पानियम - संख्या सोह्रौ

दानिएल अध्याय ११ ले बाइबलको भविष्यवाणीको छैटौँ राज्यका अन्तिम राष्ट्रपति रूपमा डोनाल्ड ट्रम्पलाई परिचय गराउँदै आरम्भ हुन्छ। कूरसको तेस्रो वर्षमा, जहाँ यो दर्शन अध्याय १० मा आरम्भ भएको थियो, अध्याय ११ को पहिलो पदमा “also” भन्ने शब्दद्वारा त्यसको पूरकता प्रस्तुत गरिएको छ।

अध्याय एघारको आफ्नो वर्णन सुरु गर्दा गब्रिएल दारियससम्म फर्केर पुग्न र उनलाई कोरेससँग जोड्न सावधान छन्। अध्याय दसदेखि अध्याय बाह्रको अन्तिम पदसम्म एउटै दर्शन निरन्तर रहन्छ, र यसको आरम्भ कोरेसको तेस्रो वर्षमा हुन्छ।

दारियस र कूरसले मिलेर मादी र फारसीहरूको द्वैध राष्ट्रको प्रतीक निर्माण गर्छन्, जसले संयुक्त राज्य अमेरिकामा गणतन्त्रवाद र प्रोटेस्टेन्टवादका द्वैध शक्तिलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ; यसरी, यसले अन्त्यकालको द्वैध प्रतीकलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। हारून र मोशाको जन्मले प्राचीन इस्राएलको आरम्भमा अब्राहामको चार-सय-वर्षीय भविष्यवाणीको अन्त्यकाललाई चिह्नित गर्‍यो; त्यसरी नै, यूहन्ना बप्तिस्मा दिने र ख्रीष्टको जन्मले प्राचीन इस्राएलको अन्त्यमा अन्त्यकालका दुई मार्गचिह्नहरूलाई प्रतिनिधित्व गर्‍यो। येशूले सधैं अन्त्यलाई आरम्भद्वारा चित्रित गर्नुहुन्छ।

दारियस र कुरूशले संयुक्त रूपमा त्यस वेमार्कलाई प्रतिनिधित्व गर्छन्, जुन अन्त्यको समयको रूपमा प्रतिनिधित्व गरिएको छ, जब बाबेलमा सत्तरी वर्षको बन्धुवास समाप्त भयो।

दारियस र साइरसले 1798 र 1799 वर्षहरूको प्रतीकात्मक रूप लिन्छन्, जसले अन्तको समयलाई जनाउँछ, जब आत्मिक बाबेलमा रहेको आत्मिक इस्राएलको समानान्तर बन्धुवासको अन्त भयो। 1798 ले पशुका रूपमा चित्रित पोपसत्ताको राजनीतिक व्यवस्थाको अन्तलाई चिन्हित गर्‍यो, जसको माथि रोमकी वेश्याले सवारी गर्थी।

नेपोलियनले सन् १७९८ मा त्यस पशुको जीवनको अन्त्य गर्‍यो, र सन् १७९९ मा त्यस पशुमाथि सवार भएकी स्त्री निर्वासनमा मरिन्। सन् १९८९ मा रोनाल्ड रेगन र जर्ज बुश वरिष्ठ दुवै राष्ट्रपति थिए, जसले सन् १९८९ मा अन्त्यको समयलाई चिन्हित गर्‍यो। दारियस र कोरेशले रेगन र जर्ज बुश वरिष्ठको प्रतिनिधित्व गर्छन्। पद दुई यसो भन्छ:

दारियस रेगन थिए, साइरस महान्‌ बुश थिए, र साइरसपछि आएका ती तीन जना क्लिन्टन, सानो बुश, विभाजक ओबामा थिए; अनि चौथो र “धेरै धनी” राष्ट्रपति, जसले ग्रेसियाका वैश्वीकरणवादीहरूलाई उक्साए, ट्रम्प थिए। “उक्साउनु” भन्ने शब्दको अर्थ जागृत गराउनु हो। जब ट्रम्पले २०१५ मा आफ्नो उम्मेदवारी घोषणा गरे, तब जोएलले “अन्यजाति” भनेर चिनाएका वैश्वीकरणवादीहरू जागृत भए।

जब “अन्यजातिहरू” जागृत हुन्छन्, “यहोवाको दिन” यहोशापातको तराईमा निकट हुन्छ। “यहोशापात” को अर्थ यहोवाको न्याय हो; र त्यस तराईलाई निर्णयको तराई पनि भनिन्छ। 2015 देखि पृथ्वी ग्रहका “भीडहरू” मानिसहरूले परमेश्वरको सेवा गर्ने निर्णय नगर्न दिएका प्रत्येक बहानाका लागि तयार पारिएका विभिन्न मुठाहरूभित्र सर्न थाल्नेछन्। 9/11 मा जीवितहरूको न्याय आरम्भ भयो, र 2015 मा ट्रम्पले आफू राष्ट्रपतिको पदका लागि उम्मेदवारी खोज्ने घोषणा गरे। 9/11 मा पछिल्लो वर्षाको पहिलो चरण पर्न थाल्यो, र पछिल्लो वर्षा नै त्यो हो जसले बालीलाई परिपक्व फलमा पुर्‍याउँछ; अनि 2015 मा, पाकेको कटनी उत्पन्न गर्ने त्यस वर्षाको चौध वर्षभित्र, योएलको पुस्तकले यो चेतावनी दिन्छ कि जब डोनाल्ड ट्रम्पले “ग्रीसियाको क्षेत्रलाई उद्वेलित गर्छन्,” अथवा योएलले भनेझैँ, जब ट्रम्पले “2015 मा अन्यजातिहरूलाई जागृत गराउँछन्,” तब पृथ्वी ग्रहको कटनी पाक्न थालिरहेको हुन्छ।

यो बुझ्नु महत्त्वपूर्ण छ कि दानिएल एघारमा उल्लेख गरिएको पहिलो सत्य डोनाल्ड ट्रम्पको भविष्यसूचक भूमिका हो। दानिएलको पुस्तकमा प्रतिनिर्देशित बाइबलीय भविष्यवाणीको पहिलो राज्य बाबेल हो। यदि दानिएलको पुस्तकमा नबूकदनेसरलाई प्रेरणाद्वारा कुनै भविष्यसूचक नमूना स्थापित गर्न प्रयोग नगरिएको भए, बाबेलको कथालाई कल्पना गर्नुहोस्। बाइबलीय भविष्यवाणीको छैटौँ राज्य त्यस राज्यका अन्तिम शासकको साक्ष्यबिना अपूर्ण रहन्छ। पहिलो उल्लेखको नियमले ट्रम्पको महत्त्वलाई त्यस दर्शनमा अत्यन्तै प्रमुख प्रतीकका रूपमा स्थापित गर्दछ, जुन दर्शन दानिएलले तीन हप्तासम्म उपवास गरेपछि बाइसौँ दिनमा प्राप्त गरेका थिए।

अध्याय एघारको दर्शनले अन्तिम दिनहरूमा परमेश्‍वरका जनहरूमाथि के आइपर्छ भन्ने कुरा देखाउँछ, र ट्रम्प संयुक्त राज्य अमेरिकाको अगुवाका रूपमा, अनि त्यसपश्चात् संयुक्त राष्ट्रसंघको अगुवाका रूपमा हुनेछन् भन्ने सत्य यस्तो सत्य हो जसका अनन्त परिणामहरू छन्, चाहे त्यो सत्य बुझियोस् वा नबुझियोस्। त्यो सत्य गब्रिएलले दानियेललाई सुनाउन यति महत्त्वपूर्ण थियो कि पद चौधमा दानियेलले स्वर्गदूत गब्रिएलले दिएको ज्योतिबाट यो अभिलेख गरेका छन् कि “तेरा प्रजाका लुटेराहरू” नै दर्शनलाई स्थापित गर्छन्। दानियेल एघारको भविष्यसूचक इतिहासभरि ट्रम्पका पदचिन्हहरू चिन्न रोमलाई नमूनाका रूपमा प्रयोग नगरीकन भविष्यवाणीमा डोनाल्ड ट्रम्पका गतिविधिहरूलाई सही रूपमा अनुसरण गर्नु असम्भव छ।

आइतबारको व्यवस्था लागू हुने समयावधिमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको प्रतीकको रूपमा ट्रम्पले पशुको एउटा प्रतिमा निर्माण गर्दछ, र यसो गर्दा उसले पशुको सम्मान गरिरहेको हुन्छ; त्यसैले त्यो पशुको प्रतिमा पनि हो, र पशुको सम्मानमा स्थापित गरिएको प्रतिमा पनि हो। प्रकाश १७ मा पोपसत्तालाई आठौँ भनिएको छ, जो सातमध्येकै हो, र सन् १९८९ मा अन्त्यको समयमा रेगनदेखि यता डोनाल्ड ट्रम्प आठौँ राष्ट्रपति हुन्, तर उनी छैटौँ पनि हुन्, जसको अर्थ उनी सातमध्येका आठौँ हुन्।

प्रकाशितवाक्य सत्रहमा, यूहन्ना तेस्रो पदमा उजाडस्थानमा लगिनुहुन्छ, जहाँ उनले एउटी वेश्या जनावरमाथि सवार भएको देख्छन्। प्रत्येक प्रमुख प्रोटेस्टेन्ट सम्प्रदायले त्यस वेश्यालाई क्याथोलिक चर्चको रूपमा पहिचान गरेका छन्, यद्यपि अन्तिम दिनहरूमा तिनीहरू सबैले आफ्ना आधारभूत विश्वासहरूलाई इन्कार गर्छन्। यूहन्नाले उसलाई देख्दा रोमी चर्च शहीदहरूको रगतले मतवाली भएकी थिई, र उसले व्यभिचारिणीहरूको आमा भन्ने उपाधि बोकेकी थिई। यसले यूहन्ना १७९८ मा पुर्‍याइएका थिए भन्ने कुरा जनाउँछ, जहाँ पापतन्त्रसँग शहादतको रगत थियो र केही पूर्व प्रोटेस्टेन्ट चर्चहरू पहिले नै रोमन क्याथोलिक समागममा फर्किरहेका थिए। त्यस दृष्टिबिन्दुबाट यूहन्नाले “सात राजाहरू” देखे, जसमध्ये पाँच १७९८ सम्ममा पहिले नै पतित भइसकेका थिए, र १७९८ मा एउटा राज्य अस्तित्वमा थियो, र त्यो राज्य संयुक्त राज्य अमेरिका थियो; तर त्यसपछि अर्को राज्य, जो दस राजाहरू मिलेर बनेको थियो, आउने थियो, किनकि १७९८ मा जहाँ यूहन्ना उभिएका थिए त्यहाँ सातौँ राज्य अझै आएको थिएन। ती दस राजाहरूले आइतबारको व्यवस्थासम्बन्धी सङ्कटको घडीभर शासन गर्छन्, र तिनीहरू पाँचौँ राज्यको त्यस जनावरलाई, जसले १७९८ मा घातक घाउ पाएको थियो, आफ्नो सातौँ राज्य दिन सहमत हुन्छन्।

संख्या “८” ले पुनरुत्थानलाई जनाउँछ, र चाँडै आउने आइतबारको व्यवस्थामा हुने अजिंगर, पशु र झूटा अगमवक्ताको त्रिविध एकतामा यसको घातक घाउ निको हुँदा पापतन्त्र त्यो आठौँ हो, जो सातकैमध्येबाट आएको हो। २०२० मा विश्ववादीहरूले ट्रम्पबाट चुनाव चोरे, र उनी प्रकाशको पुस्तक अध्याय एघारका सडकहरूमा मारिए। प्रकाशको पुस्तक अध्याय एघारका दुई साक्षीहरूले पृथ्वीको पशुका दुई सीङहरूलाई जनाउँछन्, जो दुवै २०२० मा मारिए। १९८९ मा अन्त्यकालको सन्दर्भमा ट्रम्प रेगनपछि छैटौँ राष्ट्रपति हुन्; तर २०२४ सम्म आइपुग्दा, उनी अघिका सात राजाहरूमध्येबाट आएको आठौँ पनि हुन्। २०२४ मा उनको घातक घाउ निको भयो, र त्यसैबेला दर्शनलाई स्थापित गर्ने भविष्यसूचक प्रतीकसँग पूर्ण सामञ्जस्यमा उनी सातकैमध्येबाट आएको आठौँ भए। यदि तिमीहरूसँग रोम छैन भने, रोमको प्रतिमाको गतिलाई पछ्याउने कुनै क्षमता तिमीहरूसँग छैन।

नेरोका “250” वर्षहरू समाप्त हुँदा ट्रम्प कसरी कन्स्टान्टिन महान् हुन्, वा 207 BC मा उनी कसरी एन्टिओकस महान् हुन्, वा उनी कसरी अन्तिम राष्ट्रपति हुन् जसको सम्पूर्ण स्वर्णयुगको आन्दोलन अमेरिकालाई “great” बनाउने आधारमै स्थापित छ, भन्ने कुरा बुझ्न, अध्यायले सर्वप्रथम ट्रम्प र उनको भविष्यवाणीसम्बन्धी भूमिकाको उल्लेख गर्दछ भन्ने कुराको पहिचान आवश्यक पर्छ।

हिब्रू वर्णमालाको पहिलो, तेह्रौँ र बाइसौँ अक्षरबाट बनेको हिब्रू शब्द “सत्य” ले प्रतिनिधित्व गर्ने “सत्य” को छापले रेगनलाई पहिलो अक्षरका रूपमा चिनाउँछ, र ओबामालाई विद्रोहको तेह्रौँ अक्षरका रूपमा चिनाउँछ, जसको प्रतिनिधित्व 2013 ले गर्छ, जब इन्क्विजिसनको कार्यालयका पूर्व नेतापछि पहिलो जेसुइट पोप आए। इन्क्विजिसनका नेताले पदत्याग गरेकाले, उहाँको अन्त्यबिन्दु जेसुइट पोपको प्रारम्भबिन्दुसँग मिल्छ। ओबामाका ती दुई पोपहरूबीचको त्यो सम्बन्ध March 13, 2013 थियो। ओबामा विद्रोहको तेह्रौँ अक्षरसँग मेल खान्छन्, र बाइसौँ अक्षर ट्रम्प हुन्।

बाइसौँ संशोधनले राष्ट्रपतिलाई दुई कार्यकालसम्म सीमित गर्दछ, र जब दुई-कार्यकाल भएका राष्ट्रपतिहरूको विचार गरिन्छ, जसका कार्यकालहरू लगातार थिएनन्, त्यस्ता केवल दुई जना मात्र छन्। ग्रोभर क्लीभल्यान्ड गैर-लगातार दुई कार्यकाल भएका राष्ट्रपतिहरूको अल्फा हुन्, र ट्रम्प ओमेगा हुन्। ग्रोभर क्लीभल्यान्ड बाइसौँ राष्ट्रपति थिए, र क्लीभल्यान्डका लागि ओमेगाको रूपमा ट्रम्पसँग “२२” को अल्फा-विशेषता रहेको छ। क्लीभल्यान्ड र ट्रम्पले यस्तो अल्फा र ओमेगाको प्रतिनिधित्व गर्छन् जसमा हिब्रू वर्णमालाको बाइसौँ अक्षरको प्रतीकात्मकता निहित छ। केवल दुई जना राष्ट्रपतिहरू यस्ता छन् जसले दुई गैर-लगातार कार्यकाल पूरा गरेका छन्, र ट्रम्प ती दुईमध्ये दोस्रो हुन्। ओमेगाको दुईलाई अल्फाको बाइसले गुणा गर्दा चवालीस हुन्छ, जो 1844 को प्रतीक हो, र 1844 द्वारा प्रतिरूपित आइतबारको व्यवस्थाको समयमा बन्द हुने ढोकाको प्रतीक हो। ट्रम्प राष्ट्रपति बन्ने 44औँ पृथक् व्यक्ति हुन्, र उनी त्यही बेला राष्ट्रपति हुन् जब आइतबारको व्यवस्थामा ढोका बन्द हुन्छ।

ट्रम्पलाई साइरस महान्‌को प्रतिरूपका रूपमा देखाइएको छ। साइरस महान्‌ले पहिलो आदेश जारी गरे र आर्टाक्सर्क्सीस महान्‌ले तेस्रो आदेश जारी गरे। पहिलो र तेस्रो एक-अर्कासँग मेल खान्छन्, किनकि येशूले सधैं अन्तलाई आरम्भद्वारा चित्रित गर्नुहुन्छ। नीरोका “250” वर्षहरूको अन्त्य, जो कोन्स्टान्टिन महान्‌द्वारा प्रतिनिधित्व गरिएको छ, त्यहाँ ट्रम्प उपस्थित छन्। ईसा पूर्व 457 देखि “250” वर्षहरूको अन्त्यमा ट्रम्प एन्टियोकस महान्‌द्वारा प्रतिनिधित्व गरिएका छन्, जो पद तेह्रको परिपूर्तिमा 2024 मा पहिलेभन्दा अझ शक्तिशाली भएर फर्किए।

जब संयुक्त राज्य अमेरिका आइतवारको व्यवस्थाको समयमा रोमद्वारा विजय गरिन्छ, तब संसारका प्रत्येक देश रोमको सामु झुक्न बाध्य हुन्छ।

“विदेशी जातिहरू” लाई निकट भविष्यमा आउन लागेको आइतवारको व्यवस्थाको समयमा संयुक्त राष्ट्रसंघको नेतृत्व ग्रहण गर्ने संयुक्त राज्य अमेरिकाद्वारा त्यसो गर्न बाध्य पारिन्छ। संयुक्त राष्ट्रसंघ प्रकाश १७ का ती दस राजा हुन्, जसलाई यिजेबेलसँग विवाह गरेको दस उत्तरी गोत्रहरूको राजा आहाबले शासन गर्दछ। यिजेबेलको आहाबसँगको विवाह नै निकट भविष्यमा आउन लागेको आइतवारको व्यवस्थामा सम्पन्न हुने विवाह हो। आइतवारको व्यवस्थामा, दानियल ११ को गौरवशाली देश तथा प्रकाश १३ को पृथ्वीको जनावर संयुक्त राज्य अमेरिकाले बाइबलीय भविष्यवाणीको छैटौं राज्यको रूपमा आफ्नो इतिहास समाप्त गर्दछ। कर्मेल पर्वतमा, बालका ८५० अगमवक्ताहरू र यिजेबेलको टेबुलमा भोजन गर्ने वनका पूजाहारीहरू एलियाद्वारा मारिन्छन्। माउन्ट कर्मेलमा झूटा अगमवक्ताहरू मारिएझैं, संयुक्त राज्य अमेरिका पनि निकट भविष्यमा आउन लागेको आइतवारको व्यवस्थामा मारिन्छ। त्यसपछिको कथा एलिया विरुद्ध आहाब र यिजेबेलको बीचमा रहन्छ, र आहाबले त्यस्तो दस-गुणा राज्यलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ, जसलाई त्यससँग पहिलो पटक व्यभिचार गरेको एउटाले शासन गर्दछ। यिजेबेलले प्रत्येक राज्यसँग व्यभिचार गर्ने अभिप्राय राख्छे, तर आहाबले त्यसो गर्ने पहिलो जनालाई प्रतिनिधित्व गर्दछ, र माउन्ट कर्मेलमा मर्ने तथा तुरुन्तै यिजेबेलको पहिलो परपुरुष बन्ने राष्ट्र संयुक्त राज्य अमेरिका नै हो। दानियल ११ को सन्दर्भमा, आइतवारको व्यवस्थामै ट्रम्प महान् सिकन्दरद्वारा प्रतिनिधित्व गरिएको यूनानको पराक्रमी राजाको रूपमा उभिन्छ।

डोनाल्ड ट्रम्प संयुक्त राष्ट्रसंघको “पराक्रमी राजा” को रूपमा उठ्छन्, जसलाई उक्त पदभित्र प्रस्तुत गरिएको छ र त्यसपछि सिकन्दर महान्‌को इतिहासद्वारा प्रतिरूपित गरिएको छ। जब उनी उठ्छन्, तब संयुक्त राज्य अमेरिका, बाइबल भविष्यवाणीको छैटौँ राज्य, समाप्त हुन्छ, र प्रकाश १७ मा वर्णित दश राजाहरूको सातौँ राज्य आरम्भ हुन्छ। ती दश राजाहरूले त्यहाँ र त्यही समयमा यस कुरामा सहमत भएर आफ्नो सातौँ राज्य पापसीय शक्तिलाई दिन्छन्, जो आठौँ राज्य हो, अर्थात् अघिका सात राज्यहरूमध्येबाट उठेको। तिनीहरूको सहमति परमेश्वरको इच्छा पूरा गर्नका लागि थियो, र उहाँको इच्छा सत्यका धर्मशास्त्रहरूभरि पङ्क्तिमाथि पङ्क्ति प्रकट गरिएको छ।

दानिय्येल ११ का पाँचौँदेखि नवौँ पदसम्मको भाग त्यही अध्यायका एकतीसौँदेखि चालीसौँ पदसम्म प्रस्तुत गरिएको पोपसम्बन्धी शक्तिको इतिहासलाई सिद्ध प्रकारले प्रतिरूपित गर्ने अगमवाणीमूलक इतिहासद्वारा पूरा भयो। पाँचौँदेखि नवौँ पदसम्मको ऐतिहासिक क्रम एकतीसौँ पददेखि चालीसौँ पदसम्मको ऐतिहासिक क्रमसँग समानान्तर छ। दुवै क्रमले यस्तो अवधिलाई पहिचान गराउँछन्, जहाँ पोपीय रोमको प्रतिनिधित्व गर्ने शक्तिले पहिले तीनवटा अवरोधहरूलाई पराजित गर्‍यो, त्यसपछि एक निश्चित अवधिसम्म शासन गर्‍यो, र अन्ततः एउटा भंग गरिएको सन्धिका कारण तिनीहरूमाथि दक्षिणी राजा आइप¥यो, जसले प्राणघातक घाउ पुर्‍यायो। यी दुई क्रमलाई जति नजिकबाट अध्ययन गरी इतिहाससँग तुलना गरिन्छ, तिनको सत्यतापूर्ण शुद्धता उति नै गहिरो रूपमा पहिचान गरिन्छ। तिनको शुद्धता पदहरूभित्रको संरचनालाई तिनीहरूले कति निकट रूपमा प्रतिनिधित्व गर्छन् भन्ने कुरासँग पनि सम्बन्धित छ, र ती पदहरूलाई पूरा गरेको इतिहाससँग पनि।

पाँच पदहरूलाई पूरा गरेको इतिहासले एकतीसदेखि चालीस पदहरूमा प्रस्तुत गरिएको पोपसम्बन्धी रोमको इतिहाससँग समानान्तरता राख्छ र त्यससँग मेल खान्छ, अनि त्यसले दसदेखि पन्ध्र पदहरूमा एन्टिओकस महान्‌को परिचयका लागि पृष्ठभूमि प्रदान गर्दछ।

पद दसको पूर्तिमा, अन्तियोकस महान्‌ले मिश्रको दुर्गसम्म विजय प्राप्त गरे, जहाँ उनले पुनःसमूहीकरण गर्न अभियान अन्त्य गरे। त्यो इतिहासले सोही अध्यायको पद चालीसमा चित्रित १९८९ मा सोभियत संघको पतनको प्रतीकात्मक रूप धारण गर्दछ।

दशौं पदको “निश्चित रूपमा आउनेछ, बाढीजस्तै फैलिनेछ, र पार हुनेछ” भन्ने वाक्यांश हिब्रूमा चालीसौं पदको “ऊ देशहरूभित्र प्रवेश गर्नेछ, र बाढीजस्तै फैलिनेछ र पार जानेछ” भन्ने वाक्यांशसँग उही छ। यी दुवै पदहरूले उत्तरका राजाले (दशौं पदमा एन्टिओकस र चालीसौं पदमा रेगन) दक्षिणका राजालाई (दशौं पदमा टोल्मी र चालीसौं पदमा सोभियत संघ) परास्त गर्ने समयलाई पहिचान गरिरहेका छन्। यी दुवै आक्रमणहरू दक्षिणका राजाको अघिल्लो विजयको प्रतिशोधस्वरूप थिए (पद पाँचदेखि नौसम्म टोल्मी र चालीसौं पदमा नेपोलियन)। दक्षिणी राजाको आक्रमणको प्रेरणा भङ्ग गरिएको सन्धि थियो (पद पाँचदेखि नौसम्म बेरेनाइसको विवाह र नेपोलियनसँग सन् १७९७ को भङ्ग गरिएको टोलेंटिनोको सन्धि)। पदहरूभित्र प्रतिनिधित्व गरिएको भविष्यवाणीसम्बन्धी संरचना र इतिहासमा ती पदहरूको पछिल्लो परिपूर्ति पनि यशैया ८:८ सँग मेल खान्छ।

जब यशैया यो भविष्यवाणी गर्छन् कि सन्नकेरिबको सेना “उर्लेर आउनेछ र पार जानेछ,” तब यो फेरि एकपल्ट दसौँ र चालीसौँ पदमा प्रयोग भएको उही हिब्रू शब्द हो। यशैयाले सन्नकेरिबलाई त्यही समयसँग पहिचान गराउँछन् जब उत्तरी राज्यले दक्षिणी राज्य यहूदालाई जित्यो, तर उसले यरूशलेमलाई यथावत् खडा छोड्यो, किनकि ऊ केवल “घाँटीसम्म” मात्र आइपुग्यो, जसरी दसौँ पदमा एन्टियोकस सीमासम्म आइपुग्यो। सन्नकेरिबको प्रेरणा यो थियो कि हिजकियाहले अश्शूरसँगको सन्धि तोडेका थिए, जसको प्रतिनिधित्व हिजकियाहले सहमति गरिएको कर तिर्न बन्द गरेको कुराले गर्छ। भङ्ग गरिएको सन्धि ती तीन समानान्तर पदहरूसित सम्बन्धित असामान्यता हो। ती प्रत्येकमा भङ्ग गरिएको सन्धि समावेश थियो, तर टलेमी र नेपोलियनको सन्दर्भमा उत्तरी राजामाथि सन्धि भङ्ग गरेको आरोप लगाइएको थियो। सन्नकेरिब, जो उत्तरी राजा थियो, उसले हिजकियाहमाथि तोकिएको कर तिर्न अस्वीकार गरेको आरोप लगायो।

सेनाखेरिबको उत्तरी सेनाले यरूशलेमतर्फको आफ्नो यात्रामा यहूदाका छयालीस सहरहरू कब्जा गर्‍यो। यो अत्यन्तै भविष्यवाणीसम्बन्धी महत्त्वको कुरा हो कि यशैया ८:८ ले पद १० र ४० सँग सम्बन्ध जोड्दछ, यसरी १९८९ मा सोभियत संघको दक्षिणी राज्यको पतनको तेस्रो साक्षी प्रदान गर्दछ। त्यो पतनले पद ४० को एक रिक्त अवधिको सुरुआत चिन्हित गर्दछ। १९८९ मा पद ४० को परिपूर्तिदेखि पद ४१ सम्म, जसले चाँडै आउन लागेको आइतबारको व्यवस्था प्रतिनिधित्व गर्दछ, पद ४० मा एउटा रिक्त अवधि रहेको छ। त्यो अवधि १९८९ मा सुरु हुन्छ र आइतबारको व्यवस्थामा समाप्त हुन्छ। पद ४० ले त्यस समयावधिबारे केही पनि भन्दैन, तर पद ४० लाई “line upon line” को पद्धतिद्वारा बुझ्न सकिन्छ।

चालीसौँ पदको गुप्त इतिहास स्थापित गर्नको एक प्रमुख “कुञ्जी” भनेको दक्षिणी राज्यविरुद्ध उत्तरी राज्यले लडेको विजयी प्रतिआक्रमणकारी युद्धसम्बन्धी यशैयाको साक्षी हो। चाहे त्यो असीरियालाई “कर” उपलब्ध गराउने अघिल्लो प्रतिबद्धताको आदर गर्न छोडेको हिजकियाको विद्रोह होस्, वा एन्टिओकसद्वारा बेर्निसलाई पन्छाइनु होस्, वा नेपोलियनको टोलेन्टिनो सन्धि होस्, यी तीनै पदहरू त्यस्ता इतिहासहरूद्वारा पूरा भए जसले आक्रमणको अन्तर्निहित प्रेरणाका रूपमा भंग गरिएको सन्धिलाई जोड दिन्छन्। ओबामाको राष्ट्रपतिकालमा, जोन केरीको विदेश मन्त्रालयअन्तर्गत, सहायक सचिव भिक्टोरिया नुल्यान्डले युक्रेनको सरकारलाई सत्ताच्युत गर्न एउटा रंग क्रान्ति गराइन्। त्यस बिन्दुदेखि युक्रेनी युद्धबारे एउटै विवादका दुई पक्ष अस्तित्वमा छन्; पुटिन भन्छन् यो भंग गरिएको सन्धि थियो, अनि उनका विरोधीहरू भन्छन् पुटिनले संकेत गर्ने सन्धि पुटिनले दाबी गर्ने सन्दर्भमा कहिल्यै अस्तित्वमै थिएन। वास्तवमै कुनै सन्धि गरियो र पछि भंग गरियो, वा उल्टै भयो, त्यसले केही फरक पार्दैन, किनकि भविष्यवाणीको अभिलेखले युद्धको प्रेरणाका रूपमा केवल भंग गरिएको सन्धिलाई मात्र अभिलेखित गर्दछ।

यशैया ८:८ ले उत्तरी राजाले केवल घाँटीसम्म, अथवा शिरसम्म मात्र विजय गर्छ भन्ने देखाउने “कुञ्जी” प्रदान गर्दछ। त्यो “कुञ्जी” ले १९८९ मा शरीरको पतनपछि उभिइरहेको शिरको रूपमा रुसलाई पहिचान गराउँछ। पद ८ को भविष्यसूचक महत्त्व केवल शिरको पहिचान गर्ने “कुञ्जी” मा मात्र पाइँदैन, तर घाँटीले शिरलाई, अथवा राजधानी सहरलाई प्रतिनिधित्व गर्छ भन्ने यसको पहिचान पनि यशैया ८ कै उही दर्शनको अघिल्लो खण्डसँगको सम्बन्धमा मात्र स्थापित गर्न सकिन्छ। त्यो दर्शन अध्याय ७ मा आरम्भ हुन्छ, र पद ७ र ८ मा शिरलाई राजा, वा उसको राज्य, वा कुनै राज्यको राजधानी सहरको रूपमा परिभाषित गरिएको छ। यरूशलेम यहूदाको राजधानी थियो, जसका ४६ सहरहरू सेनाखेरिबको सेनाद्वारा जितिएका थिए, तर सेनाखेरिबले यरूशलेमको राजधानी सहरलाई भने उभिइरहन दिएको थियो।

जब ईसा पूर्व ७०१ मा सन्नहेरीबको सेना यरूशलेमका पर्खालहरूसम्म आइपुग्यो, तब ऊ घाँटीसम्म आयो, र यसो गर्दा; उसले १९८९ को पतनपश्चात् पनि रूस बाँकी रहने ऐतिहासिक साक्षी छोड्यो। जसरी एन्टिओकस द ग्रेटले दक्षिणी राज्यविरुद्ध आफ्नो प्रतिशोध आरम्भ गर्दा पद १० मा मिस्रको सीमासम्म आयो, तर भित्र प्रवेश गरेन। पद १० मा एन्टिओकसको विजयमा महत्त्वपूर्ण कुरा के हो भने, यसले एन्टिओकसद्वारा सञ्चालित त्यस्तो सैनिक अभियानको निष्कर्षलाई चिन्हित गर्छ जसमा कुनै विशिष्ट युद्धको अभाव थियो, तर यसले पहिले गुमेको भूगोललाई पुनःस्थापित गर्ने उसको कार्यलाई प्रतिनिधित्व गर्छ। पद १० मा उसको विजयले थुप्रै विजयोंको निष्कर्षलाई प्रतिनिधित्व गर्छ। उसले चौथो सिरियाली युद्धको अभियान राफियामा अन्त्य गर्‍यो, जसको अर्थ “सीमाभूमि” हो, र राफिया मिस्रको सीमा, अथवा “घाँटी” थियो। ईसा पूर्व २१९ देखि २१७ सम्मको एन्टिओकसको अभियानले १९८९ देखि १९९१ सम्म सोभियत संघको पतनको उम्लेर बग्ने र पार गर्ने अवस्थालाई प्रतिनिधित्व गर्छ, जब राजाले देशहरू पार गर्‍यो।

भविष्यवाणीगत रूपमा यशैया 8:8 ले रूसलाई, सन्हेरीबको युद्धमा घाँटीको रूपमा, वा एन्टिओकसको युद्धमा किल्लाको रूपमा, राफियाको युद्धमा दक्षिणका राजासँग पहिचान गर्न अनुमति दिन्छ, जसरी पद एघारको पूर्तिद्वारा प्रतिनिधित्व गरिएको छ। यसो गर्दा, यसले अजिङ्गर (दक्षिणका राजा), पशु (उत्तरका राजा) र झूटा अगमवक्ता (उत्तरका राजाको प्रतिनिधि शक्ति) द्वारा प्रतिनिधित्व गरिएको बाह्य इतिहासलाई अध्याय सातको पद सातको पैंसठ्ठी-वर्षे भविष्यवाणी द्वारा प्रतिनिधित्व गरिएको भविष्यवाणीको आन्तरिक रेखासँग प्रत्यक्ष रूपमा जोड्दछ।

भविष्यवाणीगत रूपमा, सेन्नाकेरीब यरूशलेमतिर उक्लेर आएको घटनाको महत्त्वले पवित्रशास्त्रमा परमेश्वरको शक्तिको अत्यन्त सामर्थ्यशाली भविष्यवाणीमूलक साक्षीहरूमध्ये एक प्रदान गर्दछ, किनकि त्यहाँ परमेश्वरले एकै रातमा सेन्नाकेरीबको 185,000 सैनिकहरूको सेनालाई नष्ट गर्नुभयो। त्यसको अघिल्लो दिन, यरूशलेमको पर्खालमाथि इल्याकीम र शेब्ना दुवै थिए, जो 1844 को बन्द ढोका र आइतबारको व्यवस्थाको बन्द ढोकामा चिन्ह लगाइएका लाओडिकीया र फिलाडेल्फियाली एड्भेन्टिज्मका प्रतीकहरू हुन्।

यशैया अध्याय सातमा, दक्षिणी राज्य यहूदाका राजा दुष्ट आहाजकहाँ एउटा सन्देशसहित यशैयालाई पठाइन्छ। अध्याय आठ, पद आठमा सन्हेरिबले आक्रमण गरिरहेको राज्य यही हो। जब यशैयाले दुष्ट राजा आहाजलाई भेट्छन्, तब उनी उनलाई “धोबीको खेततर्फ जाने राजमार्गमा भएको माथिल्लो पोखरीको नालाकाठ” भेट्छन्, ठीक त्यही स्थानमा जहाँ रबशाकेले परमप्रभुको नामको निन्दा गर्छ। यशैयाले सिकाए कि उनी र उनका सन्तान चिन्हहरू थिए।

जब यशैयाह दुष्ट राजा आहाजलाई “धोबीको खेततर्फ जाने बाटोमा रहेको माथिल्लो पोखरीको नालीछेउ” भेट्न गए, तब यशैयाहले आफ्ना छोरा शआर-याशूबलाई साथमा ल्याएका थिए, जसको अर्थ हो, “एक अवशेष फर्कनेछ।”

शेअरयाशूबले यो चिन्हित गर्दछ कि “धोबीको खेततर्फ जाने राजमार्गमा रहेको माथिल्लो पोखरीको नालाको अन्त्यमा” यशैयाले घोषणा गरेको सन्देश फर्कने अवशेषलाई चिनाउने सन्देश हो। त्यो अवशेष मलाकीको पुस्तकमा उल्लेख गरिएका तिनीहरू हुन्, जसलाई परमप्रभुकहाँ फर्केर, र दशांश भण्डारगृहमा फिर्ता ल्याएर, उहाँलाई जाँच्न बोलाइएको छ। फर्कनेहरूलाई यर्मियाले पनि पहिलो निराशापछि फर्कनेहरूका रूपमा चित्रण गरेका छन्। सातौँ अध्यायमा “धोबीको खेततर्फ जाने राजमार्गमा रहेको माथिल्लो पोखरीको नालाको अन्त्यमा” भन्ने अभिव्यक्तिले यशैयाले एउटा दुष्ट दक्षिणी राजालाई सन्देश दिइरहेको चित्रण गर्दछ, र यशैया छत्तीसमा एल्याकीम, शेब्ना र अभिलेखकर्ता योआहले हिजकियाको तर्फबाट व्यवहार गरे, जबकि रबशाकेले सेन्हाकेरीबको प्रतिनिधित्व गर्‍यो।

“धोबीको खेततर्फ जाने राजमार्गमा रहेको माथिल्लो पोखरीको नालीको अन्त्य” को पहिलो सन्देश यशैया र उनका छोराद्वारा घोषणा गरिएको थियो; “धोबीको खेततर्फ जाने राजमार्गमा रहेको माथिल्लो पोखरीको नालीको अन्त्य” को अन्तिम सन्देश तीन व्यक्तिद्वारा घोषणा गरिएको थियो। पहिलो सन्देश आन्तरिक राजालाई दिइएको थियो र दोस्रो बाह्य राजालाई। विभाजन गर्ने रेखा पर्खाल हो, जुन परमेश्वरको व्यवस्थाको प्रतीक हो, तथा चर्च र राज्यको पृथकताको पर्खाल हटाइने कुराको प्रतिनिधित्व गर्ने आइतवार व्यवस्था पनि हो। आइतवार व्यवस्थामा, अथवा पर्खालमा, तीनवटा प्रतीकहरू छन्; एल्याकीम फिलाडेल्फिया हो, शेब्ना लाओडिसिया हो, र अभिलेखकर्ता योआब सार्दिस हो।

आइतवार-व्यवस्थाको समयमा, दानिय्येल ११:४१ अनुसार धेरै जना परास्त हुन्छन्, र ती व्यक्तिहरू तिनै हुन् जो सातौँ-दिनको विश्रामदिनसम्बन्धी ज्योतिका लागि उत्तरदायी ठहरिन्छन्। पद ४१ मा परास्त हुनेहरू लाओदिकियास्थित सातौँ-दिनका एड्भेन्टिस्टहरू हुन्, र एल्याकीमले फिलाडेल्फियाको प्रतिनिधित्व गर्दछ।

शेब्नाको स्थान एलियाकीमले लिन्छ, र पर्खालमाथिको शेब्नाले ती लाओडिसियाली सेभेन्थ-डे एड्भेन्टिस्टहरूलाई प्रतिनिधित्व गर्छन् जसले प्रारम्भिक वा पछिल्लो वर्षाको सन्देशबाट लाभान्वित हुन इन्कार गर्छन्। मण्डलीसँग सम्बन्धित प्रारम्भिक वर्षालाई यशैयाह र फर्किआएका अवशेषद्वारा प्रतिनिधित्व गरिएको थियो, र त्यो सन्देश धर्मत्यागी मण्डलीतर्फ निर्देशित थियो, जसको प्रतिनिधित्व दुष्ट राजा आहाजले गरेको थियो। पर्खालबाट आएको सन्देश यरूशलेमलाई पराजित गर्न खोजिरहेको उत्तरका दुष्ट राजालाई दिइएको थियो, र यसले प्रारम्भिक वर्षासँगको सम्बन्धमा पछिल्लो वर्षालाई प्रतिनिधित्व गर्छ। जब परमेश्वरको मण्डलीको न्याय हुन्छ, तब प्रारम्भिक वा पूर्व वर्षाले छर्किन्छ, तर आइतबारको व्यवस्थाको समयमा वर्षा नापबिना खन्याइन्छ। आहाजलाई दिइएको सन्देश आन्तरिक सन्देश थियो; सेन्नाकेरीबलाई दिइएको सन्देश बाह्य थियो। प्रकाश 18:1–3 को पहिलो स्वर दोस्रो स्वर्गदूतको सन्देशको पुनरुक्ति हो र त्यो आन्तरिक हो। प्रकाश अठार अध्याय पद चारको दोस्रो स्वर बाह्य हो र त्यो तेस्रो सन्देश हो। यशैयाह र उनका छोराले आन्तरिक दोस्रो स्वर्गदूतको सन्देश ल्याए, र पर्खालमाथि बाह्य सन्देशका साथ त्यहाँ तीन आत्माहरू छन्।

एलियाकीम एक लाख चवालीस हजार हुन्; शेब्ना त्यही समय प्रभुको मुखबाट उकेलिएको लाओडिसियाई सेभेन्थ-डे एडभेन्टिज्म हो। अभिलेखकर्ता योआबले परमेश्वरका अन्य भेडाहरूलाई प्रतिनिधित्व गर्छन्, जसले पर्खालसम्म पुग्ने इतिहासको अभिलेख राख्छन्, ताकि एलियाकीमको झण्डा उठाइँदा त्यसलाई चिनून्।

यशैया ८:८ ले यशैया ६ देखि १२ सम्मका सन्देशहरूलाई दानियल ११:१० मा ल्याउँछ। यसरी यसले आक्रमणपछि राज्यको शिर भाग उभिरहन्छ भन्ने कुराको दोस्रो साक्षी प्रदान गर्दछ। यसले युद्धलाई उत्प्रेरित गर्न प्रयोग गरिने भङ्ग गरिएको करारसम्बन्धी एउटा तर्कलाई पहिचान गर्दछ।

१९८९ मा सोभियत संघको पतनदेखि लिएर, पद चालीसमा उल्लेखित अवस्थाबाट अर्को पदमा प्रस्तुत छिट्टै आउन लागेको आइतबारको व्यवस्थासम्म, त्यहाँ सैंतीस वर्षको भविष्यसूचक इतिहास छ, जसको विषयमा पद चालीसले केही पनि भन्दैन। दानिएल ११ का पद दसदेखि पन्ध्रसम्मले पद चालीसमा उल्लेख नगरिएको भविष्यसूचक इतिहासलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। यो केवल “लाइनमाथि लाइन” को पद्धति अपनाउँदा मात्र देख्न सकिन्छ। “यदि तिमीहरूले विश्वास गर्नेछैनौ भने, निश्चय नै तिमीहरू स्थिर रहनेछैनौ,” १९८९ को वर्णन गर्ने ती तीन पदहरूसँग जोडिएको भविष्यसूचक चेतावनी हो, र यशैया ८ को पद आठको ऐतिहासिक परिपूर्तिले एल्याकीम र शेब्नाको लागि एक परीक्षा चित्रित गर्दछ। के तिमी देख्न सक्छौ, कि तिमीहरू अन्धा छौ?

दानियल ११ को एकचालीसौँ पदले संयुक्त राज्य अमेरिकामा छिट्टै आउन लागेको आइतबारको व्यवस्थालाई जनाउँछ, जसको प्रतीकरूप सो इतिहासमा पाइन्छ जसले सोह्रौँ पदलाई पूरा गर्यो।

दानिएल अध्याय ११ मा पद सोह्रदेखि पद तीससम्मको ऐतिहासिक परिपूर्ति मूर्तिपूजक रोमको इतिहास हो। दानिएल अध्याय ११ को प्रत्येक भविष्यसूचक पङ्क्तिले या त मूर्तिपूजक, पोपसम्बन्धी, वा आधुनिक रोमको इतिहासको प्रतीकरूप दिन्छ। प्रत्येक पङ्क्तिले या त प्रत्यक्ष रूपमा कुनै रोमी इतिहासलाई चिन्हित गर्छ, वा भविष्यको कुनै रोमी इतिहासको प्रतीकात्मक रूप दिन्छ। प्रत्येक पङ्क्ति। मूर्तिपूजक रोमद्वारा परिपूर्ति भएको इतिहासलाई प्रत्यक्ष रूपमा जनाउने पदहरूले पोपसम्बन्धी रोमको प्रतीकरूप दिन्छन्। मूर्तिपूजक रोम र पोपसम्बन्धी रोम मिलेर आधुनिक रोमको साक्षी दिन्छन्। रोमले दर्शनलाई स्थापित गर्छ, किनकि अध्यायको आरम्भदेखि अन्त्यसम्म दर्शन रोमकै विषयमा छ।

येशूले त्यहाँ एक विश्वासघाती रहेको कुरा यस उद्देश्यले बताउनुभयो कि, जब यहूदाको विश्वासघात प्रकट हुनेछ, तब उहाँका चेलाहरूले विश्वास गरून्।

डिसेम्बर ३१, २०२३ मा यहूदाको कुलको सिंहले आफ्नै प्रकाशलाई खोलेर प्रकट गर्न आरम्भ गर्नुभयो, र आधारभूत परीक्षा सुरु भयो। त्यो परीक्षा यस विषयमा थियो कि पद चौधमा दर्शनलाई स्थापित गर्ने प्रतीक अझै पनि रोम नै थियो, वा परिस्थितिमा परिवर्तन आइसकेको थियो? जब संयुक्त राज्य अमेरिकाबाट आएको पहिलो ख्रीष्टविरोधीले मे ८, २०२५ मा राज्य गर्न थाल्यो, तब पद चौध पूरा भइसकेको थियो। त्यसपछि यो देख्न सकिन्थ्यो कि ट्रम्प र पोप लियोबीचको सम्बन्ध रेगन र जोन पॉल द्वितीयद्वारा पूर्वछायांकित गरिएको थियो। सन् २०१४ मा सुरु भएको युक्रेनी युद्ध—जब संयुक्त राज्य अमेरिकाको स्टेट डिपार्टमेन्टले युक्रेनमा एउटा कलर रिभोल्युसन गरायो—ओबामाको राष्ट्रपतित्वकालमा घटित भयो, जसले दुई पोपहरूको समयमा शासन गरे। पद दशमा रेगन र जोन पॉल द्वितीय, अनि त्यसपछि २०१४ मा युक्रेनी युद्ध सुरु भयो, जसलाई पद एघारको सीमाभूमिको युद्ध, अथवा राफियाको युद्धद्वारा प्रतिनिधित्व गरिएको छ। राफियाको अर्थ “सीमाभूमि” हो, र “युक्रेन” शब्दको अर्थ पनि त्यही हो। त्यस इतिहासमा ओबामा र दुई पोपहरूले पद दसदेखि पन्ध्रसम्मका तीन युद्धहरूमध्ये दोस्रो युद्धलाई चिह्नित गर्छन्। त्यसपछि २०२४ मा, ट्रम्प पद तेह्रको परिपूर्तिमा फर्केर आए। अनि पद चौधमा ट्रम्पको पोपीय समकक्षको आगमनद्वारा दर्शन स्थापित हुन्छ।

स्थापित गरिएको कुरा यो हो कि पद दसदेखि पन्ध्रसम्मका तीनवटा युद्धहरूले तीनवटा मार्गचिह्नहरूको प्रतिनिधित्व गर्दछन्, जसमध्ये प्रत्येकले आइतबारको व्यवस्थामा कर्मेल पर्वततर्फ अग्रसर गराउँदै येजेबेल र आहाबबीचको सम्बन्धलाई पहिचान गराउँछ। रेगनको समयमा येजेबेल सामरियामा थिई, एक गोप्य गठबन्धनद्वारा लुकाइएकी। त्यसपछि बालका पूजाहारीहरू र वनका अगमवक्ताहरूले जागरूक उदारवादी क्याथोलिकवादको आत्मवादलाई उचाले, जसमा ओबामाको धर्मत्यागी प्रोटेस्टेन्टवादको झूटा अगमवक्ता र इस्लामको झूटा अगमवक्ता—दुवैको विभाजित-प्रतीकात्मकता—समेत, माता पृथ्वीको आराधना, फ्रान्सेली क्रान्तिको उच्छृंखलता र अराजकतासँग संयुक्त थियो। त्यसपछि ट्रम्प 2024 मा फर्किए, र पशु तथा त्यसको प्रतिमाबीचको खुला सम्बन्ध 2025 मा प्रकट गरियो। यो 2026 हो, र आधारको बाह्य दर्शन-परीक्षा पार भएको छ, र अब हामी मन्दिरको परीक्षाको दर्शनभित्र छौँ।

एघारौँ पद ई.पू. २१७ मा राफियाको युद्धमा पूरा भयो, र यसले सन् २०१४ मा आरम्भ भई २०२२ मा तीव्र बनेको, र अहिले समाप्तिको संघारमा पुगेको युक्रेनी युद्धको प्रतिरूप प्रस्तुत गर्दछ। पुटिन विजयी हुनेछ, तर त्यो विजयले केवल उसको पतनको आरम्भलाई परिचय गराउँछ। एघारौँ पदको भविष्यसूचक संरचना र अध्याय एघारको एघारौँ पदको परिपूर्तिस्वरूप ई.पू. २१७ मा राफियाको युद्धमा टलेमीको विजयद्वारा भएको यसको ऐतिहासिक परिपूर्ति, राजा उज्जियाको भविष्यसूचक इतिहाससँग मेल खान्छ। टलेमी र उज्जिया दुवै दक्षिणका राजाहरू थिए, जसका हृदय सैनिक सफलताका कारण उचालिएका थिए; तर तिनका ती उचालिएका हृदयहरूले तिनीहरू दुवैलाई पतनतर्फ ल्याए, र दुवैको विनाश यरूशलेमको पवित्रस्थानमा भेटी चढाउने पारस्परिक प्रयासहरूसँग सम्बन्धित छ।

पन्ध्रौँ पदमा उल्लिखित पानियमको युद्धतर्फ लैजाने पुटिनको पतनबारे हामी अर्को लेखमा विचार गर्न जारी राख्नेछौँ।