Panium — နံပါတ် ခုနစ်

ကျွန်ုပ်တို့သည် ဒံယေလ အခန်းကြီး ၁၁ ၏ အကြောင်းကြောင်းသော စာကြောင်းများအားလုံးကို၊ ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှစ၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ တနင်္ဂနွေဥပဒေတိုင်အောင်ကို ကိုယ်စားပြုသော အခန်းငယ် ၄၀ ၏ လျှို့ဝှက်သမိုင်းနှင့် ဆက်စပ်လျက် အတူတကွ ပေါင်းစည်းတင်ပြရန် လုပ်ဆောင်နေကြသည်။ ပရောဖက်ပြုချက်ကို လေ့လာသော ကျွန်ုပ်တို့၏ ခေါ်တော်မူခြင်းသည် သမ္မာတရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို မှန်ကန်စွာ ခွဲဝေဖော်ပြရန် ဖြစ်သည်။

ဒံယေလအခန်းကြီး ၁၁ ကို ပရောဖက်ပြုသော လိုင်း ဆယ်ကြောင်းအဖြစ် ခွဲခြားနိုင်သည်။ အခန်းငယ် ၁ မှ ၄ အထိသည် ပရောဖက်ပြုသော လိုင်းတစ်ကြောင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အခန်းငယ် ၅ မှ ၉ အထိသည် ဒုတိယလိုင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အခန်းငယ် ၁၀ သည် တတိယလိုင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အခန်းငယ် ၁၁ နှင့် ၁၂ သည် စတုတ္ထလိုင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ပဉ္စမလိုင်းမှာ အခန်းငယ် ၁၃ မှ ၁၅ အထိ ဖြစ်သည်။ ဆဋ္ဌမလိုင်းမှာ အခန်းငယ် ၁၆ မှ ၂၂ အထိ ဖြစ်သည်။ သတ္တမလိုင်းမှာ အခန်းငယ် ၂၃ နှင့် ၂၄ ဖြစ်သည်။ အခန်းငယ် ၂၄ မှ ၃၁ အထိသည် အဋ္ဌမလိုင်း ဖြစ်သည်။ အခန်းငယ် ၃၁ မှ ၄၀ အထိသည် နဝမလိုင်း ဖြစ်ပြီး၊ ဒသမနှင့် နောက်ဆုံးလိုင်းမှာ အခန်းငယ် ၄၀ မှ ၄၅ အထိ ဖြစ်သည်။ ဤလိုင်း ဆယ်ကြောင်းကို “လိုင်းပေါ်လိုင်း” အဖြစ် အတူတကွ ပေါင်းစည်းရမည်။

ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ မျဉ်းကြောင်းဆယ်ကြောင်းတစ်ကြောင်းစီသည် သေချာပင် အပြန်အလှန် ဆက်နွယ်လျက်ရှိသော်လည်း၊ မျဉ်းကြောင်းတစ်ကြောင်းစီအတွင်း၌ သီးခြားသော အကြောင်းအရာတစ်ရပ်ကို သိမြင်နိုင်သည်။ မျဉ်းကြောင်းတစ်ကြောင်းစီ၌ အဓိကအကြောင်းအရာတစ်ရပ် ရှိသော်လည်း၊ ထိုမျဉ်းကြောင်းများသည် သက်သေခံချက်တစ်မျိုးတည်းသာ မဟုတ်ကြပေ။ ကျွန်ုပ်သည် ထိုမျဉ်းကြောင်းဆယ်ကြောင်းအတွင်းရှိ အကြောင်းအရာတစ်ရပ်စီကို ဖော်ထုတ်သတ်မှတ်ရန် ရည်ရွယ်သည်။

ဒါရိယု၏ ပထမနှစ်သည် ခုနှစ်ဆယ်နှစ်၏ အဆုံးကို အမှတ်အသားပြုသဖြင့်၊ အဆုံးကာလနှင့်ဆိုင်သော ပရောဖက်ပြုကာလတစ်ရပ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ အပိုဒ် သုံးတွင် အလက်ဇန္ဒား မဟာသည် မိမိ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံတော်ကို တည်ထောင်လေသည်။ အပိုဒ် လေးတွင်မူ သူ၏ နိုင်ငံတော်သည် နှုတ်ယူခြင်းခံရ၍ လေထု၏ လေးမျက်နှာသို့ ခွဲဝေခံရမည်ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်၌ အဆုံးကာလအဖြစ် ဒါရိယုကို အသုံးပြုခြင်းအားဖြင့်၊ အပိုဒ် နှစ်တွင် ကိုယ်စားပြုထားသော မင်းကြီးများကို ကျွန်ုပ်တို့ ရေတွက်နိုင်သည်။ ဂါဗြေလသည် အပိုဒ် တစ်တွင် “ဒါရိယု၏ ပထမနှစ်၌လည်း” ဟု ဆိုသောအခါ၊ အခန်း ၁၀ တွင် စတင်ခဲ့သော ထိုရူပါရုံ၏ အစ၌ ဒန်နီယေလအား မိမိ အသိပေးခဲ့သည့်အရာကို ဆက်လက်ဖော်ပြနေခြင်းဖြစ်သည်။

“အဆုံးကာလ” ကို ကိုယ်စားပြုသော waymark တွင် သင်္ကေတ နှစ်ရပ် ပါရှိသည်။ မောရှေ၏ ပရောဖက်ပြုသော လမ်းကြောင်းတွင် “အဆုံးကာလ” သည် အာရုန်၏ မွေးဖွားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် သုံးနှစ်အကြာတွင် မောရှေ၏ မွေးဖွားခြင်းက ဆက်လက်လာသည်။ အာရုန်နှင့် မောရှေတို့သည် မိမိတို့၏ သမိုင်း၌ “အဆုံးကာလ” ၏ နှစ်ထပ်သင်္ကေတ ဖြစ်ကြပြီး၊ ထိုအရာက ယောဟန်ဗတ္တိဇံဆရာ၏ မွေးဖွားခြင်းနှင့် ထို့နောက် ခြောက်လအကြာတွင် ယေရှု၏ မွေးဖွားခြင်းကို ပုံဆောင်ပြသည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်၌ရှိသော “အဆုံးကာလ” သည် ရောမမြို့၏ ပုပ်ရဟန်းမင်းကို ဖမ်းဆီးခံရခြင်းအား မှတ်သားခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် သူသည် အကျဉ်းကျခံနေရစဉ် ၁၇၉၉ ခုနှစ်တွင် သေဆုံးခဲ့သည်။ “မေဒိလူ ဒါရိယု၏ ပထမနှစ်” မှ “ပါရှားရှင်ဘုရင် ကုရု၏ တတိယနှစ်” တိုင်အောင်၊ ဒါရိယုနှင့် ကုရုတို့သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်၌ “အဆုံးကာလ” ကို ကိုယ်စားပြုကြသည်၊ အကြောင်းမှာ ပရောဖက်အပေါင်းတို့သည် မိမိတို့ အသက်ရှင်ခဲ့သော နေ့ရက်များထက် နောက်ဆုံးသော ကာလအကြောင်းကို ပိုမို၍ ဟောပြောနေကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ဒါရိယုနှင့် ကုရုတို့သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ရော်နယ် ရေဂန်နှင့် ဂျော့ခ်ျ ဘုရှ် အကြီးကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။ ထိုနှစ်တွင် နှစ်ဦးစလုံးသည် သမ္မတများဖြစ်ကြသည်။ အခန်း ၁၁ ၏ ပထမပိုဒ်တွင် ထိုရူပါရုံကို ကုရု၏ သုံးနှစ်မြောက်ကာလ၌ တည်ထားသည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ ထိုသည် ဒါရိယုနောက်သို့ ကုရု လိုက်လာသကဲ့သို့ ရေဂန်နောက်သို့ လိုက်လာသော ဂျော့ခ်ျ ဘုရှ် အကြီးကို ကိုယ်စားပြုမည်ဖြစ်သည်။ ပိုဒ် ၂ တွင် “မင်းသုံးပါးသည် ထပ်မံပေါ်ထွက်လာဦးမည်၊ စတုတ္ထမင်းသည်မူ ထိုအပေါင်းတို့ထက် အလွန်ချမ်းသာလိမ့်မည်” ဟု ဆိုထားသည်။ အခန်း ၁၁ တွင်ပါရှိသော နောက်ဆုံး “အဆုံးကာလ” သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်၌ စတင်ပြီး၊ ဂျော့ခ်ျ ဘုရှ် အကြီးပြီးနောက် မင်းသုံးပါးသည် ထပ်မံပေါ်ထွက်လာဦးမည်ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြသဖြင့်၊ ဘုရှ် အကြီးနောက် လိုက်လာသော သမ္မတသုံးဦးကို ရည်ညွှန်းဖော်ထုတ်ထားသည်။ ထိုမင်းသုံးပါးမှာ ဘီလ် ကလင်တန်၊ ဂျော့ခ်ျ ဘုရှ် အငယ်၊ ဘားရက် အိုဘားမားတို့ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် အချမ်းသာဆုံးသမ္မတ ဒေါနယ် ထရမ့်သည် “မိမိအစွမ်းသတ္တိအားဖြင့်” လည်းကောင်း “မိမိ၏ စည်းစိမ်ဥစ္စာအားဖြင့် ဂရိနိုင်ငံ၏ အာဏာနယ်ပယ်ကို ဆန့်ကျင်ရန် လူအပေါင်းတို့ကို နှိုးဆော်လှုံ့ဆော်လိမ့်မည်” ဟု ဆိုထားသည်။

ထို့နောက် အခန်းငယ်သုံးသည် အလက်ဇန္ဒား မဟာကို မိတ်ဆက်ပေးပြီး၊ ထို့ကြောင့် နောက်ဆုံးသောကာလ၌ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာနှင့် ပူးပေါင်းသည့် ကုလသမဂ္ဂ၏ နောက်ဆုံးခေါင်းဆောင်ကို ပုံဆောင်တင်ပြသည်။ သို့ရာတွင် သူသည်လည်း ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာကဲ့သို့ပင် မိမိ၏အဆုံးသို့ ရောက်လာမည်ဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၁၇ ၌ ဘုရင်ဆယ်ပါးအဖြစ် ကိုယ်စားပြုထားသော သတ္တမနိုင်ငံတော်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုဘုရင်ဆယ်ပါး၏ မဟာမိတ်ဖွဲ့မှုသည် မိမိတို့၏ သတ္တမနိုင်ငံတော်ကို ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ သားရဲအား ပုံဆောင်နာရီတစ်နာရီအတွက် ပေးအပ်ရန် သဘောတူကြသည်။

ထိုမင်းကြီးဆယ်ပါးကို အခန်းငယ် သုံးနှင့် လေးတို့အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ စတုတ္ထရာစု၌ ထိုအခန်းငယ်များကို ပြည့်စုံစေခဲ့သော မဟာအလက်ဇန္ဒား၏ ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် ကျဆုံးခြင်း၏ သမိုင်းအားဖြင့်လည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုထားသည်။ ဂရိသည် ကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၌ တတိယနိုင်ငံဖြစ်ပြီး နဂါး၊ သားရဲနှင့် မိစ္ဆာပရောဖက်တို့၏ သုံးပါးပေါင်းစည်းမှုအနက် သုံးပုံတစ်ပုံဖြစ်သော နဂါး၏ သင်္ကေတလည်း ဖြစ်သည်။ လက်ဝါးကပ်တိုင်၌ “ယုဒရှင်ဘုရင်” ဟူသော သတင်းစကားကို ဟီဘရူး၊ လက်တင်နှင့် ဂရိဘာသာတို့ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြ၏။ ထိုသည် ပသခါပွဲအချိန်၌ ယေရုရှလင်မြို့၌ ရှိနေမည့် ယုဒလူမျိုးတို့၊ ရောမလူမျိုးတို့နှင့် အခြားလူမျိုးများမှ လာရောက်စုဝေးနေသော လူအစုအဝေးကျန်တော်တို့ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဂရိလူမျိုးတို့သည် နဂါးကို ကိုယ်စားပြုကြပြီး၊ ရောမလူမျိုးတို့သည် သားရဲကို ကိုယ်စားပြုကြကာ၊ ယုဒလူမျိုးတို့သည် မိစ္ဆာပရောဖက် ဖြစ်ကြသည်။

အခန်းကြီး ၁၁ ၏ ပထမဆုံး အချက်လေးချက်သည် လူသားတို့၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးကာလ ပိတ်သိမ်းသည့်အခါ၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာနှင့် မတရားမေထုန်ပြုသော မြေကြီးဆိုင်ရာ နဂါးအာဏာ၏ အဆုံးသတ်ကို ဖော်ထုတ်ပြသည်။ အချက် ၃ နှင့် ၄ တို့သည် မြေကြီးဆိုင်ရာ နဂါးအာဏာ၏ နောက်ဆုံး ပေါ်ထွန်းမှုပုံစံ၏ အဆုံးစွန်သော တက်လာခြင်းနှင့် ကျဆုံးခြင်းကို ဖော်ထုတ်ပြသည်။ ထိုအချက်များသည် မြေကြီးရှင်ဘုရင်တို့နှင့် မတရားမေထုန်ပြုသော သားရဲ၏ အဆုံးသတ်ကို ဖော်ထုတ်ပြသော နောက်ဆုံး အချက်ခြောက်ချက်အပေါ် ထပ်လွှမ်းလျက်ရှိသည်။ အခန်းကြီး ၁၁ ၏ အစနှင့် အဆုံးတို့သည် ဘုရားသခင်၏ ရန်သူတို့သည် ကူညီမည့်သူ တစ်ဦးမျှမရှိဘဲ မိမိတို့၏ အဆုံးသတ်သို့ ရောက်ကြသည့် သမိုင်းကို ဖော်ထုတ်ပြသည်။ ပထမဆုံး အချက်လေးချက်သည် နောက်ဆုံး အချက်ခြောက်ချက်နှင့် ကိုက်ညီညှိနှိုင်းလျက်၊ ထိုသို့ပြုခြင်းအားဖြင့် ပညတ်တော်ဆယ်ပါး၏ သင်္ကေတသဘောကို ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ယင်းတွင် ပထမ ပညတ်လေးပါးပါဝင်သော ကျောက်ပြားတစ်ပြားနှင့် နောက်ဆုံး ပညတ်ခြောက်ပါးပါဝင်သော ကျောက်ပြားတစ်ပြားတို့ကို ဆောင်ကြဉ်းသကဲ့သို့၊ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဆယ် ဟူသော ကိန်းဂဏန်းဖြင့် စမ်းသပ်ခြင်းတစ်ရပ်ကိုလည်း သင်္ကေတပြုထားသည်။

ပထမလေးပိုဒ်တို့သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်၌ “အဆုံးကာလ” တွင် စတင်သည်ဟု သတင်းတရားကို အခြေပြုထားစဉ်၊ အဆုံးသတ်ကို သရုပ်ဖော်ပြသသော အစပြုခြင်းတစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထိုပိုဒ်များသည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှ လူသားတို့၏ စစ်ဆေးခြင်းကာလ ပိတ်သိမ်းသည့်အချိန်အထိကို ကိုယ်စားပြုသဖြင့်၊ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခံရသော တိုးပွားလာသည့် အသိပညာဖြစ်သော နောက်ဆုံးခြောက်ပိုဒ်၏ သတင်းတရားကို အကျဉ်းချုံးဖော်ပြထားသည်။ ထိုနောက်ဆုံးခြောက်ပိုဒ်တို့သည် စစ်ဆေးခြင်းကာလ ပိတ်သိမ်းခြင်းနှင့် ဆက်နွှယ်သော အဖြစ်အပျက်များကို ဖော်ထုတ်ပြသသည်။

ဤအခန်းငယ်များသည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှ စတင်၍ သမ္မတ စုစုပေါင်း ရှစ်ဦး ရှိမည်ကို ခန့်မှန်းပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ အခြေခံအမှတ်အသားအဖြစ် ပေးထားပြီး၊ အဋ္ဌမမြောက်သူမှာ ယခင် သမ္မတ ခုနစ်ဦးထဲမှ ဖြစ်မည်ဖြစ်သဖြင့်၊ ဤအရာသည် “အဋ္ဌမမြောက်သူသည် ခုနစ်ဦးထဲမှ ဖြစ်၏” ဟူသော ပဟေဠိနှင့် ဤကျမ်းပိုဒ်ကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ ထိုအရာသည် နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များ၌ လက်ရှိအမှန်တရားအဖြစ် တည်ရှိနေသော ခန့်မှန်းပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ လက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်၏။

ဤကျမ်းပိုဒ်များမှ နားလည်နိုင်သော အဓိကအကြောင်းအရာမှာ တိုင်ရုမြို့၏ ပြည့်တန်ဆာနှင့် မတရားသော မေထုန်ပြုသော နဂါးအာဏာ၏ အဆုံးစွန်သော ဖျက်ဆီးခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုပြည့်တန်ဆာသည် မြေကြီးပေါ်ရှိ ရှင်ဘုရင်အပေါင်းတို့နှင့် မတရားသော မေထုန်ပြု၏။ သို့ရာတွင် 496 ခုနှစ်၌ ကလိုဗစ်က မိမိ၏ ရာဇပလ္လင်ကို ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်ထံ အပ်နှံသောအခါ ရှေးဟောင်း ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ကက်သလစ်အသင်းတော်၏ သားဦးဖြစ်လာခဲ့သကဲ့သို့ပင်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ မြေသားတိရစ္ဆာန်သည်လည်း တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေတွင် ထိုပြည့်တန်ဆာနှင့် မတရားသော မေထုန်ပြုမည့် ရှင်ဘုရင်များအနက် ပထမဆုံးသောသူ ဖြစ်လိမ့်မည်။ နောက်ဆုံး ကျမ်းပိုဒ် ခြောက်ပိုဒ်တွင် အစပိုင်း ကျမ်းပိုဒ် လေးပိုဒ်က ကမ္ဘာကို အာမာဂေဒုန်သို့ ဦးဆောင်သွားသော အာဏာသုံးရပ်လုံးကို ဖော်ထုတ်၍ အလေးပေးထားသကဲ့သို့ပင်၊ ပထမ ကျမ်းပိုဒ် လေးပိုဒ်၏ အဓိကအကြောင်းအရာမှာ ဂရိနိုင်ငံနှင့် အလက်ဇန်းဒါး မဟာအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော နဂါးအာဏာ ဖြစ်သည်။

ရေဂန်သည် ယခု ရှစ်ပါးမြောက် သမ္မတနောက်ဆုံးတိုင် ရောက်ရှိလာစေခဲ့သော သမ္မတရှစ်ပါး၏ အစဉ်ဆက်ဖြစ်စဉ်ကို စတင်ခဲ့သည်။ ရှစ်ပါးမြောက် သမ္မတသည် သားရဲ၏ ရုပ်တုကို ထူထောင်မည်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေကို အာဏာတည်စေမည်ဖြစ်သကဲ့သို့၊ ကုလသမဂ္ဂ၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် မိမိကို ခန့်အပ်စေသော ညှိနှိုင်းသဘောတူညီမှုတစ်ရပ်ကိုလည်း ကြားဝင်စီစဉ်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တိတိတွင် ကုလသမဂ္ဂသည် အစွန်းရောက် အစ္စလာမ်၏ တိုးများလာသော စစ်မက်မှုများကို ဖြေရှင်းနေသကဲ့သို့ ထင်ဟပ်စေသော အယောင်အယက်အောက်တွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဘုရားကျောင်း-နိုင်ငံတော် ဆက်ဆံရေးတစ်ရပ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားမည်ဖြစ်သည်။

ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၃ ၏ မြေ၏သားရဲဖြစ်သော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၌ ခြောက်မြောက်နိုင်ငံတော်ဖြစ်ရာမှ သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၌ ခုနစ်မြောက်နိုင်ငံတော်၏ ဦးခေါင်းအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းသည့်အခါ၊ တစ်ဖက်တွင် သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၌ အဋ္ဌမနိုင်ငံတော်နှင့် ဥပဒေမဲ့သော ဆက်ဆံရေးကို အပြီးသတ်တည်ဆောက်လျက်ရှိခြင်းကိုလည်း၊ ၁၉၈၉ ခုနှစ်ကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသော အခန်းငယ် ၁ မှစ၍၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ တနင်္ဂနွေဥပဒေသို့ ဦးဆောင်သည့် သမ္မတများအားဖြင့် ပုံဖော်ပြသထားပြီး၊ ထို့နောက် ချက်ချင်းပင် အားကြီးသောဘုရင် ထမြောက်ရပ်တည်ခြင်းကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ထိုအားကြီးသောဘုရင်မှာ Trump ဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ တောင်းဆိုချက်များမတိုင်မီ ကြိုတင်၍ ယခုအခါ ဖျက်သိမ်းနေသည့် ကုလသမဂ္ဂအပေါ် ထိန်းချုပ်မှုကို လက်ခံရယူခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

အခန်းငါးမှ ကိုးအထိသည် အခန်းတစ်ခုလုံး၌ အဓိက ပရောဖက်ပြု နောက်ခံအဖြစ် အသုံးပြုထားသော မြောက်ဘက်ရှင်ဘုရင်နှင့် တောင်ဘက်ရှင်ဘုရင်တို့အကြားရှိ စစ်ပွဲကို ပထမဦးဆုံး ဖော်ပြထားခြင်းနှင့် အချက်လိုက် အချက်လိုက် သရုပ်ဖော်ထားခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အခန်းငါးသည် ထိုကျမ်းပိုဒ်၏ အဓိကအကြောင်းအရာကို တင်ပြထားသည်။

ဤကျမ်းပိုဒ်တွင် Ptolemy I Soter နှင့် Seleucus I Nicator တို့ကို ရည်ညွှန်းထားသည်။ ထိုနှစ်ဦးစလုံးသည် Alexander ၏ နိုင်ငံတော်မှ “Diadochi” (အဓိပ္ပာယ်မှာ ဆက်ခံသူ) ဟုခေါ်သော အစိတ်အပိုင်းလေးခုအနက် တစ်ခုစီဖြစ်ကြသည်။ Seleucus သည် အခန်းကြီး ၁၁ ၌ ပထမဆုံးသော “မြောက်မင်းကြီး” ဖြစ်ပြီး၊ ပဂ္ဂန်ရောမ၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာရောမနှင့် ခေတ်သစ်ရောမတို့နှင့် ကိုက်ညီသကဲ့သို့—Seleucus သည် အဓိကအောင်ပွဲ သို့မဟုတ် အလှည့်အပြောင်းဖြစ်ရပ် သုံးခုအပြီးမှသာ ပရောဖက်ပြုထားသော မြောက်မင်းကြီးအဖြစ် တည်ထောင်ခံရသည်။ ထိုသုံးခုမှာ BC 312 ၌ Babylon ကို ပြန်လည်သိမ်းယူခြင်း၊ BC 301 ၌ Ipsus စစ်ပွဲ၊ နှင့် BC 281 ၌ Corupedium စစ်ပွဲတို့ဖြစ်သည်။ ဤလှုပ်ရှားမှုများက သူ၏ အဓိကပြိုင်ဘက်များကို အနိုင်ယူခဲ့ပြီး၊ သူ၏ အင်ပါယာကို ချဲ့ထွင်စေကာ၊ ထိုဒေသတွင် သူ၏ အာဏာလွှမ်းမိုးမှုကို ခိုင်မာတည်ငြိမ်စေခဲ့သည်။

ဒုတိယလိုင်းသည် အလက်ဇန္ဒား၏ ခွဲခြားထားသော နိုင်ငံတော်၏ အမွေဆက်ခံသူများ (Diadochi) အနက် အခြားသောသူများနှင့် ကွဲပြားစွာ မြောက်မင်းနှင့် တောင်မင်းတို့ကို သတ်မှတ်ဖော်ပြခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ ထိုသို့ စတင်ရာ၌ မြောက်မင်းသည် အောင်ပွဲသုံးကြိမ်အပြီးမှသာ အာဏာရရှိသည်ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက် အလက်ဇန္ဒား ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ပေါ်ပေါက်လာသော အုပ်စိုးမှုအတွက် တိုက်ပွဲ၏ သမိုင်းကို အခန်းငယ် ၆ မှ ၉ အတွင်း ဖော်ပြရာတွင်၊ တောင်မင်းက မြောက်မင်းကို လှဲချဖျက်ဆီးခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည့် ကာလတစ်ရပ်ကို သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်သည်။ ဤသည်မှာ အခန်း ၁၁ အတွင်း တောင်မင်းက မြောက်မင်းအပေါ် အနိုင်ရသော အကြိမ်သုံးကြိမ်အနက် ပထမအကြိမ်ဖြစ်သည်။ ထိုအကြိမ်များသည် အခန်းအတွင်းရှိ အတွင်းပိုင်းသက်သေ သုံးရပ်ကို ပေးထားပြီး၊ တောင်မင်းတစ်ပါးက မြောက်မင်းတစ်ပါးကို အနိုင်ယူခြင်းသို့ ဦးတည်သော သမိုင်း၏ အမှတ်အသားများကို ထင်ရှားစွာ တည်ထောင်ပေးသည်။

သမိုင်းဆိုင်ရာအားဖြင့် ထိုအခန်းငယ်များ၏ ပြည့်စုံခြင်းသည် အခန်းငယ် ၃၁ မှ ၄၀ အတွင်း ဖော်ပြထားသော ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ အုပ်စိုးမှု နှစ်တစ်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်၏ ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ ပြည့်စုံခြင်းအတွက် နမူနာပုံစံကို ပေးထားသကဲ့သို့၊ ပထမဆုံးအကြိမ် ခရစ်မတိုင်မီ ၂၁၇ ခုနှစ် ရာဖိယာစစ်ပွဲ၌ ပြည့်စုံခဲ့သော အခန်းငယ် ၁၁ ၏ ပြည့်စုံခြင်းအတွက်လည်း ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ နမူနာပုံစံကို ပေးထားသည်။ ထိုသက်သေသုံးပါးသည် တောင်ဘက်၏ နောက်ဆုံးဘုရင်ဖြစ်သော ပူတင်က မြောက်ဘက်၏ ဘုရင်ဖြစ်သော ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ ကိုယ်စားလှယ်စစ်တပ်အပေါ် အောင်မြင်မည်ဖြစ်သော ယူကရိန်းစစ်ပွဲ၏ လက္ခဏာရပ်များကို သတ်မှတ်ဖော်ပြကြသည်။

ပရောဖက်ပြုသမိုင်း၏ ဒုတိယမျဉ်းကြောင်း၏ ခေါင်းစဉ်မှာ အခန်းငါးမှ ကိုးအထိနှင့် အခန်းတစ်ဆယ့်တစ်ရှိ ရာဖိအာတိုက်ပွဲအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသကဲ့သို့၊ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာစနစ်သည် သေစေသောဒဏ်ရာကို မည်သို့ ခံယူရသည်ဟူသော အကြောင်းပင် ဖြစ်သည်။ တောင်ဘက်၏ ဘုရင်သည် အီဂျစ်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအရာသည် နဂါး၏ အာဏာတန်ခိုး ဖြစ်သည်။

အခန်း ၁၁ တွင် တောင်ဘက်ရှင်ဘုရင်သည် မြောက်ဘက်ရှင်ဘုရင်အပေါ် အသာရနေသည်ကို ဖော်ပြသော ပုံရိပ်သုံးခုသည် ပေါင်းစည်း၍ အခန်းငယ် ၄၅ ၌ မြောက်ဘက်ရှင်ဘုရင်၏ နောက်ဆုံးကျဆုံးခြင်းကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသည်။

အခန်း တစ်ဆယ့်တစ်တွင် တောင်ဘက်၏ ရှင်ဘုရင်က မြောက်ဘက်၏ ရှင်ဘုရင်ကို အနိုင်ယူသည့်အရာကို ဖော်ပြသော စာကြောင်းသုံးကြောင်း ရှိသော်လည်း၊ မြောက်ဘက်၏ ရှင်ဘုရင်သည် မိမိကို ကူညီမည့်သူ တစ်ဦးမျှမရှိဘဲ အဆုံးသို့ ရောက်လာသောအခါ ထိုအချက်မှာ ထင်ရှားသကဲ့သို့ မဖြစ်ပေါ်ပေ။ သို့ရာတွင် ဗျာဒိတ်ကျမ်းက သူမ၏ အသားကို စား၍ မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းစေခြင်းအားဖြင့် သူမကို ပြိုလဲစေသော တန်ခိုးသည် နဂါးတန်ခိုးဖြစ်ကြောင်း ဖော်ထုတ်ပြသထားသည်။ နဂါးတန်ခိုးကို ဗျာဒိတ်ကျမ်းမှ အသိအမှတ်ပြုလျှင်၊ ဒံယေလအခန်းငယ် လေးဆယ့်ငါး၌ မြောက်ဘက်၏ ရှင်ဘုရင်ကို ပြိုလဲစေမည့် ရှင်ဘုရင်များကိုလည်း မြင်နိုင်ကြမည်ဖြစ်သည်။ ထိုရှင်ဘုရင်များသည်လည်း နဂါးပင်ဖြစ်ကြပြီး၊ တောင်ဘက်၏ ရှင်ဘုရင်လည်း ဖြစ်ကြသည်။ ဒံယေလနှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းတို့၏ ဆက်နွယ်မှုမှတစ်ဆင့် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း၊ ထိုအခန်းအတွင်း၌ တိုက်ရိုက် သက်သေခံချက်သုံးရပ် ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့အားလုံးသည် မိမိတို့၏ ပြည့်စုံသည့် ပြည့်မြောက်ခြင်းကို သက်သေခံလျက် ရှိကြသည်။

ယနေ့ခေတ် ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်ဆိုင်ရာ မြောက်ဘက်၏မင်းသည် အခန်းငယ် ၄၅ တွင် မိမိကိုကူညီမည့်သူတစ်ဦးမျှမရှိဘဲ မိမိ၏အဆုံးသို့ ရောက်လာသည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းကလည်း ပုပ်ရဟန်းမင်း၏အာဏာသည် နဂါး၏အာဏာ၏လက်ချက်ဖြင့် မိမိ၏အဆုံးသို့ ရောက်လာပုံကို ဖော်ထုတ်ပြသထားသည်။

ဆယ်ပါးသောရှင်ဘုရင်တို့သည် ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ မြောက်ရှင်ဘုရင်ကို မီးဖြင့်ရှို့၍ သူမ၏အသားကို စားကြ၏။ နောက်ဆုံးသောကာလ၏ ရှင်ဘုရင်တို့သည် နဂါး၏အာဏာဖြစ်ကြသည်။

ဘုရင်ဆယ်ပါးတို့သည် နဂါးတန်ခိုးဖြစ်ကြပြီး၊ ထိုနဂါးတန်ခိုးကို ဂရိနိုင်ငံနှင့် အလက်ဇန္ဒားအားဖြင့်လည်း ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။ ထိုဘုရင်တို့သည် အီဂျစ်ဘုရင် ဖာရောအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားကြသဖြင့် တောင်ဘက်၏ဘုရင်များ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့သည် သူမ၏အသားကို စားကြလိမ့်မည်၊ အကြောင်းမူကား သူတို့သည်လည်း ဆာလံဆရာက “မတရားသောသူတို့၏ စည်းဝေးခြင်း” ဟု ခေါ်ဆိုသော ပရောဖက်ပြုထားသည့် “ခွေးများ” ပင်ဖြစ်ကြသည်။

ပုဒ်မ ၄၅ တွင် ပါပစီသည် မြောက်ဘက်၏ ရှင်ဘုရင်ဖြစ်ပြီး၊ သုယာတိရအသင်းတော်၌ ပါပစီကို ယေဇဗေလအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။

ယေဇဗေလ၏ တရားစီရင်ခြင်းသည် သူမကို ခွေးများက ကိုက်စားကြသောအခါ ပြည့်စုံစွာ အကောင်အထည်ဖော်ခံရသည်။

ခွေးများသည် အယူမှား ရောမ၊ နဂါး၏ အာဏာကို ဆိုလိုသည်။ အကြောင်းမူကား ခရစ်တော်ကို လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်၌ သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်မှာ အယူမှား ရောမပင် ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။

ခွေးများဖြစ်သော၊ ဆိုးသွမ်းသူတို့၏ အသင်းအဖွဲ့ဖြစ်သော၊ ဂရိနှင့် အဲဂုတ္တုပြည်ဖြစ်သော ထိုဘုရင်ဆယ်ပါးသည်လည်း ပြည့်တန်ဆာမကို မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းစေလိမ့်မည်။

သူသည် မိမိကို ယဇ်ပုရောဟိတ်မဟာသမီးဖြစ်သည်ဟု ဝန်ခံကြေညာသော်လည်း အမှန်မှာ ပြည့်တန်ဆာဖြစ်သောကြောင့်၊ ရှင်ဘုရင်ဆယ်ပါးသည် ထိုပြည့်တန်ဆာမကို မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းစေကြ၏။

ငါးပိုဒ်မှ ကိုးပိုဒ်အထိနှင့် သုံးဆယ့်တစ်ပိုဒ်မှ လေးဆယ်ပိုဒ်အထိတွင်၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာသည် နဂါး၏ အင်အားလက်ဖြင့် မိမိ၏ အဆုံးသို့ ရောက်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေခံချက်ကို ကျွန်ုပ်တို့ တွေ့ရသည်။ ဤမူဝါဒသည် ယူကရိန်းစစ်ပွဲအတွင်း၌လည်း ယခုလက်ရှိ ပြည့်စုံလျက်ရှိသည်။ ဤသက်သေသုံးပါးက၊ လေးဆယ့်ငါးပိုဒ်တွင် မြောက်ဘက်ရှင်ဘုရင်သည် မည်သူမျှ ကူညီမည့်သူမရှိဘဲ မိမိ၏ အဆုံးသို့ ရောက်လာသောအခါ၊ နဂါးသည် သူမ၏ အသားကို စား၍ သူမကို မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းစေမည်ဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့အား အသိပေးသည်။ သက်သေသုံးပါး၏ နှုတ်ကပတ်တော်အရ၊ နဂါး၏ လုပ်ဆောင်ချက်အတွက် လှုံ့ဆော်ချက်တွင် ချိုးဖောက်ခံရသော သဘောတူစာချုပ်တစ်ရပ်လည်း ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။

အခန်းငယ် ၅ မှ ၉ အထိ၌၊ ဒုတိယ ဆီးရီးယားစစ်ပွဲသည် ခရစ်မတိုင်မီ ၂၅၃ ခုနှစ်တွင် သဘောတူစာချုပ်တစ်ရပ်ဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ထိုစစ်ပွဲသည် ခရစ်မတိုင်မီ ၂၆၀ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယ ဆီးရီးယားစစ်ပွဲ စတင်ပြီး ခုနစ်နှစ်အကြာတွင် တောင်ပိုင်းဘုရင်သည် မိမိ၏သမီးတော်ကို မြောက်ပိုင်းဘုရင်အား လက်ထပ်စေခြင်းဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်တစ်ရပ်ကို ပြီးမြောက်စေခဲ့သည်။ ထိုသို့ လက်ထပ်မဟာမိတ်အားဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖြစ်ပေါ်စေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ လက်ထပ်ပြီးနောက် ခုနစ်နှစ်အကြာ၊ ခရစ်မတိုင်မီ ၂၄၆ ခုနှစ်တွင်၊ မြောက်ပိုင်းဘုရင်သည် တောင်ပိုင်းမှ မင်္ဂလာဆောင်ခဲ့သော သတို့သမီးကို ပယ်ဖျက်ကာ၊ အီဂျစ်မင်းသမီးနှင့် လက်ထပ်စဉ်က ပယ်ဖျက်ထားခဲ့သော မူလဇနီးကို ပြန်လည်ထားရှိခဲ့သည်။ တောင်ပိုင်းဘုရင်က မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံကို ကျူးကျော်၍ မြောက်ပိုင်းဘုရင်ကို ဖမ်းဆီးရန် လှုံ့ဆော်ခဲ့သော အကြောင်းရင်းမှာ သဘောတူစာချုပ်ချိုးဖောက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

ပျက်စီးသွားသော ထိုမိတ်ဆက်စာချုပ်သည်၊ ဘီစီ ၂၄၆ ခုနှစ်တွင် ပတိုလေမီက ဆေလူးကပ်စ်ကို ဖမ်းဆီးသကဲ့သို့၊ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကို ဖမ်းဆီးရန် နပိုလီယံအား လှုံ့ဆော်မှု ပေးခဲ့သော ၁၇၉၇ ခုနှစ် Tolentino စာချုပ် ပျက်စီးသွားခြင်းကို ပုံဆောင်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ပတိုလေမီ တတိယသည် ဆေလူးကပ်စ် ဒုတိယ၏ မြောက်ဘက်ရှိ ဆေလူးစစ်အင်ပါယာကို အောင်ပွဲခံပြီးနောက် အီဂျစ်သို့ ပြန်လာသောအခါ၊ အီဂျစ်သို့ ယူဆောင်လာသော ဘဏ္ဍာတော်များ အလွန်များပြားခဲ့သဖြင့်၊ နှစ်ပေါင်းများစွာအကြာ၌ ၎င်းတို့၏ “ဖမ်းဆီးခံဘုရားများ” ကို ပြန်လည်ရရှိစေခဲ့ခြင်းကြောင့်၊ အီဂျစ်လူမျိုးများက ပတိုလေမီ တတိယအား “Euergetes” (အဓိပ္ပာယ်မှာ အကျိုးပြုသူ) ဟူသော ဘွဲ့အမည်ကို ပေးအပ်ခဲ့ကြသည်။

နပိုလီယန်သည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကို ဖမ်းဆီးသွားသောအခါ၊ သူသည် ဗာတီကန်၏ ဘဏ္ဍာများကို လုယူ၍ ပြင်သစ်သို့ ပြန်ယူသွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ပတိုလမီ ၃ သည် ဘဏ္ဍာများကို ယူဆောင်သွားသကဲ့သို့၊ ဆဲလျူကတ် ၂ ကိုလည်း အဲဂုတ္တုပြည်သို့ ပြန်ခေါ်သွားခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ဆဲလျူကတ် ၂ သည် မြင်းပေါ်မှ ကျ၍ သေဆုံးခဲ့ခြင်းအားဖြင့် ပုံဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအရာသည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် နပိုလီယန်က ပုပ်ရဟန်းစနစ်ကို သားရဲထံမှ ဖယ်ရှားခြင်းနှင့် ၁၇၉၉ ခုနှစ်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ သေဆုံးခြင်းတို့ကို ပုံဆောင်ထားသည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၁၇ တွင် ပုပ်ရဟန်းစနစ်သည် သားရဲပေါ်တွင် စီးနင်းနေသော မိန်းမဖြစ်ပြီး၊ ဆဲလျူကတ်၏ ရှုံးနိမ့်ခြင်း၊ ဖမ်းဆီးခံရခြင်း၊ ထို့နောက် မြင်းပေါ်မှ ကျ၍ သေဆုံးခြင်းတို့သည် နပိုလီယန်က ပုပ်ရဟန်းစနစ်၏ အရပ်ဘက်အာဏာကို ဖယ်ရှားခြင်းအား ပုံဆောင်ထားသည် (ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၁၇ တွင် သားရဲအဖြစ် ကိုယ်စားပြုထားသည်)။

အခန်းကြီး ၁၁ ၌ အငယ် ၅ မှ ၉ အထိသည် မြောက်ဘုရင်နှင့် တောင်ဘုရင်တို့အကြားရှိ စစ်ပွဲကို မိတ်ဆက်ပေးသည်။ အငယ် ၅ သည် မြောက်ဘုရင်ကို ရောမအဖြစ် ချိတ်ဆက်သတ်မှတ်ပေးသော အခြေပြုချက်ကို ပေးထားသည်။ အကြောင်းမှာ မြောက်ဘုရင်သည် အမြင့်ဆုံးအုပ်စိုးမှုကို မပြုမီ ပထဝီဒေသ သုံးခုကို အနိုင်ယူမည်ဟု ထိုအငယ်၌ သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုအငယ်များသည် မြောက်ဘုရင် အုပ်စိုးသော်လည်း နောက်ဆုံး၌ မိမိ၏အဆုံးသို့ ရောက်လာမည့် ကာလတစ်ခုကို ဖော်ပြတင်ပြသော ပရောဖက်ပြု ဖွဲ့စည်းပုံကို ပေးထားသည်။ ဤအရာပင် အခန်းကြီး ၁၁ ၏ အခြေခံသဘောတရားနှင့် ကတိတော်ဖြစ်သည်။ ထိုမျဉ်း၏ အဓိကအကြောင်းအရာမှာ ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ မြောက်ဘုရင်၏ သေစေသောအနာဖြစ်သည်။ သို့မဟုတ် အငယ် ၄၅ တွင် ဖော်ပြသကဲ့သို့၊ “သူသည် မိမိအဆုံးသို့ ရောက်လာလိမ့်မည်။ သူ့ကို ကူညီမည့်သူ တစ်ယောက်မျှ မရှိ။” ဤအမှန်တရားသည် နောက်ဆုံးသောကာလများ၌ ယခုအချိန်နှင့်ကိုက်ညီသော အမှန်တရားဖြစ်သည်။

ဤအကြောင်းအရာကို နောက်ဆောင်းပါးတွင် ဆက်လက်တင်ပြပါမည်။