“Kanaaf dhugaa gatii guddaa qaban barbaaduu fi qotuudhaan qabeenyi dhokataan hubatama. Utuu hin eegamin albuudni gatii guddaan argama; innis walitti qabamee kuufamee eeggamuun isaaf ta’a. Barbaaddiin kunis itti fufuu qaba. Hamma ammaatti qabeenya argame keessaa baay’een isaa lafa irraa dhihoo ture, salphaattis argameera. Yommuu barbaaddiin sirriitti geggeeffamu, hubannoo qulqulluu fi garaa qulqulluu eeguuf carraan hundi ni godhama. Yommuu sammuu banamaa ta’ee lafa mul’ataa yeroo hundumaa barbaaduutti eegamu, kuusawwan dhugaa badhaadhan ni arganna.”

“መጽሓፍ እዋናዊ ሓቂታት ብሓደሽቲ ገጻት ኪግለጹ እዮም፣ ኣብ ምፍላጥ እናተፈለጡ ዘይተኣስተውሉ ሓቂታት’ውን ኪታዩ እዮም። ኃያላት ሓቂታት ብጥበባዊ ሓሶት ተቐቢሮም ነይሮም፣ ነገር ግና ብትጉህ ዝመርምር ኪረኽቦም እዩ። እቲ ክቡር ዕንቍታት ሓቂ ዘለዎ መዝገብ ምስ ረኸበን ከፊቱ ምስ ኣቕረበን፣ እዚ ስርቂ ኣይኮነን፤ ምኽንያቱ ነዞም ዕንቍታት ዝኣድኑ ኩሎም ኪውንንዎም ይኽእሉ እዮም፣ እሞ ንሳቶም’ውን ንኻልኦት ዝኽፈት መዝገብ ይህልዎም። እቲ ዝህብ ካብቲ መዝገብ ንርእሱ ኣይንክስን እዩ፤ ምኽንያቱ ንኻልኦት ኪስሕብ ብዝኽእል መገዲ ከቕርቦ ምእንቲ ኪመርምሮ እንተገበረ፣ ሓደሽቲ መዛግብቲ ይረክብ....”

“Warri dhugaa barsiistota taʼanii saba duratti dhaabatan mata-dureewwan guguddoo wajjin wal qabachuu qabu. Isaan yeroo gatii guddaa qabu mata-dureewwan xixiqqoo irratti dubbachuudhaan hin fixin. Dubbiicha haa qoratan, Dubbiichas haa lallaban. Dubbiin sun harka isaanii keessatti akka goraadee qara lama qabuu haa taʼu. Inni dhugaa darbeef dhugaa baʼee, waan gara fuulduraatti taʼuufis haa mulʼisu.”

“Raajii ifaa dabaleen dhugaawwan gurguddoo raajii hundumaa irratti ni ifa, isaanis haaraa fi ifaa ta’anii ni mul’atu; kunis sababni isaa balaqqeessaan ifaa Aduun Qajeelinaa guutummaa isaa ni ibsa.” Manuscript Releases, volume 1, 37–40.

Mu duraan dursee darban kanaan dura baʼan keessatti fakkeenyota raajii gahaa taʼan iddoo isaanii akka qabatan amma ani kaaʼeera jedheen amana; kunis yeroo amma kitaaba Mulʼataa keessa darbuun keenya jalqabuuf buʼuura wabii gaarii akka nuuf taʼuuf. Yoo barruulee kana interneetii irratti dubbisaa jirtan taʼe, barruuleen kun tartiiba guyyaatiin akka qindaaʼan akka hubattan nan abdadha. Isaan barruulee kana hordofan keessaa baayʼeen wantoota ani qoodaa jiru irra caalaan isaanii duraan akka beekan nan hubadha; irra deddeebiin baayʼeen jiraachuu isaatiifis dhiifama isaaniif dhiheessa. Dhugaawwan nu qabanne kanaaf deggersa Macaafa Qulqulluu irraa gahaa taʼe kennuuf yaalaa tureera; kunis namni haaraa taʼe, qajeelfamoota Future for America itti fayyadamutti hin baramne, akka hubatuu fi itti hirmaannaa isaa akka itti fufuuf, yeroo tokko tokko yaad-rimeewwan kana irratti beekumsa wal-barumsaa keessaa muraasa hin qabne taʼus, nu keessaa baayʼeen keenya duraan beeknu sana irraa hanqina qabaachuu dandaʼus.

Macaawwan baay’ee humna qaban tokko tokko jiru; isaan kun hamma yeroo dhihoo kanaatti ani matumaa hin hubanne, amma garuu kitaaba Mul’ataa keessatti banamanii jiru. Ani dhugaawwan sana, duraan dura bu’uura deeggarsa raajii ijaaruu yaalee utuu hin ta’in, salphaatti iddoo uummataaf banaa ta’e keessa kaa’uu nan danda’a ture; garuu dhugaawwan kun baay’ee haaraa fi baay’ee ulfaatoo waan ta’aniif, ani utuun bu’uura tokko isaan irra kaa’u hin qooddanne; bu’uura sana irrattis dhugaawwan kana kaa’uu nan amana, kan ani akka hiikuu Mul’ataa, isa yeroo qormaanni cufamuu jedhu sana dura raawwatamuutti bakka bu’anii dhiyaatanitti amanu.

Inni immoo, Dubbii raajii kitaaba kanaa hin cufin; yeroon dhiʼaateeraatii. Namni jalʼaan amma iyyuu jalʼa haa taʼu; inni xuraaʼaanis amma iyyuu xuraaʼaa haa taʼu; inni qajeelaan amma iyyuu qajeelaa haa taʼu; inni qulqulluunis amma iyyuu qulqulluu haa taʼu. Mulʼata 22:10, 11.

Yesus waaʼee dhugaa barsiisuu irratti buʼuura tokko kaaʼe; ani kun as keessatti hojii irra oola jedheen amana. Buʼuuri kun hojii Hafuura Qulqulluu adda baasuu keessatti kaaʼameera.

Inni inni dhufu, inni cubbuu irratti, qajeelummaa irratti, firdii irrattis biyya lafaa ni ifa baasa: Cubbuun isaaniis, ana irratti waan hin amanneef; qajeelummaanis, ani gara Abbaa koo waanan deemuuf, isin immoo siʼachi ana hin argitan; firdiinis, bulchaan biyya lafaa kanaa waan irratti murtaaʼeef. Ani isinitti himuu kan qabu waan hedduu taʼus, amma garuu isin baachuu hin dandeessan. Haa taʼu malee inni, Hafuurri dhugaa, yeroo dhufu, gara dhugaa hundumaatti isin qajeelcha; inni of irraa hin dubbatuutii; garuu waan dhagaʼu hunda ni dubbata; waan dhufuuf jirus isinitti ni mulʼisa. Inni na ulfina; waan kan koo taʼe irraa fudhatee isinitti ni mulʼisaatii. Yohaannis 16:8–16.

Yommuu Kiristoos, “Ani waan isinitti himuu qabu baayʼeen qaba; isin garuu amma baachuu hin dandeessan,” jedhee dubbate, amma wanti qoodamu baayʼeen akka jiru amantii koo ni jabeessa; garuu dhugoota sana irratti ijaaruuf dura buʼuura yaada sirrii tokko jiraachuu qaba. Kana jechuun, lakkoofsonni dura jiran ergaa maleekota sadii akka hojii Hafuura Qulqulluu isa “addunyaa cubbuu, qajeelummaa, fi murtii irratti ifatu”tti bakka buʼan ni agarsiisu. Ergaawwan sadan sun ergaa akeekkachiisaa isa dhumaa dha; kanaaf kutaan kun hojii Hafuura Qulqulluu adda baasu ragaa barbaachisaa dha, sababni isaas ergaan sun akka suuta suuta hubatamu cimsinee agarsiisa, akkasumas warra zayitii Hafuura Qulqulluu qaban qofaan akka hubatamu ibsa. Yohaannis, kitaaba Mulʼata keessatti, dhuma addunyaatti ofii isaa akka Adveentistii Guyyaa Torbaffaa isa Sanbata waaqeffatu taʼe yeroo ibsu, dhugaa sana isauma ni bakka buʼa.

ᱤᱧ ᱡᱤᱣᱤ ᱨᱮ ᱛᱟᱦᱮᱸᱱᱟ ᱯᱨᱟᱵᱷᱩ ᱫᱤᱱ ᱨᱮ, ᱟᱨ ᱤᱧ ᱯᱟᱪᱷᱟ ᱠᱷᱟᱱ ᱢᱤᱫ ᱢᱟᱨᱟᱝ ᱠᱟᱸᱠᱨᱩ, ᱛᱩᱨᱤ ᱥᱟᱸᱝᱤᱧ ᱞᱮᱠᱟ, ᱟᱧᱡᱚᱢ ᱠᱮᱫᱟᱭᱤᱧ। ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ 1:10।

ବିଶ୍ୱର ଶେଷକାଳରେ ଥିବା ସେଭେନ୍ଥ-ଡେ ଆଡଭେଣ୍ଟିଷ୍ଟମାନେ, ଯେମାନେ ପ୍ରକାଶିତବାକ୍ୟରେ ଅମୁଦ୍ରାଙ୍କିତ ସନ୍ଦେଶକୁ ବୁଝିବେ, ସେମାନେ ଏହା କରିପାରିବେ କାରଣ ସେମାନେ “ଆତ୍ମାରେ” ଅଛନ୍ତି। ଯେହେତୁ ଆମକୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଏହି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତଟି “ଆଡଭେଣ୍ଟିଷ୍ଟ ଲୋକମାନଙ୍କର ଅନୁଭବକୁ ଚିତ୍ରିତ କରେ,” ସେହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରେ ଯୋହନ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ କୁମାରୀ, କାରଣ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଆତ୍ମାର ତେଲ ଅଛି। ସେ ବିଶ୍ୱର ଶେଷକାଳରେ ଥିବା ସେହି ଜ୍ଞାନୀ କୁମାରୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ଯେମାନେ ତାଙ୍କ “ପଛରୁ” ଏକ ମହାଶବ୍ଦ ଶୁଣନ୍ତି। ତାଙ୍କ “ପଛରୁ ଆସୁଥିବା ସ୍ୱର” ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦ୍ୟରେ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିବା ଆଲ୍ଫା ଓ ଓମେଗା ଅଟେ, ଏବଂ ସେହି ସ୍ୱର ତାଙ୍କୁ ପୁରୁଣା ପଥଗୁଡ଼ିକୁ ଫେରି ସେହିଥିରେ ଚାଲିବାକୁ ଜଣାଏ।

እግዚአብሔር እንዲህ ይላል፤ በመንገዶች ላይ ቁሙ፥ ተመልከቱም፥ ስለ ጥንታዊ መንገዶችም ጠይቁ፤ መልካሙ መንገድ የት እንዳለ ፈልጉ፥ በእርሱም ሂዱ፤ ለነፍሳችሁም ዕረፍት ታገኛላችሁ። እነርሱ ግን፤ በእርሱ አንሄድም አሉ። ኤርምያስ 6፥16።

“Boqonnaan” Ermiyaasaan ibse sun, yeroo bokkaan boodaa hafuura Qulqulluun dhangalaafamuudha. Lakkoofsa itti aanu keessatti Ermiyaas fakkeenya lammaffaa durboota gowwootaa, warra bu’uura Adveentizimii (daandiiwwan durii)itti deebi’anii keessa hin adeemne dhiyeessa.

Aniis isin irra eegdota dhaabe, “Sagalee malakataa dhagaʼaa” jedheen. Isaan garuu, “Hin dhageenyu” jedhan. Ermiyaas 6:17.

ୟେତେବେଳେ ଯୋହନ ତାଙ୍କ ପଛରୁ ଆସୁଥିବା ସେହି କଣ୍ଠସ୍ୱରକୁ ଶୁଣନ୍ତି, ଯେଉଁଥି ତାଙ୍କୁ ପୁରାତନ ପଥମାନଙ୍କ ପାଖକୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମର ଭିତ୍ତିସ୍ଥମ୍ଭମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରୁଛି, ସେ ଯେ କଣ୍ଠସ୍ୱର ଶୁଣନ୍ତି ତାହା ତୂର୍ୟଧ୍ୱନି ସଦୃଶ। ସେହି କଣ୍ଠସ୍ୱରକୁ ଦେବତା ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ ଉପରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିବା “ପ୍ରହରୀମାନଙ୍କ” ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରେରଣ କରାଯାଇଛି। ପିତା ମିଲର ହେଲେ ସେହି ପ୍ରହରୀ, ଯିଏ ବିଚାରର ଆରମ୍ଭକୁ ଘୋଷଣା କରୁଥିବା ପ୍ରଥମ ଦୂତର ସନ୍ଦେଶ ପ୍ରଚାର ସମୟରେ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମର ଆରମ୍ଭରେ ସତର୍କତାର ତୂର୍ୟ ବାଜାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଯୋହନ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି, ଯେମାନେ ବିଚାରର ସମାପ୍ତିକୁ ଘୋଷଣା କରୁଥିବା ତୃତୀୟ ଦୂତର ସନ୍ଦେଶ ପ୍ରଚାର କରନ୍ତି। ସେ ତାହା ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି, ଯେମାନେ ମିଲରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେବତା ଯେ ଭିତ୍ତିସ୍ଥମ୍ଭ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ସେଥିପାଇଁ ପୁନର୍ବାର ଫେରନ୍ତି।

Waggaa darban darbanii agarsiifneerra, (kanas Gabatee Habakkuk keessatti argachuun ni danda’ama), akka ergaan ergamaa isa jalqabaa, “Waaqa sodaadhaa” jedhu, cubbuu irratti nama amansiisuuf ta’e, akka ergaan ergamaa isa lammaffaa bakka qajeelummaan itti mul’atu ta’e, fi akka inni sadaffaan murtii adda baasu. Kunniin tarkaanfiiwwan sadan ergamoota sadanii ti; akkasumas tarkaanfiiwwan sadan hojii Hafuura Qulqulluu ti. Tarkaanfiiwwan sadan sunis qubeewwan Ibrootaa sadan jecha Ibrootaa “dhugaa” jedhamee hiikamu ijaaranin bakka buufamu. Kutaa Yohaannis boqonnaa kudha jaha irraa keessatti, Yesuus waa’ee hojii Hafuura Qulqulluu, saba Waaqayyoo gara “dhugaa hundumaa” keessa geggeessuu isaa, yeroo walfakkaatu keessatti immoo “waan dhufuuf jiru” isaanii argisiisuu isaa dubbachaa jira. Garuu Yesuus, “Ani waanan isinitti jedhu baay’een qaba; isin garuu amma baachuu hin dandeessan” jedha.

Hiika jecha Ibrootaa “dhugaa” jedhamee hiikame keessaa hiika guddaa muraasa akka hubattan abdii qaba. Sababni isaa, mallattoo sana qo’annoo keenya irratti hojii irra oolchuu jalqabneerra. Keeyyatawwan jalqabaa sadii Mul’ata boqonnaa tokko keessatti adeemsi qunnamtii Waaqayyoo fi nama gidduu jiru ibsameera. Mul’atichi uumama sadan of keessaa qabu Waaqummaa ibsuu isaa dura illee inni ibsameera. Innis keeyyatawwan dhumaa Mul’ataa keessatti dhugaa-baatuu lammaffaa argata; akkas gochuudhaanis, “sarara irratti sarara” hojii irra oolchuu irratti hundaa’uun ifa caalaa fida.

Sana Uumama 1:1–2:3 yoo dabalannes, ragaa sadaffaa fi sarara raajii biraa kan sararoota lamaan duraanii irratti, jalqabaa fi dhuma Mul’ataatti, irra kaa’amu argina.

Sana booda kakuu dhumaa keessatti Eeliyaas isa dhufu adda baasuu irratti kennamte ni dabalna; akkasitti sararoota raajii afur qabaanna.

Akkasumas Kutaa Haaraa boqonnaa jalqabaa itti daballee, yeroo qajeelfama Alfaa fi Oomeegaa sararoota hunduma irratti hojii irra oolchinutti, ergaa isa dhumaa Macaafa Qulqulluu keessatti argamu walitti qindeessuuf sararoota shan qabaanna. Yoo sararoota shanan amma dura adda baafanne sana xumurree, qajeelfama kana haala walqixaatiin sararoota shanan sana irratti hojii irra oolchinee, dhuma Maatewosii fi dhuma Yohaannis akka odeeffannoo wal fakkaataa sararoota raajii “jalqabaa fi dhumaa” shanan yeroo ammaa ilaalluu hundumaa keessatti argamu sanaaf dhugaa ba’an eeguun keenya sirrii ta’a.

Mul’anni banamaa hiikamaa jiru kitaaba Mul’ataa keessatti hundeeffamee jira; kanaaf, akka obboleettiin White nu beeksiftetti, “kitaabni Macaafa Qulqulluu hundinuu Mul’ata irratti walga’ee achitti xumurama” jedhuun waliigaluudhaan, inni sararoota kaaniif bakka wabii ta’a. Ergaan lakkoofsa jalqabaa sadan kitaaba Mul’ataa keessa jiru adeemsa Waaqayyo dubbii Isaa gara Yohannisitti geessisee inni barreessuufii waldootaatti ergu itti fayyadamu ifatti mul’isa. Kitaabni jalqabaa Kakuu Haaraa, akkuma duraan ibsame, sanyii dhalootaa Yesus Kristos ibsa; innis qabxii baay’ee ibsaa ta’een jalqaba.

Macaafi dhaloota Yesuus Kiristoos, ilma Daawit, ilma Abrahaam. Maatewos 1:1.

Yesus gaaffii kallattiin inni Yihudoota wal-dhibdee kaasan wajjin qabu xumura isaa irra ga’e mata-duree “ilma Daawit” jedhuun isaan callisiisuudhaan; mata-dureen kun immoo Yihudoonni qajeelfama macaafa qulqulluu kan jalqabaa fi xumuraa utuu hubatanii qofa hubatamuu danda’a ture. Isaan hin hubanne; Adveentistoonni baay’eenis hin hubatan. Namni kam iyyuu qajeelfama seenaa irra deebi’uun mormuu barbaadu, Israa’el durii Israa’el ammayyaa fakkeessuu isaa akka hin hubanne agarsiisa; qajeelfama sana amanuu diduun isaanii immoo, diddaa walfakkaataa kan dhuma Israa’el durii irratti qajeelfama sanauma hubachuuf mul’ate dha. Yesus gaafii hiika qabu isa dhumaa Yihudootaaf dhiheesse keessatti qajeelfama sana bakka bu’e, akkamitti Gooftaan Daawit, akkasumas ilmi Daawit ta’uu danda’a? jedhuun gara gaafii hiika qabu sanaatti isaan qajeelchuudhaan.

Yohannis boqonnaa tokkaffaa keessatti, jalqabatti Dubbiin Waaqayyo wajjin akka ture, Dubbiinis Waaqayyo akka taʼe, akkasumas Dubbiin wantoota hundumaa akka uume ni ibsama. Kun, dhugumatti, sararoota biroo nuti irratti dubbachaa jirru wajjin ni walsima. Yoo kanaan booddee dubbiiwwan dhumaa Wangeela Yohannis keessa jiran ilaalle immoo, Phexros, Yesus akkamitti akka duʼu isaaf ibsee erga dhagaʼee booda, ergamaa Yohannis irratti maaltu akka taʼu Yesusiin gaafata.

Phexiroos isa argee, Yesusiin, “Yaa Gooftaa, namni kun hoo maal godha?” jedheen. Yesuus immoo, “Ani hamma ani dhufutti inni turuu akka fedhe yoo taʼe, sun sitti maali? Ati na duukaa buʼi” jedheen. Kanaaf jechi kun obboloota gidduutti babalʼatee bartichi sun akka hin duune jedhamuu jalqabe; taʼus Yesuus, “Inni hin duʼu” isa hin jenne; garuu, “Ani hamma ani dhufutti inni turuu akka fedhe yoo taʼe, sun sitti maali?” jedhe. Kun barticha waaʼee wantoota kanaa dhugaa baʼu, wantoota kanas barreesse dha; nutis dhugaan baatiin isaa akka dhugaa taʼe ni beekna. Yesuus wantoota hedduu kan biraas ni raawwate; isaan sun hundinuu tokkoon tokkoon isaanii utuu barreeffamanii, ani akka yaadutti, addunyaan mataan ishee illee kitaabota barreeffaman sana qabachuu hin dandeessu ture. Ameen. Yohannis 21:21–25.

Phexiros, Yohaannis akkamitti akka du’u yookaan illee Yohaannis du’a akka arguu beekuuf barbaade. Deebiin isaa keessatti yeroo lama irra deebi’amee ibsame; yeroo Yesuus dubbatetti, achiis Yohaannis deebi’ee akkana jedhe: “Ani inni [Yohaannis] hamma Ani dhufutti akka turu yoo fedha ta’e, sun sitti maal?” Yohaannis hamma Dhufaatii Lammaffaa Yesuusitti jiraate.

Seenaa yookaan dhagaʼuu kan dandeessu “dhugaa” sana yoo irra deddeebiin seenaa ni jira jettanii amantan qofa; akkasumas seenaa irra deebiʼamee raawwatamu sun dhuma addunyaatti akka raawwatamu yoo amantan qofa. Dhuma addunyaa irratti Yohannis yeroo kitaaba Mulʼata Yohaannis barreesse ture. Kitaabni dhumaa Wangeela Yohaannis keessatti argamu sararoota biroo kan jalqabaafi dhumaa wajjin walii gala; sababiin isaas, Yohannisin seenaa taateewwan gara Dhufaatii Lammaffaatti geessan keessatti dhaabee, innis warra ergaa akeekkachiisa mootummaa dhumaa labsan bakka buʼee, ergaa sana gara waldoota kiristaanaatti erga.

“Bara Kiristiyaanota durii keessa, Kiristoos yeroo lammaffaaf dhufe. Dhufuun Isaa inni jalqabaa Beetlihemitti ture, yeroo inni daa’ima ta’ee dhufetti. Dhufuun Isaa inni lammaffaan immoo Odoola Phaaxmoositti ture, yeroo inni ulfinatti of mul’isee Yohaannis Mul’ataatti, isa yeroo Isa argetti ‘akka du’eetti miilla Isaa irratti kufe.’ Kiristoos garuu ilaalcha sana obsaan danda’uuf isa jabeesse; achiis ergaa inni waldoota Eeshiyaa keessatti argamanitti barreessuuf kenneef; maqaan isaanii keessaa tokkoon tokkoon amala waldaa hunda ibsu.”

“Kiristoz inni ifaaf raajii tajaajilaa Isaa, raajichaatti mul’ise nuuf dha. Mul’ata Isaa keessatti ergaa ergamoota sadanii fi ibsa ergamaa humna guddaadhaan samii irraa bu’ee ulfina isaatiin lafa ibsuu qabuu kennameera. Isa keessatti hammina guyyoota dhumaa keessatti jiraatu irratti akeekkachiisni, akkasumas mallattoo bineensaa irratti akeekkachiisni jiru. Nuyi ergaa kana dubbisuu fi hubachuu qofa utuu hin ta’in, addunyaatti sagalee ifa ta’e, hin shakkamneen labsuu qabna. Wantoota kana Yohaannisitti mul’atan dhiheessuudhaan, namoota dammaqsuu ni dandeenya.” Manuscript Releases, jildii 19, 41.

Dhuma wangeela Yohaannis dhumaa irratti, adeemsi qunnamtii akkuma lakkoofsa sadii jalqabaa Mul’ataatti ta’e, Yohaannisiin seenaa Dhufaatii Lammaffaa keessatti karaa raajii kaa’uudhaan ibsama. Kanaafis, “dhufaatii lammaffaa” isa jalqabaa Yesuus (Phaxmoos) fayyadamuudhaan “dhufaatii lammaffaa” isaa isa dhumaa ibsa. Kun sararoota biroo nuti ilaalaa jirru wajjin guutummaatti wal sima; sababni isaas, Yohaannisiin dhuma addunyaa irratti, Phaxmoos irra, iddoo inni Mul’ata Yesuus Kiristoos itti argatu, bakka bu’a. Egaa waa’ee dhuma macaafa Maatewos maal jechuu dandeenya?

Ergasii kudha tokko gara Galiilaatti, gara tulluu Yesuus isaaniif beellametti ni deeman. Isaanis yommuu isa argan isaaf sagadan; garuu keessaa isaanii tokko tokko ni shakkan. Yesuusis gara isaanii dhufee akkana isaaniin jedhe; Abbummaan hundinuu samii fi lafa irratti anaaf kennameera. Egaa dhaqaatii saba hundumaa barsiisaa, maqaa Abbaa, kan Ilmaa, kan Hafuura Qulqulluu keessa isaanii cuuphaa; waan ani isin ajaje hundumaas akka eeganiif isaan barsiisaa; kunoo, ani hamma dhuma biyya lafaatti yeroo hundumaa isin wajjinan jira. Ameen. Maatewos 28:16–20.

Dandeettii kana keessatti aangoon hundi Yesusitti kennameera; kunis, dhugumatti, aangoo Uumaa Isaa taʼa. Ergasii maqaa Abbaa, Ilmaa, akkasumas Hafuura Qulqulluu isa Seera Uumamaa boqonnaa tokko keessatti bishaan irra sochoʼaa turee fi hafuuroota torban teessoo mootummaa Waaqayyoo dura jiranitti cuuphuuf ajaja kenna. Dandeettiin kun Kiristaanonni namoota sadan tokkummaa samii keessaa jiran akka qaamota addaddaa sadiitti beekuu akka qaban ni agarsiisa. Xumuri Maatewos akkuma warra jaʼan kaanii sararoota irratti dabala.

“Kristos cuuphaatiin mallattoo mootummaa Hafuuraa Isaa keessa ittiin seenan godheera. Namoonni hundinuu warri aangoo Abbaa, Ilmaa, fi Hafuura Qulqulluu jala akka jiranitti beekamuu barbaadan, kana akka ulaagaatti guutuu qabu jechuun ifatti murteesseera. Namni mana amantii keessatti mana argachuu isaa dura, daarii mootummaa Hafuuraa Waaqayyoo ceʼuu isaa dura, chaappa maqaa waaqayyoo, ‘Waaqayyo qajeelummaa keenya’ jedhu fudhachuu qaba. Ermiyaas 23:6.

“Cuuphamaan addunyaatti gadhiisuu baay’ee ulfina qabeessaa dha. Warri maqaa sadii-qabduu jechuunis maqaa Abbaa, Ilmaa, fi Hafuura Qulqulluu keessatti cuuphaman, jalqaba jireenya isaanii Kiristaanaa keessatti tajaajila Seexanaa dhiisuu isaanii ifatti labsu; maatii mootummaa keessaa miseensota, jechuunis ijoollee Mootii samii ta’an. Isaan ajaja, ‘Isaan keessaa ba’aa, adda of godhaas; … waan xuraa’e hin tuqinaa’ jedhu sanaaf ajajamaniiru. Isaaniifis abdii, ‘Ani isin nan simadha; isiniif Abbaa nan ta’a; isin immoo ilmaanii fi intallan koo ni taatu, jedha Gooftaan Hundumaa Danda’u’ jedhu ni raawwatama.” 2 Qorontos 6:17, 18.

“ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନମାନେ ବପ୍ତିସ୍ମାର ଗମ୍ଭୀର ବିଧିକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ରହିବା ପାଇଁ ଯେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରନ୍ତି, ସେ ତାହାକୁ ଲିପିବଦ୍ଧ କରନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସେମାନଙ୍କର ନିଷ୍ଠାର ଶପଥ। ସେମାନେ ପିତା, ପୁତ୍ର ଓ ପବିତ୍ର ଆତ୍ମାଙ୍କ ନାମରେ ବପ୍ତିସ୍ମା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଏପରି ସେମାନେ ସ୍ଵର୍ଗର ଏହି ତିନି ମହାଶକ୍ତି ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନେ ନିଜମାନଙ୍କୁ ଜଗତକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଓ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ରାଜ୍ୟର ବ୍ୟବସ୍ଥାମାନଙ୍କୁ ପାଳନ କରିବାକୁ ଅର୍ପିତ କରନ୍ତି। ଏହି ସମୟରୁ ସେମାନେ ନୂତନ ଜୀବନରେ ଚାଲିବାକୁ ହେବ। ସେମାନେ ଆଉ ମଣିଷମାନଙ୍କର ପରମ୍ପରାକୁ ଅନୁସରଣ କରିବେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ଆଉ ଅସତ୍ୟ ପଦ୍ଧତିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରିବେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ସ୍ଵର୍ଗରାଜ୍ୟର ବିଧିବିଧାନମାନଙ୍କୁ ପାଳନ କରିବେ। ସେମାନେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିମାକୁ ଖୋଜିବେ। ଯଦି ସେମାନେ ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପ୍ରତି ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ରହନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଏମିତି କୃପା ଓ ଶକ୍ତି ଦିଆଯିବ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧର୍ମ ପୂରଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ କରିବ। ‘କିନ୍ତୁ ଯେତେଜଣ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ଯେମାନେ ତାଙ୍କ ନାମରେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସନ୍ତାନ ହେବାର ଅଧିକାର ଦେଲେ।’ Evangelism, 307.”

Yesuus dhuma dubbii Isaa keessatti jalqabaatiin fakkeessa; inni Dubbicha waan taʼeef, innis Alfaa fi Oomeegaa dha.

Sarara kana torba walitti fiduun, adeemsa qunnamtii Waaqayyoo fi nama gidduu jiru baayʼee balʼinaan kan agarsiisu suuraa ifa taʼe ni ijaara; akkasumas dhugaawwan biroo murteessoo fi barbaachisoo taʼan hedduun “sarara” dhugaa-baatota birootiin ibsamanii fi hundeeffamanii jiru. “Sarara” raajii torba, kan Alfaa fi Oomeegaa bakka buʼan. Garuu waaʼee kitaaba Milkiyaas hoo?

Kitaabni Malaakii lallaba cimaa luboota Amanitii Adveentistii keessatti amanamoo hin taane irratti dhihaatedha. Kitaabni kun jalqaba isaa irratti xumura addunyaa keessa Amanitii Adveentistii keessatti garee waaqeffattoota lama adda baasee mul’isa.

Miidhama dubbii Waaqayyoo gara Israaʼelitti karaa Miilkiyaasiin dhufe. “Ani isin jaalladhe,” jedha Waaqayyo. Isin garuu, “Ati nu jaallachuu kee maal keessatti agarsiifte?” jettu. “Eesaw obboleessa Yaaqoob hin turree?” jedha Waaqayyo; taʼus ani Yaaqoobin jaalladhe. Miilkiyaas 1:1, 2.

Milkiyaas akkasumas bara mootummaa addunyaa xumuraatti gareen waaqeffattootaa lamaan, garee luboota lama taʼuu isaanii nu beeksisa.

እምብኣር ሕጂ፡ ኣቱም ካህናት፡ እዚ ትእዛዝ እዚ ንኣኻትኩም እዩ። እንተ ዘይሰማዕኩም፡ እንተውን ንስምዐይ ክብሪ ክትህቡ ኣብ ልብኹም እንተ ዘየንበርኩሞ፡ ይብል እግዚኣብሔር ሠራዊት፡ ርግማን ናባኻትኩም ክሰድድ እየ፡ በረኸታትኩምውን ክረግም እየ፤ እወ፡ ኣቐዲመ ረጊሜዮም ኣለኹ፡ ምኽንያቱ ኣብ ልብኹም ኣየንበርኩምዎን። ሚልክያስ 2፡1, 2።

Jalqabni Macaafa Miilkiyaas ergaa Laa’odiiqiyaa fi Filadelfiyaa luboota gosa lamaatiin fakkeenya raajii agarsiisa. Luboonni “dhaga’aa” jedhanii ajajamanii jiru. Yohaannis luboota dhaga’an bakka bu’a; lubni immoo saba kakuu Waaqayyoo keessaa filataman bakka bu’a. Isaan duraan iyyuu abaaramanii jiru; yoo “dhagahuu” baatan, akkasumas “garaatti hin qabanne” yookaan “hin qabatan ta’e,” ammas ni abaaramu.

Isinis akka dhagaa jiraataa taatanii mana hafuuraa tokkootti ijaaramaa jirtu; lubummaa qulqulluu taatanii aarsaa hafuuraa, isa karaa Yesus Kiristoosiin Waaqa biratti fudhatamaa taʼe dhiʼeessuuf. Kanaafis Caaffata keessatti, “Kunoo, ani Xiyoon keessatti dhagaa golee isa guddaa, filatamaa fi gatii guddaa qabu nan kaaʼa; namni isatti amanu immoo hin qaanofne” jedhamee barreeffameera. Egaa isin warri amantan isa gatii guddaa qabu; warra hin ajajamneef garuu, “Dhagaan ijaartoonni tuffatan sunuma mataa golee taʼeera,” akkasumas, “dhagaa gufuu fi kattaa nama mufachiisu” dha; isaan dubbichatti gufatu, waan hin ajajamneef; kanumaafis ramadaman. Isin garuu sanyii filatamaa, lubummaa mootummaa, saba qulqulluu, ummata addaa dha; kunis akka isin ulfina isa dukkana keessaa baasee gara ifa isaa dinqisiisaa sanaatti isin waame sanaa labsitanif. Isin warri yeroo duraa ummata hin taane, amma garuu ummata Waaqaa taataniirtu; warri araara hin argatin, amma garuu araara argattaniirtu. 1 Phexros 2:5–10.

Luboonni saba Waaqayyoo keessaa filatamanii dha; isaanis “dhagaa golee” hundee mana qulqullummaa keessa jiruuniin qoratamu. Dhagaan golees dhagaa hundee kaan hundi ittiin sirreeffamanii hiriirfaman dha; akkasumas inni dhagaa ulfaatina mana qulqullummaa guutuu baatu dha. Dhagaan golee Miller “yeroo torba” kan Leewwota digdamii jaha keessa jiru ture. Dhagaan golees, yookaan dhagaan ijaartoonni tuffatan, seenaa dhugaa ijaarsa mana qulqullummaa ti; innis barreeffamoota Hafuura Raajii keessatti baay’ee ifatti ibsameera. Dhagaa jalqabaa tuffatame ilaalchisee wanti tokko, inni erga tuffatamee booda cinatti kaaʼamuu isaa ti; yeroo sanaa jalqabee ijaartoonni mana qulqullummaa dhagaa golee hojii isaanii keessatti cinatti kaaʼame irratti yeroo hunda gufachuu isaanii ti. Inni dhagaa gufachiisaa ture.

በሚልክያስ ውስጥ እግዚአብሔር ክፉ ካህናትን፣ ማለትም ደግሞ ሞኞቹ የሎዶቅያ ድንግልናትን፣ እርሱ እንደሚረግማቸው እና አስቀድሞም “እንደረገማቸው” ያሳውቃል። እርሱ የሚረግማቸው የኤልያስን መልእክት “ስለማይሰሙት” እና “በልባቸው ላይ ስለማያኖሩት” ነው። የኤልያስ መልእክት የአባቶችን ልብ ወደ ልጆች እና የልጆችንም ልብ ወደ አባቶች ይመልሳል። ልባቸው መመለሱ የአባቶችና የልጆች የኤልያስ መልእክትን መስማት ነው፤ ይህም የመጀመሪያና የመጨረሻ መርህ ነው። የመጀመሪያና የመጨረሻ መልእክትን መስማት ብቻ በቂ አይደለም፤ በልብ ላይ መኖር አለበት። የኤልያስን መልእክት መቀበል ማለት በልብህ ላይ ማኖር ነው። አንድ ካህን ያንን መርህ መስማት ካልፈለገ፣ ይረገማል።

Isaan of irratti abaarsa ofuma isaanii fide, yeroo bara 1863 keessatti dhugaa hundee isa jalqabaa kan Miiler argate sana diduu jalqabanii, hanga harʼaattiis diddaa sana itti fufuu malee waan biraa homaa hin goone. Garuu, inumaayyuu abaarsi adeemsa keessa babalʼachaa deemu bara 1863 jalqabe iyyuu, (isaan duraanuu abaarsamanii jiru), abaarsi yeroo fuulduraa keessatti ibsame sun, yeroo seera Dilbataa irratti afaan Gooftaa keessaa tufamanii baʼanitti raawwatama. Jalqabni Milkiyaas dhuma ni mulʼisa; dhumni kunis akeekkachiisa dhumaa luboota ogeeyyii fi gowwootaaf kenname bakka buʼa. Ogeeyyii fi gowwoon Milkiyaas keessatti Esaawuu fi Yaaqoobiin bakka buufamanii jiru. Obboleessi guddaan mirga angafummaa, jechuunis ilma angafaa taʼuu irraa kaʼee kakuu bakka buʼa; kunis obboleessa quxisuu wajjin wal bira qabamee mulʼata. Guddaan isa jalqabaa taʼee, quxisuun immoo isa dhumaa taʼa.

በሚልክያስ ውስጥ ኤሳውና ያዕቆብ ሁለቱም ሎዶቅያዊ አድቬንቲስቶች ናቸው፤ ነገር ግን የኋለኛው በመጨረሻ “ድምፅ” የጌታን ሰማ፥ ንስሐም ገባ፥ ስሙም ወደ እስራኤል ተለወጠ። ታላቁው የመጀመሪያው ግን አልሰማም። ያዕቆብ በሌሊት ሲያልም መሰላሉ ላይ መላእክት ሲወጡና ሲወርዱ ባየ ጊዜ፥ ክርስቶስን የሚወክል የጌታን ድምፅ ሰማ። ያዕቆብ በዓለም መጨረሻ ያሉትን ሎዶቅያዊ አድቬንቲስቶች ይወክላል፤ እነርሱም በራእይ ምዕራፍ አንድ የመጀመሪያዎቹን ሦስት ቁጥሮች ልምምድ በሚያገኙ ጊዜ፥ በዮሐንስ እና በያዕቆብ የመሰላሉ ሕልም ውስጥ መላእክት ሲወጡና ሲወርዱ እንደተገለጸው፥ ከሎዶቅያውያን ወደ ፍልድልፍያውያን ይለወጣሉ። ያ ልምምድ ያዕቆብ ወደ እስራኤል፥ ወደ ፍልድልፍያዊው የሚያደርሰውን የመለወጥ ጉዞ መጀመሪያ ያመለክታል። የያዕቆብ የመለወጥ ታሪክ መጨረሻ ደግሞ በፍኒኤል ከክርስቶስ ጋር ሲታገል ነው። ስለዚህ የያዕቆብ የብኩርና ታሪክ የመጨረሻው የማስጠንቀቂያ መልእክት መፈታቱ በሚካሄድበት ጊዜ፥ በራእይ ምዕራፍ አንድ የመጀመሪያዎቹ ሦስት ቁጥሮች ውስጥ ይጀምራል፤ በሰባቱም የመጨረሻ መቅሰፍቶች ዘመን፥ በመከራው ጊዜ ይፈጸማል።

Jechoonni arfan jalqabaa fi dhuma isaanii afran hundinuu, “sarara irratti sararaa,” ergaa Mul’ata Yesuus Kiristoos ni dhugaa ba’u. Gaaffiin isaa immoo luboonni gowwoonni ni dhaga’u moo hin dhaga’an jedhuudha.

ଧନ୍ୟ ସେ, ଯେ ଏହି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପାଠ କରେ; ଏବଂ ସେମାନେ, ଯେମାନେ ଏହାକୁ ଶୁଣନ୍ତି ଓ ତାହାରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ପାଳନ କରନ୍ତି; କାରଣ ସମୟ ସନ୍ନିକଟ। ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ 1:3।

Luboonni ogeeyyii kan Waaqayyoon sodaatan, warri Waaqayyo hafuuraan waldoota kiristaanaatti dubbatu akka dhagaʼanitti, ergaa Eliyaas ni dhagaʼu. Miilaar Eliyaas ture; namoonni tokko tokko ni dhagaʼan, garuu warri kaan immoo didan.

“Kumaan hedduun dhugaa William Miller lallabe hammachuuf geggeeffaman; tajaajiltoonni Waaqayyoo immoo hafuuraa fi humna Eliyaasiin dhaabbatanii ergaa sana labsuuf kaafaman. Akkuma Yohaannis, isa Yesuusin dura qopheesse sana, warri ergaa ulfinaa kana lallaban hundee mukaatti qottoo kaa’uun, namoonni gaabbii isaanii wajjin wal-simu firii akka fidan waamuuf dirqamuun itti dhaga’ame. Dhugaa bahuun isaanii waldoota dammaqsuu fi humnaan tuquu, akkasumas amala isaanii dhugaa ifa gochuu irratti xiyyeeffatee ture. Akkasumas yeroo akeekkachiisni ulfinaan guutame inni dheekkamsa dhufu jalaa baqachuu dubbifame sana dhaga’ame, namoonni baay’een warra waldoota wajjin tokkummaa qaban ergaa fayyinaa sana fudhatan; dugugguruu isaanii ni argan, imimmaan hadhaa’aa gaabbii fi dhiphina guddaa lubbuutiin of gad deebisanii fuula Waaqayyoo duratti of xinneessan. Hafuurri Waaqayyoos yeroo isaan irratti boqote, isaanis iyyicha kana labsuuf gargaartan: ‘Waaqayyoon sodaadhaa, ulfina isaas kennaa; sa’aan firdii Isaa ga’eera.’” Early Writings, 233.

Milaar Eliyaasii fi Yohannis Cuuphaa lamaaninuu fakkeenyaan agarsiifame; sababiin isaas, akkuma Yohannis Cuuphaan dhufaatii Kiristoos isa jalqabaa qopheesse, Milaaris gaafa Onkoloolessa 22, 1844 Kiristoos iddoo Qulqulluu Hunda Caaluu mana qulqullummaa samii keessa jiruitti dhufuuf karaa qopheesse. Milkiyaas hojii Yohannisii fi Milaar kallattiidhaan adda baasee ibsa.

Kunoo, ani ergamaa koo nan erga; innis fuula koo dura karaa qopheessa; Gooftaan isin barbaaddan immoo yeroo hin eegamnetti mana qulqullummaa isaa ni dhufa; jechuunis ergamaa kakuu isa isin itti gammaddan sana; kunoo, inni ni dhufa, jedha Waaqayyo Gooftaan maccaa. Garuu eenyutu guyyaa dhufaatii isaa obsuu danda’a? yommuu inni mul’atutti eenyutu dhaabachuu danda’a? inni ibidda nama baqsuutiif fakkaata, saamuna warra uffata miiccaniitiifis fakkaata; inni akkuma nama meetii baqsuu fi qulqulleessuutti ni taa’a; ilmaan Lewwii ni qulqulleessa, akkuma warqee fi meetii baqsutti isaan ni baqsa; isaanis qajeelummaadhaan Waaqayyoof aarsaa ni dhiheessu. Achi booddee aarsaan Yihudaa fi Yerusaalem Waaqayyo duratti akkuma bara duriitti, akkuma waggoota jalqabaatti, ni tola. Ani immoo firdiif isinitti nan dhihaadha; warra falfaltota irratti, ejjitoota irratti, warra kakuu sobaa kakatan irratti, warra mindaa hojjetaa mindaa isaatiin cunqursan irratti, dubartii abbaan manaa irraa du’e irratti, ijoollee abbaa hin qabne irratti, warra alagaa mirga isaa irraa garagalchan irratti, warra ana hin sodaanne irrattis dhugaa-bahaa ariifataa nan ta’a, jedha Waaqayyo Gooftaan maccaa. Ani Waaqayyo dha, hin geeddaramu; kanaafuu isin ilmaan Yaaqoob hin badne. Miilkiyaas 3:1–6.

Akka eegduu seenaa isaatiitti, hojii Miller hundee mana qulqullummaa ol-kaasuu kan bakka bu’u ture. Hojii isaa jalqabatti ture hojii xumura mana qulqullummaa bakka bu’u tokko fakkeessuu qaba. Hojiin inni isa dhumaa sun eegduu biraa akka malakataan sagalee ifaa fi murtaa’e kennu barbaada. Miller fi ergaan ergamaa isa jalqabaa banuu murtii labsan; eegduun immoo inni Miller fakkeenya ta’e xumura Adventizimii irratti cufamuu murtii ni labsa.

መጽሐፈ ሚልክያስ ውስጥ ጌታ ፍርድን “በመተተኞች፣ በዝሙተኞች፣ በሐሰተኛ መሐላ በሚምሉት፣ የቀጥተኛውን ደመወዝ በሚነፍጉት፣ መበለቲቱንና አባት የሌለውን በሚጨቁኑት፣ እንግዳውንም ከመብቱ በሚያገልሉት፣ እኔንም በማይፈሩት” ላይ እንዲያመጣ ተስፋ ይሰጣል። እዚህ የተለዩት “እግዚአብሔርን ሠራዊት ጌታን” “የማይፈሩ” ናቸው። ዊልያም ሚለር ሰዎችን “እግዚአብሔርን እንዲፈሩ” የሚጠራው የመጀመሪያው መልአክ መልእክተኛ ነው። መሠረቶቹን መናቅ የእግዚአብሔርን ፍርሃት መናቅ ነው።

Waaqayyo Gooftaan maccaa hundumaa akkana jedha: Kunoo, guyyaan sun ni dhufa; akka ibidda daakuutti ni gubata; of tuultonni hundinuu, eeyyee, warri hammina hojjetan hundinuu caccabaa qamadiitti ni ta’u; guyyaan inni dhufu sunis isaan ni fixa, akka isaaniif hidda yookaan damee tokko illee hin hambifneetti, jedha Waaqayyo Gooftaan maccaa hundumaa. Isin garuu warri maqaa koo sodaattan irratti Aduu qajeelummaa fayyina baallee isheetiin qabduun ni baati; isin ni baatu, jabbilee keessaa gad lakkifaman akka jabbileetti ni guddattu. Isin hamoota ni miittan; ani guyyaa waan kana raawwadhu keessatti isaan talbaa miilla keessanii jala daaraa ni ta’u, jedha Waaqayyo Gooftaan maccaa hundumaa. Seera Musee garbicha koo, kan ani Horeebitti Israa’el hundumaaf sirnaalee fi murtiilee wajjin isaaf ajaje yaadadhaa. Kunoo, guyyaa Waaqayyoo guddaa fi sodaachisaa sun utuu hin dhufin dura ani Eeliyaas raajicha isinitti nan erga; innis garaa abbootii gara ijoolleetti, garaa ijoollees gara abbootii isaaniitti ni deebisa; yoo akkas ta’uu baate, ani dhufee lafa abaaradhaan nan rukuta. Miilkiyaas 4:1–6.

  • Jalqabaa Macaafni Qulqulluun itti jalqabu (Uumama) fi xumura Macaafni Qulqulluun itti dhumu (Mul’ata).

  • Jalqabaa Kakuu Moofaa (Uumama) fi dhuma Kakuu Moofaa (Miilkiyaas).

  • Jalqaba Kakuu Haaraa (Maatewos) fi dhuma Kakuu Haaraa (amma illee Mul’ata).

  • Jalqabni Dhugaa Bahumsaa Yohannis (Wangeela Yohannis) fi xumura Dhugaa Bahumsaa Yohannis (ammas Mul’ata).

  • Jalqabaa Miilkiiyaasii fi xumura Miilkiiyaasii.

  • Eegalli Maatewos Wangeelaa fi xumura Maatewos Wangeelaa.

  • Jalqabaa wangeela Yohaannisii fi dhuma wangeela Yohaannisii.

  • Banngaafi afran keessaa jalqabaa fi banngaafi afran keessaa xumura.

Yommuu jalqabbii yookaan xumura raajii yeroo tokkoo ol caqasaman irraa baasnu, walitti qabamee lakkoofsi isaanii sararoota raajii saddeeti ta’a; isaanis walitti fidee irratti kaa’amuu qabu kutaa Mul’ataatti aayatoota sadii jalqabaa. Egaa waa’ee xumura Uumamaa hoo?

Uumama Seera Uumamaa boqonnaan shantama duʼa Yoosefitiin xumurama.

Kanaaf, umurii isaa waggaa dhibbaa fi kudhan guuttee duʼe; isaanis isa mi’eessan, inni immoo biyya Gibxii keessatti saanduqa duʼaa keessa kaaʼame. Uumama 50:26.

Boqonna afurtamii saddeet keessatti duuti Yaaqoob ibsameera. Duuti Yaaqoob boqonnaa afurtamii saddeet keessatti dursuun, aayata xumuraa boqonnaa shantamaa keessatti duuti Yoseef itti aanee dhufuunsaa, boqonnaawwan xumuraa sadii Seera Uumamaa irratti akka xumura kitaaba Seera Uumamaa ta’etti mallattoo Alfaa fi Oomeegaa kaa’a.

Dhukkubni lamaan sun akka mallattoo jalqabaa fi xumura booji’amuu Israa’el biyya Gibxii keessatti argisiisuuf itti fayyadaman. Jalqabatti, reeffi Yaaqoob abbootii isaa wajjin akka awwaalamuuf deebifamee geeffame; yeroo Museen Gibxii keessaa ba’ettis, inni reeffa Yoseef bakka awwaalaa abbootii isaa keessatti akka awwaalamuuf fide.

Musiin lafee Yoseef ofii isaa wajjin fuudhe; inni, “Waaqayyo dhuguma isin ni yaadata; isinis lafee koo as keessaa ofii keessan wajjin ol baaftu” jedhee ijoollee Israa’el cimsee kakachiisee ture. Ba’uu 13:19.

Xumuri Uumamaa boqonnaawwan sadii dhumaa dha. Boqonnaa afurtamii saddeeti keessatti Yaaqoob (Israa’el) ilmaan isaa kudha lamaan irratti eebba dubbata; eebbawwan sunis akka raajiiwwan murtii qorannoo guyyoota dhumaa keessatti waan gosa kudha lama sana irratti ta’u ifatti ibsamu.

Yaaqoob ilmaan isaa waamee, “Walitti qabamaa, waan bara dhumaa keessatti isin irra gaʼu isinitti himuuf. Walitti qabamaa, ilmaan Yaaqoob, dhagaʼaa; Israaʼel abbaa keessanitti qalbeeffadha” jedhe. Uumama 49:1, 2.

Guyyoota “dhuma baraa” keessaatti Gooftaan ilmaan isaa kudha lama walitti qabuuf waadaa galeera; isaanis kitaaba Mul’ataa keessatti dhibba tokkoo fi afurtamii afur kuma jechuun bakka bu’anii mul’atu. Isaan kun warra Yohaannis kitaaba Mul’ataa keessatti ibsu dha. Isaan waamicha Yaaqoob irraa, jechuunis waamicha seenaa jalqabaa isaanii keessaa, isa akka isaanitti “dhaga’anii,” isaafis “gurra kennan” itti himamanin walitti qabamu. Dhuma baraatti, warri ilmaan Yaaqoobiin fakkeeffaman ergaa tokko “dhaga’u,” akkasumas “gurra kennu,” yookaan akka Yohaannis jedhuutti wantoota achi keessatti barreeffaman sana “eegu.” Kun waamicha abbaa irraa gara ijoolleetti ta’e dha; innis ergaa Eliyaas ti. Warri waamaman “ilma[‘oota] Yaaqoob” jedhamuun waamamu; akkasumas abbaa isaanii Israa’elitti “gurra kennu” qabu.

Eesawuunii fi Yaaqoob inni Miilkiyaas keessatti ibsaman, durboota ogganaa fi gowwoota bakka bu’u. Waamichi kun abbaa isaanii Yaaqoobii fi abbaa isaanii Israa’el irraa dhufa; kunis yeroo waamichi isa dhumaa kennamu namni hundi Adventistii Laa’odiiqeyaa ta’uu, filannoonis harka isaanii keessatti akka kaa’amu—ilma Yaaqoob gowwoomsaa ta’uu yookaan Israa’el mo’ataa ta’uu—ni mul’isa. Wanti isaan filannoo godhachuu dandeessisu humna uumamaa ergaa sana keessa jiru dha. Ergaan sun yoo dubbifame, yoo dhaga’ame, yoo eegames, humna uumamaa isuma wantoonni hundinuu ittiin gara jiraattummaatti dhufan sanaan, isaan gara ilma Israa’elitti ni geeddaramu. Dhaga’uu diduun garuu muuxannoo Yaaqoob, gowwoomsaa, qabatanii turuu dha.

Yaaqobiin waamichi walitti qabamuu, kan akkasumas waamicha walitti qabamuu ergaa Mul’ata keessatti hiikamee jiru ta’e, mallattoo barbaachisaa hubatamuudha. “Yeroo torba” jechuun Leewwota diigamaa digdamii jaha keessatti barsiisuun, akka walitti qabamuun hin jirre, yoo dursanii bittinneessuun hin jiraatin agarsiisa. Kuma dhibba tokko fi afurtamii afur warri waamicha sana dura bittinnaa’anii turanidha. Dhugaan kun irra deddeebi’amee Macaafa Qulqulluu keessatti ibsama.

Dubbii Waaqayyoo dhaga’aa, yaa saboota, oddeeffadhaa illee bishaanota fagoo keessatti, akkanas jedhaa: Inni Israa’el facaasu, isa walitti ni qaba; akkuma tikseen bushaayee isaa eegu, isa ni eega. Ermiyaas 31:10.

Kakuu isa namoota dhibba afurtamii afur kuma waliin haaromfamu keessatti, Waaqayyo seera isaa garaa keenya irratti akka barreessu abdii ni dabalata. Garuu warri gochi uumamaa kun Gooftaadhaan isaaniif raawwatamu, kana dura bittinnaa’anii turan.

Akkasumas dubbiin Waaqayyoo gara koo dhufe, akkana jedhe; Yaa ilma namaa, obboloonni kee, jechuunis obboloonni kee, namoonni fira kee, manni Israa’el hundinuu guutummaatti, warra jiraattonni Yerusaalem, “Waaqayyoo irraa fagaadhaa; lafti kun qabeenyaaf nuuf kennameera” jedhaniifidha. Kanaaf akkana jedhi, Gooftaan Waaqayyo akkana jedha; Ani isaanii ormoota gidduutti fagoo buusee isaanii darbe illee, biyyoota gidduuttis isaan bittinneesse illee, taʼus biyyoota isaan itti dhufan keessatti iddoo qulqullummaa xinnoo tokko isaanii nan taʼa. Kanaaf akkana jedhi, Gooftaan Waaqayyo akkana jedha; Ani saba keessaa isin walitti nan qaba, biyyoota isin itti bittinnaaʼitan keessaa isin nan walitti qindaʼeessa, lafa Israa’elinis isiniif nan kenna. Isaanis achi ni dhufu; wantoota jibbisiisoo ishee hundumaa fi ciigoo ishee hundumaa achii ni balleessu. Ani garaa tokko isaaniif nan kenna, hafuura haaraas keessa keessan nan kaaʼa; garaa dhagaa foon isaanii keessaa nan baasa, garaa fooniis isaaniif nan kenna. Hisqiʼel 11:14–19.

“መበታተን” ጋር በተያያዘ ስለ አንድ መቶ አርባ አራት ሺህ መሰብሰብ የሚባል ነገር የበለጠ ሊነገር አለ፤ ነገር ግን አስቀድመን በምንመለከታቸው በእነዚህ ዘጠኝ ማጣቀሻዎች ውስጥ ያለውን የአልፋና ዖሜጋ ፊርማ ግምት በአንድ ላይ ማሰባሰብ ያስፈልገናል።

Jalqaboota lamaan seera Uumamaa boqonnaawwan sadan dhumaa keessatti bakka buʼaniiru. Jalqaboota finciltootaa fi jalqaboota warra ogeeyyii. Jalqaboonni lamaanis sagalee, “Kun karaa dha; isa keessa deemaa” jedhu dhagaʼu; garuu jalqaboonni keessaa tokkoon sagalee malakataa dhaggeeffachuu didee daandiiwwan durii keessa deemuu hin feene. Jalqaboonni finciltootaa Uumamaa afurtamii saddeet irraa hamma shantamaatti keessatti gosa kudha sadaffaaatiin bakka buʼaniiru.

በጥንታዊት እስራኤል መጀመሪያ አሥራ ሦስት ነገዶች እንደነበሩ፣ በዘመናዊት እስራኤልም መጀመሪያ አሥራ ሦስት ደቀ መዛሙርት ነበሩ። ከሌሎቹ አሥራ ሁለት ደቀ መዛሙርት ተለይቶ የሚታየው ያ አንዱ ደቀ መዝሙር፣ (ኤፍሬም ከሌሎቹ ነገዶች እንደተለየ ሁሉ) ሁለቱም የዓመፅ ምልክቶች ናቸው። ሲስተር ዋይት ይሁዳን በቀጥታ ሞኝ ድንግል ትለዋለች።

“Qamadii fi qamadii boodas qamadii gidduutti aramaan ni jiraata; durboonni gowwoon durboota ogeeyyii wajjin, warri ibsaa isaanii wajjin qodaa isaanii keessatti zayitii hin qabne ni jiraatu. Waldaa Kiristoos lafa irratti hundeesse keessatti Yihudaan sassataan ture; akkasumas seenaa ishee keessatti sadarkaa hundumaatti waldaa keessatti Yihudaawwan ni jiraatu.” Signs of the Times, October 23, 1879.

ይሁዳ እስቃርዮጥ አንድ ሰነፍ ድንግል ነበር፤ እርሱም እንክርዳድ ነበር፤ ሰነፍ ድንግል ከሆነም እንዲሁ ሎዶቅያዊ ደግሞ ነበር።

“Haalli Waldaa durboota gowwootaa tiin bakka bu’ame, akkasumas haala Laa’odiiqeeyaa jedhamee ni ibsama.” Review and Herald, August 19, 1890.

ଯୋଷେଫଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଉତ୍ପତ୍ତି ପୁସ୍ତକର ଅଠଚାଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଯାକୋବଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେହି ସମୟରୁ ସେମାନଙ୍କୁ “ଅର୍ଦ୍ଧ-ଗୋଷ୍ଠୀ” ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ। ଅର୍ଦ୍ଧ-ଗୋଷ୍ଠୀ ହେଉନ୍ତୁ କି ନ ହେଉନ୍ତୁ, ସେମାନେ ତଥାପି ଗୋଷ୍ଠୀ ହିଁ ଥିଲେ। ଯିହୂଦା ଇସ୍କରିଓତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଧାରିତ ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ଥାନଟି ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ମତ୍ଥୀୟଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ଯିହୂଦା ଜଣେ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ, ଏବଂ ଏହି ଅର୍ଥରେ—ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲର ଶେଷକାଳରେ ତେର ଜଣ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ, ଯେପରିକି ତାହାର ଆରମ୍ଭକାଳରେ ତେରୋଟି ଗୋଷ୍ଠୀ ଥିଲା।

Ilmi Yooseef Efreemiin (gosoota kudha sadaffaa) yeroo gostiwwan kurnan kaabaa Yerobi’aamin deggaruudhaan walitti qabamanii mootummaa gostiwwan kurnan kaabaa fi gosoota lama kibbaatti qoodanitti, mallattoo fincilaa ta’e. Maaliif ani Minaasee obboleessa isaa irra, Efreem ilma Yooseef akka mallattoo fincilaa ta’etti adda baasa? Fincilli Efreemiin walqabatu boqonnaa afurtamii saddeettaffaatti, Yaaqoob ilmaan isaa kudha lamaan eebbisuun dura jalqaba. Boqonnaa afurtamii saddeettaffaatti Yaaqoob dura ilmaan Yooseef lamaan eebbisa. Minaaseen mootummaa keessaa angafa ta’uu isaatiin, eebbi jalqabaa ilmaan isaa irratti bu’uu qabu Minaasee irratti akka ta’u Yooseef ni eegata; Yooseefis Yaaqoob Efreemiin filachuu isaatti ni fincila.

Ephraim akka saba filatamoo Waaqayyoo bakka buʼaatti jalqabni isaa dhugaa baʼumsaa fincilaa qaba; dhumni Efraayimis bittinnaa “yeroo torbaa” keessaa Seera Lewwootaa digdamii jaha keessatti ibsamee, bara dhaloota Kiristoos dura 723 irraa jalqabee hamma 1798tti ga’a. Bara dhaloota Kiristoos dura 723 keessatti gosoonni kudhan kaabaa, mootummaa Efraayim, (kan Israa’el jedhamuunis beekamu) akka mootummaa raajii Macaafa Qulqulluu tokkootti madaa du’aa argatan. Madaan du’aa sun raajii yeroo tokko jalqabe; inniis humni papaasii fi mootummaa isaa bara 1798 keessatti madaa du’aa argachuun xumurame. Madaan du’aa humna papaasii bara 1798 keessatti argame kufaatii xumuraa Baabilon fakkeenyaan agarsiisa; yeroo sana mootichi kaabaa akka Daani’el boqonnaa kudha tokko lakkoofsa afurtamii shan keessatti ibsametti, “dhuma isaa ni ga’a; gargaaraanis isaaf hin jiraatu.” Fincilli fi kufaatiin Baabilon guyyoota dhumaa keessatti, fincila fi kufaatii humna papaasii bara 1798 keessatti ta’een fakkeenyaan mul’ifame; inni immoo fincila fi kufaatii mootummaa Efraayim (Israa’el) bara dhaloota Kiristoos dura 723 keessatti ta’een fakkeenyaan mul’ifame; inni immoo akkuma dhuma Uumamaa keessatti ibsametti, fincila Yoseef kaka’umsa raajii abbaa isaatiin mormee ta’een fakkeenyaan mul’ifame.

ኤፍሬም ምልክት የሆነበት ዓመፅ በአባቱ ዮሴፍ በአባቱ በያዕቆብ ላይ ከነሣው ዓመፅ ጀምሮ ነበር። ይህም በመጨረሻ ወደ አሥሩ ሰሜናዊ ነገዶች ዓመፅ ይደርሳል፤ ይህም በዘሌዋውያን ሃያ ስድስት ውስጥ “ሰባት ጊዜ” ተብሎ “የተወከለውን መበተን” ያመጣል። ሰሜናዊው መንግሥት የተበተነበት ዘመን በሁለት ዘመናት ይከፈላል። አንደኛው በ538 ዓ.ም. ይጠናቀቃል፤ ሁለተኛውም ዘመን በ1798 ዓ.ም. ይጠናቀቃል፤ እነዚህም ሁሉ በራእይ መጽሐፍ ውስጥ የምሕረት በር ከመዘጋቱ ጥቂት በፊት የሚፈታውን መልእክት ይጠቁማሉ። ያ መልእክት የባቢሎንን የመጨረሻ ውድቀት ይለያል። በኤፍሬም ትንቢታዊ ታሪክ እያንዳንዱ የመንገድ ምልክት ላይ ዓመፅ ተመልክቶ ይታያል። እንዲሁም የአሥራ ሦስተኛው ደቀ መዝሙር የይሁዳ አስቆሮታዊ ዓመፅ ደግሞ ተመልክቶ ይታያል። እነዚህ ቁጥር አሥራ ሦስት የዓመፅ ምልክት መሆኑን ከሚለዩ ምስክሮች ሁለቱ ናቸው። ነገር ግን ከሚለር ያገኘው የመጀመሪያው እውነት እና ከአድቬንቲዝም የተጣለው የመጀመሪያው እውነት ላይ ተመሥርተው በተገነቡት የአድቬንቲዝም መሠረቶች ላይ ሰው ካልቆመ ከእነዚህ ቅዱሳን እውነቶች አንዳቸውም ሊታወቁ አይችሉም።

Xumuriin Seera Uumamaa sararoota biroo hunda, isa nuti ilaalaa turre sanaan walii gala. Walumaagalatti:

Jalqabarratti abbaa, ilmaa fi hafuura qulqulluu kan taʼe sadan samiiwwanii fi lafa uumamuu Ilmaan, inniis Dubbicha taʼe sanaan raawwatame ni dhugaa baʼan. Dubbichi karaa qunnamtii Abbaarraa gara ilmaan namaatti taʼe; akkasumas ilmaan namaa gara Abbaatti qunnamuu kan dandaʼan karaa tokkichaas Dubbicha qofa dha. Ergaan Abbaa Ilmaan ergamaa Gabriʼeeliif kenne; inniis Luusiferiin (baataa ifaa) jedhamuun beekamu sana, erga inni mootummaa samii keessatti fincilee booda bakka buʼe. Gabriʼeel ifa yookaan ergaa sana ni fudhata; achiis raajichaaf dabarsee kenna; raajiin sun uumama qulqulluu ergaa Abbaarraa maatii uumamaa kufe sanaaf dabarsuuf ramadame dha. Ergaan raajichaaf kenname ni barreeffama; achiis gara ilmaan namaatti ni dabarfama. Tarkaanfii hundumaa keessatti adeemsa qunnamtii kana keessatti ergaan sun qulqulluu dha; kanaafis raajonni, warri namoota kufan taʼan, qulqulloota taʼuu qabu. Yeroo ergaan qulqulluun kun harka ilmaan namaa kufanii keessatti darbamu sanatti, ilmaan namaa ergaa qulqulluu harka hin qulqulloofneen qabachuu dandaʼu. Kanaafuu, ifni ergaa qulqulluu sanaa ifaa fi dukkana lamaan isaanii iyyuu ni uuma. Yeroo ergaan sun warra maatii nama kufee keessaa jiranitti fudhatamutti, inni humna uumaa wantoota hundumaa uume sana, isa eenyummaa sana qajeelchu of keessaa qaba. Jalqabni adeemsa qunnamtii dhuma adeemsa qunnamtii ni agarsiisa. Kanaafuu, yoo ergaan sun dhagaʼame, dubbifame, eegames, ergaan sun ilmaan namaa kufan bifa Ilmaatti deebisee ni uuma.

Eebbifamoon inni dubbisa, warri dubbii raajii kanaa dhagaʼanii wantoota keessatti barreeffaman eeganis; yeroo sun dhiʼoo dha. Mulʼata 1:3.

যোহনে তদন্তমূলক বিচারৰ “শেষ দিনসমূহ”ত পতিত মানৱজাতিক চিত্ৰিত কৰিছে, যিসকলে নিজৰ পিছফালৰ পৰা এটা স্বৰ শুনি, অতীতলৈ লৈ যোৱা বাৰ্তাটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ ঘূৰি চায়। যিসকলে বাৰ্তাটো গ্ৰহণ কৰি তাক নিজৰ জীৱনৰ এটা অংশ নহয়, কিন্তু একান্তভাৱে নিজৰ জীৱন হিচাপে গ্ৰহণ কৰে, তেওঁলোক তাতেই আৰু সেইক্ষণতেই ধাৰ্মিক গণ্য হয়। ধাৰ্মিক গণ্য হোৱাটো পবিত্ৰ কৰা হোৱাই। যিসকলে পিতৃৰ পৰা পঠিওৱা বাৰ্তাটো পঢ়ে আৰু শুনে, বাৰ্তাটো গ্ৰহণ কৰে আৰু পবিত্ৰ কৰা হয়, সেয়া বাৰ্তাটোৰ অন্তৰ্গত সৃষ্টিশীল শক্তিৰ দ্বাৰাহে হয়। যেতিয়া মানুহে অব্ৰাহামে যেনেকৈ বিশ্বাস কৰিছিল, তেনেকৈ বিশ্বাস কৰে, তেতিয়াই সেই সৃষ্টিশীল শক্তিয়ে মানুহক ধাৰ্মিক গণ্য কৰাৰ কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। বাৰ্তাই তেওঁলোকক পিছফালৰ স্বৰলৈ ঘূৰি তাক শুনিবলৈ উপদেশ দিয়ে, যিয়ে পুৰণি পথসমূহলৈ লৈ যায়, আৰু সেইবোৰেই হৈছে ভিত্তিমূলক সত্যসমূহ। বাৰ্তাই তেওঁলোকক সকলো সত্যত পথপ্ৰদৰ্শন কৰে, আৰু যেতিয়া তেওঁলোকে সেই পুৰণি পথসমূহত চলে, তেতিয়া তেওঁলোকে ধাৰ্মিক গণ্য হোৱা লোকসকলৰ পথতেই চলি থাকে।

Garuu daandiin qajeelotaa akka ifa ibsuu ti; inni hamma guyyaa guutuutti caalaatti ifaa deema. Karaan hamootaa garuu akka dukkanaa ti; isaan waan itti gufatan hin beekan. Yaa ilma koo, dubbii koo qalbeeffadhu; jecha koo dhagaʼuuf gurra kee qabi. Isaan ija kee irraa hin fagaatin; gidduu garaa keetii keessatti eegii. Isaan warra isaan argataniif jireenya, foon isaanii hundumaatiifis fayyina. Garaa kee guutuu dammaqinaan eegi; keessaa isaa keessaa maddi jireenyaa ni baʼaatii. Afaan jalʼaa of irraa fageessi, hidhii jalʼaas si irraa fageessi. Iji kee kallattii sirrii haa ilaalu, baalleen ija keetiis fuula kee duratti sirriitti haa ilaalu. Daandii miilla keetii qori, karaan kee hundinuus haa jabaatu. Mirgatti yookaan bitaatti hin gorin; miilla kee hamaa irraa deebisi. Fakkeenya 4:18–27.

Ergamtoonni ergaa dabarfameen qajeelfaman karaa ifa yeroo yerootti dabalaa deemu bakka bu’u irra deemu; garuu ifni sun mataan isaa karaa hamootaaf immoo akka garmalee dukkanaa’u godha. Ifni dukkana irraa adda baasa. Humni uumamaa jalqabatti ifni akka ta’u ajaje, dhuma irrattis namummaa irratti bu’aa isuma ifni jalqabatti fide sanauma fida. Gareen sagalee duuba jiru dhaga’uuf didu, kanaafis karaa dukkanaa’e irra deemu filatu, Dubbii isaa irratti “ni gufatu”; isaan dhagaa hundee, dhagaa moofaa qoramee mirkanaa’e irratti gufatu. Sagaleen sun Alfaa fi Oomeegaa dha; yeroo qajeelfamoon jechoota sana dhaga’anii garaa isaanii jechoota sanaaf deebisan, jechoota sana garaa isaanii gidduutti ni eegu; sababiin isaas Alfaa fi Oomeegaan garaa isaanii gara abbootiitti, (darbee) ni deebisa; garaan abbootiis gara dhumaatti akeeka.

Warri qajeelotaa qajeelummaa dha; ati isa hundumaa caalaa qajeelaa taate, karaa qajeelotaa ni madaalta. Eeyyee, yaa Waaqayyo, karaa murtii kee keessatti si eegganneerra; hawwiin lubbuu keenya maqaa keetii fi yaadannoo keetiif ta’eera. Lubbuu kootiin halkan keessa si hawweera; eeyyee, hafuura koo isa na keessa jiruun ganamaan si barbaada: yeroo murtiin kee lafa irratti jiru, warri addunyaa keessa jiraatan qajeelummaa ni baratu. Isaayyaas 26:7–9.

Waaqayyo warra karaa qajeelotaa irra deeman ni madaala, yookaan ni murteessa; kana immoo “bara dhumaatti” raawwata, yeroo murtiin Isaa biyya keessa jiru. Qajeelonni warra yeroo turtii fakkeenya durboota kudhan keessatti ibsame sana guutummaatti eeganii Gooftaa isaanii eeganidha. Hawwiin warra karaa beekumsa dabalaa deemanis maqaa Waaqayyoo, jechuun amala Isaa, caalaatti hubachuu isaati. Warri Gooftaa isaanii eegan immoo warra ergaa akeekkachiisa dhumaa labsanidha; isaaniin warra Iyya Halkan Walakkaa labsan, kan sunis ergaa keessaa isa jalqabaa Mul’ata boqonnaa kudha saddeet keessaa ta’ee, isa lammaffaa, ergaa alaa, itti aanu ta’uun beekama.

Kana booddee waan kanaa ergamaa kan biraa, aangoo guddaa qabu, samii irraa yeroo bu’u nan arge; ulfinni isaa immoo lafa ibse. Innis sagalee jabaa guddaadhaan akkana jedhee iyye: “Baabilon guddittiin kufteerti, kufteerti; iddoo jireenyaa hafuurota hamoof, mana hidhannoo hafuura xuraa’aa hundumaaf, akkasumas qooqa simbirroo xuraa’aa fi jibbisiisaa hundumaaf taateerti. Sababni isaas saboonni hundinuu daadhii dheekkamsa ejja ishee keessaa dhuganiiru; mootonni lafaa ishee wajjin ejja raawwataniiru; daldaltoonni lafaas baay’ina qananii ishee irraa sooressa ta’aniiru.” Ani immoo sagalee biraa samii keessaa akkana jedhu nan dhaga’e: “Yaa saba koo, cubbuu ishee keessatti hirmaattota akka hin taaneef, dha’icha ishee keessaas akka hin arganneef, ishee keessaa ba’aa.” Mul’ata Yohaannis 18:1–4.

Yeroo ergamaan Mul’ata kudha saddeet Fulbaana 11, 2001tti gad bu’e, waldaan Adventistii Guyyaa Torbaffaa waamicha isaa isa dhumaa gara daandiiwwan duriitti deebi’uuf dhiyaate ni didde. Sana boodas Ameerikaa keessatti gaanfa Pirootestaantizimii dhugaa ta’uun ishee ni dhaabate. Yeroo sanatti, warra ergaa sagalee jabaa sana fudhatanii nyaatanif, akkuma Yohaannis yeroo ergamaan Mul’ata kudhan jalqaba Adventizimii irratti Hagayya 11, 1840tti gad bu’etti isa fakkeessetti, adeemsi qormaataa tokko ni jalqabame. Sabni hafuuraa sun, yeroo ergaan ergamaa jalqabaa didametti uffata aangoo Pirootestaantizimii dhugaa fudhate, sana booda jalqaba Adventizimii keessatti tarkaanfiiwwan Pirootestaantizimii gantuu ni hordofe.

Mul’ata dhugaa pirooteestaantii sana yeroo sanatti warra ergaa kitaaba xinnoo harka ergamaa Mul’ata boqonnaa kudhan keessa ture sana fudhatanitti kenname. Adeemsi qorumsaa jalqaba Adveentizimii keessatti bara 1840 irraa kaasee hanga 1844tti ture, adeemsa qorumsaa dhuma Adveentizimii keessatti Fulbaana 11, 2001 irraa eegalee hanga seera Dilbataa Ameerikaa keessatti ba’utti ta’u agarsiisa. Seenaa jalqabaa bara 1840 hanga 1844tti ture sana keessatti, akkasumas adeemsa qorumsaa Fulbaana 11, 2001 irraa jalqabame keessatti, qaamni amantootaa duraan uffata aangoo Pirooteestaantizimii qabatanii turan irraa gara qaama amantootaa haaraa uffata aangoo pirooteestaantii dhugaa fudhatanitti ce’umsi sirna baraa ni mallatteeffama.

Karaa warra qajeelfamaniitiif karaa ilaalchisee caalaa barbaachisaa kan taʼe, seenaa sana keessatti abdii kutannaa yeroo turtii jalqabu mallatteessu tokko jiraachuu isaati. Warri amanamoon yeroo sana keessatti Gooftaa isaanii eegu; yeroon sunis hiikkaan ergaa Iyyata Halkan Giddugaleessaa irraa diigamuudhaan xumurama. Adeemsi qormaataa sun jalqaba Adventizimii keessatti, yeroo ergaan Iyyata Halkan Giddugaleessaa Onkololeessa 22, 1844tti xumurametti dhume. Adeemsi qormaataa dhuma irratti immoo warra Yohannisiin bakka buʼaman irratti seera Dilbataa Ameerikaa keessatti xumurama. Ergaan Iyyata Halkan Giddugaleessaa yeroo dhumaa, akkuma jalqabaatti, ni xumurama; jalqaba Adventizimii keessattis ergaan Iyyata Halkan Giddugaleessaa adeemsi qormaataa hin cufamin dura hiikkaan isaa irraa diigame ture. Ergaan Iyyata Halkan Giddugaleessaa isa jalqabaa amma yeroo dhumaa irratti hiikkaan isaa irraa diigamaa jira.

Warri qajeeluun isaanii mirkanaaʼe dubartoonni qulqulluun ogeeyyiin yeroo dubartoonni hamoonni gowwoonni kakuu duʼaa keessatti seenanitti, Waaqayyo wajjin kakuu keessatti seenu.

Inni akkas jedhe, Kun boqonnaan ittiin warri dadhaban boqochiifaman kana; kunis haaromsaadha; taʼus isaan dhagaʼuu hin barbaanne. Garuu dubbiin Waaqayyoo isaanii irratti ajaja irratti ajaja, ajaja irratti ajaja; sarara irratti sarara, sarara irratti sarara; as xinnoo, achis xinnoo taʼe; akka isaanii deeman, dugda duubatti kufan, caban, kiyyoo keessatti qabaman, fi toʼatamanif. Kanaaf, isin namoota qoosituu, warra saba kana isa Yerusaalem keessa jiru bulchitan, dubbii Waaqayyoo dhagaʼaa. Sababiin isaas, isin, Nuyi duʼa wajjin kakuu gooneerra; Siʼool wajjinis walii galleerra; yeroo adabbiin lolaan guute darbu, nu hin tuqu; soba iddoo maganfa keenya gooneerraatii, soba jalattis of dhokfanneerra, jettaniittu; kanaafuu, Gooftaan Waaqayyo akkana jedha, Kunoo, ani Xiyoon keessatti hundeeffamaaf dhagaa nan kaaʼa, dhagaa qorame, dhagaa golee qaalii, hundeeffama amansiisaa; namni amanu hin ariifatu. Isaayaas 28:12–16.

Warri qajeelaman ergaa qulqulluu Iyyiisa Halkan Gidduu gara waldaa geessu; itti aansuunis yeroo isaan ilmaan namootaa Baabilon keessaa waaman, ergaa sagalee lammaffaa labsu.

“Kanaaf hojii isa dhumaa keessatti addunyaa akeekkachiisuuf, waamichi adda addaa lama waldoota amantii irratti ni taasifama. Ergaan ergamaa lammaffaa, ‘Baabilon kufteerti, kufteerti, magaalaa guddittii sun; isheen saboota hundumaa daadhii dheekkamsa sagaagalummaa ishee irraa akka dhugan gooteerti’ jedha. Achiis iyyi guddaa ergaa ergamaa sadaffaa keessatti sagaleen mootummaa irraa dhaga’ama, akkana jedhuun, ‘Yaa saba koo, isin cubbuu ishee keessatti hirmaattota akka hin taaneef, dha’icha ishee irraas akka hin qoodamneef, keessaa ishee keessaa ba’aa. Cubbuuwwan ishee gara samii ga’aniiru; Waaqayyos hammina ishee yaadateera.’” Review and Herald, December 6, 1892.

ባቢሎን ውስጥ ካሉ ወጥተው በጻድቃን መንገድ ከሚሄዱት ጋር የሚተባበሩ ሰዎች፣ በሰማያዊው ሦስትነት ስም የተመሰለውን የጥምቀት ውኃ በኩል ወደ መንጋው ይቀበላሉ። የጸደቁት፣ አሁን በጳጥሞስ ላይ ለዮሐንስ የተሰጠውን መልእክት የሚሰሙት ቢሆኑም፣ ወይም ከዚያ በኋላ ከባቢሎን የሚጠሩ ቢሆኑም፣ ሁሉም መንፈስ ቅዱስን በመቀበል ይጸድቃሉ። ያ የመንፈስ ቅዱስ አምላካዊነትና የሰው ልጅ ሰብአዊነት ጥምረት፣ ክርስቶስ የሰውን ባሕርይ በራሱ ላይ በወሰደ ጊዜ እንደ ምሳሌ እንደተቀረበው ተፈጸመ። አንድ መቶ አርባ አራት ሺህ በሁለት ምስክሮች፣ በያዕቆብ አሥራ ሁለት ልጆችና በአሥራ ሁለቱ ደቀ መዛሙርት ተመስለው ተወክለው ነበር። ክፉዎች ግን በአሥራ ሦስተኛው ነገድና በአሥራ ሦስተኛው ደቀ መዝሙር ይወከላሉ። በሁለቱም ምሳሌዎች ያሉት “አሥራ ሦስቶች” ለእግዚአብሔር ካህናት እንዲሆኑ ተጠርተው ነበር፤ ነገር ግን ያን ጥሪ የሚከልክሉ በዔሳው ይወከላሉ፣ ታናሽ ወንድሙ ያዕቆብ ግን ጥሪውን የሚቀበሉትን ይወክላል። ዔሳውና ያዕቆብ ሁለቱም በዓለም መጨረሻ ያሉ የሎዶቅያ ሰባተኛ ቀን አድቬንቲስቶችን ይወክላሉ። አንዱ ክፍል በነቢዩ ጽሑፎች የተላለፈውን ቅዱስ መልእክት ተቀብሎ ወደ እስራኤል ይለወጣል፣ ዔሳው ግን ስሙን እንዳለ ይጠብቃል።

Dhugumaaf, sararoota saglan kana keessatti waa hedduutu jira; kun garuu Seensaafi Dhumarratti Dubbii Waaqayyoo keessatti argaman jalqabbii fi xumuroota gabaabumatti walitti qabee ibsame qofa ture.

Seenaan seenaa sagal, kan seenaa raajii uumama irraa kaasee hanga Dhufaatii Lammaffaatti bakka bu’an. Sararoonni raajii kunneen hundi—kan jalqabaa fi dhuma isaanii ibsan—kallattiidhaan lakkoobsa sadii jalqabaa Mul’ata boqonnaa tokkoo wajjin walqabatu. Lakkoobsonni sadan sun Mul’anni Yesuus Kiristoos, kan yeroo araarri cufamu dura hiikamee mul’atu, mul’ata humna uumaa Waaqayyoo ta’uu ibsu. Humni biraa kami dhugaa baatota adda addaa irraa dhugaa ba’umsa walitti hidhamee akkas walxaxaa ta’e kana ijaaruu danda’a, warri dhugaa baattonni sunis yeroo Musee irraa jalqabee hanga yeroo Yohannis Mul’ataa ga’utti dhugaa ba’an?

Bakka miila baas; lafti kun lafa qulqulluu dha.