရပြီး၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းသည် ကမ္ဘာမြေ၏ ရာဇပလ္လင်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာမည်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော အာဏာပေးအပ်ခြင်းကို ၅၃၈ ခုနှစ်၌ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာစနစ်ကို ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ တင်မြှောက်ခြင်းအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ အက်တီယမ်စစ်ပွဲ၌ အယူမှားရောမကို ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ တင်မြှောက်ခြင်းအားဖြင့်လည်းကောင်း ပုံဆောင်ပြခဲ့သည်။ အနာဂတ္တိသဘောအရ ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ တင်မြှောက်ခံရပြီးနောက် အယူမှားရောမသည် ၃၆၀ နှစ်တိုင်အောင် အမြင့်ဆုံးအာဏာဖြင့် အုပ်စိုးခဲ့သည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာစနစ်သည် ၅၃၈ ခုနှစ်၌ ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ တင်မြှောက်ခံရပြီးနောက် နှစ်တစ်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်တိုင်အောင် အမြင့်ဆုံးအာဏာဖြင့် အုပ်စိုးခဲ့သည်။ သေစေနိုင်သောဒဏ်ရာသည် တနင်္ဂနွေဥပဒေ၌ ပျောက်ကင်းကုသခြင်းခံရသောအခါ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာစနစ်သည် သင်္ကေတဆိုင်ရာ ၄၂ လတိုင်အောင် အမြင့်ဆုံးအာဏာဖြင့် အုပ်စိုးမည်ဖြစ်သည်။

အခန်းငယ် ၂၇ သည် ဤဘုရင်နှစ်ပါး “နှစ်ဦးစလုံး” အကြောင်းကို ဆိုထားသည်။

ပိုဒ် နှစ်ဆယ့်ခုနစ်ရှိ ဘုရင်နှစ်ပါးသည် ထို့မတိုင်မီရှိ ပိုဒ်နှစ်ပိုဒ်တွင် ဖော်ပြထားသော ဘုရင်နှစ်ပါးဖြစ်ကြပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် Actium စစ်ပွဲကို ဆင်နွှဲခဲ့ကြသည်။

ထို့ကြောင့် အခန်းငယ် နှစ်ဆယ့်ခုနစ်သည် ကျွန်ုပ်တို့ ဆက်လက်မတိုးမီ နားလည်ရမည့် မူမမှန်သည့်အရာတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အခန်းငယ် နှစ်ဆယ့်လေးတွင် “အချိန်” သည် Actium စစ်ပွဲမှ အစပြု၍ ခန့်အပ်ထားသောအချိန်ဖြစ်သည့် နှစ် 330 တွင် အဆုံးသတ်သော နှစ် 360 ကာလတစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုသည်။

စစ်ပွဲ၌ တောင်ဘက်၏ ရှင်ဘုရင်မှာ မာ့ခ် အန်တိုနီနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ထားသော ကလီယိုပက်ထရာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦးစလုံးကို အနိုင်ယူမည့် မြောက်ဘက်၏ ရှင်ဘုရင်မှာ အော့ကတေးဗီးယုစ် ဖြစ်သည်။ ချိန်းဆိုထားသော အချိန်၌ (ခရစ်တော်မဖွားမီ 31 ခုနှစ်) ယခင်က စားပွဲတစ်လုံးတည်း၌ အတူထိုင်ကာ အချင်းချင်း လိမ်လည်ပြောဆိုခဲ့ကြသော ရှင်ဘုရင်နှစ်ပါးသည် အက်တီယမ်စစ်ပွဲ၌ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ရင်ဆိုင်ကြလိမ့်မည်။

စားပွဲ၌ ထိုင်လျက်ရှိသော ဘုရင်နှစ်ပါးသည် ပာနီယုမ်စစ်ပွဲ၏ သမိုင်းကြောင်း (အခန်းငယ် ၁၃ မှ ၁၅ အထိ) နှင့် ကိုက်ညီနေသည်။ ထိုနေရာ၌ အန္တီအိုခတ်စ် မက်ဂနပ်စ်နှင့် မက်စီဒိုးနီးယား၏ ဖိလိပ္ပုတို့အကြား မဟာမိတ်ဖွဲ့မှုတစ်ရပ် ရှိခဲ့သည်။ ထိုသမိုင်းဝင် မဟာမိတ်ဖွဲ့မှုသည် ခရစ်တော်၏ခေတ်၌ ပာနီယုမ်ဟူသော အမည်တွင် သင်္ကေတအားဖြင့် ဖော်ပြထားသော မဟာမိတ်ဖွဲ့မှုနှင့် ကိုက်ညီသည်—ကဲဆာရိယာ ဖိလိပ္ပိ။ ထိုမဟာမိတ်ဖွဲ့မှုကိုလည်း အခန်းငယ် လေးဆယ်၌ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ယူအက်စ်အက်စ်အာရ်ကို ရေဂန်နှင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ယောဟန် ပေါလု ဒုတိယတို့အကြား မဟာမိတ်ဖွဲ့မှုတစ်ရပ်အားဖြင့် ဖယ်ရှားပစ်ခံရခြင်းတွင် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။ ဘုရင်နှစ်ပါးသည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၃၁ ခုနှစ်မတိုင်မီ အချင်းချင်း မုသာစကားပြောကြသည်။ ထိုအရာသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေနှင့် ကိုက်ညီသဖြင့်၊ သူတို့၏ မုသာစကားများသည် အခန်းငယ် ၁၆ မတိုင်မီ ဖြစ်ပေါ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ရာဖိယာစစ်ပွဲပြီးနောက် ဆယ့်ခုနစ်နှစ်အကြာ၌ ပြည့်စုံခဲ့သော ပာနီယုမ်စစ်ပွဲ၌ ကိုယ်စားပြုထားသော အခန်းငယ် ၁၃ မှ ၁၅ အထိ၏ သမိုင်းအတွင်း၌ ဖြစ်ပေါ်ကြသည်။ ထိုပာနီယုမ်စစ်ပွဲသည် အခန်းငယ် ၁၆ ၏ ပြည့်စုံခြင်းအနေဖြင့် ပွန်ပေက ဂေရုရှလင်ကို အနိုင်ယူခဲ့သောအချိန်မတိုင်မီ တစ်ရာသုံးဆယ့်ခုနစ်နှစ်အလိုတွင် ဖြစ်ခဲ့သည်။

အခန်းငယ် ၂၈ တွင် ကလီယိုပက်ထရာ (တောင်မင်း) နှင့် မာ့ခ် အန်တိုနီတို့ နှစ်ဦးစလုံးအပေါ် အောင်မြင်ခဲ့သော အော့ကတေးဗျူးစ်သည် “စည်းစိမ်ဥစ္စာများစွာနှင့် မိမိပြည်သို့ ပြန်လာ၍၊ သူ၏နှလုံးသည် သန့်ရှင်းသော ပဋိညာဉ်တရားကို ဆန့်ကျင်လိမ့်မည်။ သူသည် ကြီးသောအမှုများကို ပြု၍ မိမိပြည်သို့ ပြန်သွားလိမ့်မည်” ဟု ဖော်ပြထားသည်။ Uriah Smith သည် ဤအောင်ပွဲနှစ်ရပ်ကို BC 31 ခုနှစ်ရှိ Actium စစ်ပွဲနှင့် AD 70 ခုနှစ်ရှိ ယေရုရှလင်မြို့ ဖျက်ဆီးခံရခြင်းဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် အခန်းငယ် ၂၈ သည် Actium စစ်ပွဲမှ အစပြုသော သမိုင်းကြောင်းတစ်ရပ်ကို ညွှန်ပြနေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ၃၆၀ နှစ်ကာလ၏ အစလည်းဖြစ်သကဲ့သို့ AD 70 ခုနှစ်ရှိ ယေရုရှလင်မြို့ ဖျက်ဆီးခံရခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။

နှစ်ဆယ့်လေးပိုဒ်၏ နောက်ဆုံးစကားစုဖြစ်သော (အချိန်ကာလတစ်ရပ်အတွက်ပင်) မှစ၍ သမိုင်းဆိုင်ရာမျဉ်းကြောင်းတစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထိုမျဉ်းကြောင်းသည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ 31 ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး၊ 538 ခုနှစ်တွင် ပြည့်စုံခဲ့သော သုံးဆယ့်တစ်ပိုဒ်၏ နောက်ဆုံးစကားစုဖြစ်သော (ပျက်စီးခြင်းကို ဖြစ်စေသော ရွံရှာဖွယ်အရာကို ထားကြလိမ့်မည်) တွင် အဆုံးသတ်သည်။ ထိုမျဉ်းကြောင်းသည် အက်တီယမ်တိုက်ပွဲမှ စတင်သည်။ ထိုတိုက်ပွဲသည် ဘာသာမဲ့ ရောမသည် သုံးရာခြောက်ဆယ်နှစ်တိုင်အောင် အမြင့်ဆုံးအာဏာဖြင့် အုပ်စိုးခြင်း၏ အစကို မှတ်သားပေးသည်။ ထိုမျဉ်းကြောင်းသည် 538 ခုနှစ်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးဆိုင်ရာ ရောမသည် တစ်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်နှစ်တိုင်အောင် အမြင့်ဆုံးအာဏာဖြင့် အုပ်စိုးခြင်းကို စတင်သောအချိန်၌ အဆုံးသတ်သည်။ ထိုပိုဒ်များနှင့် ထိုပိုဒ်များကို ပြည့်စုံစေခဲ့သော သမိုင်းအတွင်းတွင် 330 ခုနှစ်၌ သတ်မှတ်ထားသောအချိန်သည် သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်၌ စတုတ္ထနိုင်ငံတော်ဖြစ်သော ဘာသာမဲ့ ရောမ၏ သမိုင်းအတွင်း ပိုင်းခြားခြင်းတစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အမြင့်ဆုံးအာဏာဖြင့် သုံးရာခြောက်ဆယ်နှစ်တိုင်အောင် အုပ်စိုးခဲ့သော ကနဦးကာလအပြီးတွင်၊ သုံးဆယ့်တစ်ပိုဒ်၌ ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအုပ်ချုပ်ရေးသည် 538 ခုနှစ်တွင် နန်းတက်မီ မင်းအင်ပါယာ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားသော နှစ်ရာရှစ်နှစ်ကာလတစ်ရပ် ဆက်လက်လိုက်လာသည်။ ထိုရှစ်ပိုဒ်၏ အစဉ်လိုက်အတွင်းတွင်၊ နှစ်ဆယ့်ခုနစ်ပိုဒ်တစ်ပိုဒ်တည်းသာ ခရစ်တော်မပေါ်မီ 31 ခုနှစ်ရှိ အက်တီယမ်တိုက်ပွဲမတိုင်မီ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော သမိုင်းဆိုင်ရာပြည့်စုံမှုတစ်ရပ်ကို ဖော်ပြထားသည်။

အခန်းငယ် ၂၇ သည် “ချိန်းချက်ထားသော အချိန်” မတိုင်မီ ဘုရင်နှစ်ပါး၏ တွေ့ဆုံမှုကို ဖော်ပြပြီး၊ အခန်းငယ် ၂၉ သည် “ချိန်းချက်ထားသော အချိန်” တစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။ အခန်းငယ် ၂၇ တွင် ပါရှိသော “ချိန်းချက်ထားသော အချိန်” သည် နှစ်ပေါင်း သုံးရာခြောက်ဆယ် ကာလ၏ အစဖြစ်ပြီး၊ အခန်းငယ် ၂၉ တွင် ပါရှိသော “ချိန်းချက်ထားသော အချိန်” သည် နှစ်ပေါင်း သုံးရာခြောက်ဆယ် ကာလ၏ အဆုံးဖြစ်သည်။ အစနှင့် အဆုံးတို့သည် “ချိန်းချက်ထားသော အချိန်” ကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ဒံယေလ ၈:၉ တွင် ကိုယ်စားပြုထားသည့် တတိယ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ဆိုင်ရာ အတားအဆီးကို အောင်နိုင်ခဲ့သည့်အချိန်၌ ပုဂံရောမ၏ အာဏာတိုးမြှင့်ခြင်းသည် စတင်ခဲ့သည်။

ခွန်အားပေးအပ်ခြင်းသည် Actium စစ်ပွဲ၌ စတင်ခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် အခန်း ၈ ၏ အခန်းငယ် ၉ တွင် ဖော်ပြထားသော တောင်ဘက်၏ ဘုရင် (အီဂျစ်) ကို နှိမ့်ချအုပ်စိုးခြင်းသည် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၏ စတုတ္ထနိုင်ငံအဖြစ်ရှိသော သာသနာပြင်ပရောမ၏ အုပ်ချုပ်မှုသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းရောမက မိမိ၏ တတိယ ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ အတားအဆီးကို အနိုင်ယူခဲ့သော ၅၃၈ ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ အက်တီယမ်စစ်ပွဲမှစ၍ ၅၃၈ ခုနှစ်အထိရှိသော ငါးရာခြောက်ဆယ့်ရှစ်နှစ်တာ ကာလတစ်လျှောက်လုံးသည် သာသနာပြင်ပရောမက မိမိ၏ တတိယ အတားအဆီးကို အနိုင်ယူ၍ သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၏ စတုတ္ထနိုင်ငံ ဖြစ်လာခြင်းဖြင့် စတင်ကာ၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းရောမက မိမိ၏ တတိယ ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ အတားအဆီးကို အနိုင်ယူသောအခါ၌ အဆုံးသတ်သည်။

သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်၏ စတုတ္ထနိုင်ငံအဖြစ်၊ ဖော်ပြထားသော သမိုင်းသည် ကာလနှစ်ရပ်ကို သတ်မှတ်ပြသသည်။ ပထမကာလမှာ ရောမသည် မိမိကိုယ်ကို မြှင့်တင်ချီးမြှောက်သောကာလဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက်တွင် ရောမ၏ ကျဆုံးမှုကို ဖော်ပြသော ကာလတစ်ရပ် လိုက်ပါလာသည်။ ပထမမြှင့်တင်ချီးမြှောက်မှုကာလ၏ အစသည်လည်း သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်၏ စတုတ္ထနိုင်ငံအဖြစ် သာသနာပအယူရှိသော ရောမက အုပ်စိုးခဲ့သည့် ကာလတစ်လျှောက်လုံး၏ အစလည်း ဖြစ်သည်။ ရောမ၏ ပထမမြှင့်တင်ချီးမြှောက်မှုကာလသည် ခန့်အပ်ထားသော အချိန်တစ်ခုဖြင့် အစပြုပြီး ထိုအချိန်တစ်ခုဖြင့်ပင် အဆုံးသတ်သကဲ့သို့၊ ၎င်းသည် မြောက်နိုင်ငံနှင့် တောင်နိုင်ငံတို့၏ ပေါင်းစည်းခြင်းဖြင့်လည်း အစပြုသည်။ ၎င်းသည် အရှေ့နိုင်ငံနှင့် အနောက်နိုင်ငံအဖြစ် ခွဲခြမ်းခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ခန့်အပ်ထားသော အချိန်တစ်ခုဖြင့် အစပြု၍ ထိုအချိန်တစ်ခုဖြင့် အဆုံးသတ်ခြင်းနှင့်၊ အစနှင့် အဆုံးတို့သည် အလက်ဇန္ဒား၏ နိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းလေးရပ်ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြကြသည်။

အခန်းငယ် နှစ်ဆယ့်ခုနစ်နှင့် နှစ်ဆယ့်ကိုးတွင် ဖော်ပြထားသော ခန့်အပ်ထားသည့် အချိန်နှစ်ခုသည် ရောမသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး အုပ်စိုးမှုကို ဆောင်ရွက်သော ကာလကို ဖော်ညွှန်းသည့် အစနှင့် အဆုံး လမ်းမှတ်များကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဒန်ယေလ အခန်းကြီး ၁၁ ၏ အခန်းငယ် ၄၁ နှင့် ၁၆ ပြည့်စုံခြင်းအရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ တနင်္ဂနွေဥပဒေ ထုတ်ပြန်သည့်အခါ၊ ခေတ်သစ်ရောမသည် သင်္ကေတဆန်သော လလေးဆယ့်နှစ်လုံးကာလပတ်လုံး အမြင့်မြတ်ဆုံး အုပ်စိုးရန် ကာလသည် စတင်သည်။ အခန်းငယ် ၂၇ ၏ ပထမ ခန့်အပ်ထားသော အချိန်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ တနင်္ဂနွေဥပဒေ ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယ ခန့်အပ်ထားသော အချိန်သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နောက်ဆုံးနိုင်ငံသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နမူနာကို လိုက်နာကာ နောက်ဆုံး တနင်္ဂနွေဥပဒေကို အကောင်အထည်ဖော်သောအချိန်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထိုသို့ပြုခြင်းအားဖြင့် ၎င်းသည် ရုပ်တုဆိုင်ရာ ဥပုသ်နေ့၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသည်။

ထို ပရောဖက်ပြု သင်္ကေတနှစ်ခုမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်း တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေမှ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ အတည်ပြုအကောင်အထည်ဖော်ခြင်းအထိဖြစ်ပြီး၊ ထို တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေနှစ်ခုသည် အခန်းငယ် ၂၇ နှင့် ၂၉ တွင် ဖော်ပြထားသော ခန့်အပ်ထားသည့် အချိန်နှစ်ခု ဖြစ်ကြသည်။ အခန်းငယ် ၂၇ တွင်ပါရှိသော ပထမ ခန့်အပ်ထားသည့် အချိန်ကိုလည်း ၃၂၁ ခုနှစ်၌ ကွန်စတန်တိုင်း၏ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေက ပုံဆောင်ထားခဲ့ပြီး၊ ၅၃၈ ခုနှစ်၌ Orleans ကောင်စီ၌ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေကို ကိုယ်စားပြုသည်။

အခန်းငယ် တစ်ဆယ့်သုံးမှ တစ်ဆယ့်ငါးအထိ၏ အခြေအနေအရ၊ ပါနီယမ်စစ်ပွဲသည် အခန်းငယ် တစ်ဆယ့်ခြောက်၌ ဖော်ပြထားသော တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေမတိုင်မီ ဖြစ်ပေါ်သော သမိုင်းဖြစ်သည်။ ထိုသမိုင်းအတွင်း အချင်းချင်း မုသာပြောဆိုကြသော ဘုရင်နှစ်ပါး၏ တွေ့ဆုံမှုသည် ပြည့်စုံလာသည်။ အခန်းငယ် တစ်ဆယ့်သုံးမှ တစ်ဆယ့်ငါးအထိသည် အခန်းငယ် တစ်ဆယ်မှ တစ်ဆယ့်ခြောက်အထိတွင် ကိုယ်စားပြုထားသော သမိုင်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ထိုအခန်းငယ်များသည် အခန်းငယ် တစ်ဆယ်တွင် စီးရီးယားစစ်ပွဲ စတုတ္ထမြောက်ကို သတ်မှတ်ဖော်ပြ၍၊ အခန်းငယ် တစ်ဆယ့်တစ်တွင် ရာဖီယာစစ်ပွဲကို ဖော်ပြကာ၊ အခန်းငယ် တစ်ဆယ့်နှစ်တွင် ထိုစစ်ပွဲ၏ နောက်ဆက်တွဲအကျိုးဆက်များကို ဖော်ပြထားသည်။ အခန်းငယ် တစ်ဆယ့်သုံးမှ တစ်ဆယ့်ငါးအထိသည် ပါနီယမ်စစ်ပွဲ ပြည့်စုံခဲ့သော၊ ထို့ပြင် “thy people” ၏ ဓားပြတို့အဖြစ် ကိုယ်စားပြုထားသော အယူမှားရောမသည် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ဇာတ်ကြောင်းထဲသို့ ဝင်ရောက်လာသော ခရစ်မတိုင်မီ ၂၀၀ ခုနှစ်၏ သမိုင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ဒံယေလ အခန်း ၁၁၊ အခန်းငယ် ၄၀ သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ပြိုလဲသွားခြင်းကို သတ်မှတ်ဖော်ပြပြီး၊ အခန်းငယ် ၁၆ သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသည်။ ချိန်းထားသောကာလမတိုင်မီ အချင်းချင်း လိမ်လည်ပြောဆိုကြသော မင်းနှစ်ပါး၏ တွေ့ဆုံမှု—ယင်းသည် Actium စစ်ပွဲဖြစ်သည်—သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်၌ဖြစ်သော အဆုံးကာလနောက်ပိုင်းကို လိုက်နာသည့် အခန်းငယ် ၄၀ ၏ သမိုင်းအတွင်း၌ ဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ၌ အဆုံးသတ်သည်။ အခန်းငယ် ၂၇ သည် အခန်းငယ် ၄၀ ၏ ဖုံးကွယ်ထားသော သမိုင်းအတွင်းရှိ လမ်းမှတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ၁၉၈၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပေါ်သော်လည်း တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေမတိုင်မီ ဖြစ်ပေါ်သည်။ အခန်းငယ် ၂၇ ၏ “တွေ့ဆုံမှု” သည် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ၌ ရောမအား အာဏာခွန်အား ပေးအပ်ခြင်းမတိုင်မီရှိသော လမ်းမှတ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၅၃၈ ခုနှစ်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာ ခွန်အားရရှိခြင်းသို့ ဦးတည်သော လမ်းမှတ်အများအပြားရှိပြီး၊ ဤလမ်းမှတ်များသည်လည်း ချိန်းထားသောကာလမတိုင်မီ၌ပင် ဖြစ်ပေါ်ကြသည်။ ထို ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ လမ်းမှတ်များအနက် တစ်ခုမှာ ၅၃၃ ခုနှစ်ရှိ Justinian ၏ အမိန့်ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းသည် “ပဋိညာဉ်ကို စွန့်ပစ်သောသူတို့နှင့် နားလည်မှုရှိ၏” ဟူသော အခန်းငယ် ၃၀ ၏ ရည်ညွှန်းချက်ကို ပြည့်စုံစေခဲ့သည်။

ပဂံရောမ၏ သမိုင်းတွင် သတ်မှတ်ထားသော အချိန်သို့ ဦးတည်ပို့ဆောင်သော အခြားသော လမ်းမှတ်များမှာ၊ ပဂံရောမက ပုပ်ရဟန်းမင်း အာဏာစက်အား “ပလ္လင်” ကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပေးအပ်၍ ကိုယ်တိုင်လည်း ပျက်စီးကျသွားသော နှစ် 330 ဖြစ်သည်။ 496 ခုနှစ်တွင် Clovis သည် မိမိ၏ “တန်ခိုးအာဏာ” ကို ပုပ်ရဟန်းမင်း အဖွဲ့ထံ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ Daniel 7 ၏ ပြည့်စုံခြင်း၌ ပဂံရောမသည် ပုပ်ရဟန်းမင်း အာဏာစက်အတွက် “ချိုသုံးချောင်း” ကို ဖယ်ရှားခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးအဖြစ် 538 ခုနှစ်တွင် Ostrogoths တို့ကို ရောမမြို့မှ ဖယ်ရှားခြင်း ဖြစ်သည်။ 508 ခုနှစ်တွင် ပဂံဝါဒ ဘာသာတရားကို နိုင်ငံတော်၏ ဥပဒေအရ တရားဝင် ဘာသာတရားအဖြစ်မှ ဖယ်ထားခဲ့ပြီး၊ ယင်း၏ နေရာ၌ Catholicism ကို အစားထိုး ထားခဲ့သည်။ 538 သည် အခန်းငယ် လေးဆယ့်တစ်၏ တနင်္ဂနွေနေ့ ဥပဒေကို ကိုယ်စားပြုသည်။ 496 သည်လည်း Reagan က Clovis ကဲ့သို့ မိမိ၏ အာဏာကို ရောမ၏ ပုပ်ရဟန်းမင်းထံ ဆက်ကပ်အပ်နှံခဲ့သော 1989 ခုနှစ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ 330 ခုနှစ်သည် တနင်္ဂနွေနေ့ ဥပဒေကို ဖော်ညွှန်းသည်၊ အကြောင်းမှာ ထိုအချိန်၌ပင် ပုပ်ရဟန်းမင်း အာဏာစက်သည် အာဏာပလ္လင်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ဤအရာသည် 538 နှင့် 330 နှစ်ခုစလုံးက ခန့်အပ်ထားသောအချိန်ကို ကိုယ်စားပြုကြောင်း ဖော်ထုတ်ပေးသည်၊ ထိုသည်မှာ အခန်းငယ် ၁၆ နှင့် ၄၁ ဖြစ်သည်။ 496 သည် 1989 ကို ကိုယ်စားပြုပြီး ဒံယေလ ၁၁ နှင့် ဟေရှာယ 8:8 အတွင်းရှိ အခန်းငယ် ၁၀ နှင့် အခန်းငယ် ၄၀ ၏ ပြည့်စုံမှုကို ဖော်ပြသည်။ 508 သည် နိုင်ငံတော်၏ ဘာသာတရားကို ကက်သလစ်ဘာသာအတွက် ဘေးဖယ်ထားသည့်အချိန်ကို ဖော်ထုတ်ပြသည်။ 496 ခုနှစ်တွင် ကလိုဗစ်မှ စတင်ကာ 508 အထိ၊ နိုင်ငံတော်၏ တရားဝင်ဘာသာတရားကို တဖြည်းဖြည်း ဖယ်ရှား၍ အစားထိုးသည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်ကို သရုပ်ဖော်ထားသည်။ 330 တွင် စတင်သော သမိုင်းအတွင်း၊ အနောက်ရောမ၏ တဖြည်းဖြည်း ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို ပထမတံပိုးလေးလက်ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားပြီး၊ ထို့ကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ တနင်္ဂနွေဥပဒေမှ စတင်သော တဖြည်းဖြည်း ပျက်စီးခြင်းကို ဖော်ထုတ်ပြသည်။

ခရစ်နှစ် 321 ခုနှစ်တွင် ကွန်စတန်တိုင်၏ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေကို ထုတ်ပြန်ပြီးနောက်၊ မုဆိုးမကိုးကွယ်သော ရောမနိုင်ငံ၏ အဆင့်ဆင့်ကျဆုံးသွားခြင်းသည် သမ္မာကျမ်းစာဗျာဒိတ်ပရောဖက်ပြုချက်၌ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေသို့ ရောက်ရှိလာသော ဆဋ္ဌမမြောက်နိုင်ငံအဖြစ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ကျဆုံးခြင်းကို ပုံဖော်ပြသထားသည်။ ထို့နောက် Sister White က “အမျိုးသားရေးဖောက်ပြန်မှု၏နောက်၌ အမျိုးသားရေးပျက်စီးခြင်း လိုက်လာမည်” ဟု ဖော်ပြထားသကဲ့သို့၊ တံပိုးလေးလက်၏ တရားစီရင်ချက်များသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအပေါ်သို့ ကျရောက်လာသည်။ ယေဇကျေလကလည်း လေးဆသော ပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းအတွက် သက်သေအဖြစ် ထပ်မံအတည်ပြုထားသည်။

ဤစဉ်းစားချက်များကို နောက်ဆောင်းပါး၌ ဆက်လက်သုံးသပ်သွားမည်။