Ani tilmaamuun koo mallattoo dhaloota afurii fi ergaa bokkaa boodaa gidduu jiru hubachuun hiika keeyyata afran jalqabaa boqonnaa tokkoffaa kitaaba Yo’eel sirriitti beekuu keessatti abdii gaarii keessaa isa guddaa ta’uu qaba nan falma. Yo’eel faarfannaa iddoo wayinii ni faarfata; garuu sararri isaa jalqabaa walitti dhufeenya raajii kakuu wajjin dhaloota afuriiti.

Inni Abramiin akkana jedhe: Sanyiin kee dhugumaan akka sanyiin kee biyya isaanii hin taʼin keessatti alagaa taʼu, isaanis isaan tajaajilu; isaanis waggaa dhibba afuriif isaan cunqursu beeki. Akkasumas saba sana, isa isaan tajaajilan, ani nan murteessa; booddees isaan qabeenya guddaadhaan ni baʼu. Ati garuu nagaan gara abbootii keetti ni dhaqxa; dulluma gaariidhaanis ni awwaalamta. Haa taʼu malee dhaloota afraffaatti deebiʼanii as ni dhufu; sababiin isaas hamminni Amoorotaa amma iyyuu hin guutamne. Uumama 15:13–16.

Kun kutaa raajii jireenya Museetiin raawwatame dha. Yommuu kitaabni Yo’el badiisa sadarkaa sadarkaadhaan hammaachaa deemu dhaloota afuriin ibsameen faaruu iddoo wayinii jalqabu, kitaaba Yo’el dhaloota raajii isa afraffaa fi isa dhumaa wajjin wal-simsiisaa jira. Dhaloonni sun “dhaloota filatamaa” Pheexiroosii ti; warri dukkana keessaa baafamanii gara “ifaa isaa isa dinqisiisaa” waamaman dha. Isaan warra dhaloota isaanii isa wal-qixa ta’e, kan akka “dhaloota buutii”tti bakka buufameen faallaa kaa’amu. Dhaloonni afraffaa fi inni dhumaa sun Yohaannisiin bakka buufama; inni kun mallattoo kuma dhibba afurtamii afur sanaa dha, warra “waamaman, filataman, amanamoo” ta’an.

9/11 irratti waamaman, Iyya Waaqaa Halkan Walakkaa keessatti filatamanii, akkuma Lewwonni fincila jabbii warqee Aaroonii fi Yerobi’aam keessatti amanamoo turan sana, yeroo rakkoo seera Dilbataa keessattiis amanamoo ta’an. Lubbuun akka meetiitti qulqulleeffaman kan Milkiyaas boqonnaa sadii keessatti ibsaman, Lewwota ergaa Iyya Waaqaa Halkan Walakkaa yeroo filatamanidha; jechuunis, mallatteessuun dhangala’iinsa Hafuura Qulqulluu wajjin, fi isaatiin, raawwatama.

Barreeffama darbe keessatti, seenaa Musee keessaa sararoota muraasa ifa baasnee turre; isa Obboleettii White alfa raajii Macaafa Qulqulluu taʼee akka beeksiftu, innis karaa raajii Kiristoos, isa omeegaa raajii Macaafa Qulqulluu taʼeen walitti hidhata. Museen dhagaa hundee dha, Kiristoos immoo dhagaa xumuraa dha. Isaan lamaan iyyuu badiisa cubbuu irraa bilisa baʼuu kan argisiisan fakkeenyota dha; akkuma bilisa baʼuun Gibxii keessaa karaa Museetiin taʼe sanaan bakka buʼame. Taʼus, mulʼata humna Waaqayyoo harka Museetiin raawwataman hundi, yeroo Kiristoos torban tokkoof namoota baayʼeef kakuu sana jabeesse, isa kanaan baayʼee caalchifaman. Museen alfa dha, Kiristoos immoo omeegaa dha; omeegaanis lakkoofsa “22” dha, alfaan immoo lakkoofsa “1” dha.

ሙሴን በሚመለከት ሲመረምር፣ በትንቢታዊ ምስክሩ ሁሉ የሚያልፍ መዳን በውሃ ውስጥ እንደ ተቀመጠ እናገኛለን። በልደቱ ጊዜ ከናይል ውሃ የተደረገለት መዳን ኖኅን በመርከብ ውስጥ ያመለክት ነበር። በቀይ ባሕር የተደረገው ጥምቀት ከኖኅና በመርከቡ ውስጥ ከነበሩት ስምንቱ ጋር ይጣጣማል፤ ይህም በተራው ከኢያሱ በዮርዳኖስ ወንዝ የተደረገው ጥምቀት ጋር ይጣጣማል፤ እርሱም በበግልጽ በዚያው ስፍራ በክርስቶስ ዳግመኛ ተደግሟል። የሙሴ ምስክርነት በናይል ወንዝ ያለው መዳን ይጀምራል፥ በዮርዳኖስ ወንዝ ዳርቻም ይፈጸማል። የክርስቶስ ጥምቀት ወደ ሞቱ የሚመራውን ሶስት ዓመት ተኩል ለመመስከር የተቀባበለት ቅብዓቱ ነበር፤ ይህም በመጀመሪያው በጥምቀቱ ተወክሎ ነበር። በትንሣኤው ጊዜ ጥቂት ነጠብጣቦች ነበሩ፤ ሙሉ ፍሰቱ ግን በጴንጤቆስጤ ሆነ።

Waaqayyo waadaa kakuu isaa ilmaan namaatiif kenne Nohiidhaan jalqaba; waadaan kakuu isaa saba filatamaadhaaf karaa Abrahaamiin kenname immoo Museedhaan raawwatame. Museen alfa taʼe Yesuus omeegaa isa dhufuudhaan kakuu sana “baayʼeewwan” wajjin, saba filatamaa qofa utuu hin taʼin, mirkaneessuuf ture, fakkeenyeesse. Akka fakkeenya Kiristoosiitti, dhaloonni Musee kakuu Nohiif kennamee, saboota hundumaatiif mallattoo taʼee qaawwa roobaa qabu, wajjin wal-simu. Museenis kakuu saba filatamaadhaaf kennamee, saba filatamaadhaaf mallattoo taʼee dhagna qabamuu qabu, wajjinis wal-sima. Hojiin kakuu Musee “baayʼeewwan” wajjin ture; saba filatamaa qofa wajjin miti. Utuu akkas hin taanee, isaan yeroo hunda tuuta walmakaa sanaan hin rakkifaman turan.

Bara jireenya Musee keessatti “bishaanwwan fayyinaa” garaagaraa bakka buʼan hundumaa gidduutti, cuuphaan Bētābarātti laga Yordaanos irratti taʼe, jalqaba seenaa kakuu Israaʼel durii biyya Abdachiifamte keessatti eegalame fi xumura seenaa ishee walitti hidha; torban sana keessa Kiristoos namoota baayʼeef kakuu sana mirkaneesse. Cuuphaan Kiristoos cuuphaa Israaʼel durii wajjin wal-sima; seenaawwan lamaanis duʼaa kaʼuu Isaa dubbatu, yeroo Inni rooba irraa copha muraasa afuufe, rooba hedduun Pentheqoosxee guyyaa shantama booddee dhufu sana dura. Sararri guutuun alfaa fi omeegaa, jechuun Musee irraa kaasee hanga Kiristoositti, bishaanwwan fayyinaa keessatti mulʼifameera.

“Barattoota kana barsiisuudhaan, Yesus Kakuu Moofaa akka ragaa ergama Isaa taʼe baayʼee barbaachisaa akka taʼe argisiise. Kiristaanonni maqaa qofa amanan baayʼeen yeroo ammaatii Kakuu Moofaa tuffatanii dhiisu; inni deebiʼee waanuma hin fayyanne taʼe jechuun. Garuu barsiisni Kiristoos akkas miti. Inni isa akkas ol kaasee gatii kenneef, yeroo tokko, ‘Isaan Musee fi raajota hin dhagayan taanaan, namni duʼaa kaʼee iyyuu isaan hin amansiisu’ jedhe. Luqaas 16:31.

“Inni sagalee karaa abbootii amantii fi raajotaa dubbatu sagalee Kiristoositi; innis bara Addaam irraa jalqabee hamma xumura yerooatti ni dubbata. Fayyisaan Kakuu Moofaa keessatti akkuma Kakuu Haaraa keessatti ifatti mul’ata. Ifni darbee raajii irraa dhufu jireenya Kiristoosii fi barsiisa Kakuu Haaraa ifaafi miidhaginaan ifa baasa. Dinqiiwwan Kiristoos waaqummaa Isaa ragaa bahu; garuu ragaan caalaan inni Fayyisaa addunyaa ta’uu Isaa agarsiisu, raajiiwwan Kakuu Moofaa seenaa Kakuu Haaraa wajjin walbira qabuu keessatti argama.” The Desire of Ages, 799.

Maqaalota kitaaba Yoʼeel irratti xiyyeeffatan keessatti, nuyi “raajiiwwan Kakuu Moofaa seenaa Kakuu Haaraa wajjin wal bira qabnee ilaalaa turre,” akkasumas seenaa Israaʼel hafuuraa ammayyaa. Inni Kakuu Moofaa taʼe, Kakuu Haaraa taʼe, yookaan seenaa ergamoota sadan kan bara 1798 keessatti jalqabe taʼe, sararoonni hundinuu “sagalee Kiristoos” jedhamanii bakka buʼu. Dhugaa-baatuun barreeffamaa Kitaaba Qulqulluu fi Hafuura Raajii sagalee Kiristoos ti; sagaleen Kiristoosis, sagalee Isa Dubbii Waaqayyoo taʼeeti.

“Sagaleen” Dubbii Waaqayyoo, akkuma Dubbii Isaa keessatti barreeffameetti, ergaa Waaqayyoo dha. Ergaan Isaa bara dhumaa keessatti ergaa roobaa boodaa dha; kunis akka Yo’elitti roobaa duraa kan of keessatti hammatu, itti aansuudhaanis roobaa duraa fi roobaa boodaa ni dabalata.

Yohaannis Mulʼataan sun kuma afurtamii afurii fi kuma afurtamii afurii warra karaalee duriiitti deebiʼan ni bakka buʼa; inni sagalee “duuba isaa” jiru ni dhagaʼa. “Sagaleen” duubaan jiru sagalee Kiristoos “bara mootummaa Aadam irraa” eegalee itti fufee dhufe dha.

Ani immoo sagalee na dubbatu sana arguuf garagale. Yommuu garagales, ibsaa warqee torba nan arge. Mul’ata 1:12.

Lakkoofsi kun boqonnaa tokko keessatti addaan ciccitaadha, sababiin isaas hamma lakkoofsa duraa Yohaannis odoola Phaaximos jedhamtu keessa ture; garuu lakkoofsa kudha lamaan keessatti inni garagale, achii kaasees Yohaannis Mana Qulqullummaa Samii keessa jira. Yommuu inni garagalu, akkas gochaa ture; sababiin isaas lakkoofsa kudhan keessatti sagalee tokko duuba isaa irraa dhagahe ture.

Ani Guyyaa Gooftaa keessa Hafuuraan ture; sagalee guddaa akka sagalee malakataa taʼe tokko duuba koo irraa nan dhagaʼe; innis akkana jedhe: Ani Alfaa fi Omeegaa, isa jalqabaa fi isa dhumaa dha; waan ati argitu kitaaba keessatti barreessi, waldoota torban Aasiyaa keessa jiranitti ergi; Efesooniif, Smirnaatti, Pergamooniif, Tiyaatiraatti, Sardeesiif, Filadelfiyaatti, Laaʼodiiqeyaatti. Mulʼata Yohaannis 1:10, 11.

Yohaannis warra sagalee Kiristoos duuba isaanii irraa dhagaʼan bakka buʼa. Inni ergaa malakata Ermiyaas, karaa durii—karaa hamoonni irra deemuu didan—itti deebiʼuuf waamu, akkasumas malakata akeekkachiisaa isaan dhagaʼuu didan sana dhagaʼe. Yohaannis dhagaʼe; sagaleen duuba isaa irraa dhufe sunis ofii isaa akka Alfaa fi Oomeegaa—Isa karaa haaraa karaa duriitiin ibsu—taʼuu beeksise.

Ettan warra torban ibsaa gidduutti nama Ilma namaa fakkaatu tokko, uffata miilla isaa gaʼutti dheeraa uffatee, harma isaa irratti hidhata warqee hidhatee ture. Mataan isaa fi rifeensi isaa akka suufii adii, akka cabbii adii turan; iji isaas akka arraba ibiddaa ture; miilli isaas akka sibiila diimaa qulqulluu, akka ibidda keessatti bobaʼeetti ture; sagaleen isaa immoo akka sagalee bishaanota baayʼee ture. Harka isaa mirgaa keessatti urjiiwwan torba qaba ture; afaan isaa keessaa immoo goraade qaraa lama qabu tokko baʼaa ture; fuulli isaas akka aduun humna isheetiin iftuutti ture. Mulʼata Yohaannis 1:13–16.

Lakkoofsa kudha lammaffaatti Yohaannis garagalee mul’ata Kiristoos arga; mul’anni kun obboleettii Waayitiin mul’ata Kiristoos isa Daani’el arge wajjin kan walsimu ta’ee ibsameera; innis mul’ata Isaayyaas, Ermiyaas, Hisqi’eelii fi Phaawuloos qaban ture.

“Yeroo taateewwan guyyaa Phenteqoostee humna caalaa kan yeroo sanaa irra guddaadhaan irra deebi’anii mul’atan sana ani hawwii cimaadhaan eegaa jira. Yohaannis akkana jedha, ‘Ergamaan biraan tokko samii irraa bu’ee dhufe nan arge; innis humna guddaa qaba ture; laftis ulfina isaatiin ifte.’ Sana booda, akkuma yeroo Phenteqoostee sanatti, namoonni hundinuu dhugaa isaanii afaan mataa isaanii keessatti dubbatame ni dhaga’u.”

“Waaqayyo lubbuu isa garaadhaan Isa tajaajilu hawwu hunduma keessatti jireenya haaraa afuufuu ni danda’a [Aadamii fi sulula lafee Hisqi’eel], afaan isaanii immoo cilee ibiddaa iddoo aarsaatii irraa fudhatameen tuquu ni danda’a [Isaayaas], isaanis galata Isaatiin dubbii miidhagaa dubbattoota ta’an godhuu ni danda’a. Sagaleewwan kumaatamaan lakkaa’aman humna dhugaa dinqisiisaa Dubbii Waaqayyoo labsuuf kennamuun ni guutamu. Arrabni hudhamu ni hiikama [afaan biraa Isaayaas], namoonni sodaatan immoo dhugaaaf dhugaa-baatummaa jabaa fi ija-jabinaan ba’uuf ni jajjabaatu. Yaa Gooftaa, saba Isaa mana qulqullummaa lubbuu xuraa’ummaa hundumaa irraa qulqulleessuuf [Leewwota Milkiyaas], akkasumas Isa wajjin walitti dhufeenya cimaa akkasii eeguuf akka isaan roobii boodaa yeroo inni dhangalaafamutti qooda fudhattoota ta’an haa gargaaru.” Review and Herald, July 20, 1886.

Mul’anni nuti ilaallu Kristosi sagalee ibsu of keessaa qaba. Yohannis yeroo garagalee sagalee Kristosi dhaga’etti, inni akka sagalee “bishaanota baay’ee” ture. Yeroo sagaleen Kristosi waa’ee kakuu Isaa namoota wajjin yookaan saba filatamaa wajjin dubbatu, inni bishaanota baay’ee wajjin walitti hidhata qaba. Ergaan Daani’el boqonnaa torbaa hanga sagalitti jiru bara 1798 keessatti hiikame; achiis bara 1989 keessatti ergaan Daani’el boqonnaa kudhan hanga kudha lamaatti jiru hiikame. Bara 1798 sagalee laga Ulaayi wajjin wal qabata; bara 1989 immoo sagalee laga Hiddeqelti.

“Waan inni Daaniʼel Waaqa irraa argate addatti guyyoota dhumaa kanneeniif kenname. Mulʼatonni inni qarqara Ulaayii fi Hiddeqel, lagaawwan gurguddoo biyya Shinaar biraatti arge, amma raawwatamaa jiru; wantoonni dursee dubbataman hundinuu immoo yeroo dhihootti ni raawwatamu.” Testimonies to Ministers, 112.

Laga Yordaanos seenaa kakuu alfaatii fi seenaa kakuu omega Israa’el durii gidduutti hidhaadha. Jechi “Yordaanos” jedhu “kan gadi bu’u” jechuu dha; innis Kiristoosin “kan guddaa gadi bu’u” ta’e bakka bu’a.

Yaadni kun isin keessa haa jiraatu; innis Kiristoos Yesus keessa ture: Inni bifa Waaqaatiin utuu jiru, Waaqaan wal qixxee taʼuun isaa saamicha akka taʼe hin lakkoofne; garuu of duwwaa godhee, bifa garbaa fudhate, fakkaattii namaas taʼe; bifa namaa taʼee yeroo argamettis of gad qabee, hamma duʼaatti, jechuunis hamma duʼa fannoo irrattiitti ajajamaa taʼe. Filiphiisiyus 2:5–9.

Lagni Yordaanii Kiristoosin “isa guddaa gad bu’u” ni bakka bu’a; Yordaaniinis seenaa alfaa fi oomeegaa saba filatamaa Waaqayyoo, kan iddoo wayinii eeguuf itti kenname, walitti hidha. Bishaanonni bilisummaatii Musee sagalee Kiristoos ni bakka bu’u; lubbuun tokko yoo garagalee qofa, “sagalee duuba isaanii” dhaga’uu ni danda’a; sagaleen isaan achiis dhaga’anis—sagalee bishaanota baay’ee ti. Laga Nohi irraa kaasee hamma bara 70 AD keessatti Yerusaalem balleeffamteetti, bishaanonni bilisummaatii akka mallattoolee karaa saba kakuu Waaqayyootiif kaa’amu. Mallattooleen karaas seenaa keessaa saba kakuu isa dhumaa Waaqayyoo, jechuun kuma dhibba afurtamii afur ni bakka bu’u. Bishaaniin Laga Yordaanii sooru xurree fi cabbii tulluuwwan Hermon irratti walitti qabamurraa madda; isaanis madda bishaanii Laga Yordaanii ta’u.

ଦାଉଦଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀଗୀତ। ଦେଖ, ଭାଇମାନେ ଏକତାରେ ସହିତେ ବାସ କରିବା କେତେ ଭଲ ଏବଂ କେତେ ସୁଖଦ! ଏହା ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଢାଳାଯାଇଥିବା ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଭିଷେକ ତେଲ ସଦୃଶ, ଯାହା ଦାଢ଼ି ଉପରେ, ଅର୍ଥାତ୍ ଆହରୋନଙ୍କ ଦାଢ଼ି ଉପରେ ବହି ନାମିଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ବସ୍ତ୍ରର କିନାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନାମିଗଲା; ହର୍ମୋନର ଶିଶିର ସଦୃଶ, ଏବଂ ସିଓନର ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅବତରିତ ହୋଇଥିବା ଶିଶିର ସଦୃଶ; କାରଣ ସେଠି ସଦାପ୍ରଭୁ ଆଶୀର୍ବାଦକୁ ଆଦେଶ କରିଥିଲେ, ଅର୍ଥାତ୍ ଚିରକାଳୀନ ଜୀବନ। ଗୀତସଂହିତା 133:1–3.

Bishaan sunis ni uumuus godhu; boollaa gadi fagoo taʼe sanaa keessatti argamu kan Daaniʼel 11:13–15 keessatti Paaniyum, bara Phexros immoo Qeesariyaa Filiphoosi jedhamuun beekamu ni uumu. Mataan bishaan Yordaanos boollaa sheexana qoolloo Paan jedhamus ni maddisiisa. Sagaleen bishaanota baayʼee walitti buʼiinsi guddaan Kiristoosii fi Seexana gidduu jiru fiixee gaarran ol-aanaa gaarota Hermoon keessatti akka jalqabe ni mulʼisa.

Anis siifis siʼinis jedha, ati Phexros; kattaa dhagaa kana irra waldaa koo nan ijaara; balbaloonni siʼoolis ishee irratti hin moʼatan. Maatewos 16:18.

Maqaan “Hermon” jedhu “qulqulluu, qulqulleeffame, of kenne, yookaan adda baafame” jechuudha; inniis fakkeenya Waaqaati, madda bishaan hundumaa fi jalqaba falmii guddaa kan “karrawwan si’ool” jedhamuun bakka buufamee ti; maqaa kana Yesuus yeroo Qeesaariyaa Filiphoositti turetti godoo Paan irratti maxxanse. Haala sana keessatti maqaan Simoon Barjoonaa gara Pheexirositti geeddarame. Simoon jechuun “kan dhaga’u” jechuudha; Barjoonaanis “ilma gugee” jechuudha. Simoon fakkeenya lubbuu ergaa cuuphaa Yesuus, isa Hafuura Qulqulluudhaan bifa gugeetiin bakka buufame, dhaga’eeti. Akka nama ergaa cuuphaa Kiristoos dhaga’eetti, Pheexiros ni geeddarama; kunis 144,000 bakka bu’a. Pheexiros yeroo Paaniyumitti turetti mallatteeffame; kunis Daani’el boqonnaa kudha tokko, lakkoobsa kudha sadii irraa hanga kudha shaniitti dha.

ካብ ማያት ሄርሞን ዝወጸ ወንዚ ዮርዳኖስ፣ ምልክት ክርስቶስ ዝኾነ እቲ ዓቢ ወራዲ፣ ጉዕዞኡ ኣብ ባሕሪ ምዉት ይውድእ። ካብ ሰማይ፣ እቲ ጠሊ ሕይወት ዝምንጩ ስፍራ፣ ክርስቶስ ናብ ሞት መስቀል ወረደ፣ እዚ ኸኣ ብባሕሪ ምዉት ዝተወከለ እዩ። ገምገም ባሕሪ ምዉት ኣብ ልዕሊ ምድሪ ዘሎ እቲ ዝዓሞቐ ግሉጽ ገጽ መሬት እዩ። እቲ ዝወርድ ወንዚ ዮርዳኖስ ከምቲ ክርስቶስ ናብ ሞቱ ኣብ መስቀል ዝወረደ፣ ናብ እቲ ኣብ ምድሪ ዝተሓተ ደረጃ ማይ ይወርድ። ካብ ማይ ሕይወት ናብ ማይ ሞት፣ ወንዚ ዮርዳኖስ ምውራድ ክርስቶስ ካብ ሰማይ ናብ መስቀል ይወክል።

Mata dureewwan raajii Macaafa Qulqulluu keessaa barbaachisoo taʼan bishaaniin wal qabatu; raajiin Macaafa Qulqulluus sagalee Kiristoos, isa sagalee bishaanota baayʼee taʼe, dha. Ejjituun Baabilon bishaanota baayʼee irra teessifamteerti; bishaanonni Efraaxis karaa mootota bahaa qopheessuuf goggoganiiru; daldaltoonnii fi mootonni fagootti dhaabatanii booʼu, sababni isaas dooniiwwan Tarshiish giddugala galaanotaa keessatti barbadaaʼaniiru; kakuu duʼaa kan machooftoonni Efreem, yeroo soba jalatti of dhoksanitti, fudhatanis, lolaa humna qabeessa seera Dilbata paaphaasummaatiin diigameera.

Yommuu Obboleettiin Whyitii “laggeen gurguddoon Shiinaar” jette waamtu, ishii Laggeen Tigriisii fi Efraaxiisii irratti dubbachaa jirti. Bishaanonni sun hanga Iddoo Biqiltuu Eedenitti duubatti hordofamuu ni danda’u; achittis isaan lageen sadaffaa fi afraffaa Eeden keessaa ba’anidha.

Maqaan laga sadaffaa Hiddeqel jedhama; inni immoo isa gara bahaa Asooritti yaa’u dha. Maqaan laga afraffaas Efraaxis dha. Uumama 2:14.

ሂዴቄል ትግሪስ ነው፤ እና በእርግጥም ኤፍራጥስ ኤፍራጥስ ነበረ፥ ምንም እንኳ ዘመናዊ ታሪካውያንና ሥነ መለኮት ምሁራን በዚህ ላይ የማይስማሙ ቢሆኑም። እነርሱ ኡላይ ታላቅ ወንዝ እንዳልነበረ፣ ነገር ግን በሺናር ሳይሆን በፋርስ ያለ ሰው ሠራሽ የውኃ መስመር ብቻ እንደነበረ ይናገራሉ። እነዚያው የሰው ባለሥልጣኖች ደግሞ ከሺናር ጋር የተያያዙ ማንኛውም ጠቃሚ ወንዞች ሁለቱ ብቻ፣ ትግሪስና ኤፍራጥስ እንደነበሩ ያመለክታሉ፤ ነቢይቱ ግን ኡላይንና ሂዴቄልን “የሺናር ታላላቅ ወንዞች” ብላ ትገልጻለች።

Nyaatittiin raajittiin ergaa bishaanii irratti kennite, akkuma ogeeyyii durii ergaa bishaanii Noh mormanitti, ogeeyyii ammayyaa ni mormiti. Mul’anni lamaan jechuun laggeen lamaaniin bakka bu’an hojii guutamuu irra jiru akka ta’e nutti himameera; kanaafuu, waan mul’ata lamaan sana keessatti hammatame hundi, kan “laggeen gurguddoo lamaanii Shiinaar” kenname, yeroo dhihoo keessatti ni raawwatama. Ergaan laggeen sana wajjin walqabatu sagalee Kiristoos ti; sagaleen Isaas akka bishaanota baay’ee ti. Tigriis fi Efraaxis mata-duree raajii guddaa tokko bakka bu’u; dhugaan isaanii immoo kakuu Musee alfaatiin kaa’ameen walqabata; innis kakuu walfakkaataa Kiristoos omeegaan mirkaneesse dha.

Raajii keessatti, Tigriis Asoor bakka bu’a; Eufraaxis immoo Baabilon bakka bu’a. Walitti dhufeenya kana keessatti, isaan humnoota lamaan sana; jechuunis, akka leencotaatti Ermiyaasiin bakka bu’anii, mootummaa kaabaa jalqabaaf, sana booddee mootummaa kibbaas booji’amatti geessan dha.

እስራኤል የተበተነ በግ ነው፤ አንበሶችም አባረሩት፤ መጀመሪያ የአሶር ንጉሥ በላው፤ በኋላም ይህ የባቢሎን ንጉሥ ናቡከደነፆር አጥንቶቹን ሰበረ። ኤርምያስ 50፥17።

ኣሶርን ባቢሎንን ንክልቲኡ መንግስታት እስራኤል ብዝምልከት ናይ ሰሜን ጸላእቲ ነበሩ፣ ስለዚ ድማ ናይቲ ሓሶት ንጉስ ሰሜን—ሓይሊ ጳጳሳዊ—ምሳሌታት እዮም። ብመሰረቱ፣ እቲ ካብ ሓደ ባህላዊ ኩነታት ዝተነስኡ ክልተ ሓይልታት ተመሳሳሊ ፖለቲካዊን ሃይማኖታዊን ልምድታት ኣካይዶም እዮም፤ ነገር ግን መዋቕር ፖለቲካዊ ኣሶር ናይ መንግስታዊ ምምሕዳር ኣጽንዖ ነበረ፣ ባቢሎን ግና፣ እኳ ብዙሕ ተመሳሳሊ እንተኾነ፣ ናይ ቤተ ክርስቲያናዊ ምምሕዳር ኣጽንዖ ነበራ። ጣኦታዊት ሮሜን ጳጳሳዊት ሮሜን ብኣንዳንድ ደረጃታት ሓደ እየን፣ ግናኸ ጣኦታዊት ሮሜ ናይ መንግስታዊ ምምሕዳር ትውክል እያ፣ ጳጳሳዊት ሮሜ ድማ ናይ ቤተ ክርስቲያናዊ ምምሕዳር። ኣሶር፣ ብትንቢታዊ ዝምድና ናብ ባቢሎን፣ ናይ መንግስታዊ ምምሕዳር መንግስቲ ነበረት፤ ድሕሪኣ ድማ ባቢሎን ብተመሳሳሊ ሓይሊ ኮይና ናይ ቤተ ክርስቲያናዊ ምምሕዳር ኣጽንዖ ኣቐመጠት። ኣሶር ጣኦታዊት ሮሜ ትውክል ነበረት፣ ባቢሎን ድማ ጳጳሳዊት ሮሜ ትውክል እያ። እዞም ኣርባዕተ ሓይልታት ኩሎም መቕደስ ኣምላኽን ሰራዊቱን ረጊጾምዎ እዮም። ኣሶር ምስ ቲግሪስ ተዛመደት እያ፣ ባቢሎን ድማ ምስ ኤውፍራጥስ። እዚ ድማ ምስቲ ኣብ መጽሓፍ ራእይ ዘሎ ምንቃጽ ኤውፍራጥስ ይሰማማዕ፣ እዚ ኸኣ መገዲ ነገስታት ምብራቕ ንምድላው እዩ፣ ከምቲ ብስራሕ ቂሮስ ኤውፍራጥስ ብምልዋጥ ባቢሎን ንምውዳቕ ዝተምሳሰለ። ባቢሎን ኤውፍራጥስ እያ፤ ኣሶር ድማ ቲግሪስ እያ።

Kaabaa fiixee kaabaa raajii keessatti yeroo qormaata seera Dilbataa addunyaa moʼata; achii booddees ni kufa; garuu moʼichi sun yeroo baayʼee akka lolaa humna guddaadhaan liqimsuutti fakkeeffamee dhihaata. Seenaa mootii kaabaa, akka Asoorii fi Baabilonitiin bakka buʼamee dhiyaatu, laggeeniin mallatteeffama; sababni isaas seenaa sun sagalee bishaanota baayʼeetiin himama.

Lafa biyyoota lamaanii gidduu jirtu Mesopotaamiyaa jedhama; hiikni ishee, “lafa laggeen lama gidduu jiru” jechuudha. Lageen lamaan kun humna kaabaa sana bakka bu’u; humna kanaan Waaqayyo saba Isaa gantummaa keessa seene adabuudhaaf, booji’amanii faca’anii akka deeman godha. Sagalee bishaanota baay’ee keessaa laga xixiqqaa keessaa tokko maqaa “Padaanaraam” keessatti argama; maqaan kun Caaffata Qulqullaa’oo keessatti yeroo kudhan qofa eerama. Eeruun isaa inni jalqabaa kakuu wajjin wal qabata; inni hundee dhiigaa Ribqaa, haadha manaa Yisihaaq, adda baasa. Keeyyanni sun akkana jedha:

Yeroo inni Ribqaa fuudhetti Yisihaaq waggaa afurtama ture; isheen intala Betu’eel nama Suuriyaa, kan Phaadaan-Araamii, obboleettii Laabaan nama Suuriyaa turte.

Afur waggaa afurtamaa irratti taʼan ragaa sadii Musee irratti Kaadesh, 1863 fi seera Dilbataa akka geessu agarsiifameera. Fuudhaa fi heerumni Yisihaaq fuudhaa fi heeruma kakuu ti; innis fuudhaa fi heeruma Kiristoos seera Dilbataa irratti dhibba tokkoo fi afurtamii afuritti godhu fakkeenya, kan inni 1863 taʼe, kan inni Kaadesh taʼe, kan inni dhuma seenaa kakuu waggaa afurtamaa taʼe. Ribqaan intala Suuriyaa tokkoo fi obboleettii Laabaan Suuriyaa turte; (inni dhaloota itti aanu keessatti seenaa kakuu keessatti ilma Yisihaaq Yaaqoob wajjin kakuu cabse.)

ቤቱኤል ማለት “ቤት የጥፋት ወይም የአጥፊ” ማለት ነው፤ ስለዚህ ርብቃ “ልጅት የቤት የአጥፊው” ነበረች። ሶርያ ማለት ከፍተኛ ምድርና ሜዳ ማለት ነው፤ ፓዳንአራምም መስጴጦምያ ወይም በመካከል ያለች ምድር ማለት ነው። ርብቃ ከሶርያውያን የደም ሐረግ የመጣች ነበረች፤ እነርሱም ከመስጴጦምያ፣ ከፍተኛው በመካከል ያለው ምድር፣ በ“ጤግሮስ የአሦር” እና “ኤፍራጥስ የባቢሎን” መካከል የመጡ ነበሩ፤ እነርሱም ጌታ የተመለሱትን በጎቹን ለመበተን የተጠቀመባቸውን አንበሶች ይወክላሉ። በይስሐቅና በርብቃ ጋብቻ ውስጥ የአጥፊዎች ቤት ከእግዚአብሔር ቤት ጋር ተቀላቀለ። በፓዳንአራም ስለ መጀመሪያ ጊዜ በተጠቀሰበት ቦታ፣ እነዚህ ሁለት ወንዞች እንደ ሞልቶ የሚጥለቀለቅ ጎርፍ የተወከለውን የሰሜን ትንቢታዊ ንጉሥ የሚወክሉ መሆናቸው መጀመሪያ በዘፍጥረት 25:20 ተጠቅሷል ማለት ድንገተኛ አይደለም።

God’s covenant people wajjin wal qabatee mana diigamaa sanaa Yaaqoob Esaaw irraa baqatee gara Laabaan, obboleessa haadha isaa, dhaqee, fuudha kakuu itti aanuu sana argachuuf yeroo lamaa guyyoota 2520 tajaajiluun itti fufa. Fuudhaan tokko bittinnaa mootummaa kaabaa Israa’eltiin xumurama; fuudhaan inni kaan immoo bittinnaa mootummaa kibbaatiin xumurama. Yommuu yeroo bittinnaa mootummaa lamaan sanaa tokkoon tokkoon isaanii bara 1798 fi 1844 keessatti xumurame, fuudhi Yaaqoob yeroo lamaa 2520 keessatti raawwachuuf itti dadhabe sun ni raawwate; akkuma misirrichi gaa’ilichaaf Onkoloolessa 22, 1844 dhufeetti.

ክርስቶስ እንግዲህ ልያን፣ ማለትም “ደክማና ሰልችታ” የሚለውን፣ አገባን? ወይስ ራሔልን፣ ማለትም “መልካም ተጓዥ” የሚለውን፣ አገባ? ልያና ራሔል ሁለት ወገኖች የሆኑ ተጓዥ ድንግልናን ይወክላሉ፤ አንዲቱ ድንግል “የምትደክም” ሲሆን አንዲቱ ደግሞ በ1844 ዓ.ም. ጥቅምት 22 ያዕቆብን ለማግባት በምትጓዝበት መንገድ “በመልካም ሁኔታ የምትጓዝ” ናት።

“Isaanii jalqaba karaa duuba isaanii ifa adii ifaa taʼe tokko dhaabamee ture; ergamaanis kun ‘iyya halkan walakkaa’ akka taʼe natti hime. Ifni kun karaa sana guutuu irratti ibsee, miilla isaanii akka hin gufanneefis ifa isaaniif kenne.”

“Yoo isaan ija isaanii Yesus irratti, isa isaan dura jiru kan gara magaalaa sanaatti isaanii qajeelchu sana irra cimsanii dhaabanii turan, isaan nagaadhaan turan. Garuu yeroo muraasa booda namoonni tokko tokko dadhabanii, magaalaan sun baayʼee fagoo akka taate dubbatan, akkasumas duraanuma itti seenna jennee abdanne turre jedhan. Sana irratti Yesus harka mirgaa isaa ulfina qabeessa ol kaasuun isaanii jajjabeessa ture; harka isaa keessaa immoo ifni tokko baʼee garee adventii irratti ni lulufa ture, isaanis, ‘Alleluia!’ jechuun ni iyyan ture. Namoonni kaan garuu ifa duuba isaanii ture sana ariitiidhaan morman, jechuunis hamma achiitti nu baase kan nu geggeesse Waaqayyo miti jedhan. Ifti duuba isaanii ture sun ni dhaame; kanaanis miilli isaanii dukkana guutuu keessa hafe, isaanis gufatanii mallattoo sanaa fi Yesusiin arguu dhaban, karaa irraas kufanii gara biyya dukkanaa fi hamtuu jala jirtu sanaatti gad buʼan.” Early Writings, 15.

በ1844 ዓ.ም. የፊላዴልፊያው የሚለር ንቅናቄ ወደ ጋብቻው ገባ። የ1844 ዓ.ም. ጥቅምት 22 ጋብቻ በራሔልና በልያ የተወከሉ ሁለት የአምልኮ ክፍሎችን ለየ። ራሔል የ1844 ዓ.ም. ጥቅምት 22 ጋብቻ ወደሚደርስበት መንገድ በተሳካ ሁኔታ የተጓዘ ክፍልን ትወክላለች፤ ነገር ግን የልያ ክፍል ደክሞ ተሰላቸ። ከዚያም ተለዩ፤ የሦስተኛውም መልአክ የፈተና ሂደት የእኩለ ሌሊት ጩኸት የፈተና ሂደት በተጠናቀቀበት ቦታ ላይ ጀመረ።

Fuudhi sun jalqabamee ture; achiis itti aansuudhaan guutamuu fi qoratamuu qaba ture. Fuudhi sun bara 1846 keessatti guutame; adeemsi qormaataa ergamaa sadaffaatis achumaan jalqabe. Bara 1849 fi 1850 keessatti Gooftaan hafeensa isaa walitti qabachuuf harka Isaa yeroo lammaffaatti diriirsaa ture. Gabateen lammaffaan Habiiquuq yeroo sana seenaatti kaa’ame; kunis akkuma tuqaalee lammaffaa Abboommiiwwaniin fakkeeffametti. Museen tuqaalee jalqabaa erga cabshee booddee, tuqaaleen gabateewwan lammaffaa dhiyaatanii turan. Chaartiin 1850 kan 1843 bakka bu’e; akkasumas bara 1850 keessatti qormaanni Israa’el durii akka misirroo mootummaa kakuu haaraa Waaqayyoo taatee gara Qaadeshii fi 1863tti itti fufe.

Waxabajjii 1856 keessa, bishaan dabalataa laggeewwan lamaan irraa qalama Hiraam Eedsoniin dhufe. Ifni waa’ee “yeroo torbaa” kan qalama Eedsoniin dhufe, ifa laggeewwan lamaan kan mootummaa isaanii raajii keessatti Eeden iddoo biqiltuu irraa jalqaban agarsiifame ture. Iddoon biqiltuu Eeden mallattoo fincilaa ilmaan namaa seera Waaqayyoo irratti kaasanidha; achittis bishaan laggeewwan Ulaayii fi Hiddekel imala isaanii jalqabu. Isaan seenaa kakuu keessa darbu; sababni isaas, Iddoon Biqiltuu sun, mallattoo fincilaa taʼuu isaa wajjin, iddoo hoolaan tokko itti qalame, baala harbuu irratti Addaamii fi Hewaan uffatan bakka buusuuf uffata kennuuf ture. Seenaa kakuu jalqaba kakuu jireenyaa Addaamii fi Waaqayyoo gidduu tureen ni eegala. Kakuu sun, muka jireenyaatiin mootummaa isaa argisiisaa ture, kakuu Addaamii fi Hewaan cabsanitti geesse; sunis yeroo Hoolaan hundee biyya lafaa irraa eegalee qalame sun warra qullaa fi bade taʼan sanaaf uffata kenne, kakuu jireenyaa haaraa jalqabe. Laggeewwan lamaan Iddoo Biqiltuu sana irraa yaaʼan sun dhuma irratti humnoota Waaqayyo ulee adabbii Isaa godhee itti fayyadamuuf mallattoo taʼu.

Yaa Asooriyaa, uleen dheekkamsa koo, uleen isaanii harka isaanii keessa jirtus aarii kooti. Ani isa saba fakkeessaa irratti nan erga; saba aarii koo irrattis ajaja nan kennaaf, akka inni booji’u fudhatu, saamicha fudhatu, akka dhoqqee daandii isaaniis miilla jalatti dhidhiitu. Isaayaas 10:5, 6.

লҕাস—ᚖ ᚖᚠᛖ᛫ᛖᛚᛏᚺᛖ ᚣᛗᛖ ᛏᚹᛟ ᚱᛁᚹᛖᚱᛋ ᚠᛚᛟᚹᛖᛞ ᛟᚢᛏ ᛟᚠ ᛖᛞᛖᚾ ᛁᚾᛏᛟ ᛏᚺᛖ ᛚᛁᚾᛖᚨᚷᛖ ᛟᚠ ᚱᛖᛒᛖᚲᚨᚺ ᚨᚾᛞ ᚺᛖᚱ ᚲᛟᚹᛖᚾᚨᚾᛏ ᛗᚨᚱᚱᛁᚨᚷᛖ ᛏᛟ ᛁᛋᚨᚨᚲ, ᚨᚾᛞ ᛟᚾᚹᚨᚱᛞ ᛏᛟ ᛃᚨᚲᛟᛒ, ᚹᚺᛖᚱᛖ ᛏᚺᛖ ᚹᚨᛏᛖᚱ ᛟᚠ ᛏᚺᛖ ᛏᚹᛟ ᚱᛁᚹᛖᚱᛋ ᛁᛋ ᚱᛖᛈᚱᛖᛋᛖᚾᛏᛖᛞ ᚨᛋ ᛏᚹᛟ ᛞᛁᛋᛏᛁᚾᚲᛏ ᛈᛖᚱᛁᛟᛞᛋ ᛟᚠ ᛋᛖᚹᛖᚾ ᛏᛁᛗᛖᛋ. ᛏᚺᛖᚾ, ᛏᚺᛖ ᛋᚨᛗᛖ ᛏᚹᛟ ᚱᛁᚹᛖᚱᛋ ᚠᛚᛟᚹ ᛏᚺᚱᛟᚢᚷᚺ ᛏᚺᛖ ᛚᚨᛋᛏ ᛋᛁᛪ ᚲᚺᚨᛈᛏᛖᚱᛋ ᛟᚠ ᛞᚨᚾᛁᛖᛚ, ᚹᚺᛖᚱᛖ ᛏᚺᚱᛖᛖ ᚲᚺᚨᛈᛏᛖᚱᛋ ᚨᚱᛖ ᚱᛖᛈᚱᛖᛋᛖᚾᛏᛖᛞ ᛒᚣ ᛖᚨᚲᚺ ᚱᛁᚹᛖᚱ. ᛟᚾᛖ ᚱᛁᚹᛖᚱ ᚱᛖᛈᚱᛖᛋᛖᚾᛏᛋ ᛏᚺᛖ ᛁᚾᚲᚱᛖᚨᛋᛖ ᛟᚠ ᚲᚾᛟᚹᛚᛖᛞᚷᛖ ᚹᚺᛁᚲᚺ ᚹᚨᛋ ᚢᚾᛋᛖᚨᛚᛖᛞ ᛁᚾ ᚲᚺᚨᛈᛏᛖᚱᛋ ᛋᛖᚹᛖᚾ, ᛖᛁᚷᚺᛏ ᚨᚾᛞ ᚾᛁᚾᛖ ᚨᚾᛞ ᛏᚺᛖ ᛟᛏᚺᛖᚱ ᚱᛁᚹᛖᚱ ᚱᛖᛈᚱᛖᛋᛖᚾᛏᛋ ᛏᚺᛖ ᛁᚾᚲᚱᛖᚨᛋᛖ ᛟᚠ ᚲᚾᛟᚹᛚᛖᛞᚷᛖ ᚹᚺᛁᚲᚺ ᚹᚨᛋ ᚢᚾᛋᛖᚨᛚᛖᛞ ᛁᚾ ᚲᚺᚨᛈᛏᛖᚱᛋ ᛏᛖᚾ, ᛖᛚᛖᚹᛖᚾ ᚨᚾᛞ ᛏᚹᛖᛚᚹᛖ.

Boqonnaan torbaffaa, saddeettaffaa fi saglaffaan mul’ata Ulaayii akka ta’etti ibsamu; boqonnaawwan kudhan, kudha tokkoo fi kudha lamaan keessatti immoo Kiristoos haala wal fakkaatuun ni mul’ata. Mul’ata lagaa lamaan keessatti—kanneen boqonnaa sadiin ibsaman keessatti—Kiristoos bishaan irra dhaabatee akka jiruutti ni mul’ata.

ᱟᱨ ᱮᱱᱟ ᱦᱩᱭ ᱮᱱᱟ, ᱡᱚᱠᱷᱚᱱ ᱤᱧ, ᱦᱳᱭ ᱤᱧ ᱫᱟᱱᱤᱭᱮᱞ, ᱫᱚᱨᱥᱚᱱ ᱧᱮᱞ ᱠᱮᱫᱟᱹᱧ ᱟᱨ ᱚᱱᱟᱠᱟᱨ ᱚᱨᱛᱷ ᱯᱟᱹᱨᱥᱤ ᱮᱫᱟᱹᱧ, ᱛᱚᱵᱮ, ᱫᱮᱠᱟ, ᱤᱧᱟᱜ ᱥᱟᱢᱟᱝᱨᱮ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱞᱮᱠᱟ ᱧᱮᱞᱚᱜ ᱢᱤᱫ ᱴᱷᱮᱱ ᱛᱤᱥᱟᱹᱠ ᱮᱱᱟᱭ᱾ ᱟᱨ ᱤᱧ ᱩᱞᱟᱭ ᱨᱮᱭᱟᱜ ᱵᱟᱝᱠᱤ ᱵᱟᱝᱠᱤ ᱛᱟᱞᱟ ᱠᱷᱚᱱ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱱᱣᱟᱜ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱟᱧᱡᱚᱢ ᱠᱮᱫᱟᱹᱧ, ᱡᱮ ᱠᱩᱠᱞᱤ ᱠᱟᱛᱮ ᱠᱚᱭ, ᱜᱟᱵᱨᱤᱭᱮᱞ, ᱱᱚᱣᱟ ᱢᱟᱱᱣᱟ ᱫᱚ ᱫᱚᱨᱥᱚᱱ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱢᱮ᱾ ᱫᱟᱱᱤᱭᱮᱞ 8:15, 16।

Mul’ata Kiristoos boqonnaa kudhan keessatti mul’ate sun mul’ata Yohaannis Mul’ata Yohaannis boqonnaa tokko keessatti arge wajjin wal fakkaata; akkasumas mul’ata Daani’el boqonnaa saddeet keessatti Palmoneen bishaanota irra ture, akkuma Inni boqonnaa kudha lama keessatti, iddoo uffata quncee talbaa uffatee turetti, ture.

ଗାବ୍ରିଏଲଙ୍କ ଦର୍ଶନର ସମୟରେ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବକ୍ତା ଦାନିଏଲ ଆହୁରି ଶିକ୍ଷା গ্ৰହଣ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ କେତେକ ବର୍ଷ ପରେ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହୋଇନଥିବା ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ସେ ପୁନର୍ବାର ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟରୁ ଆଲୋକ ଓ ଜ୍ଞାନ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ନିଜକୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। “ସେହି ଦିନମାନଙ୍କରେ ମୁଁ ଦାନିଏଲ ତିନି ସପ୍ତାହ ପୂରା ଶୋକ କରୁଥିଲି। ମୁଁ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଭୋଜନ କରିନଥିଲି, ମୋର ମୁଖରେ ମାଂସ କିମ୍ବା ଦ୍ରାକ୍ଷାରସ ପ୍ରବେଶ କରିନଥିଲା, ଏବଂ ମୁଁ କୌଣସିପ୍ରକାରେ ନିଜକୁ ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ କରିନଥିଲି…. ତାପରେ ମୁଁ ମୋର ଚକ୍ଷୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ଚାହିଲି, ଏବଂ ଦେଖ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶଣବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥିବା ଜଣେ ପୁରୁଷ, ଯାହାଙ୍କର କଟି ଉଫାଜର ଖରା ସୁନାରେ ବନ୍ଧାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ଦେହ ବୈଦୂର୍ୟମଣି ପରି, ତାଙ୍କ ମୁଖ ବିଜୁଳିର ଦ୍ୟୁତି ସଦୃଶ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଅଗ୍ନିଦୀପ ପରି, ତାଙ୍କ ଭୁଜ ଓ ପାଦ ମନୋହର ଘସାଯାଇଥିବା ପିତଳର ବର୍ଣ୍ଣ ସଦୃଶ, ଏବଂ ତାଙ୍କ କଥାର ସ୍ୱର ଜନସମୂହର ସ୍ୱର ପରି ଥିଲା।”

“Waaqayyo Ilmaa isaa irraa kan gadi taʼe miti kan Daaniʼeliif mulʼate. Ibsi kun isa Yohannisitti yeroo Kiristoos odoola Phaaximoos irratti isaaf mulʼifametti kenname wajjin wal fakkaata. Gooftaan keenya amma ergamaa samii biraa wajjin dhufee wanta bara dhumaa keessatti taʼu Daaniʼel barsiisuuf dhufe. Beekumsi kun Daaniʼeliif kennamee, nu warra dhumni addunyaa irra gaʼeef hafuura qulqulluudhaan galmeeffame.” Review and Herald, February 8, 1881.

Waaqayyo Kiristoos mul’ata Hiddekel boqonnaa kudhanaffaa keessatti bishaan irra dhaabbatee, uffata quncee talbaa uffatee mul’ata; mul’ata Ulai keessatti immoo Inni bishaan irra jira. Mul’anni Mul’ata Yohannis boqonnaa tokkoffaa keessatti argamu mul’ata Ulai fi Hiddekel keessatti dhiyaate wajjin wal sima; achitti Obboleettii White, inni “Ilma Waaqayyoo malee nama biraa miti” jettee ibsiti. Yommuu ergamaa Mul’ata Yohannis boqonnaa kudhanaffaa adda baastu immoo, ergamaan sun “Yesuus Kiristoos malee nama biraa miti” jettee dubbatti. Ergamaan Mul’ata Yohannis boqonnaa kudhanaffaa harka Isaa gara samii ol kaasaatii, Isa bara baraan jiraatu sanaan ni kakata; kunis mul’ata Kiristoos boqonnaa kudha lammaffaa keessatti argamu wajjin wal qabata; achitti Inni harka Isaa lamaan gara samii ol kaasaatii, Isa bara baraan jiraatu sanaan ni kakata. Mul’ata Yohannis boqonnaa kudhanaffaa keessatti Inni bishaanii fi lafa irra dha.

Laggeen lagaa lamaanii bishaanii “gidduutti” kan jiru bishaanidha; Daaniʼelis “sagalee namaa laggeen gidduu” dhagaʼe; kanaafuu, sagaleen sun nama bishaan irra jiru sana irraa dhufe; sagaleen sunis sagalee bishaanota laga Ulaayii ture.

Jiʼa tokkoo duraa guyyaa afurtamaa fi afraffaa keessa, utuun qarqara laga guddaa isa Hiddeqel jedhamuu bira jiruu; anis iji koo ol nan kaase, nan ilaale; kunoo, namichi tokko uffata quncee irraa hojjetame uffatee ture; mudhiin isaa warqee gaarii Uphaaz irraa taʼeen hidhamee ture. Qaamni isaa immoo akkuma beryl fakkaata ture; fuulli isaas akka mulʼata bakakkaa ture; ijoonni isaa akka ibsaa ibiddaa turan; irree fi miilli isaa halluu sibiila diimaa qulqullifamee fakkaatan; sagaleen dubbii isaatis akka sagalee tuutaa guddaa ture. …

Garuu ati, yaa Daani’el, dubbii kana cufi; macaafichaas hamma yeroo dhumaatti chaappessi; namoonni baay’een asii fi achi deddeebi’u; beekumsi immoo ni baay’ata. Anis Daani’el ilaale; kunoo, kaan lamaan dhaabatanii turan; tokko gama qarqara laga sanaa kana irra, inni kaanis gama qarqara laga sanaa sana irra. Isaan keessaa tokko namicha uffata quncee talbaa uffate, isa bishaanota laga sanaa gubbaa ture sanaan, “Dhuma dinqiiwwan kanaa ga’uuf hammam yeroo ta’a?” jedhe. Anis namicha uffata quncee talbaa uffate, isa bishaanota laga sanaa gubbaa ture sana nan dhaga’e; yeroo inni harka isaa mirgaa fi harka isaa bitaa gara samii ol qabee, isa bara baraan jiraatuun kakate, “Yeroo tokkoof, yeroo lamaaf, fi walakkaa yeroo tokkoof ni ta’a; yeroo inni humna saba qulqulluu bittinneessuu xumuretti, wantoonni kun hundinuu ni raawwatamu” jedhe.

ମୁଁ ଶୁଣିଲି, କିନ୍ତୁ ବୁଝିଲି ନାହିଁ; ତେବେ ମୁଁ କହିଲି, ହେ ମୋର ପ୍ରଭୁ, ଏହି ସବୁର ଶେଷ କ’ଣ ହେବ? ସେ କହିଲେ, ହେ ଦାନିଏଲ, ତୁମେ ତୁମ ପଥେ ଯାଅ; କାରଣ ଏହି କଥାମାନେ ଶେଷ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବନ୍ଦ ଓ ମୁଦ୍ରାଙ୍କିତ ରହିଛି। ଅନେକେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବେ, ଶ୍ୱେତ କରାଯିବେ, ଏବଂ ପରୀକ୍ଷିତ ହେବେ; କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦୁଷ୍ଟତାହିଁ କରିବେ; ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ବୁଝିବେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବୁଝିବେ। ଦାନିଏଲ 10:4–6; 12:4–10।

শিনাৰৰ মহান নদীদ্বয়, যিদৰে ছিষ্টাৰ হোৱাইটে সিহঁতক চিনাক্ত কৰিছে, দুয়োটাই সেই দর্শনৰ সৈতে সংলগ্ন য’ত খ্ৰীষ্ট পানীৰ ওপৰত থিয় হৈ কথা কৈ আছে; কিয়নো তেওঁৰ স্বৰ বহু পানীৰ শব্দৰ দৰে। দুয়োটা দর্শনতেই “কিমান দিন” এই প্ৰশ্ন উত্থাপিত হৈছে। এই দুয়োটা নদী দানিয়েলৰ অষ্টম অধ্যায়ৰ ‘প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ’তো প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে, যি এডভেণ্টিজমৰ কেন্দ্ৰীয় স্তম্ভ আৰু ভিত্তি। তাত, এই দুয়োটা নদী পবিত্ৰস্থান আৰু সৈন্যদল—উভয়ৰে ছিতৰাই দিয়া আৰু পদদলিত কৰাৰ “সাত কাল”ৰ প্রতীক। এই দুয়োটা নদীয়ে ঈশ্বৰৰ শাস্তিৰ দণ্ড হিচাপে নিজৰ ভূমিকা পূৰ্ণ কৰে, আৰু তাৰ পাছত প্ৰথম দূতৰ মিলাৰাইট ইতিহাসলৈ প্ৰবাহিত হয়, য’ত উইলিয়াম মিলাৰে তেওঁৰ প্ৰথম ভাববাণীমূলক মণি আবিষ্কাৰ কৰিছিল, অৰ্থাৎ লেবীয় পুস্তকৰ ছাব্বিশ অধ্যায়ত থকা “সাত কাল”ৰ ৰেখা। এই দুয়োটা নদীয়ে ২৫২০ বছৰৰ দুটা ছিতৰাই দিয়াক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে, যি অশূৰ আৰু বাবিলৰ দুটা সিংহৰ দ্বাৰা সম্পন্ন হৈছিল; সিহঁতক টাইগ্ৰিছ আৰু ইউফ্ৰেটিছৰ দ্বাৰাও প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে, আৰু অৱশ্যে ৰিবকাৰ ভতিজী লেয়া আৰু ৰাহেলৰ দ্বাৰাও, যিসকলৰ নিয়মচুক্তিমূলক বিবাহ ইসহাক চল্লিশ বছৰ বয়সত সংঘটিত হৈছিল, যেনেকৈ আদিপুস্তক 2520-ত লিপিবদ্ধ আছে।

ମିଲର କେବଳ “ସାତ ଥର”ର ଛିତରାଇବାକୁ ଯୁଦାର ଦକ୍ଷିଣ ରାଜ୍ୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ, ଯାହା 1844 ମସିହାରେ 2300-ବର୍ଷୀୟ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ସହ ପୂରଣ ହୋଇଥିଲା। 1856 ମସିହାରେ, “ସାତ ଥର”ର “ନୂତନ ଦ୍ରାକ୍ଷାରସ” ଉତ୍ତର ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ସେହି ଏକେଇ ଛିତରାଇବାକୁ ଚିହ୍ନଟ କଲା, ଯାହା 1798 ମସିହାରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ୱିଲିୟମ୍ ମିଲରଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ଆବିଷ୍କାର ଭାବେ, ୟୁଫ୍ରେଟିସ୍ ନଦୀର ଜଳ ପ୍ରଥମ ଦୂତଙ୍କ ଇତିହାସରେ ଆଲଫା ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରିଲା। ଉଲାଇ ନଦୀର ଜଳ ତୃତୀୟ ଦୂତଙ୍କ ସହ ଆସିଲା। ମିଲରଙ୍କର ଆଲଫା ଆବିଷ୍କାର ହେଉଛି ଉଲାଇ ନଦୀ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ “ସାତ ଥର”, ଏବଂ ହିରାମ୍ ଏଡ୍ସନଙ୍କର ଓମେଗା ଆବିଷ୍କାର ହେଉଛି ହିଦ୍ଦେକେଲ୍ ନଦୀ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ “ସାତ ଥର”।

2520 jechuun yeroo mootummaa tokkoon tokkoon isaanii wal fakkaatu taʼee, garuu waggaa afurtamii jaʼa wal irraa fagaatuun jalqabee fi xumuramu agarsiisa. 1798 yeroo dhumaa fi dhufaatii ergamaa isa jalqabaa Mulʼata boqonnaa kudha afurii agarsiisa. 1798 raafamni waggaa 2520 kan mootummaa kaabaa irratti leenca Asoor bringamee raawwatame guutamuu isaati. 1844 immoo “yeroo torba” kan mootummaa kibbaa irratti buufame guutamuu isaa ti; innis leenca Baabilonitti fakkeeffameera. Laggeen lamaan seenaa ergaa ergamaa isa jalqabaa fi isa lammaffaa kan dhufaatii isa sadaffaa waliin Onkoloolessa 22, 1844tti xumurameef daangaa bitaa fi mirgaa taʼu; yeroo sanas guyyaa Araara cubbuu fakkeenya dhugaa irratti xurumbaan torbaffaanii fi xurumbaan Iyyoobelees walumaan afuufaman.

Akkasumas guyyaa torbaffaa keessa guyyaa kurnaffaatti malakata Iyyoobilaayee akka afuufamu goota; guyyaa araara irratti malakaticha akka biyya keessan guutuu keessatti afuufamu gootu. Lewwota 25:9.

bifa torban isa torbee torbaffamuu kiristoos waaqummaa Isaa namaummaa wajjin tokkoomsee hojjetuuti, mul’ata laga Ulaayii keessa waggoota 2300n kan agarsiifame dha; akkasumas torban iyyaayyuu afuufamuun mallattoo kakuu lafaa kan cabsamee fi saba Waaqayyoo irratti fidee, waan Daani’el abaarsa fi kakuu Musee jedhee waame, Museenis “lola kakuu Waaqayyoo” jedhee waameeti.

ହଁ, ଇସ୍ରାଏଲର ସମସ୍ତ ଲୋକ ତୁମର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛନ୍ତି, ତୁମର କଥାକୁ ମାନିବାକୁ ନ ଚାହିଁ ସେଠାରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି; ଏହିକାରଣରୁ ଶାପ ଆମ ଉପରେ ଢାଳାଯାଇଛି, ଏବଂ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସେବକ ମୋଶାଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଲିଖିତ ଶପଥମଧ୍ୟ, କାରଣ ଆମେ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପାପ କରିଛୁ। ଦାନିଏଲ 9:11.

ମୋଶାଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଲିଖିତ “ଶାପ” ଓ “ଶପଥ” ହେଉଛି ଲେବୀୟ ପୁସ୍ତକର ଛବ୍ବିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟର “ସାତ ଥର”। “ଶପଥ” ବୋଲି ଅନୁବାଦିତ ଶବ୍ଦଟି ସେହି ଏକେଇ ହିବ୍ରୁ ଶବ୍ଦ, ଯାହାକି ଲେବୀୟ ପୁସ୍ତକରେ “ସାତ ଥର” ବୋଲି ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଛି। ପଚିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଚୁକ୍ତିର ଶପଥ ଭଙ୍ଗ କରିବା ପାଇଁ ଯେ ଶାପ, ସେହି ଶାପ ଛବ୍ବିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ବିସ୍ତାରରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି, ଯେଠାରେ ମୋଶା ସେହି ଶାପକୁ “ଚୁକ୍ତିର ବିବାଦ” ବୋଲି ପରିଚିତ କରାନ୍ତି।

Ani anis isin mormitootaan isinan morma; cubbuu keessaniifis si’a torba dabalataan isin adaba. Ani goraadee isin irratti nan fida; isheenis falmii kakuu koo haaloo baafti; yommuu isin magaalaawwan keessan keessatti walitti qabamtan, ani dha’icha isin gidduutti nan erga; isin immoo harka diinaatti kennamtu. Lewwota 26:24, 25.

ጐይታ በ723 ዓ.ዓ. ንሰሜናዊት መንግሥቲ ብ“መቕጻዕቲ” ንኽወስዶም ኣብ “ኢድ ጸላኢ” ብምሃብ ሰይፊ ኣንበሳ ኣሶር ኣመጻሎም። ኣርባዕተን ሽዱሽተን ዓመት ድሕሪኡ፣ በ677 ዓ.ዓ. ደቡባዊት መንግሥቲ ርግማን ሙሴ ተሰምዓ። ርግማን ሙሴ እቲ ጥልቀት ኪዳን እዩ። ንኣርባዕተን ሽዱሽተን ዓመት ኣንበሳታት መሶጶጣምያ ብእግዚኣብሔር እቲ ሰራዊት ንምእላይን ንምርጋጽን ተጠቒሞም ነበሩ። ኣብ መወዳእታ እቲ ግዜ ኣርባዕተን ሽዱሽተን ዓመት፣ ነቡካድነጻር ነቲ መቕደስ ኣጥፍኦ። እቲ ሰራዊት ናይቲ ሕቶ ዳንኤል ኣብ ቁጽሪ 13 ናይ ዳንኤል 8 እዩ፤ እዚ ሰራዊት ኣብ ልዕሊ ግዜ ኣርባዕተን ሽዱሽተን ዓመት ብጸላእቶም ተባርዩ፣ እዚ ድማ ናብ ጥፍኣት እቲ መቕደስ ዝወስድ ነበረ፤ እዚ መቕደስ ድማ እቲ ካልኣይ ኣርእስቲ እዩ ኣብ ቁጽሪ 13 ክርገጽ ዝነበረ። እቶም ሩባታት ናብ 1798 እና 1844 ብተኸታታሊ ምስ በጽሑ፣ እንተ ሰራዊት ከም መቕደስ ተኣኪቡ ነበረ፤ ምኽንያቱ ሰራዊት ሰብነት እዩ፣ ሰብነት ድማ መቕደስ እዩ። ኣብ መወዳእታ እቲ ግዜ፣ እቲ መቕደስ ኣብ ልዕሊ እቶም ኣርባዕተን ሽዱሽተን ዓመት ዝተሃነጸ፣ ኣምላኽነት ምስ ሰብኣውነት ብሓዳር ኣብ ሰማያዊ መቕደስ ክትተኣሳሰር ነበሮ። ሓዳር ኣብ መንጎ ክልተ መቕደሳት እዩ፣ እቲ ኣምላኽ ዝኣሰሮ ድማ ኣይፈለይን ክኸውን የብሉን።

तैग्रिसको पानी १७९८ सम्म आइपुग्यो र यूफ्रेटिसको पानी १८४४ सम्म आइपुग्यो। तेस्रो स्वर्गदूतको आगमनभन्दा ठीक अगाडि दोस्रो स्वर्गदूत आयो, र त्यसपछि १८४४ अगस्त १२–१७ मा न्यू ह्याम्पशायरको एक्सेटरमा भएको शिविर-सभामा मध्यरात्रिको पुकारको सन्देश खन्याइयो। “Exeter” को अर्थ “a water fortress” हो, र त्यस शिविर-सभामा म्यासाचुसेट्सको वाटरटाउनबाट आएका एक समूहद्वारा खडा गरिएको अर्को पालमा एउटा नक्कली सभा पनि आयोजित गरिएको थियो। सिस्टर ह्वाइटका अनुसार, एदेनमा उत्पत्ति भएका पानीहरू संयुक्त राज्य अमेरिकाको पूर्वी समुद्री किनाराभरि “a tidal wave” जस्तै फैलिन लागेका थिए। त्यो ज्वारीय लहरलाई उत्पन्न गराउने भूकम्प एदेनको बगैंचामा तब भयो जब शैतानले मानवजातिमाथि विजय प्राप्त गर्‍यो, जसले एदेनमा यस्तो भू-कम्पनात्मक हलचल उत्पन्न गरायो जसका तरङ्गहरू मिलेराइट इतिहासको मध्यरात्रिको पुकारसम्म पुगे। त्यो ज्वारीय लहर एक सय चवालीस हजारको इतिहासमा मध्यरात्रिको पुकारभित्र बाढीझैँ पस्छ, र आदमको पापको भूकम्पबाट सुरु भएको त्यो लहर प्रकाश अध्याय एघारको आइतबार-व्यवस्थाको भूकम्पसम्म पुग्छ।

Kiristoosi sagaleen sagalee bishaanota hedduu ti; bishaanonni kunneen walitti dhufanii ergaa roobaa boodaa ni ijaaru. Isaayyaasii fi ilmi isaa Shearjaashuub boqonnaa torbaffaa lakkoofsa sadii keessatti haroo bitaqaa gubbaa jiru bira dhaabatanii, yeroo chaappessuu dhibba afurtamii afur kuma keessatti ergaa roobaa boodaa dhiheessu. Achitti, Isaayyaasiin labsiin inni mootii gowwaa fi hamaa Akaaz irratti dubbate, Gooftaan bishaanota Asoor—mootii Seennaaheriibii—Akaaz irratti akka erguu fi bishaan isaa hamma mormaatti akka ol yaa’u ture.

Akkasumas Waaqayyos deebiʼees akkana naan jedhe; Sabni kun bishaanota Shiilo’aa kan suuta adeeman waan didaniif, Reziinii fi ilma Remaliyaatti waan gammadanif; kanaafis, kunoo, Gooftaan bishaanota lagichaa kan jaboo fi baayʼee taʼan, jechuunis mooticha Asoorii fi ulfina isaa hundumaa, isaan irratti ni kaasa; innis laga isaa hunda irra ni ol baʼa, qarqara isaa hundas ni irra darba; Yihuudaa keessaas ni darba; ni lolaasa, ni irra darba, morma gaʼutti ni gaʼa; diriiruun qoochoo isaa balʼina biyya keetii guutumaan guutuutti ni guuta, yaa Imaanuʼel. Isaayaas 8:5–8.

ଆହାଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ‘ପଠାଯାଇଥିବା’ ଜଳକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କଲା, ତେଣୁ ପ୍ରଭୁ ଆଶ୍ଶୁରର ଜଳକୁ ଆହାଜଙ୍କ ପାଖକୁ ‘ପଠାଇଲେ’। ଆହାଜ “ରେଜିନ ଓ ରେମଲିୟାଙ୍କ ପୁତ୍ର”ର ସଂଘବନ୍ଧନରେ “ଆନନ୍ଦ କଲା”। ଆହାଜ ରେଜିନ ଓ ରେମଲିୟାଙ୍କ ପୁତ୍ରଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ଏକ ଜାଲିଆତ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷାର ସନ୍ଦେଶରେ “ଆନନ୍ଦ କରେ”।

ରେଜିନ ଏବଂ ରେମାଲିୟାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଅର୍ଥାତ୍ ଉତ୍ତର ରାଜ୍ୟର ରାଜା ପେକହ, ଯିଶାୟା ଓ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କର ଏକ ନକଲୀ ପ୍ରତିରୂପକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି। ମୂର୍ଖ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ରାଜା ଆହାଜ, ଇସ୍ରାଏଲର ଉତ୍ତର ଦଶଗୋତ୍ର ଏବଂ ସିରିଆ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଥିବା ସଂଘବନ୍ଧନରେ “ଆନନ୍ଦିତ” ହୁଅନ୍ତି, ଯାହା ରବିବାର ଆଇନ ସମୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚ ଓ ରାଜ୍ୟର ଅବୈଧ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ପ୍ରତିରୂପ ଅଟେ। ଆହାଜ ଆନନ୍ଦ କରେ, କାରଣ ଲଜ୍ଜା ଓ ଆନନ୍ଦ ହେଉଛି ସେହି ଦୁଇଟି ପରସ୍ପର ବିପରୀତ ଭାବନା, ଯାହାକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷାର ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ପ୍ରତିନିଧିତ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ ବାଣୀ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ଯିରିମିୟ ଛୋଟ ପୁସ୍ତକଟି ଖାଇଥିଲେ, ସେହିଥିଲା ତାଙ୍କ ହୃଦୟର ଆନନ୍ଦ ଓ ଉଲ୍ଲାସ; ଏବଂ ଯୋଏଲ ଆମକୁ ଜଣାଉଛନ୍ତି ଯେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲୋକମାନେ କେବେ ବି ଲଜ୍ଜିତ ହେବେ ନାହିଁ। ଲାଓଦିକିୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଭଳି ଆହାଜ ଅନ୍ଧ; ଏହି କାରଣରୁ ସେ ମିଥ୍ୟା ଜଳ-ସନ୍ଦେଶରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଯିଶାୟାଙ୍କ ସତ୍ୟ ଜଳ-ସନ୍ଦେଶକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରୁଛନ୍ତି। ଉତ୍ତର ରାଜାଙ୍କ ବନ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ନକଲୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷାର ସନ୍ଦେଶରେ ଭରସା କରିବା ପାଇଁ ସେ ଲଜ୍ଜିତ ହେବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ସେ ଶିଲୋହର ସନ୍ଦେଶକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି।

ଇଶାୟ ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଥିବା ଶିଲୋହାର ସନ୍ଦେଶ ହେଉଛି ଶେଷ ବର୍ଷାର ସନ୍ଦେଶ। ନୂତନ ନିୟମରେ ଶିଲୋହାର କୁଣ୍ଡକୁ ସିଲୋଆମ କୁଣ୍ଡ ବୋଲି ପରିଚିତ କରାଯାଇଛି। ହିବ୍ରୁ କିମ୍ବା ଗ୍ରୀକ ଭାଷାରେ ଏହାର ଅର୍ଥ “ପଠାଯାଇଥିବା”। କ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ପାଇଁ ଚାଲିଯିବା ଉଚିତ ଥିଲା, ଯେପରି ସେ ପବିତ୍ର ଆତ୍ମାଙ୍କୁ “ପଠାଇ” ପାରିବେ। ଇଶାୟ ଓ ଆହାଜ ଶିଲୋହା କୁଣ୍ଡପାଖରେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ପରୀକ୍ଷାଟି ଏହା ଉପରେ ଆଧାରିତ ଯେ, ଇଶାୟ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ଶିଲୋହା କୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖିବେ କି, ନାକି ରେଜିନ ଓ ରେମାଲିୟାଙ୍କ ପୁଅ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖିବେ? ଆହାଜ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଜଳ ମଧ୍ୟରୁ ଚୟନ କରୁଛନ୍ତି—ଶିଲୋହାର ଜଳ କିମ୍ବା ଅଶ୍ଶୁରର ରାଜାଙ୍କ ଜଳ। ଆହାଜ ରେଜିନ ଓ ରେମାଲିୟାଙ୍କ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ମୈତ୍ରୀ ଓ ସନ୍ଦେଶରେ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ତେଣୁ ତାଙ୍କ ବିଚାର ସମୟରେ ମୃଦୁଭାବେ ବହୁଥିବା ଜଳର ସ୍ଥାନରେ ସେ ଉଜାଡ଼ିର ବନ୍ୟାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ତାଙ୍କର ବିଚାର ରବିବାର ଆଇନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତରର ରାଜା ବନ୍ୟା ପରି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ଭାସାଇ ଦେଇଥାଏ। ରବିବାର ଆଇନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଏହା ଏପରି କରେ, ଯେତେବେଳେ ମଧ୍ୟରାତ୍ରିର ଧ୍ୱନିର ବନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ବୁହାଇ ନେଉଛି।

አካዝ በሰሜን ያሉት አሥሩ ነገዶችና ሶርያ መተባበራቸው ደስ ይለዋል፤ እንዲሁም በእግዚአብሔር ቃል ውስጥ በተገኘ ሕገ-ወጥ ቁርኝት ሁሉ የሚወከለውን ቤተ ክርስቲያንና መንግሥት የሚያጣምረውን መልእክት ደግሞ ይደሰትበታል። ኢሳይያስ የፊላዴልፍያን ይወክላል፤ አካዝ ግን የሎዶቅያን ይወክላል። ክርስቶስ በሰሊሆም መጠመቂያ ዘንድ ያለውን ዕውር ሰው፣ ሎዶቅያዊ የሆነውን፣ በፈወሰ ጊዜ የኢሳይያስን ምስክርነት ከራሱ ምስክርነት ጋር ያገናኛል።

Yesuus yeroo darbu, nama dhalootasaatii kaasee ijaan jaamaa taʼe tokko arge. Ergasii bartoonni isaa, “Yaa Barsiisaa, inni ijaan jaamaa taʼee akka dhalatuuf cubbuu kan hojjete eenyu? Namicha kana moo warra isaa?” jedhanii isa gaafatan.

Yesus akkana deebise; Namichi kun cubbuu hin hojjenne, warri isaa illee hin hojjenne; garuu hojiiwwan Waaqayyoo isa keessatti akka mulʼataniif. Utuu guyyaan jiruu, hojiiwwan isa na erge sanaa hojjechuun naaf taʼa; halkan dhufaa jira, yeroo namni tokko illee hojjechuu hin dandeenye. Hamma ani addunyaa keessa jirutti, ani ifa addunyaa ti. Kana dubbatee booddee lafa irratti tufe; tufaa sanaan dhoqqee tolchee, dhoqqee sana ija nama jaamaa sanaatti dibee, akkana isaan jedhe; Deemi, haroo Siiloom keessatti dhiqadhu, (hiikni isaas, Ergame jechuu dha.) Kanaaf inni deeme, of dhiqee, utuu argaa jiruu deebiʼe.

Kanaaf olloonni isaa, warri duraan inni jaamaa taʼuu isaa argan, “Kun isa taaʼee kadhataa ture miti ree?” jedhan. Gariin, “Isauma” jedhan; warri kaan immoo, “Inni isa fakkaata” jedhan; inni garuu, “Anatu isa” jedhe. Kanaaf isaan, “Iji kee akkamitti baname?” jedhaniin.

Inni deebisee, “Namichi Yesuus jedhamee waamamu suphee tolchee ija koo dibee, ‘Gara bishaan kuusaa Siloam dhaqiitii dhiqadhu’ naan jedhe; anis dhaqee of dhiqadhee arguudhaan fayye.” Yohannis 9:1–11.

መናፈስ ዕውር ሰብኣይ ምስቲ ዕሽነትን ክፉእን ንጉሥ ኣሐዝ ብናይ ሰሊኦም መጥሓን ወይስ ብምውሓዝ ኣሶር እምነቶም ክሰብኩ እንተ ኾነ ይፈተኑ እዮም። እቲ ዕውር ሰብኣይ ዕውር ምዃኑ ይፈልጥ እዩ፤ ኣሐዝ ግና ሃብታም እዩ፣ ብንብረት ተወሳኺ ኮይኑ ንሓንቲ ነገር ድማ ኣየድልዮን እዩ። ኣሐዝ ኣብ መጥሓን ናይ ዝናብ መወዳእታ ዘላ ዕሽን ድንግል እያ፣ እቲ ዕውር ሰብኣይ ግና ብልሂ ድንግል እዩ። እቲ ካብ ዝተላእከ ውሃታት፣ ወይ ከኣ እቲ ካብ ኣሶር ዝተላእከ ውሃታት፣ እቲ ፈተና እዩ።

መዋእለ ማይ ማለት ማይ ዝእከበሉ ስፍራ እዩ፣ ብትንቢታዊ ኣገላልጻ ድማ መዋእለ ማይ እቲ ዝተፈላለዩ ርባታት፣ ወሓይዝቲ፣ ማያዊ ጅረታት፣ ባሕርታት፣ ውቅያኖሳት፣ ቀላያት፣ ዝናብን ጠልን ናይ ኩሎም እቶም “ማያት” ንድምጺ ክርስቶስ ዝውክሉ ዝእከቡሉ ስፍራ እዩ። እቲ መዋእለ ማይ ናይ ዳሕረዋይ ዝናብ ካብ ላዕለዋይ መዋእለ ማይ ብዝውሕዝ ማይ ይሕነጽ። እቲ መዋእለ ማይ ኣብ ዓውዲ ፈተና መልእኽቲ ዳሕረዋይ ዝናብ ይውክል። ኣካዝ ነቲ ቀስ እናበለ ዝውሕዝ ማያት ነጺጉ፣ እቲ ዕዉር ሰብ ግና ነቲ ምስቲ መዋእለ ማይ ዝተኣሳሰረ መልእኽቲ ተኣዚዙ። የሱስ ገለ ካብ መለኮትነቱ፣ “ምራቕ” ተባሂሉ ዝተወከለ፣ ወሲዱ ምስ መሬት ሓዋዊሱ፤ እዚ ድማ ነቲ ክርስቶስ ኣብ ቅድስተ ቅዱሳን ዝፍጽሞ ምውህሃድ መለኮትን ሰብኣውነትን ይውክል።

Kiristoosi lafatti tti biyarraatti tufee dhoqqee tolche. Inni ergaa walitti dhufeenya Waaqummaa fi namummaa irraa ijaarame fayyadamuudhaan ija nama jaamaa sana dibee. Ergaan walitti dhufeenya Waaqummaa fi namummaa kanaan bakka buufamu ergaa bara 1888 ti; innis nama tokko haala Laa’odiiqeyaa irraa gara haala Filadelfiyaaatti geeddaruuf kan qophaa’e dha. Garuu ergaan sun hirmaannaa namaa barbaada. Isaan gara haroo sanaatti deemuu, achiis dhiqachuu qabu.

Hundumtuu cubbuun hojjetan; ulfinni Waaqayyoo irraas hirʼatan; garuu Yesus inni jaamaa sunii fi warri isaa cubbuu hin hojjenne jedhe. Yesus gaaffii komii haala nama jaamaa sanaa irraa kaasee, isa akka nama Gooftaa ulfeessuuf kaafameetti ibsa; akkasumas, nama raajii Macaafa Qulqulluu keessatti “hojiiwwan Waaqayyoo mulʼataniif” kaafamu jechuun mallattoo dha; inni kunis dhiiraa fi dubartoota Laaʼodiiqeyaa irraa gara Filadelfiyaatti ceʼan irraa ijaarama. Mallattoon iddoo hojiiwwan Waaqayyoo itti mulʼatan dha; hojii Isaa jechuun Waaqummaa namummaa wajjin walitti makuu ture (akka dibata suphee sanaatiin bakka buʼameetti); injifannoo hojii sanaas warra ergaa Laaʼodiiqeyaa dhagaʼan qofa utuu hin taʼin, warra qajeelfama ergaa sana keessa jiru hordofanidha. Qajeelfamni nama jaamaa sanaatiif kenname akka deemee dhiqatu ture. Erga arguu dandaʼee booda Waaqayyoon ulfeessuuf yaaluun isa hin barbaachifne; haaloonni isa marse sunuma akka taʼu godhan.

Inni karaa Masiihichaa jalqabe; itti aansuudhaanis hojii Masiihichaa dhufe. Hojii dhumaa Masiihichaatiif mana qulqullummaa samii keessatti nama wajjin walqabatee hojjetamu, nama tokkoo sulula lafeewwan gogaa du’aa irraa, yookaan daandii irratti du’ee ciisuu irraa, yookaan qamalee akka jaamaa ta’ee jiru irraa geeddaruu dha. Hojii isaa isa dhumaa jechuun saba Isaa bifa Isaatti irra deebiin uumuu dha; hojii sanas Inni yeroo Addaam biyyee lafaa irraa uume, ergasii hafuura jireenyaa isa keessatti afuufe sanuma hojjete. Hojii dhumaa jechuun hojii jalqabaa dha; mootummaa jalqabaatti Inni dhoqqee sana tolchee, sana booddee jireenya Hafuura Isaa sanaan dhoqqee sana dibee jiraachise. Addaam keessatti Hafuurri hafuura afaan Isaatii ture; nama jaamaa sana irratti immoo bishaan ture. Sulula lafeewwan du’aa Hisqi’el keessatti immoo ergaan walitti qabuu qaama uume. Ergasii ergaan qilleensota afurii qaama sana irratti afuufame; achumaanis akka loltoota humna qabeessaatti ka’e dhaabbate.

Yeroo namichi jaamaan sun ammallee jaamaa turetti, Yesus isa argee itti dhihaate. Inni gaaffii bartoota Isaa kaasan keessaa keessatti namicha jaamaa sanitti dhihaata; kanaanis fakkeenya sanaaf haala raajii sirrii taʼe hundeessuuf Isaaf eeyyama. “Hojiiwwan Waaqayyoo” jechuun Macaafa Qulqulluu keessatti sararoota dhugaa-baatota adda addaa hedduu irratti mallattoo raajii dha. Mul’anni kamiyyuu “hojiiwwan Waaqayyoo” jedhamanii Caaffata Qulqullaa’oo keessatti mul’atu hundi yeroo bokkaa boodaa keessatti raawwatama. Yesus akkaataa seenichaa ergaa dhumaaatiin walqabsiisee kaa’aa jira; ergaan sunis aayatawwan xumuraa Milkiyaas keessatti Eliyaasiin bakka bu’amee mul’ata.

Waalidonninii fi mucaan jaamaa sun akka cubbamootaatti hin balaaleffaman; yeroo kun yeroo hojiiwwan dinqisiisoo Waaqayyoo ti; yeroo sanattis garaan waalidotaas garaan ijoolleesiis dhimma fuuldura isaanii jiru arguuf ni deebi’a. Dhimmi sun immoo—namni Laa’odiiqeyaa jaamaan sun namicha Filadelfiyaa dibamaa ta’eetti geeddaramuu isaa yookaan geeddaramuu dhabuudha. Kunis dhimma yeroo rooba boodaa keessatti waalidotaa fi mucaa sana dura dhaabbatuudha; yeroo sanis yeroo firdiiti. Yeroon firdii immoo akka raajii kakuu Abrahaamitti dhaloota sadaffaa fi afraffaa keessatti ni raawwatama. Namni jaamaan sun dhaloota isa dhumaa fi afraffaa dha; waalidonni isaa immoo dhaloota sadaffaa dha. Yeroo sana keessatti ergaan Eliyaas maatiiwwan keessatti haala isaan ergaa boolla Siiloo’aam fudhachuu yookaan diduu dirqaman keessa galcha. Mootiin gowwaanii fi hamaan Ahaaz ergaa boolla sanaa dide; namni jaamaan garuu fudhate. Ergaan Eliyaas kan Milkiyaas guyyicha guddaa fi sodaachisaa Gooftaa duratti haala abaarraa keessatti kaa’ameera.

Yesuus yeroo haala nuti ilaalamaa jirru san qopheesse, kaayyoo dinqii sanaa yeroo gabaabsee ibsutti, yeroo sana hojjechuun Isaaf dirqama akka ta’e dabalatee dubbate; yeroo namni tokko iyyuu hojjechuu hin dandeenye ni dhufa. Hojii Inni eeres guyyaa ifaatti raawwatama; xumuri hojii immoo halkaniin bakka buufamee ibsameera. Eeruun Isaa cufamuu yeroo qorumsaa irratti dha.

Yeroo Inni hojii Isaa kan murtii raawwatu, uffata lubummaa Isaa of irraa baasee uffata haaloo baʼumsaa Isaa ni uffata. Yeroo Inni hojii sana, hojii warra badanii fi warra fayyan gidduutti adda baasuu xumuru, hojii fayyinaa ni xumurama. Yeroon araaraa ni cufama; yeroo sana immoo halkan taʼa, yeroo namni tokko illee hojjechuu hin dandeenye. Ergaan Kiristoos ergaa Laoḍiqiyaa kan nama jaamaa qofa hin turre; inni ergaa Eeliyaas kan dhihaannaa cufamuu yeroo araaraatiin marfamee kaaʼame ture; kunis kakaʼumsa qulqullaaʼaa Kiristoos kan lubbuuwwan fayyisuuf hojjechuudhaaf Isa kakaasu dha.

መጀመሪያ ክርስቶስ ወደ ዕውሩ ሰው ቀረበ፤ ከዚያም ቅባቱን አዘጋጀና ተገብሮ ላይ አዋለደው፤ ከዚያም ዕውሩ ሰው ለራሱ ሊያደርገው የሚገባውን ሥራ መመሪያ ሰጠው፤ እንዲሁም እኩል አስፈላጊው ነገር ይህ ነው፤ ሥራውን ሲጀምር ዓይኑ ይመለስለታል። እይታ ካገኘ በኋላ ከዕውር ሎዶቅያ ሰው ወደ ፊላደልፍያ ሰው ተለውጦአል። የእነዚያ ሁለት ቤተ ክርስቲያናት የለውጥ ዘመን በመጀመሪያ ከ1856 እስከ 1863 ድረስ ተፈጸመ።

Yeroo sanaan sun qamadii fi sassaabii adda baafamuu, akkasumas namoonni kuma dhibba afurtamii afur xumura irratti chaappaa mootummaa isaanii argatanii itti aansuun akka mallattoo ol qabaman ni bakka buʼa. Namichi jaamaan yommuu Laaʼodiiqeyaa irraa gara Filaadelfiyaatti jijjiirame battalumatti xiyyeeffannaa uummataa taʼe. Namichi jaamaan sun namoota kuma dhibba afurtamii afur sana; mootichi hamaanii fi gowwaan Ahaaz immoo saba kakuu duraa isa afaan Gooftaa keessaa tuphame dha. Seenaa keessatti yeroo walfakkaataatti, Yesuus tupha Isaa fayyadamee saba kakuu haaraa Isaa dibaa jira; yookaan immoo saba kakuu duraa afaan Isaa keessaa tuphaa jira.

ܚܫܒ̈ܬܐ ܗܠܝܢ ܢܩܘܐ ܠܡܫܠܡܘ ܒܡܐܡܪܐ ܕܒܬܪ ܗܢܐ።

“Balaa Dhufu”

“Sirrummaa hin dogoggorretti Isa Daangaa Hin Qabne hunduma saboota hunda wajjin herrega qaba. Yeroo araarri isaa waamicha qalbii jijjiirrannaatiin dhihaatuutti, herregni kun banaa taʼee ni hafa; garuu yeroo daangaan murtaaʼaan Waaqayyo kaaʼe gaʼamutti, tajaajilli dheekkamsa isaa ni jalqaba. Sana booda herregni ni cufama; obsi waaqayyoo ni dhaabata; isaaniif araara kadhachuun kana caalaa hin jiru.

“Raajichi dubbii, bara dheeraa keessa ilaalee, yeroo keenya mul’ata isaa keessatti isa dura kaa’ame. Saboonni bara kanaa araara gonkumaa dura hin beekamne fudhattoota ta’aniiru. Eebbawwan mootummaa samii keessaa isa filatamaan isaaniif kennamaniiru; garuu oftuulummaan dabale, sassatummaan, waaqeffannaa waaqota sobaa, Waaqayyoon tuffachuu, fi galata dhabuu salphaan isaan irratti barreeffamaniiru. Isaan herrega isaanii Waaqayyoo wajjin saffisaan cufuudhaaf jiru.”

“Guyyoonni amma dhufaa jiran keessatti addunyaa amantii keessatti burjaajii guddaa fi jeequmsi ni ta’a. Waaqolii baay’eenii fi gooftolii baay’een ni jiraatu; qilleensi barsiisa hundi ni bubbisa; Seexannis uffata ergamaa uffatee, yoo danda’ame, warra filatamoo sana iyyuu ni gowwoomsa.

“Dhugaa waaqeffannaa fi qulqullina irratti tuffiin addunyaa guutuutti darbatamu, warra Waaqayyoo wajjin walitti dhufeenya jiraataa hin qabne seera isaa kabajuu isaanii akka dhabaniif geessa. Akkuma ulfinni dhabamuun seera waaqayyoo ifa taʼaa deemu, sararri adda baasuu warra isa eegan fi addunyaa, akkasumas waldaa addunyaadhaaf jaalala qabduu gidduu jiru caalaatti ifa taʼa. Jaalalli ajajawwan Waaqayyoo garee tokko keessatti dabalaa deema, akkuma tuffiin isaan irratti garee kaan keessatti dabalaa deemu sanaan.”

“Waaqni guddaan, ‘ANI JIRAADHA’ jedhu, seera isaa mirkaneessaa jira. Inni warra bubbeewwan keessatti, lolaa keessatti, qilleensa jabaa keessatti, kirkira lafaa keessatti, balaa lafaatiin fi galaanaan dhufu keessatti isa diiganitti dubbachaa jira. Amma yeroo sabni isaa dhugaatti qajeelfamaaf amanamoo taʼanii of mulʼisanidha.

“Nu gurguddoo fi ulfina guddaa qaban irra dhaabbannee jirra. Gooftaan balbala irra jira. Fayyisaan, Tulluu Ejersaa irratti, haalaawwan taatee guddaa kana dura dhufan irra deebiʼee ibse: ‘Waraanaaf odeeffannoo waraanaa ni dhageessu,’ jedhe. ‘Sabni saba irratti ni kaʼa, mootummaa immoo mootummaa irratti; beelli, dhukkubni daddarbaa, fi kirkirri lafaa iddoowwan adda addaatti ni taʼu. Kun hundinuu jalqaba dhiphinaa ti.’ Raajiiwwan kun yeroo barbadaaʼina Yerusaalemitti guutamuu isaanii keessaa gartokkeen mulʼatan iyyuu, guyyoota dhumaa keessatti caalaatti kallattii toora qajeelaa qabu.”

“Yohannisii fi raajotni biroonis agarsiisota dhufaatii Kiristoos ta’anii wantoota sodaachisoo ta’an kan raawwataman sanaaf dhugaa baatota turan. Isaan waraanni lolaaf walitti qabamaa jiru, akkasumas namoonni sodaadhaan onneen isaanii dadhabuu isaanii argan. Isaan lafti iddoo ishee irraa sochoofamuu, tulluunis gara gidduu gala galaanaatti darbatamuu, dambaliin isaas guuruu fi jeeqamuu, tulluuwwanis baayyina bishaan sanaatiin hollachuu isaanii argan. Isaan xoofoo dheekkamsa Waaqayyoo banamuu isaanii argan; dha’ichis, beellis, duutiis warra lafa irra jiraatan irratti dhufan.”

“Amma dura dhaabachisaa Waaqayyoo addunyaa irraa kaafamaa jira. Bubbeen guddaan, qilleensi hamaan, badiisni galaanaa fi lafa irratti dhufu, walitti aananii saffisaan dhufu. Saayinsiis kana hunda ibsuuf carraaqa. Mallattoolee naannoo keenyaatti baayʼachaa jiran, dhihaannaa Ilma Waaqayyoo isa yeroo dhowwatti dhufu himan, sababaa isaanii isa dhugaa malee waan biraatti hundaatti hirkifamu. Namoonni ergamoota eegdota warra qilleensota afran akka isaan garboota Waaqayyoo irratti chaappaʼanitti hin bubbulleef qabanii dhaaban hubachuu hin dandaʼan; garuu yeroo Waaqayyo ergamoota isaa qilleensota gad dhiisuuf ajaju, aarii isaa isa haaloo baafatu keessaa akka taʼe qalamni tokko illee fakkeessuu hin dandeenye akkuma sana taʼa.”

“Yeroon guddaan nu mudachuuf dhihaateera; garuu tajaajiltoonni Waaqayyoo yeroo muddama guddaa kana keessatti ofitti amanamuu hin qaban. Mul’atawwan Isaayaas, Hisqi’elii fi Yohannisitti kenname keessatti, samiin taateewwan lafa irratti raawwatamaa jiran wajjin hammam walitti dhiyeenyaan walqabatee akka jiru ni argina. Warra isaaf amanamoo ta’an irratti kunuunsa Waaqayyoo ni argina. Addunyaan bulchaa malee miti. Sagantaan taateewwan dhufuuf jiran harka Gooftaa keessa jira. Ulfinni mootummaa samii, akkuma dhimma waldaa isaa, akkasumas carraa mootummaa sabootaa, harka isaa keessatti eega.”

“Waaqayyo waan guyyoota dhumaatti taʼu mul’iseera, akka sabni isaa qophaaʼee bubbee mormii fi dheekkamsaatti jabaatee dhaabatuuf. Warri wantoota fuuldura isaanii jiran duraan akeekkachiifamanii jiran, tasgabbiidhaan obsa duwwaan duufaana dhufu eegaa taaʼuu hin qaban; of jajjabeessuudhaanis akka Gooftaan guyyaa rakkinaatti amanamoota isaa eegu ittiin of hin gammachiisin. Nuyi akka namoota Gooftaa isaanii eeganitti jiraachuu qabna; garuu eegumsa hojii malee taʼe keessatti utuu hin taʼin, hojii cimaa fi amantii hin raafamneen. Amma yeroo sammuu keenya wantoota barbaachisummaa xiqqaa qaban irratti liqimfamuu dandeessisu miti.”

“Namoonni utuu rafanii jiranuu, mootummaa Waaqayyoo irratti araaraa yookaan haqni akka hin argamneef Seexanni dammaqinaan haala qindeessaa jira. Sochiin Dilbataa amma dukkana keessatti karaa isaa irra adeemaa jira. Geggeessitoonni dhimma dhugaa dhoksaa jiru; warri sochii kanaan walitti makaman keessaa baayʼeen isaanii iyyuu yaaʼinsi dhokataan kun gara eessaatti akka geessaa jiru hin hubatan. Ibsi isaanii laafaa dha, akka mulʼatutti Kiristaana fakkaata; garuu yeroo inni dubbatu, hafuura bineensa guddaa sanaa mulʼisa. Nuyi balaa sodaachisaa kana akka irraa deebifnuuf humna keenya hunda keessaa waan dandeenyu hundumaa gochuun dirqama keenya. Gaaffii dhugaa falmii keessa jiru ummata duratti dhiheessuu qabna; akkasumas tarkaanfiiwwan bilisummaa qalbii namaa daangessuuf fudhataman irratti mormii isa caalaa buʼa qabeessa taʼe dhiheessuu qabna. Caaffata Qulqullaaʼoo qorachuu qabna, amantii keenyaaf sababii kennuu kan dandeenyu taʼuu qabna. Raajichi akkana jedha, ‘Hamoonni hammina ni hojjetu, hamoota keessaa tokko illee hin hubatu; ogeeyyiin garuu ni hubatu.’”

“Fuuldurriin baay’een nu dura jira. Qormaataa fi qoree isaa dura dhaabachuuf, akkasumas hojiiwwan itti gaafatamummaa isaa raawwachuuf, amantii guddaa, humna hojii, fi obsaan cimuun barbaachisaa ta’a. Garuu ulfinaan ni moona; jechuunis, lubbuun kam iyyuu dammaqinaan eegduu, kadhatuu, amantii qabdu, mala diinaatiin hin qabamtu. Samii guutuun nageenya keenyaaf yaaddoo qaba, ogummaa fi humna isaa akka nuuf kennuuf iyyannoo keenya ni eega. Dhiibbaa mormii kam iyyuu, inni ifaa ta’e yookaan dhokataa ta’e, milkiidhaan ofirraa deebisuun ni danda’ama; ‘humnaan miti yookaan aangoodhaan miti, garuu Hafuura koo tiin, jedha Waaqayyo gooftaan loltootaa.’ Waaqayyo akkuma bara duriitti, amma illee carraaqqii namaatiin hojjechuuf, akkasumas mi’a dadhabaa ta’aniin wantoota guguddoo raawwachuuf fedhii qaba. Nuyi mo’icha lakkoofsaan hin argannu; garuu lubbuu guutuu Yesusiif guutummaatti dabarsee kennuudhaan ni arganna.

“Amma garuu araarri amma iyyuu turuu isaa keessatti, Yesus nuuf kadhannaa gidduu seensaa godhaa jiru keessatti, haa jireenya bara baraatiif hojii keenya guutummaatti xumurru.” Southern Watchman, December 25, 1906.