Yommuu Eliyaas Ahab akka Israaʼel hundumaa Qarmeloositti waamu godhe, kun Waaqayyo bara dukkanaa keessaa waldaa bara 1798tti, waggoota sadii fi walakkaa ariʼatamaa turan booddee, baasuu isaa dursee agarsiise; achii immoo gara 1844tti, sana booddee immoo gara 1863tti isaan geggeessuu isaa. Guyyoonni sadan sun akkaataa “yeroo torbaa” Isaayyaas boqonnaa torba keessatti dhiheesse sana keessatti mallattoolee daandii sadan xumuraa dha.
Seenaa wal fakkaataa kan bara 1798, 1844 fi 1863 taʼe sunis yeroo Museen ijoollee Israa’el garbummaa Gibxii keessaa baasuun gara Tulluu Siinaa geessetti fakkeenyaan mul’ifameera. Seenaan ergamoota jalqabaa fi lammaffaa sochii Miilaraayitotaa bakka bu’a; sochiin kun yeroo dhumaatti bara 1798 jalqabee hamma bara 1863tti, yeroo sochiin sun waldaa ta’etti, itti fufe. Eliyaasii fi Museen dhugaa-baatota ijoo lamaan seenaa Miilaraayitotaa ti; isaanis yeroo seenaa ergamaa sadaffaa keessatti kitaaba Mul’ataa keessatti dhugaa-baatota ijoo lamaanidha.
Sochiin Milleraayitii jalqabaa wangeela bara baraa Mul’ata kudha afurii agarsiisa; Future for America immoo dhuma isaa agarsiisa. Sochii jalqabaa Milleraayitotaa fi sochii dhumaa gidduutti Waldaa Adveentistii Guyyaa Torbaffaa argina. Akka seenaa barreessitoota Waldaa Adveentistii bara 1856tti ibsanitti, haftee sochii Milleraayitii keessatti haala Laa’odiiqiyaa seente; kanaan yeroo Filadelfiyaa kan bara 1798 irraa hanga 1856tti bakka bu’e xumurame.
Maqaa darbe kana dura keessatti, qajeelfamni hafuuraa gaddisiisa ce’umsa Galaana Diimaa fi gaddisiisa guddaa bara 1844 waliin akka wal simsiise argisiifneerra. Yeroo sana keessatti, qormaanni Sanbataa akka mannaa tiin bakka buufame seenaa Musee keessatti dhufe. Tuqaa raajii sanauma irratti, ifni Iddoo Hundumaa Caalu keessaa dhufe warra galaana ce’anii amantiidhaan gara Iddoo Hundumaa Caalu seenaniif, Sanbata irraa jalqabee adeemsa qorannoo fi qulqulleessuu tokko jalqabe. Adeemsi qorannoo kan bara 1844 dura ture seenaa Musee keessatti dhaloota isaa irraa jalqabe; warra Milleritiif immoo, bara 1798 keessatti dabala beekumsaa inni Daani’el ibse, adeemsa qorannoo sadarkaa sadii gara murtiitti geessu ni uume.
Namoonni hedduun ni qulqulleeffamu, ni adii ta’u, ni qoramuu; warri hamoon garuu hammina ni hojjetu; hamoota keessaa tokkollee hin hubatu; ogeeyyiin garuu ni hubatu. Daani’el 12:10.
Bani murtii Onkoloolessa 22, 1844 banamee, murtii Fara’oon kan mootummaa Gibxii ilma angafaa irraa jalqabee bishaan Galaana Diimaa keessatti xumuramuun fakkeenya isaa ture. Yeroo ogeeyyiin mootummaa Qulqulluu Irra Caalu keessatti amantiidhaan seenan, yookaan Galaana Diimaa ce’an, adeemsi qormaataa yeroo dhumaatti bara 1798 jalqabame sun 1844 booda illee itti fufe. Seenaa Musee keessatti, kun qormaatota kudhaniin bakka buufame; Israa’el immoo tarkaanfii hundumaan kufe. Qormaatota kudhan keessaa inni dhumaa, yeroo basaastonni kudha lama Biyya Abdachiifamte qoratan ture. Qormaanni jalqabaa seenaa Musee keessatti qormaata mannaa kan Sanbata agarsiisu ture; warra Milleriifis, Sanbatni akka qormaata isa jalqabaa Onkoloolessa 22, 1844 boodaa ta’ee beekame. Seenaa wal-cina deemanii jiran lachuu keessatti qormaanni jalqabaa Sanbata ta’uun, qormaatonni sagal itti aanan seenaa Musee keessatti jiran, bara 1844 boodaa qormaatota walitti aanan kanneen gara seensa Biyya Abdachiifamteetti yookaan gara gammoojjii du’aatti geessan akka jiraatan adda baasa. Bara 1863 qormaata dhumaa sochii Milleriif bakka bu’a. Ilaalcha kana kan jalqabnu, yeroo basaastonni kudha lamaan gabaasa isaanii waa’ee Biyya Abdachiifamtee fidanii deebi’anidha.
Isaanis erga isaanii guyyoota afurtamaa booddee lafa sana basaasanii irraa deebi’an. Isaan gara Musee, gara Aaronii fi gara waldaa guutuu saba Israa’elitti, gammoojjii Phaaraanitti, Kaadeeshitti dhufan; isaanitti, waldaa guutuu sanattis oduu deebisanii himan, ija lafa sanaas argisiisan. Isaanis isaatti himanii akkana jedhan: “Nuyi gara biyya ati itti nu ergiteetti dhufneerra; dhuguma isheen aannanii fi damma yaatti; kunis ija ishee ti. Garuu uummanni biyya sana keessa jiraatu jabaadha, magaalonnis dallaa qabu, akka malee gurguddoo dha; kana malees achitti ijoollee Anaaq argineerra. Amaaleqonni biyya kibbaa keessa jiru; Heetonnis, Yebuusonnis, Amooronnis tulluuwwan keessa jiru; Kanaanonnis galaana biraa fi qarqara Yordaanos bira jiru.” Kaaleeb immoo saba sana Musee duratti cal’isiisee akkana jedhe: “Nutti haa ol baanu; ishee haa qabannu; nuyi isaan mo’achuuf akka gaariitti dandeenya.” Namoonni isaa wajjin ol ba’an garuu akkana jedhan: “Nuyi uummata sana irratti ol ba’uu hin dandeenyu; isaan nu caalaa jajjaboo dha.” Isaanis biyya basaasan sana irratti gabaasa hamaa saba Israa’elitti fidan; akkanas jedhan: “Biyyi nuyi keessa deemnee basaasne sun biyya jiraattota ishee nyaattu dha; uummanni achi keessatti argine hundinuus namoota dheeraa guddaa dha. Achittis warra guddoo, ilmaan Anaaq, warra guddoo irraa dhalatan argineerra; nuyi ofuma keenya keessatti akka hoomaa fakkaanne, akkasumas ija isaanii durattis akkasuma turre.” Lakkoobsa 13:25–33.
Kutaan Lakkoofsota keessaa kun dhugaa baay’ee barbaachisaa ta’an tokko tokko of keessaa qaba; yoo seenaa achi keessatti bakka bu’ame akka sochii Millerite agarsiisutti hin ilaalle garuu salphaatti dagatamuu danda’u. Qabxiin tokko akka ta’e, warri finciltoonni “oduu hamaa” sana qaban qormaata isaanii isa kurnaffaa fi isa dhumaa kufaa turan; qormaata isa dhumaa sanattis gareen namootaa lama mul’atan. Gareewwan lamaan kun, seenaa qormaatota saglan darban keessatti guddachaa turan, “oduu” kam fudhachuu filatan irratti hundaa’uun amala isaanii mul’isan. Bara 1863 keessatti, Adventizimiin Millerite oduu Musee, akkuma raajii garbummaa keessatti Leewwota digdamii jaha keessatti bakka bu’etti, ni didde. Oduun Iyaasuu fi Kaalebiin dhihaate immoo, seenaa birmadummaa isaanii garbummaa keessaa guutuu keessatti irra deddeebiin “oduu” Waaqayyoo isa ture qofa ture. Dhaloota Musee irraa eegalee, Waaqayyo akka Inni garbummaa keessaa isaan baasuudhaan gara biyya jaarraa hedduu dura Abrahaamitti abdachiifamteetti isaan galchu abdii kenne ture. Iyaasuu fi Kaaleeb warra gabaasa bu’uuraa sana irratti dhaabbatan bakka bu’u; basaastonni kurnan kaan immoo Waaqayyo dhugumaan gabaasa sana kennuu isaa ni didan.
Yeroo sana waldaan hundinuu sagalee isaanii ol fuudhanii iyyan; sabichis halkan sana boo’e. Ilmaan Israa’el hundinuus Musee fi Aaroniin irratti guunguman; waldaan hundinuus isaaniin, “Utuu biyya Gibxii keessatti duunee jennee! yookaan utuu lafa onaa kana keessatti duunee jennee! Waaqayyo maaliif biyya kana keessatti akka goraadeedhaan kufnuuf nu fide, niitolee fi ijoolleen keenyas booji’amuuf? Gara Gibxiitti deebi’uun keenya nuuf hin wayyuu ree?” jedhan. Isaanis walii isaanii, “Kottaa, hoogganaa tokko ofii keenyaa muudhannu; gara Gibxiittis haa deebinu” jedhan. Lakkobsa 14:1–4.
Yeroo bara 1863 keessa James White barruu tokko Review and Herald keessatti barreessuun hubannaa Miller eegee “yeroo torban” jedhu mormee, akkasumas waggaa sanuma keessa Uriah Smith kaartaa sobaa, isa waa’ee “yeroo torban” Leewwota keessaa jedhu kamiyyuu hin eerre, maxxanse, White fi Smith lamaan isaanii hojii William Miller cinaa kaa’anii mala hiikkaa Macaafa Qulqulluu kan Pirotestaantota gantootaa fayyadaman. Mala gantootaa, warra isaan yeroo dhihoo dura “intallan Baabilon” jedhaniin beeksisanii turan, akka falmii ittiin ergaa Miller, isa ergamaan Gabri’el qajeelfame, didanitti fayyadaman. Qormaata kudhanaffaatti Israa’el durii irratti ifatti akkana jedhan: “Nuuf hoogganaa tokko haa filannu, gara Gibxitti haa deebinu.” Kufatiin qormaata kudhanaffaa fi isa dhumaa kun “gabaasa” isa jalqabuma irraa kaasee walsimaa ture diduu fi gara garbummaa Gibxiitti deebi’uuf hawwii qabaachuu irratti hundaa’a. Yommuu Ermiyaas warra raajii bara 1843 kufee tureen abdii kutatanii turan haala fakkeenyaatiin bakka bu’ee mul’ise, Waaqayyo addatti akka inni gara Waaqayyootti fi gara kaka’umsa isaa duraanii ergaichaaf qabuutti deebi’u isa waame; garuu akkasumas akka inni gonkumaa gara warra intallan Baabilon jedhamanii beekamanitti hin deebine isa ajaje.
Kanaafuu, Waaqayyo akkana jedha: Ati yoo deebiʼe, ani si deebisee nan dhaaba, atis fuula koo dura ni dhaabbatta; ati yoo isa kabajamaa isa salphaa keessaa baasite, akka afaan koo ni taata; isaan gara kee haa deebiʼan; ati garuu gara isaanii hin deebiʼin. Ermiyaas 15:19.
Bara 1863tti, Jeems Wiitii fi Uraayaa Smiitiin bakka akka hin deemne itti ajajamanitti isaan deebisanii geggeessuuf hoogganaa haaraa tokko muudan. Iyyaasuunii fi Kaaleb warra fuulduratti deemuu barbaadan bakka bu’u; Wiitii fi Smiit immoo warra duubatti deebi’uu barbaadan bakka bu’u.
Qabxii biraa kutaa Lakkobsa keessaa mallatteeffamuu qabu keessaa tokko, fincilli xumuraa kan warra finciltoota hunda waggoota afurtama itti aanan keessatti lafa onaa keessatti akka duʼan irratti murteessu, wabiiwwan ijoo lamaan keessaa isa tokko taʼuu isaati; isaanis qajeelfama guyyaa tokko waggaa tokkoof jedhu kan raajii Macaafa Qulqulluu keessatti hundeessanidha; qajeelfamni kunis tarii seera raajii isa baayʼee murteessaa taʼe kan Miiler ergaa wangeela bara baraa fi ergamaa isa jalqabaa banuuf itti fayyadame ture. Dhugaa-bahuun Macaafa Qulqulluu keessaa isa kaan qajeelfama kanaaf kennamu immoo kitaaba Hisqiʼeel keessatti argama.
Ati yommuu kana xumurte, ammas cinaacha kee mirgaa irra ciisi; ati hammina mana Yihudaa guyyoota afurtamaaf ni baatta; ani guyyaa tokko waggaa tokkoof siif murteesseera. Hisqiʼel 4:6.
ଯେ ଦୁଇଟି ପଦ ଦ୍ୱାରା “ଏକ ଦିନ ପାଇଁ ଏକ ବର୍ଷ” ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା, ସେହି ପଦଦ୍ୱୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ପ୍ରାୟତଃ ଅନୁଦୃଷ୍ଟ ରହିଯାଏ ଯେ, ଉଭୟ ପଦର ଏକ ଐତିହାସିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ଅଛି।
Egaa guyyoota itti biyya sana qorattan sanaa—guyyaa afurtamaatti—akka guyyyaa tokkoon waggaa tokkootti, isin waggaa afurtama hammina keessan ni baattuu; isin immoo cabsa abdii koo ni beektu. Lakkoobsa 14:34.
Lakkoobsi Lakkoofsaa keessa jiru bara Israa’el durii jalqaba irratti kan ta’e yoo ta’u, fincila saba kakuu Waaqayyoo bakka bu’a; lakkoobsi Hisqi’el keessa jiru immoo bara Israa’el durii dhuma irratti kan ta’e yoo ta’u, fincila saba kakuu Waaqayyoo bakka bu’a. Adabbiin jalqabaa du’a gammoojjii keessatti ture; adabbiin dhumaa immoo biyya diinota isaanii keessatti garbummaa ture. Qajeelfamni guyyaa tokko waggaa tokko jedhu fincila saba kakuu tokkoo cimsee mul’isa. Adabbiileen lama jiru—inni tokko jalqaba irratti, inni tokko immoo dhuma irratti—garuu lamaan isaanii wal irraa adda. Inni jalqabaa yeroo gammoojjii keessa imalanii suuta suutaan baduun du’uu ture; inni dhumaa immoo boojuu fi garbummaa Baabilon isa dhugaa keessatti ture.
Achi Muusee fi Arooniis, waldaa guutuu gumii ilmaan Israa’el duratti fuula isaanii irratti kufan. Iyyaasuun ilmi Nuunii fi Kaaleeb ilmi Yefunnee, warra biyya sana qoratan keessaa ta’anis uffata isaanii tarsaasan; isaanis waldaa ilmaan Israa’el hunda dubbisanii akkana jedhan: Biyyi nu keessa dabarree qoranne sun biyya baay’ee gaarii dha. Yoo Waaqayyo nutti gammade, inni biyya kana keessa nu galcha, nuufis ni kenna; biyya aannanii fi dammi keessaa yaa’u. Waaqayyotti qofa hin fincilinaa; ummata biyya sanaas hin sodaatinaa; isaan nuuf buddeena dha; eegumsi isaanii isaan irraa deemeera, Waaqayyos nu wajjin jira; isaan hin sodaatinaa. Garuu waldaan hundinuu dhagaadhaan isaan tumuu ni murteessan. Ulfinni Waaqayyaas ilmaan Israa’el hundumaa duratti dunkaana walga’ii keessatti mul’ate. Waaqayyos Muuseedhaan akkana jedhe: Uummanni kun hamma yoomi na tuffata? Mallattoolee ani gidduu isaanii keessatti argisiise hundumaa booddee, hamma yoomi na hin amanan? Ani dha’icha dhukkuba mootummaa isaan nan rukuta, dhaala isaaniis irraa nan kutta; si keessaa immoo saba isaan caalaa guddaa fi jabaataa nan godha. Muuseenis Waaqayyoon akkana jedhe: Ergasii warri Gibxii ni dhaga’u; ati humna keetiin uummata kana gidduu isaanii keessaa baafteertaatii. Isaanis jiraattota biyya kanaa ni himu; isaanis yaa Waaqayyo, ati uummata kana gidduu jirta jechuun dhaga’aniiru; yaa Waaqayyo, ati fuula duratti fuulaan mul’atta; duumessi keetis isaanii irra dhaabata; guyyaas utubaa duumessaatiin, halkan immoo utubaa ibiddaatiin isaan dura deemta. Egaa yoo ati uummata kana hunda akka nama tokkootti ajjeefte, saboonni maqaa kee dhaga’an akkana jedhu: Waaqayyo biyya inni isaaniif kakate sanatti uummata kana galchuu hin dandeenye; kanaafis gammoojjii keessatti isaan ajjeese. Amma immoo, akka ati dubbatte sanaan, humni Gooftaa koo haa guddata, jechuunis, Waaqayyo obsa dheeraa qaba, araara guddaas qaba; jal’inaa fi yakka ni dhiisa; ta’us, yakamaa qullaa hin dhiisu; hammina abbootii ijoollee irratti hamma dhaloota sadaffaatti fi afraffaatti ni ilaala. Kanaaf, ani si kadhadha, akka guddina araara keetiitti hammina uummata kanaa dhiisiif; akkuma Gibxii jalqabee hamma ammaatti uummata kanaaf dhiifte sanaa ti. Lakkobsa 14:5–19.
Seenaa heyyamoota kana keessatti bakka bu’ame mallattoo Kitaaba Qulqulluu keessatti “guyyaa aarii kakaasuu” jedhamee waamamu ta’e. “Guyyaan aarii kakaasuu” Faarfannaa sagaltamii-shan, Ermiyaas soddoma-lama fi Ibroota sadii keessatti eerameera; garuu yeroo kana mallattoo sana hin ilaallu. Dubbii darbanii keessatti qajeelfamni barbaachisaan tokko ibsameera; innis beekamuu qaba. Qajeelfamni sunis raajicha Saamu’el, Luusifer, Ellen White fi jechuunis kutaa kana keessatti Museedhaan fakkeenyaaf mul’ifameera.
Akkas jedhaniin, Kunoo, ati dulloomteetta, ilmaan kees immoo karaa kee irra hin deeman; amma akka saboota hundumaa nu marsee jiranitti nu bulchuudhaaf mootii nuuf muudii. Dubbiin sun yeroo isaan, “Nu bulchuudhaaf mootii nuuf kenni” jedhanitti Samuuʼeelitti ni hammaate; Samuuʼeelis Waaqayyoon kadhate. Waaqayyos Samuuʼeeliin akkana jedhe; Waan isaan sitti dubbatan hundumaatti sagalee uummataa dhagaʼi; isaan si hin tuffanne, ana garuu tuffataniiru; ani isaan irratti mootummaa koo akka hin mooneef. Akka hojii isaanii hundumaatti, guyyaa ani biyya Gibxi keessaa isaan baasee jalqabee hamma harʼaatti, itti na dhiisanii waaqolii biroo tajaajilan sanaa wajjin wal fakkaataan, akkasuma sittis godhu. Egaa amma sagalee isaanii dhagaʼi; taʼus garuu cimsitee isaan akeekkachiisi, sirna mooticha isaan irratti mootummaa isaa mootummaa taʼu isaanitti mulʼisi. Samuuʼeelis dubbii Waaqayyoo hunda uummata isa mootii isa irraa kadhate sanatti hime. Innis akkana jedhe; Sirni mooticha isin irratti mootummaa isaa moʼu kanaa akkana taʼa: innis ilmaan keessan ni fuudha, gaariiwwan isaa tajaajiluudhaaf, abbootii fardaa isaa taʼuudhaaf ofii isaatiif ni ramada; gariin isaanii immoo gaariiwwan isaa dura ni fiigu. Innis kumootaa irratti ajajjoota, shantama shantama irratti ajajjoota ofii isaatiif ni muudata; lafa isaa qotuudhaaf, midhaan isaa haammachuudhaaf, meeshaa waraanaa isaa hojjechuudhaaf, akkasumas meeshaa gaariiwwan isaa hojjechuudhaaf ni ramada. Intaloota keessanis miʼa miʼeessitoota, nyaata bilcheessitoota, daabboo tolfatoota akka taʼaniif ni fuudha. Lafa qonnaa keessan, iddoo wayinii keessan, iddoo ejersa keessan keessaa warra filatamoo taʼan ni fuudha; tajaajiltoota isaatiifis ni kenna. Sanyiii keessan keessaa, wayinii keessan keessaas kudhan keessaa tokko ni fuudha; qondaaltota isaatiif, tajaajiltoota isaatiifis ni kenna. Garboota keessan, garboomman keessan, dargaggoota keessan keessaa warra filatamoo, harroota keessanis ni fuudha; hojii isaatiifis ni oolcha. Hoolota keessan keessaa kudhan keessaa tokko ni fuudha; isin immoo tajaajiltoota isaa ni taatu. Guyyaa sana mootii keessan isa ofii keessaniif filattan sana irraa kan kaʼe ni iyitu; Waaqayyos guyyaa sanatti isin hin dhagaʼu. Garuu uummanni sagalee Samuuʼeel dhagaʼuu didan; akkanas jedhan, Lakkii; nu irratti mootii haa jiraatu; nus akka saboota hundumaatti akka taanuuf, mootichi keenya akka nu bulchuuf, akka nu dura baʼee waraana keenya nuuf loluuf. Samuuʼeelis dubbii uummataa hunda dhagaʼe; gurra Waaqayyoo durattis ni deebisee hime. Waaqayyos Samuuʼeeliin, Sagalee isaanii dhagaʼi; mootii isaaniif godhi jedhe. Samuuʼeelis namoota Israaʼeliin, Tokkoon tokkoon keessan gara magaalaa isaatti deemaatii jedhe. 1 Samuuʼel 8:5–22.
Keessa kana keessatti Israa’el durii Waaqayyoon akka Mootii isaanii didan, seenaa isaas yeroo isaan “Qeesaar malee mootii biraa hin qabnu” jechuun labsanitti dursee akeeka. Isaan mootummaa Waaqaa ni didan; mootii saba isaanii keessaa akka isaaniif kennamu cimanii gaafatan, garuu dhuma irratti mootii isaanii mootii Roomaa ta’uu isaa labsan. Mootiin Roomaa bara dhumaa keessa jiru Phaaphaasii Roomaa dha.
Isaanis immoo, “Isaattiin, isaattiin! Isa fannisi!” jedhan. Philaaxoosis isaaniin, “Mootii keessan nan fannisaa?” jedhe. Luboonni angafoonni immoo, “Qeesaariin malee mootii hin qabnu” jedhanii deebisan. Yohaannis 19:15.
ቲኦክራሲin fudhachuun sun akkaan nama mufachiisaa fi nama dhuunfaatti kan tuqu ture; kanaafuu Saamu’el isa kana akka hojii isaa raajii diduutti hubate. Garuu Waaqayyo Saamu’el akka diduun isaanii kan Waaqayyoo ta’e malee kan raajichaa hin ta’in sirriitti hubatu godhe. Kutaan lamaan kun kan hariiroo raajii Musee fi Saamu’el fincila Israa’el duriitti qaban ibsan; adabbiin fincila sana booddee dhufe garuu Israa’el duriif dhuma hin turre. Amma iyyuu gareen Iyaasuu fi Kaalebiin bakka buufame tokko Biyya Abdachiifamte keessa ni seena ture; akkasumas seenaa Saamu’el keessatti, dhumni Israa’el durii jalqaba irratti utuu hin ta’in, xumura mootota Israa’elitti ture.
Museen akka Israa’el durii wajjin hojii isaa itti fufuuf Waaqa wajjin mari’ate; sababiin isaas, Museen akka yaadeetti, yeroo sana irratti isaanitti xumuruun seenaa qulqulluu oolchuu saba Isaa fi abdii isaanii gara biyya Waaqni Abrahaamitti abdachiiseetti geggeessuuf gale dogoggoraan bakka buusuu ta’a. Asitti kaayyoon jiru, Waaqni yeroo fincilli dhugaa irratti ragaa akka ta’uuf itti fayyadamuuf jedhu, akka fincilli uumamuu fi itti fufus ni hayyama jedhama.
ᱥᱟᱢᱩᱭᱮᱞ ᱫᱷᱟᱨᱛᱤᱠ ᱠᱚ ᱨᱤᱡ ᱜᱩᱥᱹᱜ ᱫᱚ ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱩᱫᱩᱜ ᱮᱱᱟ, ᱮᱞᱮᱱ ᱣᱷᱟᱭᱤᱴ ᱦᱚᱸ ᱚᱱᱟᱜᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱠᱮᱫᱟᱭ।
“Yeroo kamiiyyuu dura, akka Minneapolisitti mul’ate sana fakkaatu, of-quufummaa jabaataa akkasumas ifa fudhachuu fi beekuuf fedhii dhabuu saba keenya gidduutti ani hin argine. Ani agarsiifameera akka warra hafuura walga’ii sana keessatti mul’ate sana guddifatan keessaa tokko illee, hamma isaan of tuulummaa isaanii gadi of qabanii fi akka isaan Hafuura Waaqayyootiin hin sochoone, garuu akka sammuu fi qalbiin isaanii loogiidhaan guutame turan himatanii amananitti, deebi’anii ifa qulqulluu dhugaan gatii guddaa qabu, isa samii irraa isaaniif ergame sana, adda baafachuu hin dandeenye. Gooftaan isaanitti dhihaachuu, isaan eebbisuudhaa fi dugda-deebi’ummaa isaanii irraa isaan fayyisuu barbaade; garuu isaan hin dhageenye. Isaan hafuura isa Qorahiin, Daataan fi Abiiraamin kakaase sanaan socho’an. Namoonni Israa’el sun ragaa isaan dogoggora keessa akka jiran mirkaneessu hundumaa mormuuf murteeffatanii turan; akkasumas karaa isaanii isa jibbinnaa fi addaan-bahuummaa sana irratti ittuma fufan, hamma namoonni baay’een isaan wajjin tokkoomuuf irraa jallifamanitti.”
“Isaan eenyu turan? Warra dadhaboo miti, warra wallaalaa miti, warra ifa hin arganne miti. Fincila sana keessatti bulchitoonni dhibba lamaa fi shantama, warri gumicha keessatti beekamoo ta’anii fi maqaa qaban turan. Dhugaa ba’umsi isaanii maal ture? ‘waldaan hundinuu qulqulluu dha, hundi isaanii, Waaqayyos isaan gidduu jira; isin maaliif egaa waldaa Waaqayyoo irratti ol of kaasitu?’ [Lakkoobsa 16:3]. Yommuu Qorahii fi warri isa wajjin turan murtii Waaqayyoo jalatti badanii, namoonni isaaniin gowwoomfaman dinqii kana keessatti harka Waaqayyoo hin argine. Guyyaa itti aanu ganama guutummaan waldaan Musee fi Arooniin, ‘isin saba Waaqayyoo ajjeeftaniittu’ [lakkoobsa 41] jedhee himate; dha’ichis waldaa irratti bu’e, namoonni kuma kudha afurii ol ta’anis badaniiru.
“Yeroo ani Miniyaapolisiin dhiisuuf yaade, ergamaan Gooftaa na bira dhaabatee akkana naan jedhe: ‘Akka sanaa miti; Waaqayyo iddoo kana keessatti hojii ati hojjechuu qabdu siif qaba. Uummanni fincila Qoraa, Daataanii fi Abiiraam irra deebiin raawwachaa jiru. Ani bakka kee sirrii keessa si kaa’eera; kana warri ifa keessa hin jirre hin beekan; isaan dhugaa-baatummaa kee hin dhaga’an; ani garuu si wajjin nan ta’a; ayyaanni koo fi humni koo si jabeessu. Isaan tuffachaa jiran si miti, ergamootaa fi ergaa ani gara saba Kootti ergu dha. Isaan dubbii Gooftaa tuffataniiru. Seexanni ija isaanii jaamseera, murtii isaanii immoo jalliseera; lubbuun hundinuu cubbuu isaanii kana irraa, of danda’uu hin qulqulloofne kana kan Hafuura Waaqayyootiif arrabsoo ta’e irraa yoo hin qalbii jijjiirratin, dukkana keessa deemu. Isaan yoo qalbii hin jijjiirratin, ani ibsaa isaa iddoo isaa irraa nan kaasa; isaan akka deebi’anii jijjiiraman, ani akka isaan fayyisuuf. Isaan argu ija isaanii hafuuraa dukkaneessaniiru. Waaqayyo Hafuura Isaa fi humna Isaa akka mul’isu hin barbaanne; dubbii Kootti hafuura qoosaa fi jibbinsaa qabuutii. Salphinni, tapha xixiqqoon of laalchisu, qoosni fi kolfi guyyumaa guyyatti hojii irra oolu. Gara isaanii Ana barbaaduuf hin qopheeffanne. Isaan keessa ibidda ofii isaanii qabsiisan keessatti deemu; yoo hin qalbii jijjiirratin immoo gadda keessa ciisu. Gooftaan akkana jedha: Bakka hojii dirqama keetii irra dhaabadhu; ani si wajjin waanan jiruuf, si hin dhiisu, si hin gatullee.’ Jechoota kana Waaqayyo biraa dhufan ani tuffachuuf hin ijoorfanne.” The 1888 Materials, 1067.
ସିଷ୍ଟର ହ୍ୱାଇଟ୍ଙ୍କ ମନୋଭାବକୁ ସାମୁଏଲଙ୍କ ମନୋଭାବ ସହ ସମାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କ ସହ ଓ ସେମାନଙ୍କ ବିଦ୍ରୋହ ସହିତ ରହିବାକୁ ଏବଂ ନିଜ “କର୍ତ୍ତବ୍ୟ”ର “ପଦ”ରେ “ଅଡି ରହିବାକୁ” କୁହାଯାଇଥିଲା। ସେ ନିଜେ (ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବକ୍ତ୍ରୀ) ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କୁ ଓ ସେମାନଙ୍କ ବିଦ୍ରୋହକୁ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଛାଡ଼ି ଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିବା ପରେ, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପଦରେ ଅଡି ରହିବାକୁ ଆଜ୍ଞା ଦିଆଯାଇଥିଲା।
Seerri yaadni duraa, inni bu’uura ijoo qajeelfama Alfaa fi Omeegaa ta’e, yeroo jalqabaatti dhimma tokko ibsamuun barbaachisummaa olaanaa akka qabu ni mul’isa. Jalqaba fincilaa Luusiferii wajjin walqabatee dhugaan jiru, yoo Waaqayyo fedhe, yaada ofittummaa isa jalqabaa kan sammuu Luusifer keessaa madde sana irratti humna barbaachisu hunda qabaatee Luusifer balleessuu akka danda’u ture. Waaqayyo uumama keessaa Luusifer balleessuu ni danda’a ture; yoo akkas gochuu filate, humna qabaachuu isaatiin karaa ergamoonni mootummaa samii biroon wanti ta’e maal akka ture illee hin beekneetti gochuu ni danda’a ture. Dhuguma, Inni akkas hin goone; sababoota biroo keessaa tokko illee amala Isaa ganuu waan ta’uuf, garuu humna uumaa wanta sanauma gochuuf Isa dandeessisu ni qaba. Garuu Inni akkas hin goone. Inni obsaadhaan fincilichi ragaa amala Isaa keessaa akka ta’u, falmii samii keessatti jalqabamee dhuma irratti gara lafaatti dhufu sanaa dhugaa-baatuu keessaa akka ta’u eeyyame. Kun waan mariin Muusee Israa’el duriif raawwate dha. Waaqayyo dhaloota finciltootaa lafa onaa keessatti akka du’an eeyyamee, seenaa sana akka fakkeenya Macaafa Qulqulluu tokkootti dhugoota wangeela bara baraa wajjin walqabatan dagaagsuuf itti fayyadame.
Akkuma sanatti, bara Saamu’eel keessa Waaqayyo akka mootii ta’ee fudhatamuu diduu wajjinis akkasuma ture. Saamu’eel, amantii dhuunfaa isaa fi beekumsa raajii isaa utuu jiran iyyuu, itti fufee bakka hojii dirqamaa isaa irratti akka dhaabatu ni ajajame. Qaamni kun kan eegumsaa raajii fi seenaa Waaqayyoo ta’e, booji’amuu Baabiloon booddee ijaarsa mana qulqullummaa keessatti illee ni beekama. Waaqayyo waggoota torbaatama booji’amuu sanaa keessatti qaama hundumaa dursee dubbatee fi bulcheera; deebi’uu Yerusaalemitti, Yerusaalemiin deebisanii ijaaruu, mana qulqullummaa, akkasumas daandiiwwanii fi dallaawwan. Inni yeroo raajii kan isaan booji’amummaa keessaa bilisa itti bahan adda baasu ni kaa’e. Jalqaba waggoota kuma lamaa fi dhibba sadii mallattooflabsuuf labsiiwwan meeqa akka jiraatan ni ibse. Qiirosin maqaa isaatiin ni waame; mootii ormichaa kan labsii jalqabaa wajjin adeemsa sana jalqabsiisu. Qaamonni hundinuu kan Yerusaalemiin fi mana qulqullummaa deebisanii ijaaruu wajjin walqabatan addatti ni ibsaman; hojii sana raawwachuufis namoota qajeelotaa fi raajota ni kaase.
Wanta ifaa taʼus of mulʼata raajii Waaqayyoo isa mulʼataa fi gidduu-seenummaa isaa hunda utuu jiruu, fincilli boojuudhaan Baabilonitti geesse sun argama isaa isa dhuunfaa uummata Waaqayyoo wajjin ture duraan dursee xumura irraan gaʼe. Ulfinni sheekinaa mana qulqullummaa deebisanii ijaaranitti gonkumaa hin deebine. Seenaa guutuunis, mana qulqullummaa sun iddoo Hundumaa Caalaa Qulqulluu keessatti argama sheekinaatiin yeroo lammaffaaf akka eebbifamu utuu hin taane, seenaa dhuma biyya lafaa irratti raajiiwwan ijaarsa kennuuf tajaajile. Hiika sana keessatti, manni qulqullummaa deebisanii ijaaran sun argama Waaqayyoo utuu hin taane, fincila Israaʼel ragaa baʼe. Haa taʼu malee, raajonni seenaa sanaa, akkuma Saamuʼelii fi Obboleettii White Minneapolisitti, hojii isaanii humna raajotaa taʼeen itti fufan.
Fincilli Luusifer kaasee lola guddaa Kiristoosii fi Seexana gidduu jiru keessatti wanta jalqaba irratti eerame dha; Waaqayyos kaaseen sun kaayyoo Isaa ofii isaatiif akka itti fufu eeyyame. Saamu’eel, hawwii Israa’el saboota kaan fakkaachuu barbaadu irratti dheekkamsa qajeelaa qabu utuma jiruu, mootota lamaan jalqabaa dibuuf hirmaachuuf ajajame. Akkasumas raajonni Waaqayyoo mana qulqullummaa Waaqayyoo deebisanii ijaaruu keessatti hirmaatan; mana qulqullummaa sana keessaa argamni shekinaa Waaqayyoo deebi’ee yeroo kamiyyuu hin jiraanne.
Warri kan “saanii durii” isaanii Dubbii raajii irratti fayyadamuudhaan, fincila Adventismii bara 1863 keessatti raawwatame dhoksuuf yaalan, akkasumas yaada isaanii irratti loojikii jedhu, yoo waan tokko bara 1863 keessatti dogoggoraan taʼeera taʼe, raajittiin sun isa ni dhowwiti turte, jedhu irratti hundeessu filatan, isaan qajeelfama jalqabaa isa yeroo jalqabaatiif fincilli Waaqayyo irratti kaafame keessatti ibsame irraa mootummaa isaanii beekaa wallaaluu dha. Waaqayyo kaayyoo ofii Isaatiif fincila ni hayyama; yoo Inni raajota Isaa finciloota dhufuu dandaʼan keessatti giddugaleessa akka taʼan yookaan callisanii akka turan filate, sun filannoo Isaa ti.
Akkuma adeemsa qormaataa bara 1844 irraa kaasee hanga 1863tti ture, kan Israa’el durii erga Galaana Diimaa ce’anii booddee qormaatota kudhan keessatti kufaniin fakkeeffame ilaaluutti yeroo jalqabnu, dhugaa macaafa qulqulluu kana hubachuun baay’ee barbaachisaadha. Raajonni Waaqayyoo yeroo abboomamuu fi yeroo ajajamuu diduu keessatti akka raajota Isaa ta’anii hojjetu; yeroo tokko tokko immoo dhimmawwan irratti, warri bifa alaan ilaalan raajiin mormuu qaba jedhamanii eegaman, isaan mormii hin dhiheessan. Yeroo tokko tokko ifatti fincila sana akka beekan mul’ata; garuu ni uggurfamu; yeroo kaan immoo Gooftaan waa’ee fincila sanaa ilaalchisee harka Isaa ija isaanii irra kaa’a. Ilaalchi sun yeroo beekametti, bara 1863 seenaa mootummaa jahaffaa raajii Macaafa Qulqulluu keessatti mallattoo karaa guddaa ta’a; gaanfa Pirootestaantizimii fi gaanfa Rippabiliikaanizimii lamaanifis.
Mohu na asɛm akyerɛ nkɔmhyɛfo no so, na mama anisoadehunu adɔɔso, na mede nsɛso adi dwuma, nkɔmhyɛfo no som adwuma so. Hosea 12:10.