पद चालीसको लुकेको इतिहास - संख्या सत्रह

तलहीन खाडल खोल्ने “साँचो” निनवेहको युद्ध हो, जसको पूर्ति 627 मा भयो, मोहम्मदको 632 मा मृत्यु हुनुभन्दा पाँच वर्षअघि। पाँच वर्षपछि 637 मा, मुस्लिम सेनाहरूले फारसको राजधानी कब्जा गरे, जो निनवेहको युद्धमा संलग्न दुई महान् महाशक्तिमध्ये एक थियो। यस घटनाले मध्यपूर्वमा शक्ति-सन्तुलनलाई नाटकीय रूपमा परिवर्तन गर्‍यो। 627 मा भएको निनवेहको युद्धले फारसी साम्राज्यको शक्ति क्षीण तुल्यायो, र त्यसको दस वर्षपछि फारसी साम्राज्यको अन्त भयो।

६३२ मा मोहम्मदको मृत्यु भएको एक सय पचास वर्षपछि, ७८२ को अब्बासी अभियानमा, अब्बासी सेनाले (बताइएअनुसार करिब ९५,००० सैनिक) एशिया माइनर (आधुनिक टर्की) स्थित बाइजेन्टिनी भूभागमाथि विशाल आक्रमण प्रारम्भ गर्‍यो। तिनीहरू बोस्फोरस जलडमरूमध्यको पारि, कन्स्टान्टिनोपलको ठीक सामुन्ने रहेको क्राइसोपोलिससम्म पुगे—यसरी बाइजेन्टिनी राजधानीको अत्यन्त नजिक आइपुगे। महारानी आइरिनको अधीनमा रहेका बाइजेन्टिनीहरूले गम्भीर पराजय भोगे। फलस्वरूप, बाइजेन्टिनीहरू एक अपमानजनक तीन-वर्षीय युद्धविराममा हस्ताक्षर गर्न बाध्य भए, जसअनुसार उनीहरूले ठूलो वार्षिक कर (करिब ७०,०००–९०,००० स्वर्ण दिनार) तिर्न, साथै रेशमी वस्त्रहरू र बन्धकहरू सुम्पन सहमति जनाए। यो अभियान आठौँ शताब्दीमा बाइजेन्टिनी भूभागमा भएका अब्बासी अतिक्रमणहरूमध्ये सबैभन्दा ठूलो र सफल अभियानमध्ये एक थियो। यसले अब्बासी खलिफातको बढ्दो शक्ति र बाइजेन्टिनी साम्राज्यको निरन्तर पतनलाई प्रदर्शन गर्‍यो।

प्रकाशितवाक्य अध्याय ९ को पाँचौँ तुरहीमा एक सय पचास वर्षका दुई भिन्न भविष्यवाणीसम्बन्धी अवधिहरू छन्। पहिलो अवधि सन् ६३२ मा मोहम्मदको मृत्युबाट पूर्वी रोमकी महारानी आइरीनको सन् ७८२ मा भएको अपमानसम्म फैलिएको छ। अध्याय ९ ले इस्लामको उदयलाई अत्यन्त विस्तृत रूपमा पहिचान गराउँछ। सन् ६०६ मा जातिहरूको एकीकरणदेखि, सन् ६२७ मा नीनवेहको युद्धसम्म, सन् ६३२ मा मोहम्मदको मृत्युसम्म, अनि त्यसपछि सन् ६३७ मा फारसको पराजयसम्म, इस्लामको उदय र पतनलाई परमेश्वरको भविष्यवाणीमय वचनमा सावधानीपूर्वक अनुक्रमित गरिएको छ। अरबी इस्लाम नै पीडाको पहिलो एक-सय-पचास-वर्षे भविष्यवाणीमा देखाइएको शक्ति हो। सन् ६०६ मा मोहम्मदद्वारा जातिहरूको एकीकरण; त्यसपछि सन् ६२७ मा नीनवेहको “कुञ्जी” युद्ध, त्यसपछि करिब सन् ६२८ तिर फारस र रोम दुवैको पतनबारे मोहम्मदको भविष्यवाणी, अनि त्यसपछि सन् ६३२ मा उनको मृत्यु। यी मितिहरूले इस्लामको रेखामा भएका घटनाहरूको एक विशिष्ट क्रमलाई प्रतिनिधित्व गर्छन्।

मोहम्मदको सन् ६३२ मा मृत्यु भएको एक सय पचास वर्षपछि, इस्लामको शक्तिको आधार अरबबाट टर्कीतर्फ सरेको थियो, किनकि त्यसले पूर्वी रोमलाई निरन्तर पछाडि धकेल्दै कन्स्टान्टिनोपलसम्म पुर्‍यायो। पहिलो धिक्कारले अरबको इस्लामलाई प्रतिनिधित्व गर्‍यो, र दोस्रो धिक्कारले टर्कीको इस्लामलाई प्रतिनिधित्व गर्‍यो। पहिलो धिक्कारभित्र, दुवै एक-सय-पचास-वर्षे समय-भविष्यवाणीहरूले अरबको इस्लाम र टर्कीको इस्लामबीचको भिन्नतालाई पहिचान गर्छन्, ठीक त्यसरी नै जसरी यही सत्यको यही भिन्नता पहिलो र दोस्रो धिक्कारबीचको भेदमा प्रतिनिधित्व गरिएको छ।

पहिलो एक सय पचास वर्ष फारसको पतनसँग आरम्भ भयो र रोम कन्स्टान्टिनोपलका पर्खालभित्र थुनिएको अवस्थामा समाप्त भयो। दोस्रो एक सय पचास वर्षको अवधि निकोमेडियामा उस्मानको (जसलाई ओट्टमन पनि भनिन्छ) विजयसँग आरम्भ भयो। निकोमेडियामा भएको ओटोमन विजयले निकोमेडियाको घेराबन्दीलाई जनाउँछ—यो घेराबन्दी १३३३ देखि १३३७ सम्म आधुनिक टर्कीको इज़्मितस्थित निकोमेडियामा भयो, जब सुल्तान ओरहान गाजी (ओटोमन बेयलिकका संस्थापक उस्मान प्रथमका छोरा) ले बाइजान्टिनहरूको महत्त्वपूर्ण नगर निकोमेडियालाई घेरे। त्यो नगरले केही वर्षसम्म प्रतिरोध गर्‍यो, तर अन्ततः अनिकाल र आपूर्तिको अभावका कारण १३३७ मा आत्मसमर्पण गर्‍यो। बाइजान्टिन सैनिकदललाई कन्स्टान्टिनोपलतर्फ प्रस्थान गर्न अनुमति दिइयो। निकोमेडिया एसिया माइनर (अनातोलिया) मा बाइजान्टिनहरूको अन्तिम प्रमुख गढहरूमध्ये एक थियो। यसको पतनले प्रभावकारी रूपमा पश्चिमी अनातोलियाको अधिकांश भागमाथिको बाइजान्टिन नियन्त्रणको अन्त्य गरिदियो। यस विजयले ओटोमनहरूलाई बिथिनियामा आफ्नो शक्ति सुदृढ गर्न र बोस्फोरस जलडमरूमध्यतर्फ अझ विस्तार गर्न सक्षम तुल्यायो। यो अन्ततः कन्स्टान्टिनोपलमाथि भएको ओटोमन विजयतर्फको एक प्रमुख सोपान थियो (जुन एक शताब्दीभन्दा बढी समयपछि, १४५३ मा, भयो)। यो घेराबन्दीलाई प्रायः ती प्रमुख प्रारम्भिक विजयहरूमध्ये एकका रूपमा हेरिन्छ, जसले सानो ओटोमन बेयलिकलाई उदीयमान क्षेत्रीय शक्तिमा रूपान्तरित गर्‍यो।

अग्रगामीहरूले दानियेल आठ अध्यायको एघारौँ पदमा रहेको “उसको पवित्रस्थानको स्थानलाई ढालियो” भन्ने वाक्यांश कन्स्टान्टिनद्वारा पूरा भएको हो भनी ठीकसँग बुझे र सिकाए।

यहाँ पहिचान गरिएको “पवित्रस्थान” रोम सहरको पन्थियन मन्दिर थियो, र त्यस मन्दिरको “स्थान” रोम थियो। सन् 330 मा कन्स्टान्टिनले आफ्नो साम्राज्यको राजधानी कन्स्टान्टिनोपलमा सार्ने निर्णय गर्दा रोमलाई “भुइँमा फालियो”। एघारौँ पदले प्रकाश 13:2 सँग सम्बन्ध जोड्छ र उही घटनाको पहिचान गर्दछ।

अजिङ्गर मूर्तिपूजक रोम थियो, र मूर्तिपूजक रोमले सन् 330 मा आफ्नो अधिकारको “आसन” रोमी मण्डलीलाई हस्तान्तरण गर्‍यो, जब त्यसले राजधानीलाई पूर्वतिर सार्‍यो; यसरी एक शक्ति-शून्यता छोडियो, जसको पोपवादी मण्डलीले खुसीसाथ लाभ उठायो। जब हामी पूर्वी रोमको रेखा सन् 330 देखि 1453 सम्म आरम्भ गर्छौँ, तब हामी पाउँछौँ कि पूर्वी रोमसम्बन्धी भविष्यवाणीको आरम्भमा रोम नगर कन्स्टान्टिनद्वारा रोमको अस्वीकारका कारण अपमानित भयो। त्यो अपमान पहिलो एक सय पचास वर्षको पीडाको समाप्तिमा, सन् 782 मा महारानी आइरिनसँग पुनः दोहोरियो। ती दुवै अपमानहरू अन्तिम कन्स्टान्टिनद्वारा पनि दोहोरिए।

प्रकाश ९ का पाँचौँ र छैटौँ तुरहीले पूर्वी रोमको पतनका विवरणहरू प्रदान गर्छन्, साथै इस्लामको उदय र पतनको अभिलेख पनि प्रस्तुत गर्छन्। प्रेरणाले हामीलाई दानियल र प्रकाशका पुस्तकहरूमा भएका राज्यहरूको “उदय र पतन” अध्ययन गर्न सूचित गर्दछ। ती राज्यहरूसँग तिनका विशिष्ट “उदय र पतन” सँग सम्बन्धित आफ्नै पृथक् विशेषताहरू छन्। यहूदाको पतन यरूशलेममाथि भएका तीन आक्रमणद्वारा ल्याइयो। हिब्रूहरूलाई बाबेलमा लगियो, र तिनीहरू तीन आदेशहरूअन्तर्गत फर्कने थिए, जसले २,३०० वर्षको आरम्भ गरायो, र त्यसले १७९८ देखि १८४४ सम्म इतिहासमा तीन स्वर्गदूतहरूको आगमनतर्फ पुर्‍यायो। बाबेल एकै रातमा पतन भयो। रोम विघटित भयो, र त्यस विघटनभित्र रोमका दुई पक्षहरू पश्चिमी वा पूर्वी रोमको अवस्थाअन्तर्गत प्रस्तुत गरिए। दानियल ११ को पहिलो तिहाइमा प्टोलमी साम्राज्य र सेल्युसिड साम्राज्यको उदय र पतनले पोपवादी रोमको उदय र पतनको प्रतिरूप प्रस्तुत गर्छ। त्यो साक्ष्य केवल अलेक्जेन्डर र यूनानको विघटनको कथाको निष्कर्ष मात्र हो। रोमभन्दा भिन्न, यूनान चार भागमा विभाजित भयो, जुन अन्ततः दुईमा परिणत भए। रोम पूर्व र पश्चिममा विभाजित भयो, र त्यसपछि पश्चिमी रोम भविष्यवाणीगत रूपमा तीन भागमा विभाजित भयो, जसले रोमको त्रिविध शासनलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। पूर्वी रोमका लागि, कन्स्टान्टिनले आफ्नो राज्य आफ्ना तीन छोराहरूमा विभाजन गरे। स्पष्ट रूपमा पश्चिमी र पूर्वी रोम समानान्तर रेखाहरू हुन्, जसले रोमी मण्डली र रोमी राज्यलाई प्रतिनिधित्व गर्छन्। त्यो द्विविध विभाजनभित्र अझ एउटा त्रिविध विभाजन पनि छ। यूनान चारबाट दुई भयो, बाबेल एकै रातमा पतन भयो, यहूदा तीन आक्रमणद्वारा पतित भयो। इस्लामको सन्दर्भमा, तिनीहरूको “उदय” लाई “मुक्ति” को रूपमा चित्रित गरिएको छ र तिनीहरूको “पतन” लाई “नियन्त्रण” को रूपमा।

३३० देखि ४७६ सम्म पश्चिमी रोमको क्रमिक पतनले १७९८ देखि आइतबारको व्यवस्थासम्म संयुक्त राज्य अमेरिकाको क्रमिक पतनलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। “३३०” वर्ष र “१७९८” वर्ष दुवै दानिएलको पुस्तकमा “ठहराइएको समय” वा “अन्तको समय” भनिने भविष्यवाणीसम्बन्धी मार्गचिन्हहरू हुन्। ३३० ले पश्चिमी र पूर्वी रोमको आरम्भलाई चिह्नित गर्दछ। दुवैको अन्त्य रोमी नेताको अपमान हो, जसरी आरम्भमा कन्स्टान्टिनले रोम सहरलाई अपमानित गरेको थियो। ४७६ एउटा भविष्यवाणीसम्बन्धी अवधिको अन्त्य थियो, जसले रोमको प्रतिष्ठित राजनीतिक संरचना कसरी तीन चरणहरूमा विघटित भयो भन्ने कुरालाई चिह्नित गर्दछ। ३३० मा सहर अस्वीकृत गरिनुबाट आरम्भ भएको त्यो अवधिपछि उनीहरूको समग्र राजनीतिक संरचनाको अपमान भयो—तिनीहरूको गौरवशाली गणतन्त्र, जुन प्राचीन रोमको प्रमुख घमण्डको विषय रहेको थियो, विखण्डित गरियो, र अन्ततः ४७६ मा पुगेर समाप्त भयो, जब त्यसपछि रोममाथि शासन गर्ने कुनै शासक वास्तविक रोमी रक्तवंशबाट हुने थिएन। ३३० वर्षमा सुरु हुने रोमका दुई रेखाहरू, र ती दुई रेखाहरू प्रस्तुत गरिएका खण्डमा, पाँच महिनाका दुई भविष्यवाणीसम्बन्धी रेखाहरू पनि समावेश छन्। पश्चिमी रोमको रेखा क्रमिक अपमानबाट आरम्भ हुन्छ र क्रमिक अपमानमै अन्त्य हुन्छ। पूर्वी रोमको रेखा पनि क्रमिक अपमानबाट आरम्भ हुन्छ र १४४९ मा क्रमिक अपमानमै अन्त्य हुन्छ, जब अन्तिम कन्स्टान्टिनले शासन गर्न अनुमति मागे।

तिनीहरूका माथिको राजा मोहम्मद नै थिए, किनकि उहाँ पहिलो पदमा चिनिनुभएको छ; त्यसैले उहाँ कुनै अर्को इस्लामी व्यक्तित्व होइनन्; उहाँ राजा मोहम्मद नै हुनुहुन्छ, र राजा भनेको एउटा राज्य हो, र इस्लाम मोहम्मदको राज्य हो।

इस्लाम नै ९/११ मा अथाह खाडल खोलेको कुञ्जी हो, र यही नै आइतबारको व्यवस्थाको समयमा अथाह खाडल खोल्ने कुञ्जी हो। छाप लगाइने समयको बीचमा, वैश्वीकरणको अजिङ्गर-पशु पनि अथाह खाडलबाट बाहिर आयो।

हामी अर्को लेखमा अझ अगाडि बढ्नेछौं।