Barreeffama darbani darbanii darbe gaaffii kanaan xumurree turre: “Yaad-rimeewwan kun iddoo isaanii qabatanii erga jiranii, akkamitti gaafa 9/11 kitaabni Yo’el ergaa Phexros guyyaa Phenxeqosxee irratti ibse ta’e jedhamee gaafatamuu danda’a?”

Pheexiros guyyaa Phenxeqoostee sanatti Yoeliin raawwatamaa akka ture ibsaa ture; kunis yeroo dhaabataa bara Phenxeqoostee xumura isaa agarsiisu dha. Bara Phenxeqoostee keessatti jalqaba irratti mul’anni Hafuura Qulqulluu ni ture; sana booddee immoo xumura irratti mul’anni Hafuura Qulqulluu isa caalaa guddaan dhufe. Macaafni Qulqulluunis ta’e Hafuurri Raajii Yoeliin yeroo bokkaa boodaa irratti akka raawwatamu amantiidhaan hubachuudhaan, macaafni Yoel 9/11 irratti dhugaa yeroo ammaa akka ta’e beekuu dandeenya; akkasumas qaamni macaaficha keessaa hundinuu seenaa raajii 9/11 irratti jalqabee itti fufee hanga dha’ichoota torban isa dhumaa keessatti dabalatee jiru sanaa irratti kallattiidhaan akka dubbatu ni beekna; kana Yoel “guyyaa Gooftaa” jedhee waama.

Akka bara 1888n fakkeenya ta’een, 9/11 irratti dhiheessiin ergaa Laa’odiiqeyaa dhugaa yeroo sanaa isa qoratu ta’e. Isaayyaas ergaa sanauma boqonnaa shantamii-saddeet keessatti sagalee malakataa fakkaatuun saba Waaqayyoo yakka isaanii itti argisiisuudhaan fakkeenyaan mul’isa. “Guyyaan” Isaayyaas sagalee isaa akka malakataatti dhageessisuu itti jalqabu, guyyaa inni faarfannaa iddoo wayinii sana itti faarfatus isauma sana dha.

Guyyaa sana isheetti faarfadhaa, Maasii wayinii diimaa. Ani Waaqayyo isa nan eega; yeroo hunda nan obaasa isaaf; akka namni tokko illee isa hin miineef, halkanii guyyaa nan eega. Dheekkamsi ana keessa hin jiru; eenyutu waraana keessatti qoraattii fi qoree na dura dhaaba? Ani isaan keessa nan darba; hunda isaanii walitti nan guba. Yookaan inni humna koo haa qabatu, akka ana wajjin nagaa buusuuf; inni ana wajjin nagaa ni buusa. Inni warra Yaaqoob keessaa dhufan hundee akka qabatan ni godha; Israa’el ni daraara, ni biqila, fuula biyya lafaa guutuu ijaatiin ni guuta. Isaayaas 27:2–6.

“Israa’el” hafuuraa yeroo bokkaa boodaa keessatti “ni biqila, ni daraara, lafa guutuu ija in guuta”; sababiin isaas bokkaan dura biqilaa akka mukeetiin biqiluu fi daraaruu taasisa, bokkaan boodas ija ni godha. Yeroo gamoowwan New York guyyaa 9/11 kufanitti ergamaan jabaan Mul’ata boqonnaa kudha saddeet keessaa bu’e, bokkaan boodaas facaasuu jalqabe. Yeroo sana eegdonni Waaqayyoo xurumbaa waldaa Laa’odiqeeyaatti afuufuu qabu turan. Ergaan Isaayyaas cubbuu uummata Waaqayyoo adda baasu, akkasumas weedduu wayinii diimaa iddoo dhaabaa wayiniiti. Boqonnaan jalqabaa Yo’elis erga sanauma dha.

Dubbiin Waaqayyoo kan gara Yoo’el ilmi Phetu’eelitti dhufe.

Warri kana dhaga’a, isin maanguddoon, gurra kennaas, isin hundinuu warri biyya kana keessa jiraattan. Wanti akkasii bara keessan keessatti yookiin bara abbootii keessaniittillee ta’ee beekaa? Isin ijoollee keessanitti himaa; ijoolleen keessanis ijoollee isaanii haa himan; ijoolleen isaanii immoo dhaloota biraatti haa himan.

Waan hoonggee hambisee hafee lakkisee alattii nyaate; waan alattiin hambiftes korraanseen nyaate; waan korraanseen hambiftes immoo hantuutni biqiltuu nyaatu nyaate.

Yaa warri farraatan, dammaqaa, booʼaas; isin hundinuu warri wayinii dhuganis, sababii wayinii haaraa kanaatiif iyyaa; inni afaan keessan irraa citeera.

Sabni tokko biyya koo irratti ol baʼeera; inni jabaa dha, lakkoobsa hin qabus; ilkaan isaa akka ilkaan leencaa ti, ilkaan mootummaa isaa immoo akka kan leenca guddaa ti. Inni wayinii koo mancaaseera, muka harbuu koos irraa gogseera; qullaa guutuutti isa godhee darbateera; dameewwan isaas adii ta’aniiru. Akkuma durba boquu isheetti uffata gaddaa hidhattee abbaa manaa dargaggummaa isheetiif boossituutti boo’i. Aarsaan nyaataa fi aarsaan dhugaatii mana Waaqayyoo keessaa citeera; luboonni, tajaajiltoonni Waaqayyoo, gaddaniiru. Lafti qonnaa mancaateera, biyyi boosse; sababni isaas midhaan manca’eera; wayiniin haaraan gogeera, zayitiin dadhabeera.

Yaa qonnaan bultoota, qaanfadhaa; yaa warra iddoo wayinii eegan, qamadii fi garbuu sanaaf iyyaa boo’aa; sababni isaas midhaan dirree badaa dhumeera. Muki wayinii gogeera, muki harbuu ni laafeera; muki roomaanaa, muki timiraa immoo, muki poomii, eeyyee, mukkeen dirree hundinuu ni coollagan; sababni isaas gammachuun ilmaan namootaa keessaa coollageera.

Yaa luboota, hidhadhaa, oo wadaajjota nana’aa; isin tajaajiltoota iddoo aarsaa, booyya’aa. Kottaa, uffata gaddaa uffattanii halkan guutuu ciisaa, isin tajaajiltoota Waaqa koo; keessaa aarsaan midhaanii fi aarsaan dhugaatii mana Waaqa keessaniitii dhowwameera. Sooma qulqulleessaa, walga’ii qulqulluu labsaa; maanguddootaa fi jiraattota biyya sanaa hundumaa gara mana Waaqayyoo Waaqa keessaniitti walitti qabaa, gara Waaqayyoottis iyyadhaa. Yaa guyyaa sanaaf! guyyaan Waaqayyoo dhi’aateeraatii, akka badiisa Isa Hundumaa Danda’u biraa dhufuttis ni dhufa. Midhaan nyaataa ija keenya duratti irraa muramee hin jiru ree? Eeyyee, gammachuu fi ililleen mana Waaqa keenya keessaa badeera. Sanyiin tuullaa isaanii jalatti tortoreera; kuusaan midhaanii onaa ta’eera, gootonni caccabaniiru; sababiin isaas, midhaan gogee badeera. Horii akkamitti aadu! karra loonii ni rifatu, waan isaanii margi hin jirreef; eeyyee, bushaayeen hoolotaas ni onaa’an.

Yaa Gooftaa, ani sitti nan iyyadha; ibiddichi margawwan lafa onaatii nyaatee balleesseera, bobeen sunis mukkeen dirree hundumaa gubee fixee jira. Bineensonni dirree illee sitti iyyu; sababni isaas, lagaawwan bishaanii goganiru, ibiddichis margawwan lafa onaatii nyaatee balleesseera. Yo’el 1:1–20.

ଯୋଏଲଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ ଦେବଙ୍କ ଦ୍ରାକ୍ଷାବାଟିକାର ବିନାଶକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରୁଛି। ଇଶାୟା “ସେହି ଦିନକୁ” ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଦିନ ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି, କାରଣ ସେହି ଦିନ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ପୁଷ୍ପିତ ହେବା ଏବଂ କଳି ଧରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି। ଇଶାୟା ଆମକୁ ଯେ ସୂଚନା ଦେଉଛନ୍ତି ଯେ ଦେବଙ୍କ ଲୋକମାନେ “ମୂଳ ଧରିବେ,” “ପୁଷ୍ପିତ ହେବେ ଏବଂ କଳି ଧରିବେ,” ଏବଂ “ଫଳ” ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେବେ, ତାହା ତିନିଟି ପଦକ୍ରମର ଏକ କ୍ରମୋନ୍ନତ ଇତିହାସକୁ ଚିତ୍ରିତ କରୁଛି। ଏକ ଉଦ୍ଭିଦ ଭୂମିରେ “ମୂଳ ଧରେ”। ତେଣୁ “ମୂଳ ଧରିବା”ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭୂମି ଉପରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବା, ଯାହା ହେଉଛି ତଳ ମହଳ କିମ୍ବା ଭିତ୍ତି। ଯେମାନେ “ଯାକୁବରୁ ବାହାରି ଆସନ୍ତି” ସେମାନେ “ମୂଳ ଧରନ୍ତି” ଏବଂ ପରେ ସେମାନଙ୍କୁ “ଇସ୍ରାଏଲ” ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯେମାନେ ଲାଓଦିକିଆର ଅନୁଭବରୁ ବାହାରି ଆସନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ପରେ ଫିଲାଦେଲଫିଆନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯଦ୍ୟପି ସେହି ଅନୁଭବକୁ ଅବିକଳ ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବିଜୟ ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହା ରବିବାର ନିୟମରେ ଶେଷ ପାଏ।

Hariiroo raajii Yaaqoob, (kan bakka buʼaa nama bakka buʼu) fi Israaʼel, (kan moʼataa) kan agarsiisu akka taʼe jechuun, 9/11 irratti warri hundee irratti deebiʼanii “hidda qabatan” achii fi yeroo sanatti walitti dhufeenya kakuu keessa akka seenan adda baasa. Karaa raajiitiin, jijjiiramni maqaa mallattoo kakuu ti; kunis akka Abraam irraa gara Abrahaamitti, Saaraay irraa gara Saaraatti, Yaaqoob irraa gara Israaʼelitti fi kanneen biroo keessatti bakka buʼameera. Lakkoofsa kana keessatti, warri dhugaa hundee durii irratti 9/11tti deebiʼan yeroo bokkaan daraaraa fi biqiltuu omishuu jalqabetti walitti dhufeenya kakuu keessa seenan. Seera Dilbataatti, yeroo bokkaan sana safara malee dhangalaafamutti, guutummaan addunyaa “ija”n ni guutama.

Isaayaas Isaayaasiin walii galu qaba; akkasumas, beekamaa dha, raajonni biroo hundinuus walitti dhufanii walii galu qabu; garuu Isaayaas akka malakataatti sagalee isaa ol kaasuun, yeroo faaruun iddoo wayinii sanaa dubbifamu keessatti, Cubbamoota isaanii Laa’odiiqeyaa Adventistoota Guyyaa Torbaffaa ta’anitti agarsiisuu qaba. Faaruun sun Yesuusiin fakkeenya iddoo wayinii keessatti faarfame. Iddoon wayinii sun Yerusaalem irra yeroo inni yeroo dhumaaf, fannoo dura, ilaaletti akka inni boo’u isa taasise; sababni isaas Israa’el durii yeroo qorannoo isaanii dhuma irra ga’uu isaanii fi akka saba kakuu Waaqayyoo ta’anii bira darbamaa jiranii beekaa ture. Yeroo wal fakkaatutti Kiristoos saba tokkoo wajjin kakuu keessa seenaa ture; isaanis iddoo wayinii Waaqayyoo keessaa firii sirrii ta’e fidu turan. Seenaa iddoo wayinii kan Iyaasuu yeroo jalqabaatti ta’e yookaan kan Yesuus yeroo dhumaatti ta’e keessatti, warri saba kakuu haaraa ta’an kuma dhibba tokkoo fi afurtamii afur fakkeessu turan.

Kiristoos akkuma obboleettii Waayit gooticha wayinii Isaayyaas dubbattetti dubbateera.

“Fakkeenyi iddoo wayinii saba Yihudoota qofa irratti kan hojjetu miti. Innis nuuf barumsa qaba. Waldaan dhaloota kanaa mirgaa fi eebba guddaa Waaqayyo irraa argatteetti; Innis deebii isaanii wajjin wal simatu irraa eega.” Christ Object Lessons, 296.

Kutaan dubbisuu, hima inni dhumaa Hafuura Raajii irraa dhufu sanatti geessu, barsiisaa dha.

“Boqonnaa 23—Iddoo wayinii Gooftaa”

“Sabni Yihudootaa”

“Mammaaksiin ilmaan lamaan sanaa bakka bakkatti himame sana booddee mammaaksi iddoo wayinii dhufe. Tokko keessatti, Kiristoos barsiistota Yihudootaa duratti barbaachisummaa abboomamuu kaaʼe. Ka keessatti immoo, eebba badhaadhaa Israaʼel irratti kennaman akeekkachiise; isaan keessaattis, Waaqayyo abboomamuu isaanii irratti mirga akka qabu agarsiise. Inni ulfina kaayyoo Waaqayyoo, kan isaan abboomamuudhaan guutuu dandaʼan, isaanii duratti kaaʼe. Inni haguuggii fuulduraa irraa kaasuun, akka sabni guutuun kaayyoo Isaa guutuu dadhabuudhaan eebba Isaa dhabee, badiisa of irratti fidu isaanii agarsiise.”

“Ⲛⲉ ⲟⲩⲛⲧⲉ ⲟⲩⲱⲛⲓ ⲛ̀ⲟⲩⲏⲓ,” ⲡⲉϫⲉ Ⲡⲭⲣⲓⲥⲧⲟⲥ, “ⲉⲧⲁϥϫⲟⲥ ⲛ̀ⲟⲩⲙⲁⲛⲉⲥⲁⲗⲓ, ⲁϥⲕⲱϯ ⲉⲣⲟϥ ⲛ̀ⲟⲩⲥⲃⲱ, ⲁϥϣⲱⲕ ⲛ̀ⲟⲩⲙⲁ ⲛ̀ⲡⲱϣⲧ ⲉⲧϧⲏⲧϥ, ⲁϥⲕⲱⲧ ⲛ̀ⲟⲩⲡⲩⲣⲅⲟⲥ, ⲁϥϯⲧϥ ⲉⲛⲟⲩⲱϣⲧ ⲛ̀ⲣⲉϥⲉⲣϩⲱⲃ, ⲁϥⲃⲱⲕ ⲉⲟⲩⲭⲱⲣⲁ ⲛ̀ⲥⲁ ⲡⲟⲩⲉⲓⲛ.”

Ibsi qe’ee wayinii kanaa raajichi Isaayaasiin kennameera: “Amma waa’ee wayinii Isaa ilaalchisee faarfannaa jaalatamaa koo isa ani baay’een jaalladhuuf nan faarfadha. Jaalatamaan koo gaara baay’ee lalisaa irratti qe’ee wayinii qaba ture; innis isa marsaa dallaa itti godhe, dhagaa isaa keessaa funaanee baase, muka wayinii filatamaa ta’eenis dhaabe; gidduu isaattis gamoo ijaare, iddoo cuunfaa wayiniis keessatti qopheesse; innis akka inni ija wayinii godhatu eeggata ture.” Isaayaas 5:1, 2.

“ଚାଷୀ ଅରଣ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭୂମିଖଣ୍ଡ ବାଛିନେଇଥାଏ; ସେ ତାହାକୁ ବାଡ଼ ଦିଏ, ପରିଷ୍କାର କରେ, ଚାଷ କରେ, ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଦ୍ରାକ୍ଷାଲତା ରୋପଣ କରେ, ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଫସଲର ଆଶାରେ। ଅଚାଷିତ ଉଜାଡ଼ ଭୂମିଠାରୁ ଏହି ଭୂମିଖଣ୍ଡର ଉତ୍କର୍ଷତାରେ ସେ ଆଶା କରେ ଯେ, ଏହାର ଚାଷରେ ତାହାର ଯତ୍ନ ଓ ପରିଶ୍ରମର ଫଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଏହା ତାହାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବ। ସେହିପରି, ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ଓ ଶିକ୍ଷିତ ହେବା ପାଇଁ ଈଶ୍ୱର ଜଗତରୁ ଗୋଟିଏ ଜନସମୁଦାୟକୁ ବାଛିଥିଲେ। ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦକ୍ତା କହୁଛନ୍ତି, ‘ସେନାବଳଙ୍କର ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ରାକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ର ଇସ୍ରାଏଲର ଘରାଣା, ଏବଂ ଯିହୂଦାର ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ରୋପଣ।’ Isaiah 5:7. ଏହି ଜନସମୁଦାୟ ଉପରେ ଈଶ୍ୱର ମହାନ ଅଧିକାରଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଷାଇଥିଲେ, ନିଜ ପ୍ରଚୁର ମଙ୍ଗଳମୟତାରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଚୁର ଭାବେ ଆଶୀର୍ବାଦ କରିଥିଲେ। ସେ ଆଶା କରିଥିଲେ ଯେ, ସେମାନେ ଫଳ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟର ସିଦ୍ଧାନ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଥିଲେ। ପତିତ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଜଗତର ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କର ଚରିତ୍ରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବାକୁ ଥିଲେ।”

Akka wayinii Gooftaa taʼanii, isaan firii saba warra Waaqeffannaa sobaa keessaa baayʼee adda taʼe horachuu qabu turan. Ummanni waaqeffannaa fakkeessaa kana hammina hojjechuutti guutummaatti of kennanii turan. Humnaan miidhuunii fi yakki, sassannaan, cunqursaanii fi gochawwan baayʼee mancaʼoo taʼan, dhorkaa malee itti bobbaʼamaa turan. Cubbuun, salphinnii fi rakkinni firii muka mancaʼe sanaa turan. Kana irraa ifatti faallaa taʼuun, firii muka wayinii dhaabbiin Waaqayyoo irraa argamu taʼuu qaba ture.

“Sabni Yihudootaa akka amala Waaqayyoo kan Museetti mul’ifame bakka bu’anii agarsiisuu ture. Kadhannaa Musee, ‘Ulfinni kee naa argisiisi,’ jedhuuf deebii kennuudhaan, Gooftaan, ‘Ani gaarummaan koo hundi fuula kee duratti akka darbu nan godha’ jedhee waadaa gale. Ba’uu 33:18, 19. ‘Waaqayyoonis fuula isaa dura darbee, “Waaqayyo, Waaqayyo Waaqa araara qabeessaa fi ayyaana qabeessa, obsa dheeraa qabu, gaarummaa fi dhugaa keessatti baay’ee guutame, kumootaan araara eegu, jal’ina, dabarsaa fi cubbuu dhiisu” jedhee labse.’ Ba’uu 34:6, 7. Kun ija Waaqayyo saba Isaa irraa barbaade ture. Isaan qulqullina amala isaanii keessatti, qulqullina jireenya isaanii keessatti, araara isaanii, gaarummaa jaalalaa isaanii fi mararfannaa isaanii keessatti, ‘seerri Waaqayyoo mudaa hin qabu, lubbuu deebisa’ akka ta’e agarsiisuu qabu turan. Faarfannaa 19:7.”

“ଯିହୂଦୀ ଜାତି ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତ ଜାତିଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଚୁର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ହିଁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା। ଇସ୍ରାଏଲ ମାଧ୍ୟମରେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କର ଆଲୋକର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବାକୁ ଥିଲା। ଜଗତର ଜାତିମାନେ ଦୁର୍ନୀତିଗ୍ରସ୍ତ ଆଚରଣକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ହରାଇଥିଲେ। ତଥାପି, ତାଙ୍କର କରୁଣାରେ ଈଶ୍ୱର ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ ନାହିଁ। ସେ ନିଜ ଚର୍ଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସହ ପରିଚିତ ହେବାର ସୁଯୋଗ ଦେବାକୁ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲେ। ସେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କଲେ ଯେ, ତାଙ୍କର ଜନମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶିତ ସିଦ୍ଧାନ୍ତଗୁଡ଼ିକ ମନୁଷ୍ୟରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ନୈତିକ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରିବାର ସାଧନ ହେବ।”

“Waaqayyo kaayyoo kana raawwachuuf jechuun Abrahaamin firoota isaa warra waaqeffannaa waaqa tolfamaa keessa jiran keessaa waamee biyya Kanaʼaan keessa akka jiraatu isa ajaje. ‘Ani si keessaa saba guddaa nan godha,’ jedhe; ‘si nan eebbisa, maqaa kee guddaa nan godha; atis eebba ni taata.’ Uumama 12:2.”

“Ilmaan Abrahaam, Yaaqoobii fi sanyiin isaa, akka gidduu saba guddaa fi hamaa sana keessatti seera mootummaa Waaqayyoo mul’isanitti gara Gibxii gad buufaman. Amanamummaan Yooseefii fi hojii isaa dinqisiisaa isa jireenya uummata Gibxii hundumaa eeguuf hojjete, jireenya Kiristoosiif fakkeenya turan. Museenii fi namoonni biroo hedduun Waaqayyoof dhugaa baatota turan.

“Yeroo Waaqayyo Israa’el Gibxii keessaa baasu, humna Isaa fi araara Isaa irra deebi’ee mul’ise. Hojiiwwan Isaa dinqisiisoon isaan garbummaa keessaa bilisoomsuuf raawwate, akkasumas akkaataa isaan wajjin lafa onaa keessa imala isaanii keessatti hojjetes, isaanii qofaaf miti. Kun hundi saboota naannoo isaanii jiran dura barumsa fakkeenyaa ta’uuf ture. Waaqayyo ofii Isaa akka Waaqa aangoo fi ulfina namaa hundumaa ol ta’eetti mul’ise. Mallattoowwanii fi dinqiiwwan inni saba Isaaaf jecha hojjete humna Isaa uumama irratti, akkasumas warra uumama waaqeffatan keessaa warra gurguddoo ta’an irratti agarsiisan. Akkuma inni guyyoota dhumaa keessatti biyya lafaa keessa darbuuf jiru sanatti, Waaqayyo biyya Gibxii of tuultuu sana keessa darbe. Ibiddaa fi bubbee, kirkira lafaa fi du’aatiin, ANI JIRAADHA inni Guddaan saba Isaa fure. Inni biyya garbummaa keessaa isaan baase. Inni isaan ‘lafa onaa guddaa fi sodaachisaa, keessa bofa ibiddaa, qocaa, fi hongeen jiru’ sana keessa qajeelche.” Keessa Deebii 8:15. “Inni bishaan ‘kattaa jajjabaa’ keessaa isaanii baaseef, ‘midhaan samii’nis isaan nyaachise.” Faarfannaa 78:24. “Sababni isaas,” jedhe Museen, “‘qoodi Yihowaa saba Isaa; Yaaqoob immoo qabeenya dhaala Isaa ti. Inni biyya onaa keessatti isa argate, lafa manca’ee iyyiinsa qilleensaa guute keessattis; isa naanna’ee geggeesse, isa barsiise, akka qaroo ija Isaa isa eege. Akkuma risaa mana ishee sochoositu, ilmaan ishee irrattis marsitee balaliitu, qoochoo ishee diriirsitee isaan fudhattu, qoochoo ishee irrattis baattu; akkasuma Yihowaan qofti isa geggeesse, waaqni ormaa tokko illee isaa wajjin hin turre.’” Keessa Deebii 32:9–12. Akkasiin gara ofii Isaatti isaan fide, akka isaan gaaddisa Isa Hundaa Olii jalatti jiraataniif.

“Kiristoos ijoollee Israa’elii adeemsa isaanii gammoojjii keessatti geggeessaa isaanii ture. Guyyaadhaan utubaa duumessaa keessatti haguugamee, halkan immoo utubaa ibiddaa keessatti, Isaan dura bu’ee isaan geggeessee qajeelche. Inni balaa gammoojjii irraa isaan eege, biyya abdachiifamte sanatti isaan galche; saboota hundumaa, warra Waaqayyoon hin beekne fuulduraattis, Israa’el mootummaa filatamaa ofii Isaa akka ta’e, iddoo dhaabaa wayinii Gooftaa akka ta’es hundeesse.”

“Ummata kanaaf dubbiiwwan Waaqaatiin amanamanii turan. Isaan ajajoota seera Isaa, qajeelfamoota bara baraa kan dhugaa, haqaa, fi qulqullinaatiin marfamanii turan. Abboomamuun qajeelfamoota kanaatiif eegumsa isaanii taʼuu qaba ture; kunis hojiiwwan cubbamaa of balleessaniin akka of hin barbadeessine isaan oolcha ture. Akkuma gamoo iddoo wayinii keessatti ijaarame sanaa, Waaqayyo gidduu biyya sanaa mana qulqullummaa Isaa kaaʼe.”

Ⲡⲭⲣⲓⲥⲧⲟⲥ ⲛⲉ ⲡⲉⲩⲥⲁϩⲛⲉ. Ⲕⲁⲧⲁ ⲡⲁⲓ ⲛⲧⲁϥϣⲱⲡⲓ ⲛⲉⲙⲱⲟⲩ ϩⲛ̄ ⲡϫⲁⲓⲉ, ⲧⲁⲓ ⲡⲉ ϫⲉ ⲛⲁϥⲉϣⲱⲡⲓ ⲟⲛ ⲛⲁⲩ ⲛ̄ⲥⲁϩⲛⲉ ⲛⲉⲙ ⲛ̄ϣⲉⲙϣⲓ. Ϩⲛ̄ ⲡⲥⲕⲏⲛⲏ ⲛⲉⲙ ⲡⲉⲣⲫⲉⲓ, ⲡⲉϥⲱⲟⲩ ⲛⲁϥϣⲟⲟⲡ ϩⲛ̄ ⲧϣⲉⲕⲓⲛⲁϩ ⲉⲧⲟⲩⲁⲁⲃ ϩⲓϫⲛ̄ ⲡⲓⲗⲁⲥⲧⲏⲣⲓⲟⲛ. Ϩⲁ ⲧⲟⲩⲙⲉⲣⲓⲧ, ⲛ̄ⲧⲟϥ ⲙ̄ⲙⲟⲛ ϣⲁϥⲟⲩⲱⲛϩ ⲉⲃⲟⲗ ⲛ̄ⲛⲓϣϥⲱ ⲙ̄ⲡⲉϥⲁⲅⲁⲡⲏ ⲛⲉⲙ ⲧⲉϥϩⲩⲡⲟⲙⲟⲛⲏ.

“Waaqayyo saba Isaa Israa’el galataaf ulfina akka ta’u barbaade. Faayidaan hafuuraa hundi isaaniif kenname. Waaqayyo ijaarsa amala isaanii, isa isaan bakka bu’oota Isaa akka ta’an godhuuf mijataa ta’e keessatti, waan gaarii ta’e tokko illee isaan irraa hin dhowwane.”

“Seerri Waaqayyoo keessatti ajajamuu isaanii saboota addunyaa duratti isaanii dinqii badhaadhinaa isaan godha ture. Inni hojii ogummaa hundumaa keessatti ogummaa fi dandeettii isaaniif kennuu danda’u barsiisaa isaanii taʼee itti fufa ture; ajajamuu seerota Isaa tiinis isaan kabajaa fi ol ol isaan kaasaa ture. Yoo ajajaman, dhukkuboota saboota biraa rakkisan irraa ni eeggamu turan; jabina hubannaa tiinis ni eebbifamu turan. Ulfinni Waaqayyoo, guddinni Isaa fi humni Isaa, badhaadhina isaanii hunda keessatti mulʼifamuu qabu ture. Isaan mootummaa lubootaa fi mootummaa mootummaa ilmaan mootii taʼuu qabu turan. Waaqayyo saba lafa irratti guddaa caalu taʼuuf wanta barbaachisu hundumaan isaan guute.”

“Kiristoos karaa Museetiin haala baayʼee ifa taʼeen kaayyoo Waaqayyoo isaanii dura kaaʼee ture; akkasumas ulaagaalee badhaadhina isaanii ifa godhee ture. Innis akkana jedhe: ‘Ati saba qulqulluu Waaqayyo gooftaa keetiif taatedha; Waaqayyo gooftaan kee si filateera, saboota lafaa irra jiran hundumaa olitti saba addaa ofii isaatiif akka taatuuf…. Kanaafuu Waaqayyo gooftaan kee inni Waaqayyo taʼuu isaa, inni Waaqayyo amanamaa taʼee warra isa jaallatanii ajajawwan isaa eeganiif dhaloota kuma tokkoof kakuu fi araara eeguu isaa beeki…. Kanaafuu ajajawwan, seerota, murtiilee ani harʼa siif ajaju kana ni eegda, ni hojjettas. Kanaafis, yoo isin murtiilee kana dhageessanii, eegdanii, hojjettan, Waaqayyo gooftaan keessan kakuu fi araara inni abbootii keessaniif kakate sana isiniif ni eega; inni isin ni jaallata, isin ni eebbisa, isin ni baayʼisa: akkasumas ija garaa keessanii, ija lafa keessanii, midhaan keessan, wayinii keessan, zayitii keessan, horii loon keessanii dabalataa, bushaayee hoolota keessanii biyya inni abbootii keessaniif isiniif kennuuf kakate keessatti ni eebbisa. Isin saboota hundumaa ol ni eebbifamtu…. Waaqayyos dhukkuba hunda isin irraa ni kaasa; dhukkuboota hamaa Gibxii kan isin beektan keessaa tokko illee isin irratti hin fidu.’ Keessa Deebii Seeraa 7:6, 9, 11–15.”

“Isaan ajajawwan Isaa yoo eegani, Waaqayyo qamadii keessaa isa filatamaa isaanii kennuuf, kattaa keessaa immoo damma isaaniif baasuuf abdachiise. Inni umurii dheeraan isaan quubsee, fayyina Isaas isaanitti argisiisa.”

“Waaqayyoof ajajamuu diduudhaan Addaamii fi Hewaan Eeden dhaban; cubbuun immoo lafa guutuu irratti abaarsa fide. Garuu yoo saba Waaqayyoo qajeelfama Isaa hordofan, lafti isaanii gara oomishtummaa fi bareedinaatti deebifamti. Waaqayyo ofii Isaa qajeelfama akkaataa qotuu lafaatiin wal qabatee isaanii kenne; isaanis deebisanii haaromsuu keessatti Isaa wajjin hojjechuu qabu turan. Akkasitti lafti hundinuu, to’annoo Waaqayyoo jala taatee, fakkeenya barumsa dhugaa hafuuraa taati. Akkuma lafti seera uumamaa Isaaaf abboomamuudhaan qabeenya ishee oomishtu, akkasuma onneen saba sanaa seera naamusaa Isaaf abboomamuudhaan amaloota eenyummaa Isaa calaqqisiisuu qabu turan. Warri ormoota ta’an iyyuu caalmaa warra Waaqayyoo jiraataa tajaajilanii waaqeffatan ni hubatu turan.”

“‘Kunoo,’ jedhe Muuseen, ‘akka Waaqayyo Gooftaan koo na ajajeettiitti, ani sirnaawwanii fi murtiilee isin barsiiseera; isin immoo biyya itti seentanii dhaaltan keessatti akkasuma akka gootanif. Egaa isaan eeggadhaa, raawwadhaas; jechuunis, kun saboota duratti ogummaa keessanii fi hubannaa keessanii ta’a; isaan sirnaawwan kana hundumaa ni dhaga’u, akkanas ni jedhu: Dhugumaan, sabni guddaan kun sabni ogeessaa fi hubataa dha. Sabni guddaan akka kanaa kan Waaqayyo isaanitti dhihoo ta’e, akkuma Waaqayyo Gooftaan keenya yeroo isa waammannutti hundatti nuu dhihoo ta’u kanaa, eessa jira? Yookaan sabni guddaan akka kanaa kan sirnaawwanii fi murtiilee qajeeloo akkuma seera kana guutuu ani har’a isin duratti kaa’u kanaa qabu eessa jira?’ Keessa Deebii 4:5–8.”

“Ilmaan Israa’el lafa hunda naannoo Waaqayyo isaanii qopheesse hundumaa dhaaluun irra ture. Saboonni waaqeffannaa fi tajaajila Waaqa dhugaa didan sun irraa buqqifamuu qabu turan. Garuu kaayyoon Waaqayyoo akka Israa’el keessaa mul’achuu amala Isaa sanaatiin namoonni gara Isaatti harkifamanii dhufan ture. Afeerraan wangeelaa addunyaa hundumaaf kennamuu qaba ture. Tajaajila aarsaa barsiisuudhaan Kiristoos saboota duratti ol kaafamuu qaba ture; warri isa ilaalan hundi immoo ni jiraatu turan. Warri hundi, akka Rahaab Kana’anittii fi Ruut Mo’aabittii, waaqa tolfamoo irraa garagalee Waaqa dhugaa waaqeffachuu filatan, saba Isaa filatamoo wajjin tokkummaa keessa galuu qabu turan. Akkuma lakkoofsi Israa’el dabalaa deeme, daangaawwan isaanii bal’ifamuu qabu turan, hanga mootummaa isaanii addunyaa guutuu hammatutti.”

“Waaqayyo saboota hundumaa mootummaa araara isaa jalatti fiduu ni barbaade. Inni lafti gammachuu fi nagaan akka guutamtu ni barbaade. Nama gammachuuf uume, onnee namaas naga samii tiin guutuuf hawwa. Maatiin biyya lafaa jirtanis maatii guddaa ol jiru sanaaf mallattoo akka ta’an ni barbaada.

“Garuu Israa’el kaayyoo Waaqayyoo hin guunne. Gooftaan, ‘Ani wayinii filatamaa, sanyii sirrii guutuu ta’e si dhaabee ture; akkamitti ati anaaf muka wayinii biyya alagaa keessaa ba’e, manca’e sanatti geeddaramte?’ jedhee dubbate.” Ermiyaas 2:21. “‘Israa’el wayinii duwwaa dha; ija ofii isaatiif in baasa.’” Hooseʼaa 10:1. “‘Amma immoo, yaa jiraattota Yerusaalemii fi namoota Yihudaa, ani isin kadhadha, anaafi iddoo wayinii koo gidduutti murteessaa. Iddoo wayinii koo keessatti waan ani hin goone, isaaf kana caalaa maal gochuun dandaʼama ture? Ani inni ija wayinii gaarii fidu jedhee eegnaan, inni maaliif ija wayinii bosonaa fide? Egaa amma koottuu; waan ani iddoo wayinii koo irratti gochuuf jedhu isinitti nan hima: ani dallaa isaa irraa nan kaasa, innis ni nyaatama; masaraa isaa nan diiga, innis ni miidhagama; ani isa onaa nan godha; hin qotamu, hin ciramu; garuu qoraattii fi sokorruun isa keessatti ni biqa; ani akkasumas duumessa akka isa irratti bokkaa hin roobsine nan ajaja. Sababiin isaas … Inni murtii eegaa ture, kunoo hacuuccaa; qajeelummaa eegaa ture, kunoo iyyi.’” Isaayyaas 5:3–7.

“Waaqayyo karaa Museetiin bu’aa amanamummaa-dhabuu saba Isaa dura kaa’ee ture. Isaan kakuu Isaa eeguu diduudhaan ofii isaanii jireenya Waaqayyoo irraa addaan kutu; eebbisi Isaas isaan irratti dhufuu hin dandeenye. Museenis, ‘Ati ajajawwan Isaa, murtiilee Isaa, seerota Isaa ani har’a siif ajaju eeguu dhiisuudhaan Waaqayyo Gooftaa kee akka hin daganne of eeggadhu; ati yeroo nyaattee quuftu, manneen babbareedoo ijaartee keessa jiraattu; yeroo loon kee fi bushaayeen kee baay’atan, meetiin kee fi warqeen kee baay’atan, wanti ati qabdu hundinuus baay’atu; yeroo sana garaan kee akka ol jedhu, Waaqayyo Gooftaa kee akka dagattu…. Ati immoo garaa kee keessatti, Humni koo fi jabinni harka koo qabeenya kana naa argamsiise jetta…. Yoo ati dhuguma Waaqayyo Gooftaa kee dagattee, waaqolii biro duukaa buutee, isaan tajaajiltee, isaan waaqeffatte, ani har’a isin irratti nan dhugaa ba’a; isin dhugumaan ni badaattu. Akkuma saboota Waaqayyo fuula keessan duratti balleessu sana, isinis ni badaattu; sababni isaas, sagalee Waaqayyo Gooftaa keessanii waan hin abboomamneefi.’ Keessa Deebii 8:11–14, 17, 19, 20.”

“Dubbii akeekkachiisni sun ummata Yihudootaatiin hin dhagahamne. Isaan Waaqayyoon dagatan; mirga isaanii guddaa kan isaan bakka bu’oota Isaa ta’anii qabanis irraa ija isaanii balleessan. Eebbawwan isaan argatan addunyaaf eebba tokko illee hin fidne. Faayidaawwan isaanii hundinuu ulfina ofii isaanii guddisuuf qofa ofitti fudhataman. Tajaajila inni isaan irraa barbaade Waaqayyo irraa saaman; qajeelfama amantii fi fakkeenya qulqulluu immoo namoota isaanii wal irraa saaman. Akkuma jiraattota addunyaa bishaan badiisaa dura turanii, yaada garaa isaanii hamaa ta’e hundumaa hordofan. Akkasitti wantoota qulqulluu qoosaa fakkeessan; ‘Manni qulqullummaa Waaqayyoo, manni qulqullummaa Waaqayyoo, isaan kana’ (Ermiyaas 7:4) jechuun, yeroo wal fakkaatutti amala Waaqayyoo dogoggoraan bakka buusaa turan, maqaa Isaas salphisaa, iddoo qulqullummaa Isaas xureessaa turan.”

“ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦାକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ରର ଦାୟିତ୍ୱ ଯାହାଙ୍କ ଉପରେ ରଖାଯାଇଥିଲା, ସେହି କୃଷକମାନେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଭରସା ପ୍ରତି ଅବିଶ୍ୱାସୀ ହୋଇଥିଲେ। ଯାଜକମାନେ ଓ ଶିକ୍ଷକମାନେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ନିଷ୍ଠାବାନ ଶିକ୍ଷକ ନ ଥିଲେ। ସେମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ମଙ୍ଗଳମୟତା ଓ କରୁଣା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରେମ ଓ ସେବାରେ ସେମାନଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ଅବିରତ ରଖିନଥିଲେ। ଏହି କୃଷକମାନେ ନିଜମାନଙ୍କର ଗୌରବକୁ ଖୋଜୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଦାକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ରର ଫଳକୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ। ନିଜମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଲୋକଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବାହିଁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରୟାସ ଥିଲା।”

“Yakki cubbuu hooggantoonni Israa’el keessa turan cubbuu nama cubbamaa idilee fakkaatu hin turre. Namoonni kun waajiba baay’ee ulfaataa fi kabajamaa Waaqayyotti qabu jalatti dhaabatanii turan. Isaan, ‘Akkana jedha Gooftaan’ jedhanii barsiisuu fi abboomamuun cimaa ta’e jireenya isaanii keessatti hojii irra oolchuu akka qaban of waadaa galanii turan. Garuu kana gochuu mannaa Caaffata Qulqullaa’oo jallisaa turan. Isaan namoota irratti ba’aa ulfaataa kaa’anii, sirnaawwan hanga tarkaanfii jireenya hundumaatti ga’an dirqisiisaa turan. Uummanni waan ulaagaaleen barsiisonni seeraatiin kaa’aman guutuu hin dandeenyeef, boqonnaa malee jeequmsa yeroo hundumaa keessa jiraachaa ture. Yommuu ajajawwan namoonni tolchan eeguun akka hin danda’amne argan, ajajawwan Waaqayyoo ilaalchisee of eeggannoo malee ta’an.

“Waaqayyo saba Isaa akka Inni abbaa iddoo wayinii taʼe, akka qabeenyi isaanii hundinuu Isaaf itti fayyadamuuf amanamummaan isaaniif kenname barsiisee ture. Garuu luboonni fi barsiisonni hojii waajjira isaanii qulqulluu sana akka qabeenya Waaqayyoo wajjin hojjetanitti hin raawwanne. Isaan karaa sirnaan qophaaʼeen wantoota fi carraawwan hojii Isaa guddisuuf isaaniif amanamummaan kennaman irraa Isa saamuu turan. Fedhiin isaanii qabeenya kuusuu fi sassati isaanii saba ormootaan illee akka tuffataman isaan godhe. Kanaaf addunyaan ormootaa amala Waaqayyoo fi seerota mootummaa Isaa dogoggoraan hiikuuf carraa argate.”

“ଦୟାମୟ ପିତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ, ଦେବତା ନିଜ ଜନଙ୍କୁ ସହନ କଲେ। ଦିଆଯାଇଥିବା କୃପାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ପଛେଇ ନିଆଯାଇଥିବା କୃପାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଧୈର୍ଯ୍ୟର ସହିତ ସେ ସେମାନଙ୍କ ପାପଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖିଲେ, ଏବଂ ସହିଷ୍ଣୁତାରେ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱୀକାରୋକ୍ତି ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କଲେ। ଚାଷୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦେବତାଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ଜୋରଦାର କରିବା ପାଇଁ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବକ୍ତାମାନେ ଓ ସନ୍ଦେଶବାହକମାନେ ପଠାଯାଇଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ସ୍ୱାଗତ ପାଇବାର ପରିବର୍ତ୍ତେ ସେମାନେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପରି ବ୍ୟବହାରିତ ହେଲେ। ଚାଷୀମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଯାତନା ଦେଲେ ଏବଂ ହତ୍ୟା କଲେ। ଦେବତା ଆହୁରି ଅନ୍ୟ ସନ୍ଦେଶବାହକମାନଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ପ୍ରଥମମାନଙ୍କ ପରି ଏକେପ୍ରକାର ବ୍ୟବହାର ପାଇଲେ; କେବଳ ଏତିକି, ଚାଷୀମାନେ ଆଉ ଅଧିକ ଦୃଢ଼ ଘୃଣା ପ୍ରକାଶ କଲେ।”

“Akka qabeenya isaanii dhumaa godhatee, Waaqayyo Ilma Isaa erge; akkana jedhee, ‘Ilma Koo ni ulfeessu.’ Garuu diddaan isaanii gara hammina haaloo qabutti isaan geesse; isaanis walii isaanii keessatti, ‘Kun dhaaltuudha; kottaa, haa ajjeefnu, dhaala isaas haa qabannu’ jedhan. Ergasii iddoo wayinii sana gammachuudhaan keenya godhannee hafna; firii isaatis akka fedha keenyaatti ni hojjenna.”

“Bulchitoonni Yihudootaa Waaqayyoon hin jaallanne; kanaaf isaan ofii isaanii Isaa irraa kutanii, yaalii Isaa hundumaa araara qajeelaa argamsiisuuf godhame ni didan. Kiristoos, Inni Waaqayyoof jaallatamaan, mirga Abbaa qotiisaa wayinii sanaa dhaabuuf dhufe; qonnaan bultoonni garuu tuffii mul’ataa ta’een Isa qabanii, ‘Namni kun nu irratti mootummaa haa godhu hin barbaadnu’ jedhan. Isaan bareedina amala Kiristoositti hinaafan. Akkaataan barsiisa Isaa kan isaanii caalaa baay’ee olaanaa ture, milkaa’ina Isaas ni sodaatan. Inni isaan ni gorse, of keessaa soba isaanii saaqee, bu’aa hojii isaanii keessaa dhufu kan hin oolle isaanitti agarsiisaa ture. Kun immoo isaan maraachise. Ifaajee inni isaanitti kenne kan callisiisuu hin dandeenye jala ni dhiphatan. Ulaagaalee qajeelummaa ol aanaa Kiristoos yeroo hundumaa isaanii duratti dhiheessu ni jibban. Barsiisni Isaa ofittummaa isaanii akka saaxilamu isaan bakka kaa’aa akka jiru ni argan; kanaafis Isa ajjeesuuf murteessan. Fakkeenya Isaa kan dhugummaa fi waaqeffannaa, akkasumas hafuuraan ol’aanaa hojii Isaa hunduma keessatti mul’ate ni jibban. Jireenyi Isaa guutuun ofittummaa isaanii irratti ifaajee ture; yeroo qorannoon dhumaa dhufe, qorannoon sunis kan jireenya bara baraa argachuuf ajajamuu yookaan du’a bara baraaf ajajamuu diduu hiiku, isaan Qulqulluu Israa’el ni didan. Yommuu Kiristoosii fi Barabbaas gidduutti akka filatan gaafataman, ‘Barabbaasin nuuf gad lakkifami!’ jechuun iyyan. Luqaas 23:18. Philaaxoosis yommuu, ‘Egaa Yesusiin maal godhu ree?’ jedhee gaafate, isaan jabaatanii, ‘Inni haa fannifamu’ jechuun iyyan. Maatewos 27:22. ‘Mootii keessan haa fannisuudhaa?’ jedhee Philaaxoos gaafate; lubootaa fi bulchitootaa birraas deebiin, ‘Qeexaar malee mootii hin qabnu’ jedhu dhufe. Yohaannis 19:15. Yommuu Philaaxoos harka isaa dhiqatee, ‘Ani dhiiga nama qajeelaa kanaa irraa qullaa dha’ jedhe, luboonni sun tuuta wallaalotaa wajjin hirmaatanii, ‘Dhiigni Isaa nu irra haa ga’u, ijoollee keenya irrattis haa ga’u’ jechuun jabaatanii dubbatan. Maatewos 27:24, 25.”

“Kanaafuu hooggantoonni Yihudootaa filannoo isaanii godhatan. Murtiin isaanii kitaaba Yohannis harka Isa teessoo irra taa’e keessa arge, kitaaba namni tokko illee banuu hin dandeenye sana keessatti galmaa’e. Murtiin kun hammina haaloo-baalummaa isaa guutuun guyyaa kitaabni kun Leenca gosa Yihudaa sanaan hiikamu sanatti isaanii duratti mul’ata.”

“Uummanni Yihuudotaa yaada akka isaan warra samii biratti jaallatamoo taʼan, fi akka isaan yeroo hundumaa akka waldaa Waaqayyoo taʼanii ol qabamanii turan guddisanii qabatanii turan. Isaan ijoollee Abrahaam taʼuu isaanii labsan; buʼuuri badhaadhina isaanii illee akkasitti cimsee isaanitti fakkaate, mirga isaanii irraa isaan buqqisuuf lafti fi samiin illee akka hin dandeenye morman. Garuu jireenya amanamummaa dhabuutiin isaan murtii samii fi Waaqayyoo irraa gargar baafamuu ofii isaaniif qopheessaa turan.

“Fakkeenya iddoo wayinii sanaa keessatti, Kiristoos yommuu gocha isaanii hamaa keessaa isa ol aanaa ta’e luboota fuuldura isaanii kaa’ee ibse, gaaffii kana isaan gaafate: ‘Kanaafuu gooftaan iddoo wayinii sanaa yeroo dhufu, warra qotee bulaa sana maal isaan irratti godha?’ Luboonni sun seenaa sana fedhii guddaadhaan hordofaa turan; dhimichi isaanuma wajjin hariiroo qabaachuu isaa utuu hin yaadin, deebii kennuu keessatti ummata wajjin walitti dabalanii, ‘Namoota hamoo sana hamaan ni balleessa; iddoo wayinii isaas qotee bultoota birootiif ni kenna; isaan immoo yeroo isaatti ija isaa isaaniif ni deebisu’ jedhan.”

“Isaan utuu hin beekin badiisa mataa isaanii ofirratti labsanii turan. Yesusis isaanitti ilaale; ilaalcha Isaa keessa seenee qoratu sana jalattis Inni iccitii garaa isaanii akka dubbisu ni hubatan. Waaqummaan Isaa humna ifaadhaan, kan dogoggora hin qabneen, isaanii duratti mul’ate. Isaanis qonnaan bultoota san keessatti fakkeenya ofii isaanii arganii, utuu of hin yaadin, ‘Waaqni haa dhowwu!’ jechuun iyyan.”

Kiristoos akka kabajaa fi gadda guddaadhaan, “Isin matumaa Caaffata keessatti hin dubbifnee ree, ‘Dhagaan warri ijaartonni tuffatan inni sun mataa golee taʼeera; kun hojii Gooftaa ti, ija keenya keessattis dinqisiisaa dha?’ Kanaaf ani isinittan jedhu, mootummaa Waaqayyoo isin irraa ni fudhatama, saba ija isaa fiduufis ni kennama. Namni dhagaa kana irratti kufu hundinuu ni cabee; inni immoo nama kam irra iyyuu yoo kufe, buddeena godhee ni daakaa” jedhee gaafate.

“Krist asel məsi yəhudiyɛ̈tɨ agul ɛ̈sɛy ifi iivhɛn məsi ɨr. Menvhi dʉdʉ ɨnɛ̈ nʉnəvhi məsi bəŋgɔy sə. Mi ɨr tɛbəg məsi mi ɨr kəi Jisas nə Nazareth asel Məsaya. Mi sə lɛ̈ŋhɛ̈ Light of the world, nʉ thenceforth mi yehən nɛ̈n sə darkness asel darkness of midnight. Agul ifi foretold gəi upon yəhudiyɛ̈tɨ agul. Mi own fierce passions, uncontrolled, wrought mi ruin. In mi blind rage mi destroyed one another. Mi rebellious, stubborn pride brought upon mi the wrath of mi Roman conquerors. Jerusalem gəi destroyed, the temple laid in ruins, ɨnɛ̈ its site plowed like a field. The children of Judah perished by the most horrible forms of death. Millions gəi sold, to serve as bondmen in heathen lands.”

“Akka sabaata tokkootti Yihudoonni kaayyoo Waaqayyoo raawwachuu keessatti kufanii turan; kanaaf iddoo wayinii sun isaan irraa fudhatame. Mirgoota isaanii isaan ittiin miidhaa geessisan, hojii isaanii isaan tuffatanis, namoota birootti imaanaa kenname.”

“Fakkeenyichi iddoo wayinii kanaa saba Yihudootaa qofa irratti hin raawwatamu. Inni nuufis barsiisa qaba. Waldaan dhaloota kana keessa jirtu mirgaa fi eebba guddaa Waaqayyo irraa argatteetti, Innis deebii isaaf malu ni eega.” Christ’s Object Lessons, 284–296.

Kitaabni Yoʼeel seenaa roobaa boodaa yeroo dhuma biyya lafaa adda baasa. Roobni boodaa ergaa akeekkachiisaa isa dhumaa Waaqayyoo kan ergamaa sadaffaa Mul’ata boqonnaa kudha afur keessa jiru dha. Roobni boodaa ergaa ergamaa sadaffaa bakka buʼus, akkasumas adeemsa walqunnamtii gidduu Waaqummaa fi namummaa akka zayitii warqee Zakkaariyaas, roobawwan duraa fi boodaa, ibidda iddoo aarsaa irraa, fi fakkeenya birootiin agarsiifamutti bakka buʼa. Roobni boodaa ergaa qofa miti; akkasumas adeemsa walqunnamtii gidduu Waaqayyo fi namaati; garuu, inni akkasumas “mala hojii” qorannaa Macaafa Qulqulluu isa qulqulleeffame tokkicha, isa Dubbii Waaqayyoo keessatti eegamee jiru dha. Malleen sunis “sarara irratti sarara” jechuun Isaayyaas boqonnaa digdamii saddeet keessatti argamu dha.

Jalqaba Israa’el durii fi Israa’el bara haaraa jalqabattiis, Waaqayyo, “qonnaan bulaan” Israa’elin “gammoojjii keessaa” fide. Boonummaan waggaa dhibba afurii fi soddomaa biyya Gibxii keessatti ta’e yookaan booji’amni Bara Dukkanaa kan bara 538 irraa eegalee hamma 1798tti ture, Israa’el “gammoojjii keessaa” baafame; jechuunis “gammoojjiin” mallattoo garbummaa fi booji’amuu ti. Israa’el durii jechuun isa dhugaa yookaan Israa’el ammayyaa jechuun isa hafuuraa haa ta’u, Waaqayyo booji’amuu gammoojjii keessaa isaan baasee, akka “qabeenya filatamaa Isaa mataa Isaa, iddoo wayinii Gooftaa” ta’aniif isaan “dhaabe”; isaanis akka lubootaa fi bulchitootaatti waamaman, warri “dubbii Waaqayyoo” bakka bu’anii dhiheessuuf mirga itti “amanaman” turan. “Dubbiin Waaqayyoo” Israa’el duriif Seera ture; Israa’el ammayyaatiif immoo Seeraa fi raajiiwwan lamaan isaanii ture.

“God āsoa ne Sōtī hānpā dōrōmni daṇḍāre, jēhēn Tēnī prācīn Israel-ké āsoa jīa, pṛthibīre āloka hēi ṭhiā hēibāku. Satyara śaktisālī chēdaka dvārā, prathama, dvitīya o tṛtīya dūtamānankara bārtāmāne, Tēnī tāṅku maṇḍalīmānankaṭhāru ebam jagataṭhāru pṛthaka karichanti, yāhā dvārā Tēnī nijara nikaṭatara pavitra sannidhyare tāṅku āṇibē. Tēnī tāṅku Nijara byabasthāra rakhyādhikārī karichanti ebam ehi samayapāĩ bhabiṣyadbāṇīra mahān satyamānanku tāṅka upare samarpita karichanti. Jēpari prācīn Israel-ku samarpita pavitra īśvarīya ukti-mālā eka pavitra amanata thilā, sēpari ēhā madhya jagataku jñāpita karibā pāĩ eka pavitra biśwāsa-rakṣita dayitwa aṭe. Prakāśita Vākya 14ra tīnīti dūtamāne sēhi lōkamānanku pratini dhitva karanti, jēmāne Īśwaranka bārtāmānankara āloka grahaṇa karanti ebam samasta pṛthibīra dīrgha-prasāra o prastārare satarka-bārtā ghōṣaṇā karibā pāĩ Tēnīṅka pratinidhi rūpe bāhāri yānti.” Testimonies, volume 5, 455.

Isiraaʼeliin ammayyaa humna bokkaa booddee jalatti iyyata guddaa ergamaa sadaffaa labsuuf muudamte turte; yeroo sanattis muuxannoo ishee dhuunfaa keessatti humna Hafuura Qulqulluu jalatti amala Kiristoos mulʼisuu qabdi turte. Iyyanni guddaan ergamaa sadaffaa yeroo bokkaan booddee dhangalaafamutti raawwatama; yeroo sanatti garuu ergaan sobaa nagaa fi nagummaa, kan bokkaa booddee jedhu, garee namoota daadhii Baabilonii irraa macheessamanii jiran tokkoon babalʼifamaa jira. Isaan kun macheessitoota Efreem kan Isaayyaas ibse, akkasumas dhugaattota wayinii kan Yoʼeel ibse, kan afaan isaanii irraa wayiniin haaraan murame irraa dha. Warri ergaa dhugaa bokkaa booddee fudhatan immoo Daaniʼel, Mishaaʼel, Hanaaniyaa fi Azaariyaa irraa bakka buufamu; isaan nyaata Baabilonii didanii nyaata samii filatan. Isaan kunneen kuma dhibba afurtamii afur kan faarfannaa Musee fi Hoolichaa faarfatan dha; garuu akkasumas faarfannaa iddoo wayinii illee, sababni isaas fakkeenyi iddoo wayinii jalqaba seenaa Musee keessatti, yeroo walitti dhufeenyi kakuu Isiraaʼel durii jalqabutti, raawwatame ture; akkasumas dhuma walitti dhufeenya kakuu Isiraaʼel durii keessatti seenaa Hoolichaa keessatti irra deebiʼamee raawwatameera.

Faarfannaa wayinii kun yeroo sabni kakuu duraa bira darbee, yeroo sabni kakuu haaraan Gooftaadhaan fuudhamu xumurama. Warra duula gammoojjii waggaa afurtamaa keessatti duʼan Gooftaan bira darbee, yeroo isauma sanaatti warra duʼan waliin walitti buʼaa kakuu addaan citu keessatti, Iyyaasuu wajjin kakuu keessa seene. Yeroo isauma sanaatti Gooftaan Israaʼel durii hiikee, waldaa Kiristaanaa fuudhaa ture. Alfa jechuun seenaa jalqabaa Museedhaan bakka buʼama; Oomegaan immoo Hoolichaadhaan bakka buʼama. Seenaa isaan lamaan bakka buʼan seenaa fakkeenya wayinii ti; kanaafuu faarfannaan wayinii Isaayaas, faarfannaa Musee fi Hoolichaa kan Yohaannis Mulʼisichaati.

Mata-duree itti aanu keessatti yaadota kana itti fufna.

“Kun kun dubbii Obboleettii White miti; isaan dubbii Gooftaa ti, ergamaan Isaas akka ani isiniif kennuuf naaf kenneera. Waaqayyo isin waama, kana booda Isaa wajjin kaayyoo wal-faallessu irratti akka hin hojjenne. Namoota Kiristaana jechuun of waaman garuu amala mootummaa Seexanaa mul’isan ilaalchisee barsiisni baay’een kennameera; isaan hafuuraan, dubbii fi gochaan guddina dhugaa danqaa uumuudhaan, karaa Seexanni isaan geggeessaa jiru sana irratti dhugumaan duukaa bu’aa jiru. Jabaatinsa garaa isaanii keessatti aboo karaa kamiinuu isaanii hin taane, kan isaan fayyadamuu hin qabne, qabataniiru. Barsiisaan guddaan, ‘Ani garagalcha, garagalcha, garagalcha’ jedha. Namoonni Battle Creek keessatti, ‘Mana qulqullummaa Gooftaa, mana qulqullummaa Gooftaa nu dha’ jedhu; garuu ibidda idilee fayyadamu. Garaan isaanii ayyaana Waaqayyootiin hin laaffifamne, hin bitamnes.” Manuscript Releases, volume 13, 222.

“Obsaan Waaqayyoo kaayyoo qaba; isin garuu isa fashaleessaa jirtu. Inni haala wantootaa tokko akka dhufu hayyamaa jira; isin boodarra akka ittifamu arguu ni barbaaddu, garuu yeroo sanatti baay’ee ni turaa. Waaqayyo Eliyaasiin Haaza’el isa gara-jabeessaa fi gowwoomsaa ta’e mootii Sooriyaa irratti dibuu akka ta’u ajaje, inni Israa’el waaqeffannaa waaqota sobaa keessatti kufe sanaaf adabbii akka ta’uuf. Eenyutu beeka, Waaqayyo gowwoomsawwan isin jaallattan sanaaf isin hin dabarsee kennu ta’a? Eenyutu beeka lallabdoonni amanamoo, jabaatanii dhaabbatan, dhugaa ta’an warri kun wangeela nageenyaa waldoota keenya galata hin qabneef yeroo dhumaa dhiheessan ta’uu isaanii? Inni ta’uu danda’a barbadeessitoonni harka Seexanaa jala duraanuma leenjifamaa jiruu, warri mallattoo isaanii baatan muraasni hafan keessaa yeroo muraasa booda achi bu’anii bakka isaanii qabachuuf qofa eegaa jiran; sagalee raajii sobaatiin, ‘Nagaa, nagaa,’ jechuun iyyaa, yeroo Gooftaan nagaa dubbate hin jirretti. Ani baay’ee yeroo muraasa qofa boo’a; amma garuu ija koo imimmaan irraa kan ka’e arguu dadhabsiifameen argadha; yeroo ani barreessu imimmaan sun waraqaa koo irratti kufaa jira. Inni ta’uu danda’a yeroo dheeraa hin taane keessatti raajiin nu gidduu jiru hundi xumuramu, sagaleen ummata kakaase sunis hirriba isaanii foonummaa irraa dhufu sana keessaa si’achi hin jeeqne.”

“Yeroo Waaqayyo hojii Isaa kan nama dinqisiisu lafa irratti hojjatu, yeroo harki qulqulloonni taabota kakuu sana kana booda hin baannes, wayyoon saba irra ni buʼa. Oo, ati, eeyyee ati illee, guyyuma kee kana keessatti waan nagaa keetti taʼan utuu beektee! Oo, akka Waaqayyo dheekkamsa Isaa isa cimaa isaan irraa deebisuuf, sabni keenya akkuma Nanawwee humna isaanii guutuudhaan qalbii jijjiirratan, garaa isaanii guutuudhaanis akka amanan haa taʼu.” Testimonies, volume 5, 77.

“Yoo mataa garaa yoo jajjabduu of keessatti guddiste, akkasumas of tuulummaa fi qajeelummaa ofii keessaan dogoggora kee yoo hin himanne, qorama Seexanaatiif saaxilamee ni haftta. Yommuu Gooftaan dogoggora kee siif mul’isu, yoo hin qalbii jijjiirrannii fi himannaan hin raawwanne, qajeelfamni isaa lafa sana irra irra deddeebiin si geessa. Dogoggora amala wal fakkaataa qabu hojjechuuf ni dhiifamta, ogeessa ta’uu keessaas ni hir’atta, cubbuus qajeelummaadha jettee ni waamta, qajeelummas cubbuudha jettee ni waamta. Baay’inni gowwoomsaa guyyoota dhumaa kana keessatti mo’u sun si marsa, hooggantoota ni jijjiirta, akka ati akkas goote immoo hin beekthu.” Review and Herald, December 16, 1890.