የትንቢት መስመር የሚያሳየው አሜሪካ የአውሬውን ምስል ለእርሱም እንዲሁ ስትሠራ የሚሆነው ጊዜ፣ የፕሮቴስታንቲዝም ቀንድ የክርስቶስን ምስል በመቅረጽ ላይ በሚሆንበት ጊዜ ነው። ያ መቅረጽ በተለይ በዳንኤል ምዕራፍ አሥር ውስጥ በግልጽ ተለይቶ ይታወቃል፤ በዚያም ዳንኤል ምክንያታዊውን የሚያንጸባርቅ መስተዋት “marah” ራእይ ያያል። ዳንኤል ክርስቶስን የሚመለከቱትን ይወክላል፤ እነርሱም እንዲህ በማድረጋቸው የክርስቶስን ባሕርይ ያንጸባርቃሉ። በምዕራፍ አሥር በዳንኤል የተወከሉት አንድ መቶ አርባ አራት ሺህ፣ ባሕርዩን በመመልከት ብቻ የክርስቶስን ምስል በውስጣቸው ይፈጥራሉ። በመመልከት ይለወጣሉ።

የእንስሳው ምስል እንስሳውን ያንጸባርቃል፤ የእንስሳውም ምስል መቋቋም ለእግዚአብሔር ሕዝብ ታላቅ ፈተና ነው፥ በእርሱም ዘላለማዊ እጣ ፈንታቸው ይወሰናል። የፕሮቴስታንት ቤተ ክርስቲያናት የአሜሪካን መንግሥት በቁጥጥራቸው ሲያስገቡ፥ የቤተ ክርስቲያንና የመንግሥት ሥርዓት ምስል ይቋቋማሉ፤ ይህም የጳጳሳዊው ኃይል ከፖለቲካዊ ድጋፍ በፊት ተነፍጎ ሳለ የተጠቀመበትን የቁጥጥር መዋቅር የሚለይ ነው። በዚያውም የጊዜ ዘመን ውስጥ የክርስቶስ ምስል በመጨረሻው ዘመን ሕዝቡ ውስጥ ይፈጠራል። ነገር ግን ከዳንኤል ጋር የነበሩ ራእዩን ያላዩ አሉ፥ ከራእዩ ሸሹና። በፈተናው ዘመን የክርስቶስ ምስል በውስጣቸው እንዲፈጠር ፈቃደኛ ባለመሆናቸው፥ የእንስሳው ምስል መቋቋም ፈተና ላይ ወደቁ።

Ilaalchi hafuuraa calaqqisiisuu inni raawwatamu, daawwitii Kiristoosiin bakka bu’u keessa ilaaluudhaan; akkasumas mul’anni “marah” mul’ata sababeeffamaa waan ta’eef, fakkeenyi Kiristoos daawwiticha keessatti argamu, fakkeenya Kiristoos nama keessatti uuma. Daawwitii dhugaan fakkeenya nama daawwiticha ilaalu calaqqisiisa; garuu hojii hafuuraa qajeelfamichaa keessatti wantoonni jijjiiramaa daawwiticha waliin walqabatan jiru. Warri “dhaga’aa dubbichaa qofa, raawwachaa miti” ta’an, “of ilaala, karaa isaatti deema, yeruma sana nama akkamii akka turees ni irraanfata.” Isaan daawwiticha ilaalu, namummaa qofa immoo argu.

Warri inni “dhaga’u kan hin daganne, hojii kan hojjetan” seera Waaqayyoo ni argu; Kiristoosis keessaa ni argu. Hojichi garuu qajeelfamni calaqqeeffannaa dhugaa “uumamaa” fi dhugaa hafuuraa akka qabu hubachuudha. Daani’el warra “hojii” sana hojjetan ni ibsa; boqonnaawwan sagal fi kudhan keessatti hojii qajeelfama hafuuraa calaqqeeffannaa uumu sana ibsa.

Waan sana keessa ani Daani’el torban sadii guutuu gadde ture. Hanga torban sadii guutuun isaanii raawwatamutti ani buddeena mi’aawaa hin nyaanne, foonis wayinis afaan koo hin seenne, akkasumas ani matumaa of hin dibne. Daani’el 10:1, 2.

Gabriyel visionii boqonnaa saddeettaffaa keessaa hiika isaa keessaa kutaa tokko Daani’eeliif kennee ture; garuu Daani’el isaa hundumaa hin hubanne ture.

Anis Daani’el ni kufe, ni dhukkubsadhe guyyoota muraasaaf ciise; ergasii kaʼee hojii mootichaa hojjedhe; ani garuu mulʼata sanaan baayʼee dinqisiifadhe, namni tokko illee isa hin hubanne. Daani’el 8:27.

Obboleettiin Waayit ergaa Daani'el boqonnaa saddeet keessatti argamu hiika isaa hubachuuf Daani'el akka barbaadaa ture nu beeksisti; ergaa kana immoo Gaabri'el Daani'elitti boqonnaa sagal keessatti fidee ture.

“Ciminaa fi garaa jabeessa haaraa fi gadi fagoo ta’een, Miiler qorannaa raajiiwwanii itti fufe; halkan guutuu akkuma guyyaattis waan yeroo sana guddaa hammana hin jedhamne qabuu fi xiyyeeffannoo guutuu ofitti harkisu fakkaate sana qorachuuf kenne. Boqonnaa saddeettaffaa Daaniyael keessatti, eegumsa jalqabaa guyyoota 2300 sanaa agarsiisu tokko illee argachuu hin dandeenye; ergamaan Gabri’eel, mul’ata sana akka Daaniyael hubatuuf ajajamus, ibsa isa keessaa muraasa qofa isaaf kenne. Yommuu ari’atamni sodaachisaan waldaa irratti dhufu mul’ata raajichaatti ibsame, humni qaamaa isaa dadhabe. Inni kana caalaa obsuu hin dandeenye; ergamaanis yeroo muraasaaf isa dhiisee deeme. Daaniyael, “Ani dadhabee guyyoota muraasaaf nan dhukkubsadhe” jedha. “Ani mul’ata sanaan baay’ee dinqisiifadhe,” jedha, “garuu namni tokko illee isa hin hubanne.”

“Ta’usoo Waaqayyo ergamaa Isaa ajaje ture: ‘Mul’ata kana nama kanaaf akka hubatu godhi.’ Ergamuun sun raawwatamuu qaba ture. Ajaja sanaaf abboomamuudhaan, ergamaan yeroo muraasa booddee gara Daaniyaelitti deebi’ee, akkana jedhe: ‘Ani amma siif ogummaa fi hubannaa kennuuf dhufeera;’ ‘kanaaf dubbicha hubadhu, mul’atas sirriitti ilaali.’ Daani’eel 8:27, 16; 9:22, 23, 25–27. Mul’ata boqonnaa 8 keessaa qoodni murteessaan tokko ibsi irraa hafee ture; jechuunis, kan yeroo wajjin wal qabatu—yeroo guyyaa 2300 sanaa; kanaafuu ergamaan, ibsa isaa itti fufee yeroo deebisu, irra caalaatti dhimma yeroo irratti xiyyeeffata.” The Great Controversy, 325.

Boqonnaa kudhaffaa keessatti Daaniʼel “mulʼata” fi “dhimmicha” akka hubate nutti himama; garuu Daaniʼel ifa caalmaa barbaade, kanaafuu hubannaa sana argachuuf garaa isaa ni qajeelche, guyyoota digdamii tokkoofis ni soome. Kana gochuudhaan inni warra bara dhumaa, warra seera hafuuraa calaqqeeffannaa isa seera uumamaa calaqqeeffannaatiin fakkeeffame hubatan bakka buʼa. Hubannaan sun hojii isaanii keessatti mulʼifama; hojii isaanii immoo Daaniʼeliin dubbii raajii Waaqayyoo sirriitti hubachuuf barbaaduudhaan bakka buʼama. Warra mulʼata irraa baqatan wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu, adda baʼiin isaanii ifaadha; isaan dubbii raajii Waaqayyoo sirriitti hubachuuf hin barbaadne ture.

Dhugaan dubbii raajii Waaqayyoo kan Daaniʼel hubachuuf beelaʼaa akka taʼetti ibsame ifa guyyoota dhumaa ti; mootummaa Daaniʼel kumaa dhibba afurtamii afur bakka buʼa. Kanaafuu Daaniʼel garee tokko kan ifa dubbii raajii Waaqayyoo hubachuuf barbaadan bakka buʼa; ifni kunis akkuma qormaata dhumaa yeroo balballi araaraa cufamu dura taʼetti ibsame dha. Kanaan wal qabatee, Inni Mulʼata Yesus Kiristoos yeroo muraasa balballi araaraa cufamu dura banamu dha; garuu inni qormaata bifa fakkii bineensaa uumamuu akka taʼetti ibsame sana illee dha.

Uumamuu fakkeenya bineensichaa adeemsa fakkeenyi bineensichaa ittiin ijaaramu akkamitti akka taʼe kallattiidhaan adda baasa. Dhugaan sun sirriitti murtaaʼuu hin dandaʼu yoo dura mata-dureen qorichaa inni jalqabaa, jechuunis bineensichi, adda baafamee hin beekamne. Bineensichatu fakkeenyi sun akkamitti akka uumamu hundeessa; akkasumas ni adda baasa.

“Garuu ‘fakkiin bineensichaa’ maalidha? akkamiinis in uumama? Fakkiin sun bineensa gaanfa lama qabuun hojjetama; innis fakkii bineensichaati. Akkasumas fakkii bineensichaa jedhamees ni waamama. Kanaafuu fakkiin sun maal fakkaata akka ta’e fi akkamiin akka uumamu baruuf amala bineensichaa mataa isaa—paaphaasummaa—qorachuu qabna.

“Yeroo waldaan jalqabaa salphina wangeelaa irraa goruun xurooffuu jalqabee sirnaafi aadaa warra ormaa fudhate, Hafuuraa fi humna Waaqayyoo ni dhabe; akkasumas qalbii namootaa to’achuuf gargaarsa aangoo mootummaa lafaa barbaade. Bu’aan isaa papasummaa ture; waldaa aangoo mootummaa to’attu, akkasumas isa kaayyoo ofii ishee galmaan ga’uuf, keessumaa ‘barsiisa sobaa’ adabuuf fayyadamtu. Ameerikaan fakkeenya bineensichaa uumuuf, aangoon amantii mootummaa siivilii akkuma kanaan to’achuu qaba; kanaafis aangoon mootummaa kaayyoo ofii ishee galmaan ga’uuf waldaan itti fayyadamtus ta’a.” The Great Controversy, 443.

“Bifa akkamitti akka taʼe fi akkamitti akka ijaaramu baruuf, amala bineensichaa ofii isaa—paaphaasummaa—qorachuu qabna.” Bineensichi mataan isaa mul’ata guyyoota dhumaa keessatti qormaata ta’u, yeroo carraan araaraa cufamuuf jedhu duratti dhufu sana hundeessa. Daani’el mul’ataa fi wanticha hubate.

Waggaa sadaffaa Qiiros mooticha Faares keessa, wanti tokko Daani’elitti mulʼifame; inni maqaan isaa Beltashaazaar jedhamee waamama ture; wantichis dhugaa ture, garuu yeroon murtaaʼeen dheeraa ture; innis wanticha hubate, mulʼata sanas ni beeke. Daani’el 10:1.

Mul’anni kun “mareh” kan waggoota kuma lamaa fi dhibba sadii ti. “Wanti” jedhu jecha Ibrootaa “dabar” jedhu dha; hiikni isaas “jecha” jechuu dha. Jechi inni tokkoon sun (“dabar”) inni lakkoofsa tokko keessatti “wanti” jedhamee hiikame, boqonnaa sagal lakkoofsa digdamii sadii keessatti ammoo “dhimma” jedhamee hiikameera.

እወ፥ እኔ በጸሎት ስናገር ሳለሁ፥ በመጀመሪያው ራእይ ያየሁት ሰው ገብርኤል፥ ፈጥኖ እየበረረ መጥቶ፥ በምሽት መሥዋዕት ጊዜ ነካኝ። እርሱም አስተማረኝ፥ ከእኔም ጋር ተናገረ፥ እንዲህም አለ፦ ዳንኤል ሆይ፥ አሁን ጥበብና ማስተዋል ልሰጥህ ወጥቼ መጥቻለሁ። በልመናህ መጀመሪያ ቃሉ ወጣ፥ እኔም ላሳይህ መጥቻለሁ፤ እጅግ የተወደድህ ነህና፤ ስለዚህ ነገሩን አስተውል፥ ራእዩንም አስብ። ዳንኤል 9፥21–23።

Gaabriʼel akkaataan deebii kadhannaa Daaniʼeliitti gara isaa dhufe; kunis ifa Daaniʼel yeroo hubateen wal qabata, innis boojiʼamni keessa ture facaasa Leewwota digdamii jaha keessatti fakkeeffame taʼuu isaa hubateera.

በነገሥታቱ መጀመሪያ ዓመት እኔ ዳንኤል፥ ለኢየሩሳሌም ጥፋቶች ሰባ ዓመታት እንዲፈጸሙ የእግዚአብሔር ቃል ወደ ነቢዩ ኤርምያስ የመጣበትን የዓመታቱን ቁጥር ከመጻሕፍት አስተዋልሁ። ዳንኤል 9፥2።

Qabiyyeen Yeremiyaadhaan ibsame sun, gara qabiyyee “yeroo torbaa” Museedhaan galmeeffametti Daani'el geesse; qabiyyeen kunis “kakuu” fi “abaarsa” lamaan isaanii iyyuu ture.

Eeyyee, Israa’el hundinuu seera kee darbeera; sagalee kees akka hin dhageenyeef irraa goraniiru; kanaafis abaarsi sun nu irratti dhangala’eera, akkasumas kakuu seera Musee tajaajilaa Waaqayyoo keessatti barreeffame, sababni isaas nu isa irratti cubbuu hojjenneerra. Innis dubbii isaa inni nu irratti, akkasumas abbootii murtii keenya warra nu irratti murteessan irratti dubbate jabeessee raawwateera; hamaa guddaa nu irratti fideera; waaqa guutuu gaditti waan Yerusaalem irratti raawwatame akka kanaa hin raawwatamne. Akkuma seera Musee keessatti barreeffametti, hammeenyi kun hundinuu nu irratti dhufeera; ta’us Waaqayyo gooftaa keenya duratti kadhannaa hin dhiheessine, akka yakka keenya irraa deebinuuf, dhugaa kees hubannuuf. Daani’el 9:11–13.

Ergaa dhugaa baatota lamaan, Yeremiyaas fi Musee irratti, Daaniʼel diigamuu Yerusaalem irratti fidame sana “abaarsa” “kan Musee” taʼee, Israaʼel durii irratti “buufame” akka ture hubate. Obboleettiin Waayit dhugaa baʼumsa Yeremiyaatiin “dhugaa baʼumsa waldaa” jedhuun ibsiti; kana irratti, Yeremiyaan Hafuura Raajii bara dhumaatii taʼuu isaa adda baasa, sababni isaas “dhugaa baʼumsa waldaa” bara dhumaatti jiru kanaumaadha. Yeremiyaan Hafuura Raajii bakka buʼa; Museen immoo Macaafa Qulqulluu bakka buʼa.

Daaniʼel namoota bara dhumaa warra dhuga-baatota lamaan sana irraa akka isaan bittinnaaʼanii turan hubatan, akkasumas Macaafa Qulqulluu fi Hafuura Raajii irraa akka isaan dammaqfamanii jiran hubatan in bakka buʼa; akkuma Daaniʼel akka inni (isaan) boojiʼamtii keessa ture, fi akka boojiʼamtiin sun dubbii raajii Waaqayyoo keessatti bakka buufamee ture hubachuudhaan dammaqfame sanaa.

Muuxannoon ummata Waaqayyoo kan bara dhumaa muuxannoo durboota kudhanii ti.

“Macaafi dubartoota kudhananii kan Maatewos 25 keessaa argamus muuxannoo saba Adventistotaa ni ibsa.” The Great Controversy, 393.

Mammaaksi yeroo turtii fakkeenya durboota kudhanii kaka’umsa Daani’el boqonnaa sagal keessatti argamu sanauma bakka bu’a. Dhuga-baatota qulqullaa’oo lamaan irratti hundaa’uun, Daani’el guutummaan jireenyi isaa raawwii raajii addaa tokkoo keessaa Dubbii Waaqayyoo keessatti akka ture ni hubate. Raajiin sun, Daani’el boqonnaa itti aanutti isa irratti wanti ta’uuf jedhuuf qophaa’ee akka argamuuf, furmaata barbaachisaa turetti isa qajeelche. Akkasuma, yeroo Millerootni fakkeenya durboota kudhanii raawwatan, isaanii illee gara dhugaa kanaatti dammaqfamuu qabu turan; jechuunis, abdii kutannaa fi turtiin inni jalqabaa isaan hirriba keessa akka buusan. Raajonni hundinuu guyyoota dhumaa bakka bu’u.

Soo kakatanii Daaniʼeelii fi Miileeroota lamaan isaanii dhuma baraatti dammaqiinsa dhibba afurtamii afur kuma tokkoo afurii taʼanitti ragoota lama dha.

“Yesusii fi loltuuwwan samii hundinuu warra abdii mi’aawaa wajjin Inni lubbuun isaanii jaallattu sana arguuf dheeraaf hawwaa turan gara laafinaa fi jaalalaan ilaalan. Ergamonni yeroo qormaata isaanii keessatti isaan jabeessuuf naannoo isaanii irra naanna’aa turan. Warri ergaa samii fudhachuu dagatan garuu dukkana keessatti hafan; dheekkamsi Waaqayyoo isaani irratti boba’es, sababni isaas ifa Inni samii irraa gara isaaniitti erge sana fudhachuu waan didaniif. Warri amanamoon sun, abdii kutanii kan Gooftaan isaanii maaliif akka hin dhufne hubachuu hin dandeenye, dukkana keessatti hin hafne. Ammas Kitaabota Qulqulluu isaanii keessa yeroo raajii sana qorachuuf geggeeffaman. Harki Gooftaa lakkoofsota sana irraa kaafame, dogoggorris ibsame. Isaanis yeroo raajii sun hanga bara 1844tti akka gahe argan; ragaan isaan yeroo raajii sun bara 1843tti xumurama jedhanii mirkaneessuuf dhiheessan sunis, innuu bara 1844tti akka xumuramu mirkaneessa akka ture hubatan. Ifni Dubbii Waaqayyoo haala isaanii irratti ife; isaanis yeroo turtii tokko argatan—‘Yoo inni [mul’anni] turi iyyuu, isa eegi.’ Isaan dhufaatii Kiristoos yeroo sanatti ta’uuf qabuuf qabaniin jaalala keessatti, turtii mul’annichaa, isa warra dhugumaan eeggatan mul’isuuf yaadame sana, dagatanii turan. Ammas qabxiin yeroo tokko isaanii ture. Ta’us ani akka argeetti, isaanii keessaa baay’een isaanii abdii kutannaa cimaa isaanii sanaa ol ka’anii hamma hinaaffaa fi humna amantii isaanii bara 1843 keessatti mul’ate sana qabaachuu hin dandeenye.” Early Writings, 236.

Fakkeenya fakkeenya raajii sanaatiin, warri Millerite “turfamuu mul’ataa sanaa irra darban,” garuu isaan “amma deebi’anii” “yeroo raajii qorachuuf gara Macaafa Qulqulluu isaanii geeffaman. Harki Gooftaa lakkoofsota irraa kaafame, dogoggorris ibsame.” Daani’el gara Macaafa Qulqulluutti geggeeffame, “harki Gooftaa” immoo “yeroo raajii” irraa kaafame; yeroo Daani’el akka nama dubbicha raawwatuutti malee akka nama dhaga’uu qofaatti utuu hin taane, amantii hojii qabuun ergaa Ermiyaasii fi Musee hubachuu isaa kan mirkaneesse, qajeelfamoota Leewwota digdamii jaha keessatti kennaman akkasumas furmaataa fi hiika haala bittinnaa’aa saba Waaqayyoo guutuudhaan, sana booda “ibsi” Daani’eliif kenname.

Yeroo namoonni kuma dhibba tokkoo fi afurtamii afur yeroo tursiisaa fakkeenya sanaa raawwii isaa isa xumuraa fi guutuu taʼe keessatti bara dhumaatti guutan, isaanis yeroo “fakkeenyi bineensichaa uumamu” qormaata isaanii guddaa taʼe keessatti kana ni raawwatu.

Nuti a borreetti itti aanutti yaada kana itti fufna.

“‘Yommuu ijaichi bilchaatu, battalumatti haammachaa itti kaa’a; sababiin isaa yeroo haamaa ga’eera.’ Kiristoos mul’achuun Isaa waldaa Isaa keessatti akka ifatti mul’atu hawwii guddaadhaan eeggachaa jira. Yommuu amala Kiristoos saba Isaa keessatti guutummaatti irra deebi’amee mul’atu, yeroo sana Inni akka kan Isaa ta’anii isaan fudhachuuf ni dhufa.” Christ’s Object Lessons 69.

“Inni dukkanni dogoggora hubannoo Waaqaatiin addunyaan haguugamtee jirti. Namoonni beekumsa isaanii waaʼee amala Isaa dhabaa jiru. Inni dogoggoraan hubatamee fi hiikameera. Yeroo kana keessatti ergaan Waaqa irraa dhufu labsamuu qaba; ergaan dhiibbaa isaatiin ifa kennuu fi humna isaatiin fayyisuu dandaʼu. Amalli Isaa beekamuu qaba. Dukkana addunyaa keessaatti ifni ulfina Isaa, ifni gaarummaa Isaa, araara Isaa, fi dhugaa Isaa ni ibsamuu qaba.

“Kun hojii raajichi Isaayaas dubbii kanaan ibse dha, ‘Yaa Yerusaalem, ati kan oduu gaarii fiddu, sagalee kee humnaan ol kaasi; ol kaasi, hin sodaatin; magaalaawwan Yihudaatiin, Kunoo Waaqa keessan! Kunoo, Gooftaan Waaqayyo harka jabaa wajjin ni dhufa, irreen Isaas isaaf ni bulcha; kunoo, gatiin isaa isa wajjin jira, hojii isaas isa dura jira.’ Isaayaas 40:9, 10.

“Warriin dhufaatii Misirrichaa eegan ummataan, ‘Kunoo Waaqa keessan’ jedhan. Ifni araaraa inni dhumaa, ergaan araaraa inni dhumaa addunyaatti kennamuuf jiru, mul’ata amala Isaa kan jaalalaati. Ijoolleen Waaqayyoo ulfina Isaa mul’isuu qabu. Jireenya isaanii fi amala isaanii keessatti wanta ayyaanni Waaqayyoo isaaniif godhe ifa gochuu qabu.” Christ’s Object Lessons, 415.