Maqaa kana barruulee kanaa waggaa saddeettama tokkoffaa, isa kitaaba Daani’el irratti maxxansa barruulee kana keessatti, kutaa tokko Manuscript Releases, volume 20, 17–22 keessaa dabalnee turre; achitti obboleettiin White barsiisa jedhu “kan guyyaa guyyaa,” jechuun mana qulqullummaa Kiristoos akka ta’e ifatti adda baafti, barsiisni sun jaarsolii Prescott fi Daniells biratti “ergamoota mootummaa samii keessaa ari’amanii” irraa kennamee akka ture. Isheen yaada sobaa isaanii waa’ee “kan guyyaa guyyaa” kanaa akka ani godheetti maqaa baastee hin ibsitu; garuu galmeen seenaa isaanii wanta isaan dhugaa dhaabuuf yaalaa turan kana ta’uu isaa baay’ee ifa godha. Isaan kutaa tokko tokko kitaaba Uuriyaa Smit, Daniel and the Revelation jedhamu, isa hubannaa “kan guyyaa guyyaa” deeggaru, kan isheen Early Writings, fuula torbaatamii afur irratti akka ilaalcha sirrii ta’e adda baaftu, irra deebi’anii barreessuuf yaalaa turan.
W. W. Prescott yeroo barruu maxxansaa *The Protestant* jedhu maxxanse, keessatti mata-dureen isaa tokko qofa yaada sobaa “the daily” jedhamu ol kaasuu ture. Innii fi pirezidaantiin General Conference, A. G. Daniells, yaalii Prescott barsiisa sobaa sana akka ilaalcha sirrii fi ortodoksii Adventizimii keessatti hundeeffamu itti fufuuf mataa eeboo shayxaanummaa taʼan; garuu hamma Ellen White lubbuun jirtutti milkaaʼinni isaanii yaalii shayxaanummaa sana keessatti danqamee ture. Bara 1931 keessatti, Daniells akka gabaasetti, waggaa sirriitti kutaan sun *Manuscript Releases* keessaa itti barreeffame sana keessatti (1910), inni (Daniells) waaʼee “the daily” irratti Obboleettii White waliin af-gaaffii akka godhe, isheenis akka inni fi Prescott ilaalcha isaanii sirrii taʼe amanuu isa geggeessite dubbate.
Seenaa kana hubachuun barbaachisaa dha; sababiin isaas, yeroo ammaa kana dabalata beekumsaa bara 1989tti dhufe yeroo sararoonni haaromsaa qulqulluun fi lakkoofsonni jahan dhumaa Daani’el boqonnaa kudha tokkoffaa banaman irratti yaada keenya jalqabaa jirra. Ifa kufaatii Sooviyeet Yuuniyen guutamuu lakkoofsa afurtamaa Daani’el boqonnaa kudha tokkoffaatiin argame beekuun, “guyyaa hunda,” fi seenaa raajii “guyyaa hunda”n bakka bu’e sirriitti hubatamuu gaafata; seenaa sun irra deebi’amuu seenaa sanaa lakkoofsota afurtamaa hanga afurtamii shanitti Daani’el boqonnaa kudha tokkoffaa keessatti fakkeessa. Lakkoofsonni sun ergaan lakkoofsota sana keessatti banamu “oduuwwan bahaa fi kaabaa” akka ta’e mul’isu; isaanis ari’atama dhumaa saba Waaqayyoo irratti dhufu fidu.
Garuu oduun bahaa fi kaabaa irraa dhufu isa ni jeequ; kanaaf inni dheekkamsa guddaadhaan baʼee, hedduu balleessuufii guutummaatti dhabamsiisuuf ni kaʼa. Dunkaana mootummaa isaa galaanota gidduutti, gaara qulqulluu ulfina qabeessa sana irratti ni dhaaba; taʼus inni gara dhuma isaatti ni dhufa, namni tokko iyyuu isa gargaaru hin jiraatu. Daaniʼel 11:44, 45.
Ergaan ayyaana afurtamaa kan bara 1989tti, yeroo Sooviyeet Yuuniyoon kufetti hiikame, ergaa bokkaa boodaa sanaa dha; innis paaphaasummaa (mootii kaabaa) “dheekkamsa guddaadhaan baʼee, akka balleessuufi namoota baayʼee guutummaatti balleessu” ni godha. “Oduu” jechuun raajii keessatti ergaa dha.
Akkamitti akkamitti isaan lallabu, yoo hin ergamin malee? Akkuma barreeffame, “Miilli warra wangeela nagaa lallabanii, oduu gammachiisaa waan gaarii fidan baayʼee bareeda!” Roomaa 10:15.
Ergaan roobaa boodaa ergaa eegdota guyyaa dhumaa Waaqayyoo, warra weedduu iddoo wayinii fi weedduu Musee fi Hoolichaa faarfatan, dhiheessanidha.
Miilliwwan isa kan gaarran irra kan oduu gammachiisaa fidu, kan nagaa labsu, kan oduu gaarii waa'ee waan gaarii fidu, kan fayyina labsu, kan Xiyooniin, “Waaqni kee mootummaa ni qaba!” jedhu! Eegdota kee sagalee isaanii ol in kaasu; sagalee tokkoon walumaan ni faarfatu; yeroo Waaqayyo Xiyooniin deebiʼee ijaaru, isaan ija walitti ni argu. Isaayaas 52:7, 8
“Oduun” inni Daani’el boqonnaa kudha tokkoo keewwata afurtamii afur keessa jiru nama cubbuu sana ni aarsa, fixaan dhiiga dhangalaasaa paaphaasotaa isa dhumaa ni raawwatama. Ergaan sun ergaa ergamaa sadaffaa isa yeroo seerri Dilbataa dhihoo dhufu sanatti gara iyyata guddaatti babal’atu dha.
“Nama tokko illee hamma ifa argatanii fi dirqama ajaja afraffaa hubatanii arganitti hin murtaa’an. Garuu yeroo labsiin sanbata sobaa dirqisiisu bahu, fi iyyi guddaan ‘ergamaa sadaffaa’ namoota waaqeffannaa bineensichaa fi fakkii isaa irratti akeekkachiisu, sararri sobaa fi dhugaa gidduutti ifatti ni baafama. Sana booddee warri ammas cabsaa keessatti itti fufan mallattoo bineensichaa ni fudhatu.” Signs of the Times, November 8, 1899.
“Oduun bahaa fi kaabaa” kan paaphaasii aarsan, yeroo seerri Dilbataa baʼutti iyyata guddaa taʼee guddatu; ergaan sun immoo ergaa rooba boodaa isa Fulbaana 11, 2001 irraa jalqabe dha. Jechi “sagalee guddaa” jedhu jecha raajii taʼee humna dabalaa deemuu bakka buʼa.
“Dhugaan yeroo kanaa, ergaan ergamaa sadaffaa, akka nu qorumsa guddaa isa dhumaa sanaatti dhihaachaa deemnuutti, sagalee guddaadhaan jechuunis humna dabalaa deemuun labsamuu qaba.” The 1888 Materials, 1710.
“Oduu” keeyyata afurtamii afurt keessatti ibsame sun ergaa bokkaa boodaa isa yeroo qormaanni namaa cufamuuf jedhu, yeroo Miikaa’el ka’utti kennamu dha. Inni ergaa bokkaa boodaa isa wal fakkaataa, kan Fulbaana 11, 2001tti dhufe dha; garuu yeroo dhibba afurtamii afurii fi kuma afurii mallattoon isaanii guutamu, Hafuurri Qulqulluunis sana booda safara malee dhangalaafamutti, inni iyyata guddaa, yookaan sagalee guddaa ta’ee guddata. Inni ergaa bokkaa boodaa isa wal fakkaataa, kan yeroo mallattoo dhibba afurtamii afurii fi kuma afurii kaa’amuu agarsiise dha.
Ⲡⲉ ⲡⲓⲙⲏⲛⲩⲉ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲟⲩⲱϣϣ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲡⲓϣⲱⲡⲉ ⲡⲉⲧⲁⲩⲉⲣⲕⲁⲧⲁⲭⲣⲏⲥⲑⲉⲥⲑⲁⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ϩⲓⲧⲉⲛ ⲟⲩⲙⲏⲛⲩⲉ ⲛ̀ⲧⲉ ⲟⲩϩⲓⲣⲏⲛⲏ ⲛⲉⲙ ⲟⲩⲁⲥⲫⲁⲗⲉⲓⲁ, ⲫⲏ ⲉⲧⲟⲩⲓⲛⲓ ⲙ̀ⲙⲟϥ ϩⲓⲧⲉⲛ ⲡⲓⲁⲇⲃⲉⲛⲧⲓⲥⲙⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ Ⲗⲁⲟⲇⲓⲕⲓⲁ ⲓⲥϫⲉⲛ ⲫ̀ⲓ̀ ⲙ̀ⲡⲓ“ⲁⲥⲥ” ϣⲁ ⲫ̀ⲓ̀ ⲙ̀ⲡⲓ“ⲗⲓⲟⲛ”. Ⲡⲓϭⲣⲟⲛⲟⲥ ⲉⲧϧⲉⲛ Ⲑⲓⲉⲙϣⲓ 11, 2001, nem ⲡⲓⲛⲟⲙⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡ̀ⲣⲓⲟⲩⲓⲕⲏ ⲉⲑⲛⲏⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲭⲱⲗⲉⲙ, ⲥⲉⲧⲱⲃϩ ⲙ̀ⲡⲓⲙⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫ̀ⲙⲟⲩ ⲙ̀ⲡ̀ⲡⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲁⲇⲃⲉⲛⲧⲓⲥⲙⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ Ⲗⲁⲟⲇⲓⲕⲓⲁ; ⲁⲩⲱ ⲛⲏⲉⲧⲟⲩϯϩⲁⲡ ⲉ̀ⲣⲱⲟⲩ ⲙⲉⲛⲉⲛⲥⲱⲥ ⲛ̀ⲥⲁ ⲡ̀ⲏⲓ ⲙ̀Ⲫϯ (Ⲓⲉⲣⲟⲩⲥⲁⲗⲏⲙ) ϣⲁⲩⲙⲟⲩ ϧⲉⲛ ⲡⲁⲓⲙ̀ϩⲁⲩ ⲛ̀ϩⲱⲃ. Ⲡⲓⲙⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲫ̀ⲙⲟⲩ ⲙ̀ⲡ̀ⲡⲛⲁ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲁⲇⲃⲉⲛⲧⲓⲥⲙⲟⲥ ⲛ̀ⲧⲉ Ⲗⲁⲟⲇⲓⲕⲓⲁ ⲡⲉ ⲉⲧϧⲉⲛ ⲡⲓ“ⲁⲥⲥ” ⲛⲉⲙ ⲡⲓ“ⲗⲓⲟⲛ”, ⲁⲩⲱ ⲡⲓⲙⲏⲛⲩⲉ ⲉⲧⲟⲩϫⲱⲣⲉ ⲙ̀ⲙⲟϥ ⲁⲩⲱ ⲉⲧⲉϥⲉⲣⲫ̀ⲙⲟⲩ ⲛⲱⲟⲩ, ⲡⲉ “ⲛⲓϣⲉⲙⲙⲟ ⲉⲃⲟⲗ ϧⲉⲛ ⲡⲓ“ⲓⲁⲃ”” (ⲟⲩⲥⲩⲙⲃⲟⲗⲟⲛ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲒⲥⲗⲁⲙ) “ⲛⲉⲙ ⲡⲓⲙϩⲏⲧ” (ⲟⲩⲥⲩⲙⲃⲟⲗⲟⲛ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲡⲁⲡⲁⲥ). Ⲫⲁⲓ ⲡⲉ ⲡⲓⲁⲩⲧⲟ ⲙⲏⲛⲩⲉ, ⲉⲧⲉ ⲫⲏ ⲡⲉ ⲡⲓⲙⲏⲛⲩⲉ ⲛ̀ⲧⲉ ⲡⲓⲙⲁϩ 3 ⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ.
Lakkoofsi ja’an dhumaa Daani’el boqonnaa kudha tokko keessaa, warri bara dhumaatti bara 1989 keessa hiikaman, ergaa rooba boodaa ti; kunis yeroo ergaan rooba boodaa sobaa kan “nagaa fi nageenya” jedhu labsamaa jirutti labsama. Qorichi rooba boodaa jalqaba mana Waaqayyoo dura dhaabata; murtiin achitti jalqaba waan ta’eef; sana booddees tuuta biraa mana Waaqayyoo alaa jirutti ni dhaabata. Kanaaf, “soba” dhaloota sadaffaatti Adventizimii Laa’odiiqeyaa keessatti galfame hubachuun barbaachisaa dha; sababiin isaas, yeroo Waaqayyo warra Inni chaappessuuf Hafuura Qulqulluu Isaa dhangalaasu, yeroo wal fakkaatu sanatti warra jaalala dhugaatii hin fudhanne irratti gowwoomsaa cimaa ni dhangalaasa.
jaarraa walakkaa waggaa kudha shanan jalqabaa jaarraa digdamaa keessatti dhimma “kan guyyaa guyyaan” jedhu irratti falmiin yeroo geggeeffamaa turetti, namoota ejjennoo sirrii Millerootaa kan “kan guyyaa guyyaan” mallattoo amantii waaqeffannaa mootummaa Roomaa durii taʼuu isaa ittisan keessaa tokko F. C. Gilbert ture. Gilbert amantii Yihudummaa keessaa kan mootummaa Waaqayyootti geeddarame ture; afaan Ibrootaa immoo guutummaatti dubbisuu fi dubbachuu dandaʼa ture. Inni hubannoo isaa afaan Ibrootaa irratti hundaaʼe irratti buʼuureffachuun kitaaba Daaniʼel keessatti ejjennoo qajeeltota duraa ni ittisa ture. Bara 1910 keessa, waggaa sanuma Obboleettiin White barruu waggoota kudhan hedduuf awwaalamee turu barreessite, barruun sun ilaalcha Daniells fi Prescott waaʼee “kan guyyaa guyyaa” jedhu ergamoota Seexanaa irraa dhufe akka taʼe adda baase; yeroo sanas Gilbert dhimma “kan guyyaa guyyaa” kana irratti Obboleettii White wajjin marii dhuunfaa godhe ture.
Nuti isa waliin mariʼate akka ture ni beekna; sababni isaas inni battalumatti (boru isaa) waaʼee marii obboleettii White wajjin godhe sana gabaabinaan barreesse. Bara 1931 keessa, A. G. Daniells mata-duree “the daily” jedhu irratti waggaa wal fakkaataa sana keessatti—1910—obboleettii White wajjin marii akka godhe himannaa dhiheesse. Daniells akka jedhetti, obboleettiin White xumura tokko illee isaaf hin dhiifne; garuu “the daily” tajaajila mana qulqullummaa Kiristoos kan agarsiisu mallattoo akka taʼe jedhe. Haa taʼu malee, himannaan Daniells kun marii tokko akka godhe jedhu “soba” qofa utuu hin taʼin, innis “soba” raajii isa gowwoomsaa cimaa uumu sanaati.
Warra 1843 fi 1850 arguu hin dandeenyeef, yeroo chaartiin 1843 bara 1842 maxxanfametti, warri Millerite raajii waggoota kuma lamaa fi dhibba sadii guutamuudhaan qulqulleeffamuu qabu mana qulqullummaa lafaa taʼuu isaa ammallee akka amanan hubachuun barbaachisaa dha. Yeroo isaan chaartii 1850 maxxansan garuu, mana qulqullummaa qulqulleeffamuu qabu mana qulqullummaa samii taʼuu isaa yeroo sana beekanii turan. Kanaaf chaartiin 1843 fakkeenya mana qulqullummaa Waaqayyoo HIN qabu; chaartiin 1850 garuu fakkeenya mana qulqullummaa Waaqayyoo NI qaba. Kun barbaachisaa dha; sababiin isaas Daniells gaaf-deebii isaa Sister White wajjin taasise keessatti chaartii 1843 isheedhaaf akka agarsiise, akkasumas mana qulqullummaa chaarticha irratti akka isheedhaaf akeeke dubbateera. Kun taʼuun hin dandaʼu ture; chaartii 1843 irratti mana qulqullummaa tokkollee hin jiru. Dubbii isaa inni gaaf-deebii taʼeera jedhu sun “soba” ture.
Bara ani seenaa kana keessa hojjechaa ture yeroo bara 2009, namoonni dhimma kanaa gama lameen jiran hundi waaʼee “the daily” irratti Obboleettii White waliin af-gaaffii akka taʼe himachuu isaanii yeroon hubadhe, galmee kitaabaa af-gaaffii Obboleettii White bara 1910tti galmeesse argachuu isaanii gaafachuudhaan Ellen White Estate’f imeelii erge. Isaanis galmeen kitaabaa sun ammallee akka isaan bira jiru deebisan. Kan armaan gadii imeelii koo fi deebii Ellen White Estate irraa dha.
Wiixata, Amajjii 19, 2009
Kan ilaallatu dhimmi dhufeef:
Kitaabni galmee namoota obboleettii Waayitii wajjin gaaffii-deebii godhatan eenyu akka taʼan fi gaaffii-deebiin sun waaʼee maalii akka ture galmeesse tokko akka jiru dhagaʼeera. Bara 1910 keessa A. G. Daniells waaʼee mata-duree “daily” ilaalchisee obboleettii Waayitii wajjin gaaffii-deebii godhe moo hin godhne jechuun mirkaneessuu yookaan soba taʼuu isaa ifatti baasuuf yaalaa jira. Gaaffii-deebiin sun akka raawwatame ragaan seenaa akka jiru nan beeka; taʼus, kitaaba galmee hojii idileetti galmaaʼe tokko keessatti kun dhuguma akka galmaaʼe ragaan jiru moo hin jiru jechuun nan gaafadha. Akkasumas, F. C. Gilbert illee bara 1910 keessa waaʼee mata-duree “daily” irratti obboleettii Waayitii wajjin gaaffii-deebii akka godhe natti himameera; kunis yeroo sana hojjettoota ishee biratti galmeen qabamee ture tokkoon mirkanaaʼuu dandaʼaa moo akka beeku barbaada. Tarii kitaabni galmee akkasii hin turre taʼa; yookaan yoo ture odeeffannoo sana isin hin gad lakkistan taʼa; yookaan immoo yoo inni jiraates aniif ilaallee mirkaneessuun dandeettii keessan ala taʼuu dandaʼa. Kanaafuu, haala kamiin iyyuu, gaafachuu barbaade. Gargaarsi isin kennuu dandeessan kam iyyuu baayʼee nan dinqisiifadha.
Jaallatamaa Jeff,
Galatooma imeelii keessaniif. Imala Ellen White ilaalchisee, xalayoota ishee, daayariiwwan ishee, fi beellamawwan maxxanfaman irratti hundaa’uun galmee baay’ee guutuu ta’e qabna; garuu akka sanaatti “galmee imalaa” hin qabnu.
Tarii tokko tokko A. G. Daniells fi Ellen White gidduutti taasifame waaʼee isaa jildii 6ffaa seenaa jireenyaa EGW, The Later Elmshaven Years, fuula 256, 257 keessatti dubbistanii akka jirtan shakkii hin qabu. Nuti galmee walaba taʼe tokko illee marii kanaa mirkaneessu hin arganne. Xalayaa Elder Gilbert irraa Waxabajjii 1, 1910 barreessame garuu qabna; keessatti inni Waxabajjii 6–9 keessatti St. Helena (bakka Ellen White jiraattu) keessatti argamuuf karoora qabu agarsiisa. Sun ragaa deeggarsaa ani beeku keessaa hamma sana qofa dha.
Waaqayyo haa eebbisu—Tim Poirier, Itti Aanaa Daarektaraa Ellen G. White Estate
Galmeen of danda’ii mata-duree “kan guyyaa guyyaa” jedhu irratti gaaffii fi deebii akka godhe galmeen of danda’e hin jiru; ta’us, xalayaa Gilbert kaayyoo isaa Waxabajjii 6 irraa hanga 9, 1910tti mana ishii bira akka jiru ibsu tokko ni jira.
Seenaa jireenyaa Obboleettii White, kan qabeenyi Ellen White itti wabii godhu keessatti, iddoo ilmi ilma ishee dhimma gaaffii-fi-deebii Daniells ilaallatu kaasee Daniells dubbii isaa waaʼee gaaffii-fi-deebii sobaan hojjetame kan bara 1910 galmeesse keessatti:
“Yeroo muraasa booddee mariiwwan keessatti yeroo tokko, Jaarsa Daniells, W. C. White fi C. C. Crisler wajjin taʼee, jechuunis hima Ellen White kitaaba *Early Writings* keessatti dubbatte sanaa hiikni isaa maal akka taʼe ishee ofii irraa sirriitti argachuuf hawwii guddaadhaan, gara ishee dhaqe; dhimma sanas fuuldura ishee kaaʼe. Daniells kitaaba *Early Writings* fi chaartii bara 1843 of wajjin fide. Inni Ellen White biraatti dhihaatee taaʼee gaaffiilee hedduudhaan ishee gaafate. Gabaasni inni waaʼee gaaffiifi deebii kanaa kenne, W. C. White irraa mirkanaaʼe:”
“‘Ani jalqaba irratti obboleettii White’f ibsa armaan olitti Early Writings keessatti kenname dubbise. Sana booddee chaartii keenya raajii, tajaajiltoonni keenya raajii Daani’elii fi Mul’ata ibsu keessatti itti fayyadaman, ishee dura kaa’e. Fakkii mana qulqullummaa akkasumas yeroo waggaa 2300 akkuma isaan chaartii irratti mul’atanitti hubannoo ishee gara isaanii nan deebise.
“‘Sana booda ani waan mata-duree kana irratti ishee agarsiifame yaadachuu akka dandeessu gaafadhe.
“Akkuma deebii ishee yaadadhutti, jalqaba irratti akkamitti hooggantoonni keessaa muraasni warri sochii bara 1844 keessa turan xumura yeroo waggoota 2300 sanaaf guyyoota haaraa argachuuf yaalanii akka turan himuun jalqabde. Yaaliin isaanii kun dhufaatii Gooftaa irratti guyyoota haaraa murteessuuf ture. Kunis warra Sochii Adventii keessa turan gidduutti jeequmsa fidaa ture.
“‘Jeeequmsa kana keessatti, ilaalcha waaʼee guyyaawwan ilaalchisee qabamee fi dhihaatee ture sirrii akka taʼe Gooftaan isheetti mulʼiseera jette; akkasumas yeroo murtaaʼeen kan biraa deebiʼamee kaaʼamuu hin qabu, ergaan yeroo kan biraas taʼuu hin qabu.
“‘Sana boodas waaʼee hafeera “dhaabbataa” sanaa kan isheetti mulʼifame—Bulchaa, loltuu sana, “dhaabbataa” sana irraa fudhatamuu, fi mana qulqullummaa gadi darbamuu—akka himtu gaafadhe.
“Inni deebiin kennite, amaloonni kun akkuma kutaan yeroo mul’ataan ishee dura kaa’ameetti mul’ataan ishee dura hin kaa’amne. Isheen qabxiilee raajii sanaa sana irratti ibsa kennuuf akka baatu hin geggeeffamtu turte.
“‘Gaaffiin sun sammuu koo irratti yaada gadi fagoo na irratti godhe. Isheen yeroo waggoota 2300 sanaa ilaalchisee shakkii tokko malee bilisaan, ifatti, fi bal’inaan dubbatti turte; garuu waa’ee kutaa biroo raajii sanaa immoo callistee turte.
“‘Xiinxala inni yeroo sanaa isheen bilisaan ibsitee fi waa’ee fuudhamuu “kan guyyaa guyyaa” jedhamuu fi mana qulqullummaa buqqifamuu ilaalchisee callisuu ishee irraa xumura ani baasuu danda’e tokkicha jechuun, mul’anni isheef kenname waa’ee yeroo sanaa akka ture, kutaa raajii sanaa kanneen biroo ilaalchisee garuu ibsi isheedhaaf akka hin kennamne ture.—DF 201b, AGD statement, Sept. 25, 1931.” Arthur White, Ellen G. White, volume 6, 257.
Daniells ɔkae sɛ ɔkyerɛɛ no 1843 chart no na obisabisaa no fa kronkronbea a wɔnna no adi wɔ chart no so no ho. Ɔkae nso sɛ ɔfaa nhoma Early Writings no de bisabisaa no nsɛm pii faa nea na ɔrepɛ akyerɛ bere a ɔdaa no adi pefee sɛ ɔpenee atetesɛmfo no ntease wɔ “the daily” ho, na sɛ chart no de Awurade nsa na ɛkyerɛe no no ho. Ellen White ba no, a na ɔno ne Arthur L. White, ɔkyerɛwfo a ɔkyerɛw saa asɛm a wɔka sɛ esii yi ho ntotoho no agya, agye Daniells ne Prescott wɔn bɔne honhom mu adwene afa “the daily” ho no atom, na ɔde adanse maa Daniells asɛm a ɔkae sɛ nea ɔtee wɔ nkɔmmɔbɔ no mu no. Wɔanhwɛ wɔn ho yiye koraa wɔ wɔn anansesɛm a wɔbɔe no mu, efisɛ 1843 chart no nkyerɛ kronkronbea biara a anka Daniells betumi akyerɛw so.
Soba kan garaa biraa kan gaaffii-deebii sana keessatti dhiyaate, soba inni jedhu kutaan Early Writings keessaa sun “yeroo murteessuu” irratti akeekkachiisa ture jedhu dha. Kutaan Daniells waa’ee isaa gaafate jedhamee himamu immoo akkana:
“Ani waggaa Gooftaa’n qajeelfamee akka ture, inniis jijjiiramuu akka hin qabne nan arge; lakkoofsonni sun akkuma Inni fedhetti akka turan; harki Isaa isaan irratti akka ture, dogoggora tokko lakkoofsa keessaa tokko tokko keessatti dhoksee akka ture, namni tokko iyyuu akka isa hin argine, hamma harki Isaa irraa kaafamutti.”
“Sana waaʼee ‘guyyaa hundumaa’ (Daaniʼel 8:12) ilaalchisee nan arge, jechuun jecha ‘aarsaa’ ogummaa namaatiin itti dabalame, innis barreeffamicha keessaa miti; Gooftaan immoo warra iyya saʼaatii firdii labsan sanaaf hubannoo isaa sirrii kenne. Yeroo tokkummaan turetti, jechuun 1844 dura, jechuun walumaa galatti hundinuu ilaalcha sirrii waaʼee ‘guyyaa hundumaa’ irratti tokko turan; garuu jeequmsa 1844 irraa jalqabee ture keessatti, ilaalchota biroo fudhataman, dukkannii fi jeequmsis isaanii duukaa buʼe. Yeroon bara 1844 irraa jalqabee qormaata hin taane, deebiʼees yeroo biraa qormaata taʼuu hin dandaʼu.” Early Writings, 74, 75.
Wiilii C. Waayit, ilma Obboleettii Waayit, ilaalcha sobaa “the daily” jedhu fudhate ture; ilmi isaa Artar immoo akeekkachiisni kutaa Early Writings keessaa jiru salphaatti fi guutummaatti akeekkachiisa yeroo murteessuu irratti qofa akka ta’e akeeksisuuf yaaluudhaan “soba” gaaffii fi deebii raawwatamee hin beekne sanaan walqabate itti fufsiisuuf barbaade. Falmiin sun bara 1930moota keessatti uumame, achiis kutaa ijoo “soba” sanaa ta’e.
Nuti barruu itti aanu keessatti falmii sana ni ilaalla.
“Fulbaana 23ffaa, Gooftaan akka harka isaa yeroo lammaffaaf hafe keessaa saba isaa deebisee walitti qabachuuf diriirse natti argisiise; yeroo walitti qabamuu kana keessatti immoo tattaaffiin dachaa lama taʼee jabaachuu qaba. Yeroo bittinnaaʼuutti Israaʼel rukutamee ciccirame; amma garuu yeroo walitti qabamuutti Waaqayyo saba isaa ni fayyisa, ni hidhata. Yeroo bittinnaaʼuutti tattaaffiin dhugaa babalʼisuuf godhame buʼaa xinnoo qofa qaba ture, xinnoo yookiin homaa iyyuu hin raawwanne; yeroo walitti qabamuu keessatti garuu, yeroo Waaqayyo saba isaa walitti qabachuuf harka isaa kaaʼe, tattaaffiin dhugaa babalʼisuuf godhamu buʼaa isaaf yaadame ni qabaata. Hundinuu hojii kana keessatti tokkummaan fi hinaaffaadhaan taʼuu qabu. Ani akka yeroo ammaa kana, yeroo walitti qabamuutti nu bulchuuf fakkeenyaaf yeroo bittinnaaʼuutti deebiʼuun nama kamiyyuu biratti qaanii taʼe nan arge; sababiin isaas, yoo Waaqayyo amma nuuf yeroo sanatti godhe caalaa homaa hin godhne taʼe, Israaʼel matumaa walitti hin qabamu ture. Akkuma dhugaan lallabamee barbaachisaa taʼe, akkasuma barruulee tokko keessatti maxxanfamee baʼuunis barbaachisaa dha.”
“Gooftaan akka kaartaan 1843 harki Isaa qajeelfame, akka kutaan isaa tokko illee hin jijjiiramne natti agarsiise; lakkoofsonni sun akkuma Inni barbaadetti akka turan. Harki Isaa dogoggora tokko lakkoofsa keessaa muraasa irratti akka haguugee ture, akka namni tokko illee isa hin argine, hamma harki Isaa irraa kaafamutti.”
“Achiis anis waa’ee ‘Guyyaa Guyyaa’ ilaalchisee arge, jechi ‘aarsaa’ ogummaa namaatiin dabalamee akka taʼe, barruu sana keessattis akka hin taane; akkasumas Gooftaan warra iyya sa’aatii firdii labsanitti ilaalcha sirrii isaa akka kenne. Bara walta’iinsi jiru, 1844 dura, jechuun ni danda’ama harki caalaan hundi ilaalcha sirrii waa’ee ‘Guyyaa Guyyaa’ irratti walii galanii turan; garuu 1844 erga taʼee as, jeequmsa keessatti, ilaalchawwan biroon fudhatamanii, dukkanni fi jeequmsi isaanii duukaa buʼe.” Review and Herald, November 1, 1850.