पद चालीसको लुकेको इतिहास - सङ्ख्या सोह्र

प्रकाशको पुस्तकको चौधौँ अध्यायको पहिलो स्वर्गदूतलाई त्यसपछिका दुई स्वर्गदूतबाट अलग गर्न सकिँदैन भन्ने जोन्सको तर्क अत्यन्त सुदृढ छ। ती तीन स्वर्गदूत र तुरही फुक्ने स्वर्गदूतहरूबीचको संरचनात्मक सम्बन्धलाई उनले जसरी पहिचान गरेका छन्, त्यो पूर्णतः अकाट्य छ। निःसन्देह, उनको जोड प्रकाशको पुस्तकको चौधौँ अध्यायका तीन स्वर्गदूतमा थियो, तर तिनीहरूलाई “अविभाज्य” मान्ने तर्क तिनीहरूभन्दा अघिका सबै स्वर्गदूतका हकमा पनि उत्तिकै मान्य छ।

उनी प्रकाशको चौधौँ अध्यायका तीन स्वर्गदूतहरूमा ध्यान केन्द्रित गरिरहेका हुनाले उनले आफ्नै तर्कलाई त्यसको अन्तिम निष्कर्षसम्म पुर्‍याएनन्। अन्ततः, पाँचौँ, छैटौँ र सातौँ विपत्तिका तुरहीहरूलाई प्रकाशको चौधौँ अध्यायका तीन स्वर्गदूतहरूसँग जोड्न उनले प्रयोग गरेको तर्कमा तुरहीहरूको क्रमलाई पछ्याउँदै सात तुरही फुक्ने स्वर्गदूतहरूमध्ये पहिलोसम्मै फर्केर जानु पनि समावेश थियो।

स्वर्गदूतहरूको शृङ्खला तुरही फुक्ने “सात” स्वर्गदूतहरूबाट सुरु हुन्छ, र प्रकाशको पुस्तकमा स्वर्गदूतहरूको क्रम पहिलो तुरहीदेखि सुरु भई पशुको छापसम्बन्धी तेस्रो स्वर्गदूतको चेतावनीसम्मै निरन्तर अघि बढ्छ। पहिला चार तुरहीहरू र अन्तिम तीन विपत्तिका तुरहीहरूबीच भिन्नता औँल्याउने कुरामा जोन्स सही छन्, किनकि त्यो “चार र तीन” को भविष्यसूचक संरचना मण्डलीहरू र मोहोरहरूमा पनि पाइन्छ। प्रकाशको पुस्तकका तीन साक्षीका आधारमा यो कुरा स्थापित गर्दा, देख्न चाहनेहरूले प्रतीकका रूपमा रहेको सातभित्र प्रतीकका रूपमा चार र प्रतीकका रूपमा तीन पनि समावेश छन् भन्ने कुरा देख्न सक्छन्।

हालैका दिनहरूमा हामीले औँल्याउँदै आएको कुरा के हो भने, प्रकाशको पुस्तकको चौधौँ अध्यायका पहिलो र दोस्रो स्वर्गदूतहरू पहिलो र दोस्रो विपत्तिसँग सम्बन्धित इस्लामबारेको एउटा समयसम्बन्धी भविष्यवाणीद्वारा सशक्त पारिन्छन्, र तेस्रो स्वर्गदूतको सशक्तीकरण भने ९/११ मा तेस्रो विपत्तिको पूर्तिद्वारा सम्पन्न हुन्छ। जोन्सले गरेको अनुप्रयोगले (यद्यपि उनले मैले उठाएको बुँदा उठाएका थिएनन्) स्पष्ट पार्ने कुरा के हो भने, प्रकाशको पुस्तकको आठौँ अध्यायका पहिलो तुरहीका स्वर्गदूतदेखि एघारौँ अध्यायको तेस्रो विपत्तिको तुरहीसम्मका प्रत्येक स्वर्गदूत चौधौँ अध्यायका तीन स्वर्गदूतहरूसँग अविभाज्य रूपमा जोडिएका छन्। तिनीहरू एउटै भविष्यवाणीय क्रमरेखाभित्रका प्रतीकहरू हुन्। प्रत्येक स्वर्गदूतले प्रतिनिधित्व गर्ने विभिन्न भूमिकाहरू बुझ्न तिनीहरूलाई त्यसै रूपमा पहिचान गर्नैपर्छ। त्यसैले, जसरी सात मण्डलीहरू, छापहरू र तुरहीहरूले सातलाई, साथै सात (मण्डलीहरू, छापहरू र तुरहीहरू) को समग्र प्रतीकात्मकताभित्र चार र तीनको प्रतीकलाई पनि प्रतिनिधित्व गर्छन्, त्यसरी नै सात तुरहीका स्वर्गदूतहरूमध्ये पहिलोदेखि लिएर तेस्रो स्वर्गदूतसम्मका स्वर्गदूतहरूको क्रमरेखालाई समग्र रूपमा विचार गर्नुपर्छ। यसबाट एघार स्वर्गदूतहरूको एउटा क्रमरेखाको पहिचान हुन्छ।

प्रकाशको पुस्तक अध्याय चौधका तीन स्वर्गदूतहरूले न्यायको आरम्भको घोषणा गर्ने मिलेराइटहरूको चेतावनी-सन्देशलाई प्रतिनिधित्व गर्छन्, र त्यसपछिका रूपमा न्यायको समाप्तिको घोषणा गरिरहेको एक लाख चवालीस हजारको चेतावनी-सन्देशलाई पनि प्रतिनिधित्व गर्छन्।

सातवटा तुरहीहरूले ती शक्तिहरूलाई जनाउँछन्, जसलाई परमेश्वरले सूर्यपूजालाई लागू गर्ने जातिहरूमाथि न्याय ल्याउन आफ्नो प्रबन्धद्वारा प्रयोग गर्नुभयो।

पहिला चार तुरहीहरूले सन् ४७६ सम्ममा पश्चिमी रोमको क्रमिक पतनलाई पहिचान गर्छन्।

पाँचौँ र छैटौँले सन् 1449 देखि 1453 सम्म पूर्वी रोमको पतनलाई संकेत गर्छन्।

अन्तिम तीन तुरहीहरूले तीन विपत्तिका इस्लामलाई प्रतिनिधित्व गर्छन्।

प्रकाशको पुस्तकको दसौँ अध्यायमा वर्णित स्वर्गदूत ख्रीष्ट हुनुहुन्छ, जो प्रारम्भमा आन्दोलनलाई सामर्थ्य प्रदान गर्न ओर्लनुहुन्छ, र अन्त्यमा आन्दोलनलाई सामर्थ्य प्रदान गर्न उहाँ प्रकाशको पुस्तकको अठारौँ अध्यायमा फेरि ओर्लनुहुन्छ।

सातौँ तुरही अक्टोबर २२, १८४४ मा न्यायको आरम्भसँगै बज्न थाल्यो, जुन प्रतिरूपात्मक प्रायश्चित्तको दिन हो। जुबलीको तुरही प्रायश्चित्तको दिनमा बजाइनुपर्ने थियो। त्यसकारण न्यायको समयमा दुईवटा तुरही बजाइन्छन्: जुबलीको तुरही र सातौँ तुरही।

लैव्यव्यवस्थाको ठीक अर्को अध्यायमा अवस्थित “सात पल्ट” इस्राएलको तितरबितर पारिने प्रसङ्गलाई चिनाउने सन्दर्भ, प्रायश्चित्तको दिनमा जुबिलीको तुरही फुक्नुपर्ने आज्ञासम्म ल्याउने पदहरूमा प्रस्तुत गरिएको छ।

जब मिलरले छब्बीसौँ अध्यायमा भूमिको निम्ति निर्धारित विश्राम-दिन, अर्थात् शबाथ, भङ्ग गरेको कारण इस्राएलमाथि आएको न्यायलाई बुझे, तब उनले “एक दिनले एक वर्षलाई जनाउँछ” भन्ने सिद्धान्त लागू गरे र एक वर्ष तीन सय साठी दिनको हुन्छ, तथा सात गुणा तीन सय साठी भनेको करार भङ्ग गरेको दण्डस्वरूप दुई हजार पाँच सय बीस वर्ष हुने कुरा पत्ता लगाए। यो नै उनले पत्ता लगाएको पहिलो भविष्यवाणीसम्बन्धी सत्य थियो। यही ती सत्यहरूको जग हो, जसले मिलरको कार्यद्वारा ख्रीष्टले राख्नुभएको जगको निर्माण गर्‍यो। जुबिलीको तुरही छुटकारा र स्वतन्त्रताको घोषणा हो।

सातौँ तुरही तेस्रो हायको इस्लाम हो।

इस्लामको सातौँ तुरही बाह्य भविष्यवाणीसम्बन्धी सत्य हो, र जुबिलीको तुरही विश्वासद्वारा धर्मी ठहराइने—अर्थात् पापबाट छुटकाराको—आन्तरिक भविष्यवाणीसम्बन्धी सत्य हो, जसलाई सिस्टर ह्वाइटका अनुसार सत्यतामा तेस्रो स्वर्गदूत भनिएको छ। सातौँ तुरही बजिरहेको अवधिमा, “तिमीहरूभित्र ख्रीष्ट, महिमाको आशा” भन्ने रहस्य सिद्ध पारिनेछ, जब ख्रीष्टले आफ्नो दिव्यत्वलाई एक लाख चवालीस हजार जनाको मानवतासँग एकताबद्ध गर्नुहुनेछ। त्यसपछि परमेश्वरको छाप प्राप्त गर्नेहरूले चेतावनीको तुरही-सन्देश घोषणा गर्नेछन्, जसलाई तेस्रो धिक्कारको रूपमा पनि, तथा तेस्रो स्वर्गदूतको चेतावनीको रूपमा पनि प्रतिरूपित गरिएको छ। जब त्यो स्वर्गदूत, जो येशू ख्रीष्ट स्वयंभन्दा कम व्यक्तित्व हुनुहुन्न, आफ्नो हातमा सन्देश लिएर ओर्लनुहुन्छ, तब तेस्रो धिक्कारले तेस्रो स्वर्गदूतको सन्देशलाई सामर्थ्य प्रदान गर्दछ।

जब हामी यो पहिचान गर्छौं कि पहिलो र दोस्रो हायको समयसम्बन्धी भविष्यवाणीले पहिलो स्वर्गदूतको सन्देशलाई सामर्थ्य प्रदान गर्‍यो, र तेस्रो हायको भविष्यवाणीले तेस्रो स्वर्गदूतको सन्देशलाई सामर्थ्य प्रदान गर्दछ, तब हामी तुरहीहरूलाई ‘आइतबार-पालनको प्रवर्तनको प्रत्युत्तरस्वरूप रोममाथि ल्याइएका न्यायहरू’ का रूपमा पहिचान गरिरहेका हुन्छौं। ती ईश्वरीय न्यायहरू, विशेषतः अन्तिम तीन हाय-तुरहीहरू, प्रकाश १४ का तीन स्वर्गदूतहरूको चेतावनी-सन्देशसँग मिल्छन् र समानान्तर रूपमा चल्छन्। मिलेराइट इतिहासमा दुई हाय र दुई स्वर्गदूत, र एक लाख चौवालीस हजारको इतिहासमा तेस्रो हाय र तेस्रो स्वर्गदूत। पहिलो र दोस्रो स्वर्गदूतहरूको प्रारम्भिक इतिहासमा, न्यायको उद्घाटनको सन्देशलाई पहिलो र दोस्रो हायसम्बन्धी इस्लामको एक पूर्तिद्वारा सामर्थ्य प्रदान गरिएको थियो। तेस्रो स्वर्गदूतको अन्तिम इतिहासमा, न्यायको समापनको घोषणा गर्ने सन्देशलाई तेस्रो हायसम्बन्धी इस्लामको एक पूर्तिद्वारा सामर्थ्य प्रदान गरिएको थियो।

सुरु र अन्त्यमा भएको सामर्थ्यप्रदानलाई प्रकाश दस र अठारको स्वर्गदूतद्वारा प्रतिनिधित्व गरिएको थियो, “जो येशू ख्रीष्टभन्दा कम कुनै व्यक्तित्व हुनुहुन्नथ्यो।” इस्लामको बाह्य सन्देश र न्यायको आन्तरिक सन्देश बाह्य तेस्रो हाय तुरही हो, र न्यायको आन्तरिक सन्देश तेस्रो स्वर्गदूतको तुरही हो। इस्लामको बाह्य तुरही दुई हजार पाँच सय बीस वर्षको अगमवाणी हो, र तेस्रो स्वर्गदूतको आन्तरिक तुरही तेईस सय वर्ष हो। दुवै मृतकहरूको न्यायको उद्घाटनमा आइपुगे र बजाइए, र दुवै फेरि जीवितहरूको न्यायको उद्घाटनमा आइपुगे।

प्रकाशको पुस्तकको दसौँ अध्यायको स्वर्गदूत इस्लामसम्बन्धी भविष्यवाणीको पूर्तिमा सन् १८४० को अगस्ट ११ मा अवतरित भयो, र यसो गर्दा त्यस स्वर्गदूतले इस्लामसम्बन्धी भविष्यवाणीको एक पूर्तिसहित प्रकाशको पुस्तकको अठारौँ अध्यायको स्वर्गदूतको अवतरणको प्रतिरूप प्रस्तुत गर्‍यो। सन् ३२१ मा आइतबारको व्यवस्थासम्बन्धी विद्रोहमाथि, र त्यसपछि फेरि सन् ५३८ मा भएको विद्रोहमाथि परमेश्वरको न्याय पहिलो छ वटा तुरहीद्वारा प्रतिनिधित्व गरिएको छ, र चाँडै आउन लागेको आइतबारको व्यवस्थासम्बन्धी विद्रोहमाथिको उहाँको न्याय सातौँ तुरहीद्वारा प्रतिनिधित्व गरिएको छ, जुन तेस्रो हाय पनि हो र तेस्रो स्वर्गदूत पनि हो। अक्टोबर २२, १८४४ मा न्यायको आरम्भसम्बन्धी चेतावनीको सन्देश र 9/11 मा जीवितहरूको न्यायसम्बन्धी चेतावनीको सन्देश—यी दुवै जोन्सले प्रस्तुत गरेको क्रमअनुसार सातौँ स्वर्गदूतद्वारा सामर्थ्यवान् बनाइएका थिए। आठौँ र नवौँ अध्यायमा छ वटा तुरहीका स्वर्गदूतहरू छन्; त्यसपछि दसौँ अध्यायमा त्यो स्वर्गदूत अवतरित हुन्छ, जो येशू ख्रीष्टभन्दा कम व्यक्तित्व होइन। स्वर्गदूतहरूको क्रमशृङ्खलामा उहाँ सातौँ हुनुहुन्छ, जसको पछि एघारौँ अध्यायमा तेस्रो हाय आउँछ, जुन सातौँ तुरही हो, जसले सन् १८४४ मा बज्न आरम्भ गर्‍यो, तर प्रकाशको पुस्तकको चौधौँ अध्यायमा नवौँ, दशौँ र एघारौँ स्वर्गदूतहरूतर्फ लैजाने स्वर्गदूतहरूको शृङ्खलामा त्यो आठौँ हो।

तेस्रो स्वर्गदूतको सन्देशलाई पहिलो र दोस्रो स्वर्गदूतका सन्देशहरूबाट पृथक् गर्न सकिँदैन, तर यसलाई परमेश्वरको धर्मत्यागमाथिको न्यायका सातवटा तुरहीहरूबाट पनि अलग गर्न सकिँदैन। प्रकाशको पुस्तकको आठौँ अध्यायमा उल्लिखित न्यायका पहिलो चार तुरहीहरूले सन् ३२१ मा कन्स्टान्टिनद्वारा जारी गरिएको पहिलो आइतबार-सम्बन्धी व्यवस्थापश्चात् पश्चिमी रोमको क्रमिक पतनलाई पहिचान गर्छन्, र यसको आरम्भ सन् ३३० मा उनले साम्राज्यलाई पूर्व र पश्चिममा विभाजन गरेदेखि भएको थियो।

राष्ट्रिय धर्मत्यागले राष्ट्रिय विनाश निम्त्याउँछ भन्ने सिद्धान्त कन्स्टन्टाइनको राष्ट्रमा सुरुका चार तुरहीहरूदेखि चरितार्थ हुन थाल्यो, जसले सन् ४७६ सम्ममा पश्चिमी रोमको अन्त गरे। पूर्वी रोमको अन्त सन् १४५३ मा भयो, यद्यपि भविष्यवाणीको दृष्टिले यसले सन् १४४९ जुलाई २७ मै आफ्नो राष्ट्रिय सार्वभौमसत्ता गुमाइसकेको थियो। एकै रातमा धराशायी पारिएको बेबिलोनको विपरीत, पश्चिमी र पूर्वी दुवै रोमको अन्त क्रमिक रूपमा गरियो। सुरुका चार तुरहीहरूअन्तर्गत सन् ४७६ सम्ममा भएको पश्चिमी रोमको पतनले चार तुरहीहरूअन्तर्गत हुने संयुक्त राज्य अमेरिकाको पतनलाई प्रतिनिधित्व गर्छ, जसले एक स्तरमा संयुक्त राज्य अमेरिकाका ती चार पुस्तालाई प्रतिनिधित्व गर्छ, जुन सन् १७९८ मा सुरु भए र आइतबारे कानुनसँगै समाप्त हुन्छन्। ती चार पुस्ता एड्भेन्टवादका चार पुस्तासँग समानान्तर छन्, जुन प्रकाशको पुस्तकको दोस्रो अध्यायका सुरुका चार मण्डलीहरू, इजकिएलको आठौँ अध्यायका तीव्रता बढ्दै जाने चार घृणित कार्यहरू र योएलको पुस्तकमा उल्लिखित फट्याङ्ग्राका चार लहरहरूसँग समानान्तर छन्।

पाँचौँ र छैटौँ तुरहीले पूर्वी रोमको पतन गराए, र पश्चिमी रोमसँगको भविष्यवाणीय सम्बन्धमा पूर्वी रोमले राज्यसत्ताको प्रतिनिधित्व गर्छ। पश्चिमी रोमले मण्डलीको प्रतिनिधित्व गर्छ। पश्चिमी रोमले संयुक्त राज्य अमेरिकाको पनि प्रतिनिधित्व गर्छ, जसलाई पश्चिमी रोमलाई जस्तै पहिले अधीनमा पारिन्छ।

पहिला चार तुरहीले अमेरिकी इतिहासका चार पुस्तालाई प्रतिनिधित्व गर्छन्, र जब संयुक्त राज्य अमेरिका पतन हुन्छ, तब दानिय्येल ११ को पद ४१ को गौरवशाली देश भर्खरै पतन भएको हुन्छ, र त्यसपछिको अर्को अवरोध मिश्र हो, जो संसारका बाँकी राष्ट्रहरूको प्रतीक हो। तब संयुक्त राष्ट्रसंघ, जो ती दस राजाहरू हुन्, प्रकाश १७ मा भनिएझैँ ‘अल्पकाल—एक घण्टा’ का लागि आफ्नो सातौँ राज्य पापतन्त्रलाई दिन सहमत हुन्छन्। यो हेरोदको जन्मदिनको भोजमा घटित हुन्छ, जब उसले आफ्नो राज्यको आधा भाग दिने प्रतिज्ञा गर्दछ। हेरोदको जन्मदिनको भोजमा, त्यही घण्टामा पर्खालको पलस्तरमाथि लेखाइ प्रकट हुन्छ, र बेलशज्जर मारिन्छ। त्यो घण्टा आइतबारको व्यवस्थामा आइपुग्छ र मानव अनुग्रह-अवधिको समाप्तिसम्म जारी रहन्छ। सातौँ राज्य विजय गरिन्छ, जसको पूर्वछाया सन् १४५३ मा ढलेका कन्स्टान्टिनोपलका पर्खालहरूको विनाशद्वारा देखाइएको छ। संयुक्त राज्य अमेरिकामा आइतबारको व्यवस्थादेखि, जसको पूर्वछाया १४४९ ले दिएको छ, सन् १४५३ मा कन्स्टान्टिनोपलको पतनसम्म चार प्रतीकात्मक वर्ष हुन्छन्। पापतन्त्रले आफ्नो घातक घाउ सन् १७९८ मा प्राप्त गर्‍यो।

दानिएल ११:४० मा पापसत्ता सन् १७९८ मा, अन्तको समयमा, पतन भयो। त्यसपछि दक्षिणका राजा सन् १९८९ मा, अन्तको समयमा, पतन भए। पद ४१ मा संयुक्त राज्य अमेरिका पतन हुन्छ, पद ४२ मा मिस्र पतन हुन्छ, र पद ४५ मा पापसत्ता आफ्नो दोस्रो तथा अन्तिम पतनमा पुग्छ।

एकतालीसौँ पदमा संयुक्त राज्य अमेरिका (झूटा अगमवक्ता) को पतन 1449 द्वारा पूर्वछायाङ्कित गरिएको थियो, र बयालीसौँ पदमा मिश्र (नाग) को पतन 1453 द्वारा पूर्वछायाङ्कित गरिएको थियो, अनि पोपतन्त्र (पशु) 1798 द्वारा पूर्वछायाङ्कित रूपमा सहायता गर्न कोही नभई आफ्नो अन्तमा पुग्दछ। झूटा अगमवक्ता र नागलाई तुरहीका शक्तिहरूद्वारा तल झारिन्छ, र पशुलाई नागको शक्तिद्वारा तल झारिन्छ।

चार सङ्ख्या एउटा राज्यको विघटनको प्रतीक हो। अलेक्जेन्डरको राज्य चारवटा राज्यमा विघटित भयो, मिश्रको पतन चौथो पुस्तामा लाल समुद्रमा भयो, र इजकिएलको आठौँ अध्यायमा उल्लिखित चौथो घृणित कार्यमा इस्राएलले सूर्यलाई दण्डवत् गरिरहेको छ। पृथ्वीबाट निस्केको पशुमा रहेका प्रोटेस्टेन्टवाद र गणतन्त्रवादका चार पुस्ता सन् १७९८ मा सुरु भए र दुवै सिङको हकमा चाँडै आउन लागेको आइतबारे कानुनसँगै समाप्त हुन्छन्। इजकिएलमा उल्लिखित यरूशलेममाथिका चार कठोर दण्डहरूले संयुक्त राज्य अमेरिकामाथिका चार दण्डहरूको चित्रण गर्छन्, र बाइबलको भविष्यवाणीको छैटौँ राज्यमाथिका ती चार दण्डहरूले सन् १४४९ देखि १४५३ सम्मका चार वर्षको प्रतीकात्मक प्रतिनिधित्व गर्छन्, जब बाइबलको भविष्यवाणीको सातौँ राज्यले टुरोसकी वेश्याको शासन रहेको चर्च र राज्यबीचको सम्बन्धअन्तर्गत आफ्नो राज्यको आधा भाग पोपतन्त्रलाई दिन सहमति जनाउँछ।

१४४९ देखि १४५३ सम्मका चार वर्षहरूले आइतबारको व्यवस्थाको समयमा सातौँ राज्यको पतनलाई प्रतिनिधित्व गर्छन्, र तिनले आइतबारको व्यवस्थादेखि अनुग्रहको समय बन्द नहुँदासम्म आठौँ राज्यको पतनको अवधिलाई पनि प्रतिनिधित्व गर्छन्। मिश्रको विजय, जो संसार हो र साथै त्यो अजिङ्गर पनि हो जो पापतन्त्रलाई दिइएको छ, १४४९ देखि १४५३ सम्मका चार वर्षहरूले प्रतीकित गरेको अवधिको आरम्भमा रहेको एक फ्र्याक्टल हो। यसले आइतबारको व्यवस्थाको समयमा कन्स्टान्टिनोपलको पतनलाई चिह्नित गर्दछ, र फेरि माइकल उठि खडा हुँदा पनि। माइकल उठि खडा हुँदा प्रेरणाअनुसार ती चार स्वर्गदूतहरू पूर्ण रूपमा मुक्त गरिन्छन्।

अलेक्जेन्डरको राज्यका चार भाग, पश्चिमी रोममाथि चार तुरही, पूर्वी रोममाथि छोडिएका चार बतास, यरूशलेममाथि चार भीषण न्याय-दण्ड, अनि पोपतन्त्रलाई सहायता गर्ने कोही नभई त्यसको अन्त हुँदा छोडिने चार बतास। यी भविष्यसूचक प्रतीकहरूलाई यसरी प्रस्तुत गरेपछि, हामी दोस्रो विपत्तिलाई चाँडै आउन लागेको आइतबारे कानूनको समयमा लागू गर्ने सन्दर्भमा विचार गर्नेछौँ।

१४३९ मा, फ्लोरेन्स परिषद्‌मा (जसलाई फ्लोरेन्सको एकता पनि भनिन्छ), पूर्वी अर्तोडक्स चर्चका प्रतिनिधिहरूले (बाइजेन्टाइन सम्राट जोन अष्टम पलाइओलोगोस र कन्स्टान्टिनोपलका पाट्रिआर्कको नेतृत्वमा) रोमन क्याथोलिक चर्चसँग एकताको औपचारिक आदेशपत्रमा हस्ताक्षर गरे। उनीहरूले रोमका पोपलाई सम्पूर्ण चर्चको प्रमुख (सर्वोच्च अधिकार)का रूपमा मान्यता दिन सहमति जनाए।

सम्राट र पाट्रिआर्कले नाइसिन धर्मघोषणामा रहेको “फिलिओक्वे खण्ड” स्वीकार गरे, जुन नाइसिन धर्मघोषणामा गरिएको एक थप थियो, र जसले पवित्र आत्मा पिता र पुत्रबाट प्रस्थान गर्नुहुन्छ भनी प्रतिपादन गर्थ्यो। नाइसिन धर्मघोषणा क्याथोलिक विश्वासको इतिहासभित्रका सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण र व्यापक रूपमा प्रयोग हुने घोषणाहरू मध्ये एक हो। नाइसिन धर्मघोषणा क्याथोलिक विश्वासका मूलभूत मान्यताहरूको औपचारिक सारांश हो। यो मूलतः येशू ख्रीष्ट को हुनुहुन्छ भन्ने सत्यको प्रतिरक्षा गर्न लेखिएको थियो। सन् ३२५ मा एउटा ठूलो विवाद उत्पन्न भयो, किनकि एरियस नामक एक पूजाहारीले येशू पिता परमेश्वरद्वारा सृष्टि गरिनुभएको थियो र पूर्ण रूपमा परमेश्वर हुनुहुन्न भनेर सिकाएका थिए।

सम्राट् कन्स्टान्टिनले यो विवाद समाधान गर्न निकाइयाको प्रथम परिषद् आह्वान गरे। परिषद्ले येशू पूर्णतः परमेश्वर हुनुहुन्छ र पितासँग “एउटै सारतत्त्वका” हुनुहुन्छ भनी दृढतापूर्वक पुष्टि गर्‍यो। पछि सन् ३८१ मा कन्स्टान्टिनोपलको परिषद्‌मा यस विश्वास-सारलाई विस्तार गरियो। यस बिन्दुमा ध्यान दिनुपर्ने कुरा के हो भने निकाइयाको विश्वास-सार कन्स्टान्टिन प्रथमको ऐतिहासिक कालखण्डमा स्थापित भएको थियो, र यो अन्तिम कन्स्टान्टिनका लागि पनि एउटा मुद्दा बन्ने थियो। ती अन्तिम कन्स्टान्टिन कन्स्टान्टिन एघारौँ थिए, जो पूर्वी बाइजान्टिन साम्राज्यका अन्तिम सम्राट् थिए। कन्स्टान्टिन महान्, जो प्रथम कन्स्टान्टिन थिए, बाइबलका भविष्यवाणीहरूमा बारम्बार एउटा विषयका रूपमा प्रस्तुत गरिएका छन्। उनी पूर्वी साम्राज्यको आरम्भका शासक हुन् र त्यसैले पूर्वी साम्राज्यको अन्त्यका शासकको पूर्वप्रतिरूप हुन्। अल्फा र ओमेगाको सिद्धान्त बुझ्ने भविष्यवाणीका अध्येताले निकाइयाको विश्वास-सार आरम्भ र अन्त्य दुवैको इतिहासको एउटा तत्त्व हो भन्ने तथ्यलाई ध्यानमा राख्नैपर्छ।

३८१ मा, नाइसिन धर्मस्वीकारलाई प्रायश्चित्तलोकको सिद्धान्त, युखारिस्टको सिद्धान्त, तथा युखारिस्टका लागि अखमिरी रोटीको प्रयोग—जो ल्याटिन प्रचलन थियो—को स्वीकृतिसहित अद्यावधिक गरियो। ३८१ को धर्मस्वीकारले आदिम पाप र परलोकसम्बन्धी क्याथोलिक समझलाई पनि स्वीकार गर्‍यो। यसको समापन यस महत्त्वपूर्ण वाक्यसँग भयो: “हामी यो पनि परिभाषित गर्दछौँ कि पवित्र प्रेरितिक आसन र रोमी पोपले समस्त संसारमाथि प्रधानता धारण गर्दछ र ख्रीष्टका सच्चा प्रतिनिधि हुन्।”

फ्लोरेन्सको परिषदमा अर्को अद्यावधिक गरिएको संस्करण ६ जुलाई १४३९ मा हस्ताक्षर गरियो, जुन १४५३ मा कन्स्टान्टिनोपल ओटोमन तुर्कहरूको हातमा पतन हुनुभन्दा १४ वर्ष अघिको घटना थियो। यो एकता तीव्र राजनीतिक दबाबमुनि हस्ताक्षर गरिएको थियो। बाइजेन्टाइन साम्राज्य अगाडि बढिरहेका ओटोमनहरूको विरुद्ध पश्चिमबाट सैन्य सहायता पाउन अत्यन्त व्याकुल थियो। जब युनानी प्रतिनिधिहरू आफ्ना घर फर्किए, पूर्वमा रहेका अधिकांश पादरीवर्ग, सन्यासीहरू, र साधारण जनताद्वारा उक्त सहमति कडा रूपमा अस्वीकृत गरियो। त्यसमा हस्ताक्षर गर्ने अधिकांश बिशपहरूले पछि आफ्नो समर्थन फिर्ता लिए। यो एकता कहिल्यै पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन भएन र त्यसपछिका वर्षहरूमा पूर्वीय अर्थोडक्स चर्चद्वारा औपचारिक रूपमा अस्वीकार गरियो। १४५३ मा कन्स्टान्टिनोपल पतन हुँदासम्म, उक्त एकता व्यवहारतः पहिल्यै विघटित भइसकेको थियो। गहिरा धर्मशास्त्रीय, सांस्कृतिक, र जनस्तरीय प्रतिरोधका कारण असफल भएको एक राजनीतिक एकताका रूपमा इतिहासकारहरूले यसलाई प्रायः वर्णन गर्छन्।

सन् ३२५ मा नाइसियाको प्रथम महासभामा नाइसियाली विश्वास-सूत्र स्वीकार गरियो। यो घटना सन् ३३० भन्दा पाँच वर्षअघि पर्छ, जुन वर्ष दानिएलको एघारौँ अध्याय, चौबीसौँ पदमा एक “समय” का रूपमा दर्शाइएको ३६० वर्षको अवधि समाप्त भएको थियो।

ईसापूर्व ३१ र सन् ३३० दुवै वर्षले दानिएलको एघारौँ अध्यायका सत्ताइसौँ र उनन्तीसौँ पदहरूमा उल्लिखित “निर्धारित समय”लाई जनाउँछन्।

पूर्वी रोमको भविष्यवाणीय कालरेखाको आरम्भ (३३०) र अन्त्य (१४४९–१४५३) को प्रतिनिधित्व कन्स्टेन्टाइन नाम भएका प्रथम र अन्तिम सम्राटहरूले गर्छन्। बाइजान्टिन साम्राज्य भनिने पूर्वी रोमको भविष्यवाणीय कालरेखाको अल्फा र ओमेगा, ईसापूर्व ३१ मा भएको एक्टियमको युद्धदेखि सन् ३३० सम्म साम्राज्यीय रोमले सर्वोच्च प्रभुत्वसहित शासन गरेको तीन सय साठी वर्षको अन्त्यसँग र त्यसपछि सन् १४५३ सम्मको अवधिसँग जोडिएका छन्। ईसापूर्व ३१ मा भएको एक्टियमको युद्धअघि मार्क एन्टोनी र अगस्टस सिजरले एउटै मेजमा बसेर झूट बोले, तर ती झूटहरू सफल भएनन्। सन् ३३० अघि, सन् ३२५ मा, नाइसीन विश्वासघोषणा अपनाइयो। सन् १४५३ अघि त्यही नाइसीन विश्वासघोषणाकै परिमार्जित संस्करण अपनाइयो। ईसापूर्व ३१ अघि दुई राजनीतिक व्यक्तित्वहरूले एउटै मेजमा झूट बोले। सन् ३२५ मा एउटै मेजमा आत्मिक झूटहरू बोलिए। ती दुई साक्षीले सन् १४३९ मा फ्लोरेन्सको परिषद्‌मा अपनाइएका राजनीतिक र आत्मिक झूटहरूको पहिचान गर्छन्। त्यो परिमार्जित नाइसीन विश्वासघोषणालाई एकताको आदेशपत्र भनियो।

एउटै मेजमा बोलिएका झूटहरूको पहिलो मार्गचिह्न ईसापूर्व ३१ भन्दा अघि देखा परेको थियो र त्यो मूर्तिपूजक रोमका दुई राजनीतिक गुटहरूबीचको थियो। ती झूटहरूका निम्ति निर्धारित समय ईसापूर्व ३१ थियो, र त्यसमा रोमको प्रतीक अगस्टस मिश्रको प्रतिनिधित्व गर्ने एक पुरुष र एक स्त्रीको गठबन्धनविरुद्ध उभिएका थिए। झूटहरूको दोस्रो शृङ्खला सन् ३२५ मा थियो, र निर्धारित समय सन् ३३० थियो। झूटहरूको तेस्रो शृङ्खला सन् १४३९ मा थियो, र निर्धारित समय सन् १४४९–१४५३ थियो। सन् १४३९ मा मेजमा बसेकाहरूले पश्चिमी र पूर्वी रोमको प्रतिनिधित्व गरेका थिए, र पूर्वी रोमले एउटा धार्मिक तर्कमा सहमति जनाएर राजनीतिक लक्ष्य हासिल गर्न खोजिरहेको थियो। ईसापूर्व ३१, त्यसपछि सन् ३३० र त्यसपछि सन् १४५३ ले रोमको रेखाको तीनपटकको अनुप्रयोगलाई जनाउँछन्।

मार्क एन्टोनी र क्लियोपेट्राको गठबन्धनले उत्पन्न गरेको राजनीतिक खतरा सन् ३२५ मा एरियनवादरूपी विधर्मले उत्पन्न गरेको आत्मिक खतराको पूर्वप्रतिरूप थियो, जुन फेरि सन् १४३९ मा इस्लामी तुर्कहरूले उत्पन्न गरेको राजनीतिक तथा धार्मिक खतराको पूर्वप्रतिरूप थियो।

निसियाको धर्मस्वीकारका सिद्धान्तहरू झूट हुन्, र तिनमा कुनै सत्य छैन। सन् १४३९ को जुलाई ६ मा, फ्लोरेन्सको महासभामा हस्ताक्षर गरिएको दस्तावेजलाई एकताको अध्यादेश भनिन्थ्यो, र त्यसले उही झूटहरू तथा त्यसभन्दा पनि बढी कुराहरूको प्रतिनिधित्व गर्दथ्यो। जब प्रतिनिधिहरू सन् १४३९ मा कन्स्टान्टिनोपल फर्किए, उनीहरूलाई क्रोध र विश्वासघातका आरोपहरूका साथ सामना गरियो। यो उक्ति चारैतिर फैलियो: “पोपको माइटरभन्दा तुर्की पगडी नै राम्रो।”

यो एकता मुख्यतः यस कारण हस्ताक्षरित गरिएको थियो कि बाइजेन्टाइन सम्राटलाई ओट्टोमानहरूको विरुद्ध पश्चिमी सैन्य सहायताको अत्यन्तै निराशाजनक आवश्यकता थियो। जब यो स्पष्ट भयो कि अत्यन्त थोरै (वा कुनै पनि) सैन्य सहायता आउँदै थिएन, तब उक्त एकताप्रतिको समर्थन पूर्णतः लोप भयो। 1450–1451 मा, पूर्वका धेरै सिनोडहरूले उक्त एकतालाई अस्वीकार गरे, र 1453 मा कन्स्टान्टिनोपल पतन भएपछि, उक्त एकता पूर्ण रूपमा परित्याग गरियो। फ्लोरेन्सको एकता-सम्बन्धी डिक्रीको अन्तिम परिणामलाई पूर्वी अर्थोडक्स चर्चले असफल तथा अस्वीकृत परिषद्को रूपमा मान्दछ। यसलाई वैध ठानिँदैन। तथापि, रोमन क्याथोलिक चर्चले अझै पनि यसलाई एक वैध सर्वधर्मसभा मान्दछ।

दोस्रो विपत्तिका भविष्यसूचक विशेषताहरू तेस्रो विपत्तिको इतिहासमा कसरी दोहोरिन्छन् भन्ने बुझ्न हामी तार्किक आधार तयार गर्दैछौँ। पहिलो विपत्तिको एक सय पचास वर्षको भविष्यवाणी सन् १२९९ को जुलाई २७ मा सुरु भयो र सन् १४४९ को जुलाई २७ मा समाप्त भयो।

कन्स्टान्टिन एघारौँ पालाइओलोगोसको जन्म सन् १४०४ मा भएको थियो र उनले सन् १४४९ को जनवरीदेखि सन् १४५३ को मे २९ सम्म शासन गरे। उनी १,१०० वर्षभन्दा बढी समयसम्म अस्तित्वमा रहेको पूर्वी रोमन (बाइजान्टिन) साम्राज्यका अन्तिम सम्राट थिए। सन् १४५३ मा अटोमन घेराबन्दीका बेला उनले मेहमेद द्वितीयको ८०,००० भन्दा बढी सैनिकको सेनाविरुद्ध करिब ७,००० देखि ८,००० रक्षकहरू मात्र लिएर कन्स्टान्टिनोपलको रक्षाको साहसपूर्वक नेतृत्व गरे। सन् १४५३ को मे २९ मा कन्स्टान्टिनोपल अन्ततः पतन हुँदा नगरको पर्खालमा लड्दालड्दै उनको मृत्यु भयो। उनको शवको निश्चित पहिचान कहिल्यै हुन सकेन। उनको मृत्युसँगै रोमन साम्राज्य (ईसापूर्व २७ मा अगस्टसले स्थापना गरेको साम्राज्यको अन्तिम प्रत्यक्ष निरन्तरता) को अन्त्य भयो।

उहाँलाई ग्रीक इतिहास र अर्थोडक्स परम्परामा एक वीर पुरुषका रूपमा स्मरण गरिन्छ—जनश्रुतिमा प्रायः “संगमरमरका सम्राट” भनेर सम्बोधन गरिन्छ (यो विश्वास कि उहाँ एक दिन कन्स्टान्टिनोपललाई उद्धार गर्न फर्कनुहुनेछ)।

जोन अष्टम पालाइओलोगोस (१३९२–१४४८) बाइजान्टिन साम्राज्यका अन्तिमभन्दा अघिल्ला सम्राट थिए, जसले सन् १४२५ देखि १४४८ सम्म शासन गरे। उनी सम्राट मानुएल द्वितीय पालाइओलोगोसका जेठा छोरा र कन्स्टान्टिन एकादशका दाजु थिए। जोन अष्टमले आफ्नो शासनकालको अधिकांश समय मरणासन्न बाइजान्टिन साम्राज्यलाई ओटोमनहरूबाट बचाउन भरमग्दुर प्रयास गर्दै बिताए। सन् १४३९ मा उनी स्वयं इटाली गए र फ्लोरेन्सको धर्मसभाको अध्यक्षता गरे, जहाँ उनले र पूर्वी अर्थोडक्स प्रतिनिधिमण्डलले रोमन क्याथोलिक चर्चसँग पुनः एकताबद्ध हुन र पोपलाई चर्चको प्रमुखका रूपमा स्वीकार गर्न अस्थायी रूपमा सहमति जनाए। कन्स्टान्टिन महान्‌ले पनि निकाइयाको धर्मसभाको अध्यक्षता गरेका थिए। जोन अष्टमले पोपसत्तासँगको यस एकताबाट टर्कहरूविरुद्ध पश्चिमी सैन्य सहायता प्राप्त हुने आशा गरेका थिए, तर कन्स्टान्टिनोपलमा भने यो एकता अत्यन्त अलोकप्रिय थियो र अन्ततः विफल भयो। सन् १४५३ मा कन्स्टान्टिनोपलको पतन हुनुभन्दा केवल पाँच वर्षअघि, सन् १४४८ मा जोन अष्टमको मृत्यु भयो (प्राकृतिक कारणले)। त्यसपछि उनका भाइ कन्स्टान्टिन एकादश सम्राट बने र सहरको रक्षा गर्दागर्दै उनले ज्यान गुमाए।

१४४८ मा जोन अष्टमको मृत्यु भएपछि, उनका भाइ कन्स्टान्टिन एकादशलाई उत्तराधिकारीका रूपमा चुनियो। १४४८ सम्म आइपुग्दा बाइजेन्टिन साम्राज्य एउटा अत्यन्तै सानो आश्रित राज्यमा सीमित भइसकेको थियो, र कन्स्टान्टिनोपलको सिंहासनमा को बस्ने भन्ने कुरामा ओटोमनहरूको उल्लेखनीय प्रभाव थियो। २७ जुलाई १४४९ मा, बाइजेन्टिन साम्राज्यका अन्तिम वर्षहरूमा एक अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण राजनीतिक घटना घट्यो। बाइजेन्टिन सम्राट जोन अष्टम पालायोलोगोसको १४४८ मै पहिले नै मृत्यु भइसकेको थियो। उनका भाइ, कन्स्टान्टिन एकादश पालायोलोगोस (अन्तिम सम्राट), कन्स्टान्टिनोपलमा सम्राट घोषणा गरिए। तथापि, कन्स्टान्टिन एकादश औपचारिक रूपमा सिंहासनारूढ हुनुअघि, उनले ओटोमन सुल्तान (मुराद द्वितीय) समक्ष राजदूतहरू पठाए र शासन गर्ने अनुमति मागे। सुल्तानले त्यो अनुमति प्रदान गरे, र त्यसपछि मात्र कन्स्टान्टिन एकादश औपचारिक रूपमा मुकुटधारण गराइए र सम्राटका रूपमा मान्यता प्राप्त गरे। यस कार्यलाई बाइजेन्टिन स्वतन्त्रताको स्वेच्छिक समर्पणका रूपमा हेरियो। पहिलो पटक, एक बाइजेन्टिन सम्राटले उनले केवल ओटोमन तुर्कहरूको अनुमतिद्वारा मात्र शासन गरिरहेको कुरा खुला रूपमा स्वीकार गरे। त्यसको केवल चार वर्षपछि, १४५३ मा, कन्स्टान्टिनोपल ओटोमनहरूको अधीनमा पर्‍यो।

सन् १४४९ को जुलाई २७ बाट तीन सय एकानब्बे वर्ष र पन्ध्र दिनपछि, सन् १८४० को अगस्ट ११ मा, तुर्कहरूले मिश्रबाट आफूलाई जोगाउन चार महान् युरोपेली शक्तिहरूको अधीनता स्वीकार गरी संरक्षण मागे, र यसरी एक घण्टा, एक दिन, एक महिना र एक वर्षको भविष्यवाणी पूरा गरे। हामीले अब चाँडै आउन लागेको आइतबारको कानुनको समयमा पहिलो र दोस्रो विपत्तिलाई लागू गर्ने तार्किक आधार स्थापित गरेका छौँ। एक लाख चवालीस हजारको प्रतीकका रूपमा पत्रुसले तेस्रो स्वर्गदूतको आन्दोलनको प्रतिनिधित्व गर्छन्, र विलियम मिलरले पहिलो र दोस्रो स्वर्गदूतमा निहित आन्दोलनको प्रतिनिधित्व गर्छन्। दुवै आन्दोलन “साँचाहरू”सँग सम्बन्धित छन्।

हामी अर्को लेखमा निनवेको युद्धलाई अथाह कुण्ड खोल्ने “कुञ्जी”का रूपमा मात्र होइन, दानिएलको एघारौँ अध्यायको सम्पूर्ण साक्ष्यलाई पूर्णतः सुव्यवस्थित क्रममा मिलाउने भविष्यसूचक कुञ्जीका रूपमा पनि हेर्नेछौँ। मिलरको सपनामा पेटिकासँग जोडिएको “कुञ्जी” मिलरको बाइबल अध्ययन गर्ने विधि थियो। तेस्रो स्वर्गदूतको इतिहासमा “पङ्क्तिमाथि पङ्क्ति”सँग संयोजित मिलरवादी इतिहासको प्रमाण-पदाधारित अध्ययन नै त्यो कुञ्जी हो, जसले प्रकाशको नवौँ अध्यायको कुञ्जीलाई चालीसौँ पदको बाह्य सन्देशको लुकेको इतिहास खोल्न र त्यसलाई सुव्यवस्थित क्रममा मिलाउन सक्षम बनाउँछ।

हामी हाम्रो विचार-विमर्श अर्को लेखमा निरन्तरता दिनेछौं।