Mata-duree lamaan darban lameen mataa'ee dubbistoota dhuunfaa kan jedhu Ameerikaan yeroo Daani'el boqonnaa kudha tokko lakkoofsa kudha afur keessatti “saamtoota saba keetii” kan “mul’ata sana dhaaban” jedhamaniin fakkeenyaan agarsiifamteetti, keeyyata tokko qalamii Ellen White irraa fudhannee caqasne turre; innis akkana jedha: “Miseensonni waldaa tokkoon tokkoon isaanii dhuunfaatti ni qoramu, ni mirkanaa’u.” Adeemsi mirkaneessuu, qoruu, calaluu kun, inni akka Ergamicha Kakuu kan Miilkiyaas boqonnaa sadii keessatti meetii fi warqee qulqulleessuitti bakka bu’ee ibsame, amma jalqabameera. Miilkiyaas boqonnaa sadii keessatti qulqulleessuun tokko akka jiru ni agarsiisa.

Inni akka nama meetii baqsee qulqulleessuutti taa’a; ilmaan Leewwiis ni qulqulleessa, akka warqee fi meetiittiis isaan ni baqa, akka isaan qajeelummaadhaan Waaqayyoof aarsaa dhiheessaniif. Ergasii aarsaan Yihudaa fi Yerusaalem akka bara duriitti, akka waggoota darbanittis Waaqayyo duratti ni tola. Miilkiyaas 3:3, 4.

Namoonni Ameerikaa mallattoo mul’ata dhaabu ta’e jedhu cimsanii qabatan, ergaan ji’a Adooleessa bara 2023 keessatti hiikamee mul’ate isa warra filatamtoota keessaa ta’anii kuma dhibba tokkoo fi afurtamii afur keessatti lakkaa’amuuf qorumsa keessaa qulqulleessu ta’uu hubachuu hin dandeenye yookaan hubachuuf hin fedhan turan. Mana sagadaa Qapernaahum keessatti qulqulleessuun dhumaa kan kuma dhibba tokkoo fi afurtamii afur fakkeenyaan agarsiifame ture.

Yesus ifaan isaanitti dubbate, “Isin keessaa warri hin amanne ni jiru;” jechuunis dabalee, “Kanaafuu ani isinitti hime, Yoo Abbaa koo irraa isaaf kenname malee namni kam iyyuu gara Koo dhufuu hin danda’u.” Isaan yoo gara Isaatti hin harkifamne, sababiin isaa garaan isaanii Hafuura Qulqulluuf banaa hin taane ta’uu akka hubatan barbaade. “Namni uumamaa waan Hafuura Waaqayyoo hin fudhatu; inni isatti gowwummaa dha; akkasumas, waan hafuuraan qoratamuuf, beekuus hin danda’u.” 1 Qorontos 2:14. Lubbuun ulfina Yesus amantiidhaan ilaala. Ulfinni kun hanga Hafuura Qulqulluudhaan amantiin lubbuu keessatti ibsamutti dhokataa ta’a.

“የእምነት እጦታቸው በሕዝብ ፊት በመገሠጹ እነዚህ ደቀ መዛሙርት ከኢየሱስ ይልቅ እንዲርቁ ተደረጉ። እጅግ ተበሳጩ፤ አዳኙንም ለመጉዳት እና የፈሪሳውያንን ክፉ ቅንዓት ለማርካት በመፈለግ ጀርባቸውን ሰጡት፤ በንቀትም ተዉት። ምርጫቸውን አድርገው ነበር፤ መንፈሱ የሌለውን ቅርጽ፣ ፍሬው የሌለውን ልጣጭ መርጠው ነበር። ውሳኔያቸውም ከዚያ በኋላ ፈጽሞ አልተለወጠም፤ ከዚያ በኋላ ከኢየሱስ ጋር ከእንግዲህ አልተመላለሱም።”

“‘Inni marfaan Isaa harka Isaa keessa jira, oobdii Isaas guutummaatti ni qulqulleessa, qamadii Isaas gootara keessa ni walitti qaba.’ Maatewos 3:12. Kun yeroo qulqulleessuu keessaa tokko ture. Dubbiilee dhugaatiin, xurii qamadii irraa addaan baafamaa ture. Sababii isaan ceephoof of-tuulummaa fi of-qajeelummaadhaan guutamanii sirreeffama fudhachuuf baay’ee hin qophoofneef, akkasumas sababii addunyaa baay’ee jaallataniif jireenya gad-of-deebisuu fudhachuuf hin eeyyamneef, namoonni baay’een Yesus irraa garagalan. Har’as baay’een waanuma akkasii godhaa jiru. Lubbuun namaa har’a akkuma bartoonni sun mana sagadaa Qifirnaahom keessatti qoratamanitti qoramti. Yommuu dhugaan garaa namaatti dhiyaattu, jireenyi isaanii fedha Waaqayyoo wajjin akka wal hin simne ni argu. Of keessaa guutummaatti jijjiiramuu akka isaan barbaachisu ni argu; garuu hojii of-eeggannoo dhiisuu gaafatu sana fudhachuuf hin fedhan. Kanaaf cubbuun isaanii yeroo saaxilamu ni aaruu. Akkuma bartoonni Yesusin dhiisanii deemanii, “‘Dubbiin kun jabaadha; eenyutu isa dhaga’uu danda’a?’” jechuun gungumanii deemanitti, isaanis mufatanii deemu.” The Desire of Ages, 392.

“Mee dubbii dhugaa” jedhamuun warqeenii fi meetiin fakkeenya Malaki keessatti ibsa qulqulleessuu mana qulqullummaa isa dhumaa kan dhibba tokkoo fi afurtamii afur kumaaf godhame ni bakka buʼan.

Kunoo, ani ergamaa koo nan erga; innis karaa koo fuula koo dura qopheessa; Gooftaan isin barbaaddanus yeroo hin eegamnetti gara mana qulqullummaa isaatti ni dhufa, jechuunis ergamaan kakuu inni isin itti gammaddan sun; kunoo, inni ni dhufa, jechuun Waaqayyo Gooftaan maccaa. Garuu guyyaa dhufaatii isaa eenyutu dandaʼa obsuu? Yeroo inni mulʼatutti eenyutu dhaabachuu dandaʼa? Inni akkuma ibidda nama qulqulleessuuti, akkuma saaphana nama uffata miicuus. Miilkiyaas 3:1, 2.

Maalonni raajotaa hundinuu, Miilkiyaasin dabalatee, bara mootummaa dhumaa agarsiisu. Barruuwwan kana keessaa isa jalqabaa keessatti The 1888 Materials, fuula 403 caqasnee turre; achittis akkana jechuun nu beeksifameera: “Namni beekumsa isaa amma jiru, kan Macaafa Qulqulluu irratti qabu garuu hanqina qabu, akka fayyina isaatiif gaʼu jedhee itti quufa, gowwoomfama balaa geessisu keessa boqotaa jira. Baayʼeen isaanii dogoggora hubachuu fi duudhaa fi amantii sobaa hundumaa, kan akka dhugaa taʼee dhiyaate, balaaleffachuu akka dandaʼaniif, falmiiwwan Macaafa Qulqulluu guutummaatti isaan hin hidhachiifne.” Warri kutaa wal fakkaataa sana keessatti ibsaman “barattoota Macaafa Qulqulluu cimaa miti”; isaan “kutaawwan Macaafa Qulqulluu” keessaa bakka “garaagarummaa yaadaa” jiru “kaayyoo tokkoof” hin baranne. Warri itti dubbatamaa jiran “lubbuu ofii isaaniitiif lafee keessaa buʼaa fi badhaadhina ofitti fudhachuuf [jechuun] Macaafa Qulqulluu hin dubbisan. Isaan akka inni sagalee Waaqayyoo isa isaanitti dubbatu taʼe hin hubatan. Garuu, yoo karaa fayyinaa hubachuu barbaadne, yoo ifa aduu qajeelummaa arguu barbaadne,” isaan “Macaafa Qulqulluu kaayyoo tokkoof barachuu qabu.”

መጀመሪያው ጽሑፍ የመረጋገጡት፣ ከእነርሱ የተሳሳተ የትንቢት አብነት አንዱ ክፍል፣ ከThe Great Controversy የተወሰደው እንዲህ የሚል ምንባብ መሆኑን ነበር፦ “Romanism in the Old World and apostate Protestantism in the New will pursue a similar course toward those who honor all the divine precepts.” The Great Controversy, 615. የእነርሱ የግል ትርጓሜ ይህ ንባብ “Romanism” እንደ ያለፈ ታሪክ እና “apostate Protestantism” እንደ ዘመናዊው ዓለም እየለየ እንደሚጠቅስ ትናገራለች። በዚህ ንባብ ላይ የሚያደርጉት መተግበሪያ ከትክክለኛው ትርጉም እንደ ተጣመሰ ከሚያሳይ የሰዋሰው ማስረጃ በኋላ፣ ስለ ውሸታማው መተግበሪያ በይፋ የተደረገ ማቋረጫ አላሳዩም። በእርግጥም ለሚቀጥለው የzoom ስብሰባቸው ማስታወቂያ ይህንኑ ምንባብ ተጠቅመዋል። ነገር ግን፣ “We ought to impress upon all the necessity of inquiring diligently into divine truth, that they may know that they do know what is truth.” ተብሎ እንደተነገረን ነው። የውሸት እንደሆነው አቤቱታ ለመቃለል ምንም ጥረት አልተደረገም፤ ይህም ይህን የሐሰት መተግበሪያ የሚያበረታቱት ሰዎች “inquiring diligently” በማድረግ “know what is truth” ለማወቅ እየፈለጉ እንዳልሆኑ ማስረጃ እንደሚመስል ያሳያል።

ଏହି ବିବାଦର ଆରମ୍ଭରୁ ଆମେ ଏହାଙ୍କୁ କେବଳ ସତ୍ୟ ଓ ତ୍ରୁଟି ମଧ୍ୟରେ “ତୋର ଜନମାନଙ୍କର ଲୁଟେରାମାନେ” କାହାଙ୍କୁ ସୂଚିତ କରେ ବୋଲି ଥିବା ଅସହମତି ମାତ୍ର ଭାବରେ ନୁହେଁ, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ କିଛି ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରିଆସିଛୁ, ଏବଂ ମୁଁ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଅବସ୍ଥାନକୁ ଧାରଣ କରୁଛି। ଦାନିଏଲ ପୁସ୍ତକ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଲେଖମାନେ ସଂଖ୍ୟା ଦୁଇଶରେ ଏମିତି ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦାନିଏଲ ୧୧ର ତ୍ରୟୋଦଶରୁ ପଞ୍ଚଦଶ ପଦ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ଗୁରୁତ୍ୱ ସୁଦୃଢ଼ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହି ପଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଦାନିଏଲ ୧୧ର ଚାଳିଶତମ ପଦ୍ୟରେ ଥିବା ଶୀଘ୍ର-ଆସନ୍ତା ରବିବାର ନିୟମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୯୮୯ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଇତିହାସକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ।

Nuti seenaa sana akka seenaa dhokataa keeyyata afurtamaatti adda baasaa turre. Akkasumas yeroo Obboleettiin White, “macaafni cufame Mul’ata miti, garuu kutaa raajii Daani’el isa guyyoota dhumaa wajjin walqabatu” jettutti, seenaa dhokataan Daani’el boqonnaa kudha tokko keeyyata afurtamaa “kutaa raajii Daani’el sana” ta’uu isaa illee adda baasneerra. Keeyyattoonni kudha sadii irraa hamma kudha shanitti dhugaa raajii isa guyyoota dhumaa keessatti banamu bakka bu’u. Kanaafuu keeyyattoonni sadan sunis macaafa Mul’ataa keessatti akka “Mul’ata Yesuus Kiristoos” fi akka “Kakuuwwan Torba” isa yeroo qorannoon cufamu dura xiqqoo banamutti ni bakka bu’ani. Yeroo Obboleettiin White “kutaa macaafa Daani’el sana” jetteetti, kutaan ibsi sun keessa jiru akkana jedha:

“ଯେହେତୁ ପ୍ରକାଶିତବାକ୍ୟରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରତୀକର ଅର୍ଥ ସେମାନେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିପାରୁନାହାନ୍ତି, ତେଣୁ ଏହି ପୁସ୍ତକରେ ନିହିତ ସତ୍ୟର ଅର୍ଥ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିବା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ବ୍ୟର୍ଥକ—ଏପରି କଥା କେହି ଭାବିବେ ନାହିଁ। ଯିଏ ଯୋହନଙ୍କୁ ଏହି ଗୁପ୍ତତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ସେହିଜଣ ସତ୍ୟକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନଶୀଳ ଭାବରେ ଖୋଜୁଥିବା ଅନ୍ୱେଷକଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକର ଏକ ପୂର୍ବାସ୍ୱାଦ ଦେବେ। ଯେମାନଙ୍କର ହୃଦୟ ସତ୍ୟଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ, ସେମାନେ ଏହାର ଶିକ୍ଷାଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝିବାରେ ସକ୍ଷମ କରାଯିବେ, ଏବଂ ଯେମାନେ ‘ଏହି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣନ୍ତି, ଏବଂ ତାହାରେ ଲିଖିତ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ପାଳନ କରନ୍ତି,’ ସେମାନଙ୍କୁ ଯେ ଆଶୀର୍ବାଦର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦିଆଯାଇଛି, ସେହି ଆଶୀର୍ବାଦ ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯିବ।”

“Mul’ata Keessatti kitaabni Macaafa Qulqulluu hundi walitti dhufee xumurama. As keessatti guutinsi kitaaba Daani’eel jira. Tokko raaga; inni kaan immoo mul’ata. Kitaabni cufame Mul’ata miti, garuu kutaa raaga Daani’eel kan guyyoota dhumaa wajjin wal qabatudha. Ergamaanis akkana jechuun ajaje, ‘Ati garuu yaa Daani’eel, dubbii kana cufi, kitaabas hamma yeroo dhumaatti chaappessi.’ Daani’eel 12:4.” Hojii Ergamootaa, 584, 585.

Jechi “guutuun” jedhu hiikkaan isaa gara guutummaa fi mudaatitti geessuu dha. Kutaan macaafa Daani’el kan guyyoota dhumaa wajjin walqabatu, innis yeroo dhumaatti kan hiikame, yeroo “sarara irra sararaan” “Mul’ata Yesus Kiristoos” fi “Qilleensota Torban” wajjin walitti makamu guutuu fi mudaa-dhabaa ta’a. Ibsitoonni sadan kun ergaa kan hiikame ta’u; kanaafis isaan “dubbiilee dhugaa” warra qulqullina mana qulqullummaa isa dhumaa kan Malkiyaas keessatti namoota dhibba tokkoo fi afurtamii afur kuma “qulqulleessuuf” hojii irra oolan bakka bu’u; kunis akkuma lakkoofsa kudha sadii hanga kudha shanitti Daani’el boqonnaa kudha tokko keessatti agarsiifametti. Lakkoofsi gidduu jiru lakkoofsa keessatti falmiin yeroo ammaa itti bakka buufame dha; akkasumas seenaa isaanii isa raajii keessatti falmii isa walfakkaataa kan Milariitoota fuuldura dhaabate sana mata-dureen bakka bu’a.

ଶ୍ଲୋକ ଚଉଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ “ତୁମ ଜନଙ୍କର ଲୁଟେରାମାନେ” ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିବାମାନେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଅଟନ୍ତି ବୋଲି ଦାବି କରିବା, ମିଲେରାଇଟ ଇତିହାସର ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟମାନେ ସେହି ଲୁଟେରାମାନେ ଆନ୍ଟିଓକସ ଏପିଫାନେସଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ବୋଲି ଦାବି କରିଥିବା ସହ ଏକ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାନାନ୍ତର। ଏହି ବିବାଦ ସୁନା ଓ ରୂପାରୁ ମଳିନତାକୁ ଦୂର କରିଦେବ, କିନ୍ତୁ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତର ବିଷୟ ହେଲା, ଏହି ବିବାଦ ମଲାଖୀ ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟର ଲେବୀୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦେବଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୟ ବାକ୍ୟକୁ ପୂର୍ବପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଗଭୀରତାରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରିଆସିଛି। ୱିଲିୟମ ମିଲରଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନର “ମଲିନତା ଝାଡୁଥିବା ମଣିଷ” ବର୍ତ୍ତମାନ ନକଲି ମୁଦ୍ରା ଓ ରତ୍ନମାନଙ୍କୁ କକ୍ଷରୁ ବାହାର କରି ଝାଡୁଛନ୍ତି, ଯାହା ପରେ ସେ ସତ୍ୟ ରତ୍ନମାନଙ୍କୁ ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସ କରି ଏମିତି ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସଂଗୃହୀତ କରିବେ ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ଦୀପ୍ତିତେ ଦିପ୍ତିମାନ ହୁଏ।

Waldaan sun akka raawwatamu heyyamame hojii sanauma raawwachuuf ture; sababiin isaas, “Yoo karaa biraatiin milkaaʼuu baate, Waaqayyo saba Isaa ni kakaasa; barsiisni sobaas gidduu isaanii ni seena; kunis isaan ni calala, qamadii keessaa awwaaraa adda baasa. Gooftaan warra dubbii Isaa amanan hundumaa hirriba keessaa akka dammaqan ni waama. Ifni gatii guddaan, yeroo kanaaf mijatu, dhufeera. Inni kun dhugaa Macaafa Qulqulluu dha; balaa amma nu dura jiru agarsiisa. Ifni kun gara qoʼannaa Macaafa Qulqulluu irratti cichinee hojjechuutti, akkasumas ilaalchaafi dhaabbatawwan nuti qabnu qorannoo baayʼee sirrii taʼeen ilaaluutti nu geessuu qaba. Waaqayyo gama hundumaa fi dhaabbatawwan dhugaa hunduma isaanii guutummaatti fi obsaan, kadhannaafi soomaan akka qoraman ni fedha. Warri amanan waaʼee waan dhugaa taʼe maal akka taʼe ilaalchisee tilmaama qofaa fi yaada ifatti hin ibsamne irratti boqochuu hin qaban.”

“መናፍቃን” inni Inni qulqulloota Isaa rafan dammaqsuu fi kakaasuuf eeyyamee itti fayyadamu “wal-dhabdee durii” dha.

“Seenaa fi raajii keessatti Dubbiin Waaqayyoo wal’aansoo dheeraa dhugaa fi dogoggora gidduutti itti fufee jiru ni agarsiisa. Wal’aansoon sun amma illee adeemsa irra jira. Wantoonni ta’anii darban irra deebi’anii ni ta’u. Falmiin durii keessaa ka’anii deebi’anii ni haaromfamu, yaad-rimeewwan haaraanis yeroo hundumaa ni ka’u. Garuu saba Waaqayyoo, warri amantii isaanii keessatti fi raajii raawwatamuu isaa keessatti ergaa ergamoota isa jalqabaa, isa lammaffaa, fi isa sadaffaa labsuu keessatti gahee isaanii ba’atan, iddoo dhaabatan ni beeku. Isaan muuxannoo warqee qulqulluu caalaa gatii guddaa qabu qabu. Isaan akka kattaa jabaa ta’anii dhaabachuu qabu; amanamummaa isaanii jalqabaa hamma dhumaatti cimanii qabatanii.” Selected Message, book 2, 109.

“የሕዝብህ ዘራፊዎች” ላይ ያለው ክርክር ከሚለራውያን ታሪክ የመጣ አሮጌ ክርክር ነው፤ ይህም እስከ መጨረሻ ድረስ “ጽኑ አድርገው እንዲይዙት” የተነገራቸው የ“መተማመናቸው መጀመሪያ” ነው። የመቶ አርባ አራቱ ሺህ የ“መተማመናቸው መጀመሪያ” በ1843 እና 1850 የአቅኚዎች ሰንጠረዦች ላይ የተወከሉት መሠረታዊ እውነቶች ናቸው።

“Diinni keenya obbolootaa fi obboleettota keenyaa sammuu isaanii hojii guyyoota dhumaa kanneen keessatti dhaabbachuuf saba qopheessuu irraa maqsuuf barbaadaa jira. Gowwoomsawwan isaa sammuu namootaa balaa fi dirqama sa’aatii kanaa irraa fageessuuf qophaa’aniiru. Ifa Kiristoos saba isaatiif kennuuf samii irraa Yohaannisitti fide akka waan homaa hin taaneetti tilmaamu. Isaan haalli amma nu dura jiru xiyyeeffannaa addaa argachuuf barbaachisummaa gahaa hin qabu jedhu. Dhugaa madda samii irraa dhufe hojii dhabsiisu; sabni Waaqayyoo muuxannoo isaanii kan duraa irraa saamamu, iddoo isaa irratti immoo saayinsii sobaa kennamu.”

“ ‘Akkuma Gooftaan jedhuutti, karaa irratti dhaabadhaa; ilaalaa; daandiiwwan durii gaafadhaa, karaan gaariin eessa akka jiru; isa keessa deddeebi’aa.’ ”

“Eenyullee hundi amantii keenya buqqaatanii fonqolchuuf hin yaalin,—hundeelee jalqabuma hojii keenyaa irratti, dubbii Waaqayyoo kadhannaadhaan qorachuudhaanii fi mul’ataatiin kaa’aman. Nuyi waggoota shantaman darban keessatti hundeelee kana irratti ijaaraa turre. Namoonni karaa haaraa argatan jechuun yaaduu danda’u, akkasumas hundee isa kaa’ame caalaa jabaataa ta’e kaa’uu akka danda’anitti yaaduu danda’u. Garuu kun gowwoomsa guddaadha. Hundee isa kaa’ame malee hundee biraa eenyullee kaa’uu hin danda’u.”

“Bara darbe namoonni baayʼeen amantii haaraa ijaaruuf, akkasumas qajeelfamoota haaraa hundeessuuf hojii jalqaban turan. Garuu ijaarsi isaanii hammam yeroo dhaabbate?—Inni yeroo muraasa keessatti kufe; sababiin isaa, inni irratti hundeeffame Dhagaa sana irra miti.”

“Jattoonni jalqabaa yaad-rimeewwan namootaa wajjin wal arguuf dirqaman hin turree? Yaada sobaa dhaga’uufis dirqaman hin turree? Ergasiiis waan hundumaa raawwatan boodas cimanii dhaabachuudhaan, ‘Bu’uura isa kaa’ame malee namni kam iyyuu bu’uura biraa kaa’uu hin danda’u’ jechuun?”

“Kanaaf nuti jalqaba amantii keenya jabaatanii hamma dhumaatti cimsee qabachuu qabna. Dubbiin humnaa Waaqayyoo fi Kiristoosiin saba kanaaf ergame, isaanii addunyaa keessaa baasee, tuqaa tuqaadhaan, gara ifa ifaa dhugaa yeroo ammaaatti geesse. Hidhii ibidda qulqulluudhaan tuqameen, tajaajiltoonni Waaqayyoo ergaa sana labsaniiru. Dubbiin waaqayyummaa dhugummaa dhugaa labsame sana irratti mallattoo isaa kaa’eera.” Review and Herald, March 3, 1904.

“የኤርምያስ የቀድሞ መንገዶች” ማለት “በሥራችን መጀመሪያ የተኖሩ መሠረቶች” ናቸው። እነዚያ እውነቶች “በዓለት ላይ” ተመሥርተው ነበር፤ በሚለራዊያን ታሪክም እነዚያ መሠረታዊ እውነቶች በ1842፣ 1843 እና 1844 የተሰበከው “የአሁኑ እውነት” መልእክት ነበሩ።

“Waaqayyo dubbii ani dubbadhe fudhachuuf isin haa gargaaru. Warri dallaa Xiyoon irratti eegdoota Waaqayyoo ta’anii dhaabbatan, namoota balaa ummata duratti jiru dursanii argu ta’anii haa jiraatan,—namoota dhugaa fi dogoggora, qajeelummaa fi jal’ina gidduu adda baafachuu danda’an.

“ፍርሃት የሚሰጥ ማስጠንቀቂያ መጥቶአል፤ ከ1842፣ 1843 እና 1844 ጀምሮ መልእክቱ ከመጣ በኋላ እኛ ስንገነባበት የኖርነውን የእምነት መሠረት የሚናወጥ ምንም ነገር እንዲገባ አይፈቀድለትም። እኔ በዚህ መልእክት ውስጥ ነበርሁ፣ ከዚያም ጀምሮ እግዚአብሔር የሰጠንን ብርሃን በታማኝነት ተከትዬ በዓለም ፊት ቆሜ ነበርሁ። ቀን በቀን ጌታን በእውነተኛ ጸሎት እየፈለግን፣ ብርሃንን እየሻልን በተቀመጥንበት መድረክ ላይ እግራችንን እንነሳ ዘንድ አንፈልግም። እግዚአብሔር የሰጠኝን ብርሃን እተወው ዘንድ ትመስላችኋለሁን? እርሱ እንደ ዘላለማት አለት ይሆናል። ከተሰጠኝ ጀምሮ ሁልጊዜ እየመራኝ ነው። ወንድሞችና እህቶች ሆይ፣ እግዚአብሔር ሕያው ነው፣ ይነግሣልም ዛሬም ይሠራል። እጁ በመንኰራኵሩ ላይ ነው፣ በራሱም አምላካዊ አስተዳደር መሠረት መንኰራኵሩን እንደ ራሱ ፈቃድ እያዞረ ነው። ሰዎች የሚያደርጉትንና የማያደርጉትን እየተናገሩ ራሳቸውን በሰነዶች ላይ አይያዙ። ነገር ግን ራሳቸውን በሰማይ አምላክ በጌታ ላይ ያያዙ። ከዚያም የሰማይ ብርሃን ወደ ነፍስ ቤተ መቅደስ ይበራል፣ እኛም የእግዚአብሔርን ማዳን እናያለን።” Review and Herald, April 14, 1903.

“1842, 1843, and 1844” keessatti lallabame ergaan sun, ergaa kaartii qajeelchaa 1843 irratti bakka buufame dha. Caamsaa 1842 keessatti, kaartiiwwan 1843 dhibba sadii maxxanfaman. Ellen White fi qajeelchitootni duraa hundinuu, kaartiin sun raajii barreessuu fi gabateewwan irratti ifa godhanii kaaʼuu ajaja boqonnaa lammaffaa Habakkuk keessatti kenname guutuu isaa akka taʼe dhugaa baʼan. Seenaa sana keessatti lallabdoonni Millerite dhibba sadii turan; akkasumas seenaa barreessitoonni SDA hundinuu kaartii 1843 sana akka fayyadaman dhugaa baʼu.

Maal taʼee nama tokkoo akka eenyummaa Roomaan “saamtoota saba keetii” taʼee, akkuma chaartii irratti mulʼifametti, dogoggora dha jedhee dubbatuuf kakaasa? Maal taʼee nama tokkoo akka himannaa sana fudhatu isa taasisa? Haa taʼu malee, maal taʼee nu keessaa warri hubannaa qajeelchitootaa durii, jechuunis Roomaan jechaan, “saamtoota saba keetii” jedhuun kan fakkeeffamte taʼuu ni fudhanna jennee himannu, garuu dhugumaan hubannaa sana ofii keenyaaf falmuu kan hin dandeenye taanuuf nu qaba?

ⵖⴰⵔ ⵓⵎⴰⵔⴰ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⵏⵙⵙⵏⵜⵉ ⴰⴷ ⴰⵢⴰ:

“Namni guddinni sammuu namaa hammam iyyuu haa ta’u, ifa caalu argachuuf jechuun isaanii Sirna Qulqulluu gadi fageenyaan fi itti fufiinsaan qorachuun hin barbaachisu jedhee yeroo tokkoof illee haa hin yaadin. Akka sabaatti, tokkoon tokkoon keenya barattoota raajii akka taanuuf waamamneerra. Ifa xixiqqoo kam iyyuu kan Waaqayyo nuuf dhiyeessu hubachuu akka dandeenyuuf, ciminaan dammaqinaan eeguu qabna.” Testimonies, volume 5, 708.

Ani “ifa inni Waaqayyo” amma “nuuf” dhiyeessaa jiru jechuun, nuti Daani’el boqonnaa kudha tokko lakkoofsa shanan dura jiru dhuunfaatti hubachuuf itti gaafatamummaa keenya guutummaatti akka hin dammaqne, akkasumas lakkoofsonni kudha sadii hamma kudha shanitti boqonnaa isuma sanaa dhugaa namoota kuma dhibba tokkoo fi afurtamii afur qulqulleessuu isa dhumaa fi mallatteessuu raawwatan akka argisiisan akka hin hubanne nan dubbadha. Seenaa kana keessatti barsiisni sobaa tokko illee yoo hin galfamin, inni kun akka nuti guutummaatti dammaqnee jirru ragaa ni ta’a ture. Garuu falmiin kun kana irraa kan biraa ta’uu isaa mirkaneessa.

“Waaniin lolli yookaan jeequmsi saba Waaqayyoo gidduutti hin jirre jedhamu, isaan barsiisa sirrii jabeessanii qabatanii jiru jechuun akka ragaa murteessaa taʼetti ilaalamuu hin qabu. Sodaatamuuf sababni jira; inniis isaan dhugaa fi dogoggora gidduutti ifaan adda baafachaa hin jiraanne taʼuu dandaʼa. Yommuu qoʼannoo Caaffata Qulqullaaʼootiin gaaffiin haaraan hin kaafamne, yommuu garaagarummaan yaadaa kan namoota dhugaa akka qaban mirkaneeffachuuf ofii isaaniitiin Macaafa Qulqulluu qorachuuf kakaasu hin uumamne, yeroo sanatti baayʼeen, akkuma bara duriitti, aadaa irratti maxxananii waan maal akka taʼe hin beekin waaqeffatu....”

“Waaqayyo saba Isaa ni dammaqa; yoo karaa biraatiin hin milkoofne, barsiisa sobaatu gidduu isaanii seenee, isaan ni calala; akkasumas qamadii irraa caffee adda baasa. Gooftaan warra dubbii Isaa amanan hundumaa hirribaa akka dammaqan ni waama. Ifni gatii guddaan qabu dhufeera; innis yeroo kanaaf kan mijatu dha. Inni dhugaa Macaafa Qulqulluu ti; balaa amma iyyuu nutti dhihaatee jiru mul’isa. Ifni kun akka nu Macaafa Qulqulluu ciminaan qorannuu fi dhaabbilee nuti qabnu qorannoo baay’ee sirrii ta’een ilaallu nu geessisuu qaba. Waaqayyo akka kallattiiwwan hundi fi dhaabbileen dhugaa guutummaatti, ciminaa fi obsaan, kadhannaa fi soomaan qorataman ni fedha. Amanoonnis yaad-rimee qofa irratti yookaan yaada ifaan hin ibsamne kan dhugaan maal akka ta’e ibsu keessatti boqochuu hin qaban. Amantiin isaanii akka yeroo qormaataa yeroo dhufu, yommuu amantii isaanii deebisuuf gumiiwwan duratti dhihaatanitti, abdii isaan keessa jiruuf sababaa kennuu danda’an, garraamummaa fi sodaan, jabinaan dubbii Waaqayyoo irratti hundaa’uu qaba.

“Geggeessaa, geggeessaa, geggeessaa. Mata-dureewwan nu addunyaatti dhiheessinu nuuf dhugaa jiraataa ta’uu qabu. Yeroo barsiisota amantii keenya keessatti bu’uuraa ta’an akka qajeeltoota amantiiitti ilaallu difnu, falmii guutummaatti sirrii hin ta’in ofii keenyaan akka hin fayyadamne gonkumaa of eeggachuun keenya barbaachisaa dha.” Testimonies, volume 5, 708.

Yeroo nuti ilaalcha kana keessatti saamtoota saba Waaqayyoo ilaalchisee fuulduratti adeemnu, mormiin Daani’el boqonnaa kudha tokko lakkoofsa kudha afur irratti Protostaantotaa fi Miilaraayitoota gidduutti ture, mormii hiikkaa haaraa fi dhuunfaa kan jechuun Ameerikaan, osoo Roomaa hin ta’in, mul’ata sana hundeessiti jedhu wajjin walqixa ta’uu isaa ni mirkaneessina. Dhaabbanni The Great Controversy jedhu seenaa darbe adda baasuuf jecha “old world” jedhu fayyadama jechuun ka’u, “yaada tilmaamaa fi ifa hin taane” dha; akkasumas inni fakkeenya “mormii guutummaatti sirrii hin taane” ti.

Warri kan karaa kana fayyadamuudhaan Millariitonni “saamtota saba keetii” jechuun Roomaa adda baasuun isaanii dogoggora taʼuu isaanii deggeruuf tilmaama isaanii dhaabuu yaalan, dirqama isaanii kan Kiristaanaa guutuu qabu; jechuunis, himannaa isaanii ifatti deebiʼanii kaasu qabu, sababiin isaa naahawwan seera afaaniitiin illee taʼe seenaa irratti hundaaʼuun dhaabachuu hin dandaʼu. Isin immoo kan falmii kana keessatti qarqara irratti taaʼanii jirtan, jecha dhugaa sirriitti qooduu keessatti itti gaafatamtoota dha; waamamtaniirtu jechuun nama dhuunfaa raajii baratu taʼuuf malee, yaada nama tokkoo duukaa buutuu taʼuuf miti.

Namoonni Caaffata Qulqullaaʼoo badiisa ofii isaaniitiif jalʼisu.

Akkasumas kan Gooftaan keenya obsa dheeraa isaa akka fayyinaatti ilaalaa; akkuma obboleessi keenya jaallatamaan Phaawulosis, akka ogummaa isaaf kennameetti, isinitti barreesse; akkasumas warraaqsaalee isaa hundumaa keessatti waa'ee wantoota kanaa dubbachaa, isaan keessaa wantoonni hubachuuf rakkisan tokko tokko ni jiru; warri hin barannee fi hin cimin immoo, akkuma Caaffata Qulqullaa'oo kaanitti godhan, badiisa ofii isaanii irratti hiika jallisu. Isin garuu, yaa jaallatamtoota, waan kana duraan beektoota taatanii, dogoggora warra hamootaatiin hin harkifamin akka jabaatanii ittiin dhaabbattan irraa hin kufneef of eeggadhaa. Garuu ayyaana keessatti fi beekumsa Gooftaa fi Fayyisaa keenya Yesus Kiristoos keessatti guddadhaa. Ulfinni ammaas ta'e bara baraan isaaf haa ta'u. Ameen. 2 Pheexiroos 3:15–18.

Phexro kahichhi je “ajeña o asthira” loka-māne Śāstraku “nijamānanka nija bināśa nimante bikṛta” karanti. Ehi satya sahita sammati rakhi Sister White āmamānanku bāraṁbāra satarka kari āmaku nija nija pāiṁ adhyayana karibāku kahichhanti. Yadi āme bhabishyabāṇīra śikṣyārthī heba pāiṁ āmara dāyitva pūraṇa karu nāhāṁ, tebe āme nija nija bināśa nirdhārita karuchhu.

Warri namoota keetiif mulʼata dhaaban warra saamtoota uummata keetii ti; Solomoon immoo bakka mulʼanni hin jirretti uummanni akka badu ibsa.

Lafti hin jirretti ummanni bada; inni seera eegus garuu gammadaa dha. Fakkeenya 29:18.

“Perish” jedhu keessaa hiikni tokko qullaa taʼuu dha. Itti hubannoon mulʼataa yoo sirrii hin taane, inni irratti hundaaʼu sababa mallattoo mulʼata sana dhaabu hin hubatamne yookaan dogoggoraan hubatameef dha. Akeekkachiisa Solomoon keessatti warra badan keessaa taʼuun, qullummaa Laaʼodiiqeyaa warra seera Dilbataa yeroo dhihoo dhufuitti afaan Gooftaa keessaa tufaman sanaan fakkeeffame mirkaneeffachuu dha. Egaa yaada ibsa ifaa yaada Obboleettii White waaʼee addunyaa moofaa fi addunyaa haaraa irratti kennite dogoggoraan dhiheessu, akkasumas mootummaa Roomaa dha mulʼata dhaabu kan jedhee ibsa Milleroota didu—kan kallattiidhaan kaarta 1843 irratti bakka buʼame, kan dhugaa hundeeffamaa Adventizimii bakka buʼu, fi kan Kiristoos, Kattaa Bara-baraa, isa fakkeenya qulqulluu hundaan waaʼee buʼuuraalee ibsame taʼe—maaliif fudhanna ree?

“Garuu ijaarsi kam iyyuu hundee dubbii Waaqayyoo malee hundaaʼe ni kufa. Namni akka Yihudoota bara Kiristoositti ture sanaa, hundee yaadotaa fi ilaalchota namaa, bifaalee fi sirnawwan namaan kalaqaman irratti, yookaan hojii kam iyyuu ayyaana Kiristoos irraa of dandaʼee hojjechuu dandaʼu irratti ijaaru, ijaarsa amala isaa cirracha sochoʼu irratti dhaabaa jira. Qilleensoonni cimaan qorumsaatiin guutaman hundee cirrachaa sana haxaaʼanii fuudhu; mana isaas qaroomina yeroo kanaa irratti diigamee hafee ni dhiisu.”

“Kanaaf Gooftaan Waaqayyoo akkana jedha, … ‘Ani immoo firdii sarara safaraatiin nan kaa’a, qajeelinas ulfina madaaliitiin; cabbiin iddoo sobni itti baqatame ni harcaasa, bishaanonnis iddoo dhokfamaa ni guutu.’ Isaayyaas 28:16, 17.

“Garuu har’a araarri cubbamaaf in kadhata. ‘Ani jiraadha, jedha Waaqayyo Gooftaan, ani du’a hamaa keessatti gammachuu hin qabu; garuu hamaan karaa isaa irraa deebi’ee haa jiraatu; deebi’aa, deebi’aa karaa keessan hamaa irraa; maaliif duutu ree?’ Hisqi’eel 33:11. Sagaleen har’a warra hin qalbii jijjiirranitti dubbatu sun sagalee Isa yeroo magaalaa jaalala Isaa ilaale dhiphina garaa keessatti akkana jedhee iyyedha: ‘Yaa Yerusaalem, Yerusaalem, isheen raajota ajjeeftu, warra isheetti ergamanis dhagaadhaan rukuttu! akkam baay’een ijoollee kee walitti qabuu nan barbaade, akkuma handaakkon ilmaan ishee qoochoo ishee jalatti walitti qabdu, isin garuu hin jaallanne! Kunoo, manni keessan onaa ta’ee isiniif dhiifameera.’ Luqaas 13:34, 35, R.V. Yesuus Yerusaalem keessatti fakkeenya addunyaa ayyaana Isaa diddee tuffatte arge. Inni siif boo’aa ture, yaa garaa mata jabeessa! Yeroo imimmaan Yesuus gaara irratti dhangala’e sanatti iyyuu, Yerusaalem amma iyyuu qalbii jijjiirrattee badiisa ishee jalaa miliquu dandeessi turte. Yeroo muraasaaf kennaan mootummaa mootummaa waaqaa amma iyyuu fudhatama ishee eeggachaa ture. Akkasuma, yaa garaa, Kiristoos amma iyyuu sagalee jaalalaatiin sitti dubbachaa jira: ‘Kunoo, ani balbala dura dhaabadhee rukutaa jira; namni tokko yoo sagalee koo dhaga’ee balbalicha bane, ani gara isaa nan seena, isa wajjinis nan irbaata, innis ana wajjin.’ ‘Amma yeroo fudhatamaa dha; kunoo, amma guyyaan fayyinaa ti.’ Mul’ata 3:20; 2 Qorontos 6:2.”

“Isin ofitti abdii of irratti hirkattanii boqottan cirracha irratti ijaaraa jirtu. Garuu badiisa dhufu sana keessaa baʼuun amma iyyuu baayʼee hin tardofne. Utuu bubbeen sun hin kaʼin, gara hundee amanamaa sanaatti baqadhaa. ‘Akkana jedha Gooftaan Waaqayyo, Kunoo, ani hundee taʼuuf Xiyoon keessatti dhagaa tokko, dhagaa qoratamee mirkanaaʼe tokko, golee ijaarsaa keessatti dhagaa gatii guddaa qabu tokko, hundee amanamaa tokko nan kaaʼa; inni isatti amanu hin ariifatu.’ ‘Na ilaalaa, ni fayyitu, isin warri handaara lafaa hunduma jirtan; ani Waaqadha, kan biraan hin jiru.’ ‘Hin sodaatin; ani si wajjin jiraatii; hin naʼin; ani Waaqa kee ti; ani si nan jabeessa; eeyyee, ani si nan gargaara; eeyyee, harka mirgaa qajeelummaa kootiin si nan deeggara.’ ‘Isin bara baraan hin qaanoftan yookiis hin burjaajoftan.’ Isaayaas 28:16, R.V.; 45:22; 41:10; 45:17.” Yaadota Gaara Eebbaa irraa, 150–152.

Barreeffama kana barruu itti aanu keessatti itti fufna.