ଦାନିଏଲ ପୁସ୍ତକର ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଦର୍ଶନ ବାଇବେଲୀୟ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ସମସ୍ତ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ପ୍ରମୁଖ ସନ୍ଦର୍ଭବିନ୍ଦୁ ଅଟେ, ଏବଂ ଏହି ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଦର୍ଶନ ରୋମର ପ୍ରତୀକ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।
ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ଦକ୍ଷିଣର ରାଜାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅନେକେ ଉଠିଦାଉଥିବେ; ତୋର ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଲୁଟେରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶନକୁ ସ୍ଥିର କରିବା ପାଇଁ ନିଜମାନଙ୍କୁ ଉନ୍ନତ କରିବେ; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ପତିତ ହେବେ। ଦାନିୟେଲ 11:14।
ଜୋନ୍ସ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ପଦକୁ ନିମ୍ନପ୍ରକାର ସମ୍ବୋଧନ କରିଛନ୍ତି:
“ଯେତେବେଳେ ଆମୋରୀୟମାନେ ନିଜମାନଙ୍କର ଅଧର୍ମର ପରିମାଣ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଦେବଙ୍କର ଜନ, ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଦିଆଗଲା। ଯେତେବେଳେ ଇସ୍ରାଏଲ, ଅନ୍ୟଜାତିମାନଙ୍କର ପଥ ଅନୁସରଣ କରି, ଅଧର୍ମର ପାତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲା, ତେବେ ଦେବ ବାବିଲୋନର ରାଜ୍ୟକୁ ଉତ୍ଥାପନ କଲେ, ଏବଂ ସବୁ କିଛି ଛିନିନେଲେ। ଯେତେବେଳେ ବାବିଲୋନ ନିଜ ଅଧର୍ମର ପାତ୍ରକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସେହି ଶକ୍ତି ପାରସୀକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଗଲା। ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ପାରସୀମାନଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟତା ଦ୍ୱାରା ସେହି ଦୂତ ପଛକୁ ଫେରାଇଦିଆଗଲେ, ତେବେ ଗ୍ରୀସର ଅଧିପତି ଆସି ସେହିକୁ ସଫା କରି ଦୂର କରିଦେଉଛି।”
“ଏବଂ ଗ୍ରୀସିଆର ଶକ୍ତି କେତେଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବାକୁ ଥିଲା? ସେ କେବେ ଭଙ୍ଗିତ ହେବାକୁ ଥିଲା? ‘ଯେତେବେଳେ ଅତିକ୍ରମକାରୀମାନେ ତାଙ୍କର ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବେ।’ ସେହି ଜାତି ତାହାର ଅଧର୍ମର ପରିମାଣ ପୂରଣ କରିନଥିଲା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବସ୍ଥିତ ରହେ, ଏବଂ ତାହାପରେ ସେହି ଶକ୍ତି ଅନ୍ୟ ଏକ ରାଜ୍ୟଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଏ। ଯେଉଁ ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ଏହା ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା ସେହି ହେଉଛି ରୋମୀୟ ଶକ୍ତି, ଯଥା ଆମେ ଦାନିଏଲ 11:14ରୁ ଜାଣୁଛୁ। ‘ଏବଂ ସେହି ସମୟମାନଙ୍କରେ ଦକ୍ଷିଣର ରାଜାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅନେକେ ଉଠିବେ; ତୋର ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶନକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିବା ପାଇଁ ନିଜମାନଙ୍କୁ ଉନ୍ନତ କରିବେ; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ପତିତ ହେବେ।’ ପାଠ୍ୟର ପାର୍ଶ୍ୱ-ଟୀକା ଯେପରି କହେ, ଏହି ଜାତିକୁ ଦୁଷ୍କର୍ମୀମାନଙ୍କର ଜାତି—ଦୁଷ୍କର୍ମୀମାନଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ—ରୂପେ ସୂଚିତ କରାଯାଇଛି।”
“ଏହିମାନେ ସେହି ଲୋକ, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ରାଜ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି, ଏବଂ କାହିଁକି?—‘ଲୁଟେରାମାନଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ ଦର୍ଶନକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିବା ପାଇଁ ନିଜମାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ କରିବେ।’ ଯେତେବେଳେ ଏହି ଜାତି ଦୃଶ୍ୟପଟରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେତେବେଳେ ସେହି ବସ୍ତୁ ପ୍ରବେଶ କରେ ଯାହା ଦର୍ଶନକୁ ସ୍ଥାପିତ କରେ, ଯାହା ଦର୍ଶନର ଗୋଟିଏ ମହାନ ବିଷୟ, ସେହି ଦର୍ଶନର ଧାରାରେ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଚିହ୍ନ, ଯାହାକି ସମସ୍ତ ଯୁଗ ପାଇଁ ଈଶ୍ୱର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦକ୍ତାମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଇଛନ୍ତି।” A. T. Jones, The Columbian Year and the Meaning of the Four Centuries, 6.
ଜୋନ୍ସ କହନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ରୋମୀୟ ଶକ୍ତି “ଦୃଶ୍ୟପଟରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେତେବେଳେ ସେହି ବିଷୟ ପ୍ରବେଶ କରେ ଯାହା” … “ସମସ୍ତ କାଳ ପାଇଁ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦକ୍ତାମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଈଶ୍ୱର ଦେଇଥିବା ଦର୍ଶନ-ରେଖାକୁ ସ୍ଥାପିତ କରେ।” ମିଲରଙ୍କ ଇତିହାସରେ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟମାନେ, ଯେପରିକି ଏବେ ଲାଓଦିକିଆ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଛି, ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ଯେ “ତୁମ ପ୍ରଜାଙ୍କର ଦୁଷ୍କର୍ମୀମାନେ” ବୋଲି ଯାହା କୁହାଯାଇଛି, ତାହା ଆଣ୍ଟିଓକସ୍ ଏପିଫାନିସ୍ଙ୍କୁ ସୂଚାଏ; ସେ ଥିଲେ ଏକ ସେଲ୍ୟୁସିଡ୍ ରାଜା, ଯିଏ ଖ୍ରୀ. ପୂ. 175 ରୁ 164 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାସନ କରିଥିଲେ। ସେ ସେଲ୍ୟୁସିଡ୍ ବଂଶର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ, ଯାହା ଆଲେକ୍ସାଣ୍ଡର ଦ ଗ୍ରେଟ୍ଙ୍କ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଭଙ୍ଗ ପରେ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିବା ଗ୍ରୀକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଥିଲା। ଏହି ବିଷୟକୁ ନେଇ ମିଲେରାଇଟ୍ ଇତିହାସରେ ମତଭେଦ ଏତେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲା ଯେ, ଆଣ୍ଟିଓକସ୍ ଏପିଫାନିସ୍ଙ୍କ ପରିଚୟ 1843 ମସିହାର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ଚାର୍ଟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଛି।
ଚାର୍ଟରେ ଅନ୍ତିଓକୁସଙ୍କ ପ୍ରତି ଉଲ୍ଲେଖଟି ଏକମାତ୍ର ସେହି ଉଲ୍ଲେଖ, ଯାହା ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀମୟ ବାକ୍ୟରେ ମିଳେ ନାହିଁ। ଏହା ସେଠାରେ ସେହି କାଳର ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟମାନଙ୍କର ମିଥ୍ୟା ଶିକ୍ଷାକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିବା ପାଇଁ ରଖାଯାଇଛି, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଲାଓଦିକିୟ ଆଡ୍ଭେଣ୍ଟିଜ୍ମର ମିଥ୍ୟା ଶିକ୍ଷା ଅଟେ। ଉଇଲିଅମ୍ ମିଲର୍ ଏହି କଥାର ଗୁରୁତ୍ୱର ଗଭୀରତାକୁ ବୁଝିଥିଲେ କି ନାହିଁ—ଯେ, ରୋମ୍ ହେଉଛି ସେହି ପାର୍ଥିବ ଶକ୍ତି, ଯାହା “ଈଶ୍ୱର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦକ୍ତାମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତ କାଳ ପାଇଁ ଦେଇଥିବା ଦର୍ଶନ-ରେଖାକୁ” ସ୍ଥାପନ କରେ—ତାହା ସନ୍ଦେହଜନକ; କିନ୍ତୁ ଏତେଟା ସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲା ଯେ, ରୋମ୍ ହିଁ ଦର୍ଶନକୁ ସ୍ଥାପନ କରେ ବୋଲି ସେହି ସତ୍ୟକୁ ଦୃଢ଼ତାର ସହ ରକ୍ଷା କରାଯାଇପାରିଥିଲା।
ଯେଉଁଠାରେ ଦର୍ଶନ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଳନ କରେ, ସେ ଧନ୍ୟ। ହିତୋପଦେଶ 28:14.
ସୋଲୋମୋନ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ଯେ ଯେଉଁଠାରେ ଦର୍ଶନ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି; ଏବଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ପଦରେ “ଦର୍ଶନ” ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଇବ୍ରୀ ଶବ୍ଦଟି ସୋଲୋମୋନଙ୍କ ହିତୋପଦେଶରେ ବ୍ୟବହୃତ ଶବ୍ଦଟି ସହିତ ଏକଇ ଅଟେ। ଏହି ଦର୍ଶନ ଜୀବନ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁର ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ, ଏବଂ “ଦର୍ଶନ” ରୋମର ପ୍ରତୀକ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ପଦରେ “ଦର୍ଶନ” ଶବ୍ଦଟି, ହବକ୍କୂକ ପୁସ୍ତକର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ସେହି ଏକଇ ଶବ୍ଦ ଅଟେ।
ମୁଁ ମୋର ପହରାସ୍ଥଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବି, ଏବଂ ଦୁର୍ଗମିନାର ଉପରେ ନିଜକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବି; ସେ ମୋତେ କ’ଣ କହିବେ, ଏବଂ ମୋତେ ତାଡନା କରାଯିବାବେଳେ ମୁଁ କ’ଣ ଉତ୍ତର ଦେବି, ତାହା ଦେଖିବା ପାଇଁ ମୁଁ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କରିବି। ତାହାପରେ ସଦାପ୍ରଭୁ ମୋତେ ଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଲେ, “ଦର୍ଶନକୁ ଲେଖ, ଏବଂ ତାହାକୁ ପଟ୍ଟିକାମାନଙ୍କ ଉପରେ ସ୍ପଷ୍ଟରୂପେ ଲେଖ, ଯେପରି ଯେଉଁଜଣ ତାହା ପଢ଼େ ସେ ଦୌଡ଼ିପାରିବ। କାରଣ ଏହି ଦର୍ଶନ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ପାଇଁ ଅଧୁନା ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି; କିନ୍ତୁ ଶେଷକାଳରେ ସେ କହିବ, ଏବଂ ମିଥ୍ୟା ହେବ ନାହିଁ। ଯଦ୍ୟପି ତାହା ବିଳମ୍ବ ହୁଏ, ତଥାପି ତାହା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କର; କାରଣ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଆସିବ, ବିଳମ୍ବ କରିବ ନାହିଁ।” ହବକ୍କୂକ ୨:୧–୩।
ପ୍ରଥମ ପଦରେ “reproved” ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ “ତର୍କ କରିଥିଲେ” ଅଟେ। ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୂତଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନର ଇତିହାସରେ ୱିଲିୟମ୍ ମିଲର ସେହି ପ୍ରହରୀ ଥିଲେ, ଯିନ୍ହାଙ୍କୁ ଦୁର୍ଗମିନାର ଉପରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା; ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀୟ ପ୍ରତୀକତ୍ୱରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ତାଙ୍କ ଇତିହାସର ଏହି ତର୍କବିତର୍କରେ ସେ କ’ଣ ଉତ୍ତର ଦେବେ ବୋଲି ପଚାରିଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ସେହି ଦର୍ଶନ ଲେଖିବାକୁ କୁହାଯାଇଲା, ଯାହା ରୋମର ପ୍ରତୀକ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ଏହି ସତ୍ୟ ସହ ସମ୍ମତିରେ, ଯେତେବେଳେ ମିଲରାଇଟମାନେ ହବକ୍କୁକଙ୍କ ଏହି ତିନିଟି ପଦର ପୂରଣରେ 1843 ମସିହାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚାର୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ, ସେମାନେ ଯେଉଁ ତର୍କବିତର୍କରେ ନିୟୋଜିତ ଥିଲେ ତାହାର ନିଜସ୍ୱ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସେମାନେ ବୁଝିନଥିଲେ ଯେ, ଆଣ୍ଟିଓକସ୍ ଏପିଫାନିସ୍ ହିଁ ସେହି ଶକ୍ତି ଯିଏ ଦର୍ଶନକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା ବୋଲି ଥିବା ମୂର୍ଖତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁକ୍ତିକୁ ସେମାନଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖ, ହବକ୍କୁକ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟର ତର୍କବିତର୍କକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ; କିନ୍ତୁ ସିଷ୍ଟର ହ୍ୱାଇଟ୍ କହିଥିଲେ ଯେ ସେହି ଚାର୍ଟ “ପ୍ରଭୁଙ୍କ ହସ୍ତଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ତାହାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ,” ସେହିପରି ଚାର୍ଟ ଉପରେ ଥିବା ସେହି ତର୍କବିତର୍କର ଉଲ୍ଲେଖ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ହସ୍ତରୁ ଥିଲା।
ମିଲେରୀୟମାନେ ଏହାକୁ ସଠିକ ଭାବେ ବୁଝିଲେ ଯେ 1844 ଏପ୍ରିଲ 19ର ପ୍ରଥମ ନିରାଶା, ହବକ୍କୂକ ଏବଂ ମାଥିଉଙ୍କ ଦଶ କନ୍ୟାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ବିଳମ୍ବର ସମୟକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ସେମାନେ ଏହାମଧ୍ୟ ବୁଝିଲେ ଯେ ସେହି ଦୁଇଟି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ଯିହିଜ୍କିଏଲ ପୁସ୍ତକର ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଯିହିଜ୍କିଏଲ ଏକ ଏମିତି ସମୟାବଧିକୁ ଚିହ୍ନିତ କରନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦର୍ଶନର ପ୍ରଭାବ ଘଟିବ। “ଦର୍ଶନ” ବୋଲିଥିବା ସେହି ଶବ୍ଦଟି, ଆମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଚାର କରୁଥିବା ସେହି ହିବ୍ରୁ ଶବ୍ଦଟି ହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ ଯୋନ୍ସ ସଠିକ, ଯେତେବେଳେ ସେ କହନ୍ତି, “ଯେତେବେଳେ” ରୋମ “ଦୃଶ୍ୟପଟରେ ଆସେ, ସେତେବେଳେ ଯାହା ଦର୍ଶନକୁ ସ୍ଥାପିତ କରେ, ଯାହା ଦର୍ଶନର ଏକ ମହାନ ବିଷୟ, ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦକ୍ତାମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତ କାଳ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ-ରେଖାରେ ଏକ ପ୍ରଧାନ ସୀମାଚିହ୍ନ ରୂପେ ପ୍ରବେଶ କରେ।” ରୋମ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୟ ବାକ୍ୟର ସମଗ୍ର ଦର୍ଶନକୁ ସ୍ଥାପିତ କରେ, ଏବଂ ଅଧିକ ବିଶେଷ ଭାବେ କହିଲେ, ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟର ସମଗ୍ର ଗଠନ ରୋମ ଉପରେ ନିର୍ମିତ।
ଯେତେବେଳେ ସିଷ୍ଟର ହ୍ୱାଇଟ୍ ଦାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଗାରର ଅନ୍ତିମ ପୂରଣକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି କହନ୍ତି ଯେ “ଏହି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ପୂରଣରେ ଯାହା ଇତିହାସ ଘଟିଯାଇଛି ତାହାର ବହୁ ଅଂଶ ପୁନରାବୃତ୍ତ ହେବ,” ସେ ଏହା ଚିହ୍ନଟ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଗାରର ସେହି ଇତିହାସଗୁଡ଼ିକ, ଯେଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ବରୁହିଁ ପୂରଣ ହୋଇଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଗାରର ଅନ୍ତିମ ପଦଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ରୂପ ଥିଲା। ଅଧ୍ୟାୟ ଏଗାରର ଅନ୍ତିମ ପଦଗୁଡ଼ିକର ବିଷୟ ହେଉଛି ଉତ୍ତରର ରାଜା, ଯିଏ ସେଠାରେ ଆଧୁନିକ ରୋମକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଏହିପରି, ଦାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଗାରର ସେହି ଇତିହାସଗୁଡ଼ିକ, ଯେଗୁଡ଼ିକ ପୁନରାବୃତ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ରୋମକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ଇତିହାସ ଅଟନ୍ତି।
ଏଗାରୋତମ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ଛଅଟି ପଦରେ ଆଧୁନିକ ରୋମ (ଉତ୍ତରର ରାଜା) ତିନୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଶକ୍ତିକୁ ଜୟ କରେ। ଚାଳିଶତମ ପଦରେ ସେ ଦକ୍ଷିଣର ରାଜାଙ୍କୁ (୧୯୮୯ ମସିହାରେ ପୂର୍ବତନ ସୋଭିଏତ ୟୁନିଅନ୍), ମହିମାମୟ ଦେଶକୁ (ଶୀଘ୍ର ଆସୁଥିବା ରବିବାର ନିୟମ ସମୟରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା), ଏବଂ ମିଶରକୁ (ଐକ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ସଂଘ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ସମଗ୍ର ଜଗତ) ଜୟ କରେ। ଦାନିଏଲ ଏଗାରୋତମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଜାତିପୂଜକ ରୋମକୁ ସେତେବେଳେ ଜଣାଶୁଣା ଜଗତକୁ ବଶୀଭୂତ କରିବା ପାଇଁ ତିନୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଶକ୍ତିକୁ ଜୟ କରୁଥିବାରୂପେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି, ଏବଂ ପରେ ପାପାଳ ରୋମକୁ ପୃଥିବୀକୁ ବଶୀଭୂତ କରିବା ପାଇଁ ତିନୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ଶକ୍ତିକୁ ଜୟ କରୁଥିବାରୂପେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।
ଅଧ୍ୟାୟରେ ପଗାନ ରୋମ ପ୍ରଥମେ ପଦ ଚଉଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ହୋଇଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ସେହି ଦର୍ଶନକୁ ସ୍ଥାପିତ କରୁଥିବା ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ତାହାର ଶକ୍ତିରେ ଉଦୟ ପଦ ଷୋଳର ପୂର୍ବରୁ ଆଲୋଚିତ ହୋଇନାହିଁ। ମହାନ ଆଲେକ୍ସାଣ୍ଡରଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୟ ବାକ୍ୟର ପୂରଣସ୍ୱରୂପ ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେହି ଚାରି ଭାଗ ଶୀଘ୍ରହିଁ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଶକ୍ତିରେ ସଂକେନ୍ଦ୍ରିତ ହେଲା, ଯାହାମାନଙ୍କୁ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିବା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୟ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ କିମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣର ରାଜା, କିମ୍ବା ଉତ୍ତରର ରାଜା ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି। ପଦ ଚଉଦରେ ରୋମର ଉଦୟଶୀଳ ଶକ୍ତିକୁ ସେହି ଦର୍ଶନକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବା ଶକ୍ତି ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଯେ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଆଲୋଚିତ ହେଉଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣର ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ଆଲେକ୍ସାଣ୍ଡରଙ୍କ ରାଜ୍ୟର ଅବଶେଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ସଂଘର୍ଷଗୁଡ଼ିକ।
ପଦ ପନ୍ଦରରେ, ସେହି ଦୁଇ ରାଜା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜମାନଙ୍କର ସଂଘର୍ଷରେ ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଉତ୍ତରର ରାଜା ପ୍ରବଳ ହେଉଛି। କିନ୍ତୁ ପଦ ଷୋଳରେ ରୋମ ଆସେ, ଏବଂ ସେହି ପଦ କହେ, “କିନ୍ତୁ ଯିଏ ତାହାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସେ,” ଅର୍ଥାତ୍, ଯେତେବେଳେ ରୋମ ସେହି ଉତ୍ତରର ରାଜାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସେ, ଯିଏ ନୂତନଭାବେ ଦକ୍ଷିଣର ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରବଳ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଉତ୍ତରର ରାଜା ରୋମଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଠିଆ ରହିପାରିବ ନାହିଁ। ରୋମ ପ୍ରବଳ ହୁଏ, ଏବଂ ପଦ ଷୋଳରେ ରୋମ ଯିହୁଦାର ଗୌରବମୟ ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବାକୁ ଥିଲା। ପଦ ସତରରେ ରୋମ “ତାହାର ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟର ଶକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ମୁହଁ ସ୍ଥିର କରିବ।” ସେ ତାହାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ରହିପାରିନଥିବା ଉତ୍ତରର ରାଜାଙ୍କୁ ଅଧୀନ କଲା, ପରେ ସେ ଯିହୁଦାକୁ ଅଧିକାର କଲା, ତା’ପରେ ସେ ମିଶରରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ଦକ୍ଷିଣର ରାଜାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅନେକେ ଉଠିଦାଉଁଥିବେ; ଏହାସହ ତୁମ ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଷ୍ଟଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶନକୁ ସ୍ଥିର କରିବା ପାଇଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ କରିବେ; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ପତିତ ହେବେ। ତେଣୁ ଉତ୍ତରର ରାଜା ଆସି ଏକ ମାଟିଆ ଗଡ଼ ତିଆରି କରିବେ, ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଦୃଢ଼କୋଟିତ ନଗରଗୁଡ଼ିକୁ ଦଖଳ କରିବେ; ଦକ୍ଷିଣର ସେନାବଳ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରିବ ନାହିଁ, ନାହିଁ ତାହାଙ୍କ ଚୟିତ ଲୋକମାନେ; ଏବଂ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାକୁ କୌଣସି ଶକ୍ତି ରହିବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯେ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆସିବେ, ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କରିବେ, ଏବଂ କେହି ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ; ସେ ମହିମାମୟ ଦେଶରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ହସ୍ତଦ୍ୱାରା ଭସ୍ମୀଭୂତ ହେବ। ସେ ନିଜ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟର ଶକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପାଇଁ ମନୋନିବେଶ କରିବେ, ଏବଂ ସତ୍ପାଥିକମାନେ ତାଙ୍କ ସହିତ ରହିବେ; ଏପରି ସେ କରିବେ: ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କୁ ନାରୀମାନଙ୍କର କନ୍ୟା ଦେବେ, ତାହାକୁ ଦୁଷିତ କରିବା ପାଇଁ; କିନ୍ତୁ ସେ ତାଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଦୃଢ଼ ରହିବେ ନାହିଁ, ନାହିଁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ହେବେ। ଦାନିଏଲ 11:14–17.
ଏହି ପଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଚିତ୍ରିତ ବିଜୟ, ଦାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ଆଠର ଏକ ପୂରଣ ଅଟେ।
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏଠାରୁ ଏକ ଛୋଟ ଶିଙ୍ଗ ବାହାରିଲା, ଯାହା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ, ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଦେଶର ଦିଗକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହାନ ହୋଇଉଠିଲା। ଦାନିୟେଲ 8:9.
ନବମ ପଦର ଛୋଟ ଶିଙ୍ଗଟି ହେଉଛି ପୌତ୍ତଳିକ ରୋମ; ଏବଂ ନବମ ପଦ, ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଚତୁର୍ଦଶରୁ ସପ୍ତଦଶ ପଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ବର୍ଣ୍ଣନା ସହ ସମ୍ମତିରେ, ଚିହ୍ନଟ କରେ ଯେ ପୌତ୍ତଳିକ ରୋମ ବିଶ୍ୱର ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ସମୟରେ ତିନୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ସତ୍ତାକୁ ବିଜୟ କରିବ। ସେହି ସତ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ଥିଲେ ଦକ୍ଷିଣ (ମିଶର), ପୂର୍ବ (ସିରିଆ, ଉତ୍ତରର ରାଜା) ଏବଂ ଶୋଭନ ଦେଶ (ଯିହୂଦା)। ଷୋଡଶ ଏବଂ ସପ୍ତଦଶ ପଦର ଇତିହାସ, ଚାଳିଶରୁ ତେତାଳିଶ ପଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଆଧୁନିକ ରୋମର ଐତିହାସିକ ତ୍ରି-ପର୍ଯ୍ୟାୟ ବିଜୟକୁ ପ୍ରତୀକରୂପେ ପୂର୍ବସୂଚନା କରେ; କାରଣ ସିଷ୍ଟର ହ୍ୱାଇଟ କହିଥିଲେ, “ଏହି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ପୂରଣରେ ଯାହା ଇତିହାସରେ ଘଟିଛି, ତାହାର ବହୁଅଂଶ ପୁନରାବୃତ୍ତ ହେବ।”
“ଯଦ୍ୟପି ମିଶର ଉତ୍ତରର ରାଜା ଆଣ୍ଟିଓକସଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିପାରିଲା ନାହିଁ, ତଥାପି ଆଣ୍ଟିଓକସ ରୋମୀୟମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେମାନେ ଏବେ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସିଥିଲେ। କୌଣସି ରାଜ୍ୟ ଆଉ ଏହି ଉଦୟମାନ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ରହିଲା ନାହିଁ। ଖ୍ରୀ. ପୂ. ୬୫ ମସିହାରେ ପମ୍ପେୟ ଆଣ୍ଟିଓକସ ଏସିଆଟିକସଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତିରୁ ବଞ୍ଚିତ କରି, ସିରିଆକୁ ଏକ ରୋମୀୟ ପ୍ରାନ୍ତରେ ପରିଣତ କରିଦେବାବେଳେ, ସିରିଆ ବିଜିତ ହୋଇ ରୋମୀୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ସମ୍ମିଳିତ ହେଲା।”
“ସେହି ଏକେଇ ଶକ୍ତି ପବିତ୍ର ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବାକୁ ଏବଂ ତାହାକୁ ଭକ୍ଷ କରିଦେବାକୁ ଥିଲା। ଖ୍ରୀ. ପୂ. ୧୬୨ ମସିହାରେ ରୋମ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଲୋକ ଯିହୂଦୀମାନଙ୍କ ସହ ମୈତ୍ରୀ-ସନ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ହେଲା; ଏବଂ ସେହି ତାରିଖରୁ ଏହା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ପଞ୍ଜିକାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରେ। ତଥାପି, ଖ୍ରୀ. ପୂ. ୬୩ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରକୃତ ବିଜୟ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଯିହୂଦିୟା ଉପରେ ଅଧିକାର-କ୍ଷେତ୍ର ଅର୍ଜନ କରିନଥିଲା; ଏବଂ ପରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରକାରରେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ଘଟିଲା।”
ପନ୍ତୁସ୍ର ରାଜା ମିଥ୍ରିଦାତେସ୍ଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ଅଭିଯାନରୁ ପମ୍ପେଇ ଫେରିଆସିବାବେଳେ, ଯିହୂଦିଆର ମୁକୁଟ ପାଇଁ ଦୁଇ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ—ହାଇର୍କେନସ୍ ଏବଂ ଆରିଷ୍ଟୋବୁଲୁସ୍—ସଂଘର୍ଷ କରୁଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ମାମଲା ପମ୍ପେଇଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଲା; ସେ ଶୀଘ୍ରେ ଆରିଷ୍ଟୋବୁଲୁସ୍ଙ୍କ ଦାବିର ଅନ୍ୟାୟତାକୁ ଅନୁଭବ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ଅଭିଲାଷିତ ଆରବରେ ତାଙ୍କର ଅଭିଯାନ ସମାପ୍ତ ହେବାପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ବିଷୟରେ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ପଛକୁ ଡାକି ରଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ, ଏବଂ ପରେ ଫେରିଆସି, ଯାହା ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଓ ଉଚିତ ଦିଶିବ ସେହିପରି ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ସମାଧାନ କରିବେ ବୋଲି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ। ପମ୍ପେଇଙ୍କ ସତ୍ୟ ସ୍ୱଭାବିକ ଭାବନାକୁ ଅନୁମାନ କରି, ଆରିଷ୍ଟୋବୁଲୁସ୍ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଯିହୂଦିଆକୁ ଫେରିଗଲେ, ନିଜ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଶସ୍ତ୍ରସଜ୍ଜିତ କଲେ, ଏବଂ ଏକ ସଶକ୍ତ ପ୍ରତିରକ୍ଷାର ପ୍ରସ୍ତୁତି କଲେ; କାରଣ ସେ ପୂର୍ବରୁ ଅନୁମାନ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ମୁକୁଟ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ, ଏବଂ ସେ କୌଣସି ବିପଦକୁ ଅଣଦେଖା କରି ସେହି ମୁକୁଟକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ସଙ୍କଳ୍ପବଦ୍ଧ ଥିଲେ। ପମ୍ପେଇ ସେହି ପଲାତକଙ୍କ ପଛୁଆଁ ପଛୁଆଁ ଲାଗିରହିଲେ। ସେ ଯେତେବେଳେ ଯେରୁସାଲେମ୍ର ନିକଟକୁ ଆସୁଥିଲେ, ଆରିଷ୍ଟୋବୁଲୁସ୍, ନିଜ ପଥ ସମ୍ପର୍କରେ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ତାଙ୍କୁ ଭେଟିବା ପାଇଁ ବାହାରିଆସିଲେ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ଓ ବିପୁଳ ଧନରାଶି ଦେବେ ବୋଲି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ସମାଧାନ କରିବାର ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ପମ୍ପେଇ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ସୈନିକମାନଙ୍କ ଏକ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ଗାବିନିଉସ୍ଙ୍କୁ ଧନରାଶି ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ପଠାଇଲେ। କିନ୍ତୁ ସେହି ଲେଫ୍ଟେନାଣ୍ଟ-ଜେନେରାଲ୍ ଯେତେବେଳେ ଯେରୁସାଲେମ୍କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ ସହରର ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ପ୍ରାଚୀରର ଶୀର୍ଷଭାଗରୁ ତାଙ୍କୁ କୁହାଗଲା ଯେ ସହର ସେହି ଚୁକ୍ତିକୁ ମାନିବ ନାହିଁ।
“ଏପରି ପ୍ରକାରରେ ନିର୍ଦ୍ଦଣ୍ଡରେ ଠକାଯିବାକୁ ନ ଦେବା ପାଇଁ, ପମ୍ପେୟ, ଯାହାକୁ ସେ ନିଜ ସହିତ ଅଟକରେ ରଖିଥିଲେ ସେହି ଆରିସ୍ଟୋବୁଲୁସଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଖଳାବଦ୍ଧ କଲେ, ଏବଂ ସତ୍ୱରେ ନିଜ ସମସ୍ତ ସେନା ସହିତ ଯେରୁଶାଲେମ ବିରୋଧରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ଆରିସ୍ଟୋବୁଲୁସଙ୍କ ପକ୍ଷପାତୀମାନେ ସ୍ଥାନଟିକୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କରିବା ପକ୍ଷରେ ଥିଲେ; ହାଇର୍କାନୁସଙ୍କ ପକ୍ଷପାତୀମାନେ ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକ ଖୋଲିଦେବା ପକ୍ଷରେ। ପରବର୍ତ୍ତୀମାନେ ସଂଖ୍ୟାରେ ଅଧିକ ଥିବାରୁ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୋଇଉଠିବାରୁ, ପମ୍ପେୟଙ୍କୁ ସହରକୁ ମୁକ୍ତ ପ୍ରବେଶ ଦିଆଗଲା। ତାହାପରେ ଆରିସ୍ଟୋବୁଲୁସଙ୍କ ଅନୁଗାମୀମାନେ ମନ୍ଦିର ପର୍ବତକୁ ପଶ୍ଚାଦପସରଣ କଲେ, ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଯେତେ ଦୃଢ଼ସଂକଳ୍ପିତ ଥିଲେ, ପମ୍ପେୟ ସେତିକି ଦୃଢ଼ସଂକଳ୍ପିତ ଥିଲେ ତାହାକୁ ବଶୀଭୂତ କରିବାକୁ। ତିନି ମାସର ଶେଷରେ ପ୍ରାଚୀରରେ ଏକ ଏମିତି ଫାଟ ହେଲା ଯାହା ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଥିଲା, ଏବଂ ସ୍ଥାନଟି ତଳୱାରର ଧାରରେ ଦଖଳ କରାଗଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭୟାବହ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡରେ ବାର ହଜାର ଲୋକ ନିହତ ହେଲେ। ଐତିହାସିକ କହନ୍ତି, ସେ ସମୟରେ ଦୈବୀ ସେବାରେ ନିୟୋଜିତ ଯାଜକମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ ହସ୍ତ ଏବଂ ଅଚଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସହିତ ନିଜମାନଙ୍କ ପ୍ରଚଳିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖୁଥିବା ଦେଖିବା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ଦୃଶ୍ୟ ଥିଲା, ମନେ ହେଉଥିଲା ସେମାନେ ଚାରିପାଖରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଉନ୍ମତ୍ତ କୋଳାହଳ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଚେତନ; ଯଦ୍ୟପି ସେମାନଙ୍କ ଚାରିଦିଗରେ ସେମାନଙ୍କ ମିତ୍ରମାନେ ବଧ ହେଉଥିଲେ, ଏବଂ ଯଦ୍ୟପି ପ୍ରାୟତଃ ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ରକ୍ତ ସେମାନଙ୍କ ବଳିମାନଙ୍କ ରକ୍ତ ସହିତ ମିଶିଯାଉଥିଲା।”
“ଯୁଦ୍ଧର ଶେଷ କରି, ପୋମ୍ପେୟ ଯେରୁଶାଲେମର ପ୍ରାଚୀରଗୁଡ଼ିକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ, ଯିହୂଦିଆର ଅଧିକାରକ୍ଷେତ୍ରରୁ କିଛି ନଗରକୁ ସିରିଆର ଅଧିକାରକ୍ଷେତ୍ରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କଲେ, ଏବଂ ଯିହୂଦୀମାନଙ୍କ ଉପରେ କର ଆରୋପ କଲେ। ଏହିପରିଭାବେ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ବିଜୟାଧିନତା ଦ୍ୱାରା ଯେରୁଶାଲେମ ସେହି ଶକ୍ତିର ହସ୍ତଗତ ହେଲା, ଯାହା ତାହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ଗ୍ରାସ କରିଦେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ‘ମହିମାମୟ ଦେଶ’କୁ ନିଜ ଲୋହମୟ ଗ୍ରହଣରେ ଧରି ରଖିବାକୁ ଥିଲା।”
“‘ପଦ 17. ସେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟର ଶକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ମୁହଁ ସ୍ଥିର କରିବ, ଏବଂ ସରଳଜନମାନେ ତାହାଙ୍କ ସହିତ ରହିବେ; ଏପରି ସେ କରିବ; ଏବଂ ସେ ତାହାଙ୍କୁ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର କନ୍ୟାକୁ ଦେବ, ତାହାକୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ; କିନ୍ତୁ ସେ ତାହାଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ସ୍ଥିର ରହିବ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ତାହାଙ୍କ ପାଇଁ ହେବ ନାହିଁ।’”
“ବିଶପ୍ ନ୍ୟୁଟନ୍ ଏହି ପଦ ପାଇଁ ଆଉ ଏକ ପାଠ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଅର୍ଥକୁ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ବ୍ୟକ୍ତ କରୁଥିବା ପରି ପ୍ରତୀତ ହୁଏ, ଯଥା: ‘ସେ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ବଳପୂର୍ବକ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ମୁହଁ ସ୍ଥିର କରିବ।’ ପଦ 16 ଆମକୁ ରୋମୀୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସିରିଆ ଏବଂ ଯିହୂଦିଆର ବିଜୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଯାଇଥିଲା। ରୋମ ପୂର୍ବରୁ ମାସେଡୋନ ଏବଂ ଥ୍ରେସ୍କୁ ବିଜୟ କରିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ମିଶର ହିଁ ଆଲେକ୍ଜାଣ୍ଡରଙ୍କ ‘ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟ’ର ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିଲା, ସେଥିରେ ରୋମୀୟ ଶକ୍ତିର ଅଧୀନତାକୁ ଆଣାଯାଇନଥିଲା; ଏବେ ସେହି ଶକ୍ତି ସେହି ଦେଶରେ ବଳପୂର୍ବକ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ମୁହଁ ସ୍ଥିର କଲା।” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 258–260.
ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧମାଳାରେ ଆମେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକାଧିକଥର ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଛୁ ଯେ, ଦାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ୧୧ର ତିରିଶ ଓ ଏକତିରିଶ ପଦ ଯେପରି ଚାଳିଶ ଓ ଏକଚାଳିଶ ପଦ ସହ ସମାନ୍ତର ଅଟେ, ସେହିପରି ତିରିଶ ଓ ଏକତିରିଶ ପଦର ଇତିହାସ ମଧ୍ୟ ତିନୋଟି ଶୃଙ୍ଗ ଉଖଳାଯିବା ସହ ସମାନ୍ତର ଅଟେ।
ମୁଁ ସେଇ ଶିଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଦେଖୁଥିଲି, ଏବଂ ଦେଖ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଶିଙ୍ଗ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରଥମ ଶିଙ୍ଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତିନୋଟି ମୂଳସହିତ ଉପଡ଼ାଯାଇଥିଲା; ଏବଂ ଦେଖ, ଏହି ଶିଙ୍ଗରେ ମନୁଷ୍ୟର ଚକ୍ଷୁ ପରି ଚକ୍ଷୁ ଥିଲା, ଏବଂ ବହୁତ ବଡ଼ ବଡ଼ କଥା କହୁଥିବା ଗୋଟିଏ ମୁଖ ଥିଲା। … ଏବଂ ତାହାର ମୁଣ୍ଡରେ ଥିବା ଦଶଟି ଶିଙ୍ଗ ବିଷୟରେ, ଏବଂ ଯେଉଁ ଅନ୍ୟଟି ଉଦ୍ଭବ ହେଲା ଏବଂ ଯାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ତିନୋଟି ପଡ଼ିଗଲା; ସେହି ଶିଙ୍ଗ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ, ଯାହାର ଚକ୍ଷୁ ଥିଲା ଏବଂ ଯାହାର ମୁଖ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼ ବଡ଼ କଥା କହୁଥିଲା, ଏବଂ ଯାହାର ଦେଖାଶୁଣା ତାହାର ସହଚରମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରବଳ ଥିଲା। ଦାନିଏଲ 7:8, 20.
ଯେପରି ଦାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ଆଠ, ପଦ ନଅ, ବିଜୟଲାଭର ତିନିଟି ଭୌଗୋଳିକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ଯାହା ପୌତ୍ତଳିକ ରୋମକୁ ସିଂହାସନରେ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲା, ସେପରି ଶିଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଉପାଡ଼ି ଦେବା (ଯାହା ହେରୁଲି, ଅଷ୍ଟ୍ରୋଗୋଥ୍ସ ଏବଂ ଭ୍ୟାଣ୍ଡାଲ୍ସଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ) ମଧ୍ୟ ବିଜୟଲାଭର ସେହି ତିନିଟି ଭୌଗୋଳିକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କଲା, ଯାହା ପାପାସତ୍ତାଧୀନ ରୋମକୁ ସିଂହାସନରେ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲା। ଏହି ଉଭୟ ଇତିହାସ ଦାନିଏଲ ଏଗାରର ପଦ ଚାଳିଶରୁ ତେତାଳିଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସହ ସମନ୍ୱିତ ହୁଏ, ଏବଂ ତିନିଟି ଶିଙ୍ଗ ଉପାଡ଼ି ଦେବାର ଘଟଣା ପଦ ତିରିଶ ଓ ଏକତିରିଶର ଇତିହାସ ସହ ସମନ୍ୱିତ ହୁଏ।
“‘ପଦ ୮। ମୁଁ ସେହି ଶୃଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ବିଚାର କରୁଥିଲି, ଏବଂ ଦେଖ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଶୃଙ୍ଗ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରଥମ ଶୃଙ୍ଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତିନୋଟି ମୂଳସହିତ ଉପାଡ଼ି ଦିଆଗଲା; ଏବଂ ଦେଖ, ଏହି ଶୃଙ୍ଗରେ ମନୁଷ୍ୟର ଚକ୍ଷୁ ସଦୃଶ ଚକ୍ଷୁ ଥିଲା, ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ କଥା କହୁଥିବା ଗୋଟିଏ ମୁଖ ଥିଲା।’”
“ଦାନିୟେଲ ସେହି ଶିଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ବିଚାର କଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଅସାମାନ୍ୟ ଗତିବିଧିର ଚିହ୍ନ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଶିଙ୍ଗ (ପ୍ରଥମେ ଛୋଟ, କିନ୍ତୁ ପରେ ତାହାର ସହଚରମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼) ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଉପରକୁ ଉଠିଆସିଲା। ସେ ନିଜ ପାଇଁ ଶାନ୍ତଭାବେ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନ ଖୋଜି ତାହାକୁ ପୂରଣ କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିଲା ନାହିଁ; ତାହାକୁ ଅନ୍ୟ କେତେକଙ୍କୁ ପଛକୁ ଠେଲିଦେଇ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଦଖଲ କରିବାକୁ ହେଲା। ତାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ତିନୋଟି ରାଜ୍ୟ ଉପାଡ଼ି ଦିଆଗଲା। ଏହି ଛୋଟ ଶିଙ୍ଗ, ଯେପରି ଆମେ ପରେ ଅଧିକ ପୂର୍ଣ୍ଣଭାବେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବାର ଅବସର ପାଇବୁ, ପାପାସୀ ଥିଲା। ତାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ଉପାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିବା ସେହି ତିନୋଟି ଶିଙ୍ଗ ଥିଲେ ହେରୁଲି, ଅଷ୍ଟ୍ରୋଗୋଥ, ଏବଂ ଭ୍ୟାଣ୍ଡାଲ। ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଉପାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିବାର କାରଣ ହେଉଛି, ସେମାନେ ପାପାଳ ପଦାନୁକ୍ରମର ଶିକ୍ଷା ଓ ଦାବିଗୁଡ଼ିକର ବିରୋଧୀ ଥିଲେ, ଏବଂ ଏହିପରି ରୋମର ବିଶପଙ୍କର କଲିସିଆଉପରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଧାନ୍ୟର ମଧ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଥିଲେ।”
“ଏବଂ ‘ଏହି ଶିଙ୍ଗରେ ମନୁଷ୍ୟର ଆଖି ପରି ଆଖି ଥିଲା, ଏବଂ ଏକ ମୁଖ ଥିଲା, ଯାହା ବଡ଼ ବଡ଼ କଥା କୁହୁଥିଲା,’—ସେହି ଆଖିମାନେ ପୋପୀୟ ପଦାନୁକ୍ରମର ଚାତୁର୍ୟ, ଭେଦକଶକ୍ତି, କୁଟିଳତା, ଏବଂ ଦୂରଦର୍ଶିତାର ଯଥାର୍ଥ ପ୍ରତୀକ; ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ କଥା କହୁଥିବା ସେହି ମୁଖ ହେଉଛି ରୋମର ବିଶପମାନଙ୍କର ଅହଂକାରପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାବିମାନଙ୍କର ଯଥାର୍ଥ ପ୍ରତୀକ।” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 132–134.
ବାଇବେଲୀୟ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ଦର୍ଶନ, ବିଶେଷକରି ଦାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଗାରର ଦର୍ଶନ, ରୋମ ହିଁ ସ୍ଥାପିତ କରେ। ସେହି ଅଧ୍ୟାୟରେ, ମିଲ୍ଲରାଇଟ ଆନ୍ଦୋଳନ ପୂର୍ବରୁ ପୂରଣ ହୋଇଯାଇଥିବା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ଇତିହାସର ବହୁ ଅଂଶକୁ ଦାନିଏଲ ଏଗାରର ଶେଷ ଛଅଟି ପଦରେ ପୁନରାବୃତ୍ତି ହେବାକୁ ଥିଲା। ସିଂହାସନ ଉପରେ ପୌତ୍ତଳିକ ରୋମ ଓ ପାପାଳ ରୋମ—ଉଭୟଙ୍କୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିବା ତିନୋଟି ଭୌଗୋଳିକ ବାଧାର ବିଜୟକୁ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଗାରରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ସେହି ଦୁଇଟି ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଏହି ସମୟକୁ ଆଦିରୂପ ଭାବେ ସୂଚିତ କରେ, ଯେତେବେଳେ ଆଧୁନିକ ରୋମ ପୁନର୍ବାର ସିଂହାସନ ଉପରେ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ। ଦର୍ଶନକୁ ସ୍ଥାପିତ କରେ ରୋମ ହିଁ, ଏବଂ ପୌଲ ସ୍ପଷ୍ଟ କରନ୍ତି ଯେ ସେହି ପାପାଳ ରୋମ ନିଜ ସମୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।
କେହି କୌଣସି ପ୍ରକାରରେ ତୁମ୍ମାନଙ୍କୁ ଠକାନ୍ତୁ ନାହିଁ; କାରଣ ପ୍ରଥମେ ଧର୍ମତ୍ୟାଗ ଘଟିବା ପୂର୍ବରୁ, ଏବଂ ପାପର ସେହି ମନୁଷ୍ୟ, ଅର୍ଥାତ୍ ବିନାଶର ପୁତ୍ର, ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପୂର୍ବରୁ, ସେହି ଦିନ ଆସିବ ନାହିଁ। ସେ ଯାହା କି ଇଶ୍ୱର ବୋଲି କୁହାଯାଏ କିମ୍ବା ପୂଜ୍ୟ ବୋଲି ଗଣ୍ୟ ହୁଏ, ସେସବୁର ବିରୋଧ କରେ ଏବଂ ସେସବୁଠାରୁ ନିଜକୁ ଉଚ୍ଚ କରେ; ଏପରିକି ସେ ନିଜକୁ ଇଶ୍ୱର ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ ଇଶ୍ୱରଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ଇଶ୍ୱର ଭାବରେ ବସିଥାଏ। ତୁମ୍ମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ବେଳେ ମୁଁ ଏହି ସବୁ କଥା ତୁମ୍ମାନଙ୍କୁ କହିଥିଲି ବୋଲି, ତୁମେ କି ସ୍ମରଣ କରୁନାହାଁ? ଏବଂ ଏବେ ତୁମେ ଜାଣୁଛ, କ’ଣ ତାହାକୁ ରୋକି ରଖିଛି, ଯେପରି ସେ ତାହାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ପ୍ରକାଶ ପାଉ। 2 ଥେସଲନୀକୀୟ 2:3–6।
୫୩୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ପାପତନ୍ତ୍ର ବାଇବେଲୀୟ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ପଞ୍ଚମ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ସିଂହାସନ ଅଧିଷ୍ଠିତ କଲା, ଏବଂ ଯେମାନେ ଷଷ୍ଠ ପଦକୁ ବିଚାର କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ଧାରଣା କରିବେ ଯେ ପୌଲଙ୍କ ଅର୍ଥ ହେଉଛି “ପାପତନ୍ତ୍ର ୫୩୮ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବ।” ଏହା ସଠିକ୍ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ପୌଲ ଯାହା ସନାକ୍ତ କରୁଥିଲେ ତାହାର ଅନ୍ତତଃ ଏକ ଗୌଣ ସତ୍ୟ ମାତ୍ର ଅଟେ। ପୌଲ, ସମସ୍ତ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦକ୍ତାମାନଙ୍କ ପରି, ନିଜ ସମୟକାଳଠାରୁ ଅଧିକ ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ କହୁଛନ୍ତି। ସେ ଏହାକୁ ସୂଚିତ କରୁଥିଲେ ଯେ ପାପତନ୍ତ୍ର କିପରି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀଗତ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବ, କାରଣ ଏକ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦକ୍ତା ଭାବେ ସେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦକ୍ତାଙ୍କ ସହ ସମ୍ମତିରେ ଥିଲେ। ପଙ୍କ୍ତି ପରେ ପଙ୍କ୍ତି, ଯେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଦର୍ଶନ ନାହିଁ ସେମାନେ ନଶ୍ଟ ହୋନ୍ତି, ଏବଂ ଯେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଦର୍ଶନ ନାହିଁ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଦର୍ଶନ ନଥାଏ କାରଣ ସେମାନେ ଜାଣିନାହାନ୍ତି କଣ ଦର୍ଶନକୁ ସ୍ଥାପିତ କରେ। ରୋମ ହିଁ ଦର୍ଶନକୁ ସ୍ଥାପିତ କରେ ବୋଲି ଜାଣିବା ଏକ ଜୀବନ-ମୃତ୍ୟୁର ବୁଝାମଣା ଅଟେ। ପୌଲ, ଅନ୍ୟ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦକ୍ତାମାନଙ୍କ ସହ ସମ୍ମତିରେ, ଏହା ସନାକ୍ତ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଯାହା ପାପୀୟ ରୋମକୁ—ଯେହେତୁ ସେହି ହେଉଛି ଶେଷ ଦିନମାନଙ୍କର ରୋମ—ପ୍ରକାଶିତ କରେ, ତାହା ହେଉଛି “ତାହାର ସମୟ।” ରୋମ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀଗତ “ସମୟ” ହିଁ ରୋମ କ’ଣ ଏବଂ କିଏ, ତାହା ପ୍ରକାଶ କରେ।
ଆମେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଲେଖାରେ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନକୁ ଅବ୍ୟାହତ ରଖିବୁ।
ପ୍ରେରିତ ପୌଲ ଥେସଲନୀକୀୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ପତ୍ରରେ ସେହି ମହାଧର୍ମତ୍ୟାଗର ପୂର୍ବବାଣୀ କରିଥିଲେ, ଯାହାର ପରିଣାମସ୍ୱରୂପ ପୋପତନ୍ତ୍ରୀୟ ଶକ୍ତିର ସ୍ଥାପନ ହେବ। ସେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଦିନ ଆସିବ ନାହିଁ, “ପ୍ରଥମେ ଧର୍ମତ୍ୟାଗ ନ ଘଟିଲେ, ଏବଂ ସେହି ପାପପୁରୁଷ, ଅର୍ଥାତ୍ ବିନାଶର ସନ୍ତାନ, ପ୍ରକାଶିତ ନ ହେଲେ; ଯେ ସେହି ସବୁ କିଛିର ବିରୋଧ କରେ ଏବଂ ନିଜକୁ ସେସବୁଠାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉତ୍ତୋଳିତ କରେ, ଯାହାକୁ ଈଶ୍ୱର ବୋଲି କୁହାଯାଏ କିମ୍ବା ପୂଜା କରାଯାଏ; ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେ ସେ ଈଶ୍ୱରରୂପେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ବସେ, ନିଜକୁ ଈଶ୍ୱର ବୋଲି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ।” ଏବଂ ଅଧିକରେ, ପ୍ରେରିତ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ସତର୍କ କରନ୍ତି ଯେ, “ଅଧର୍ମର ଗୁପ୍ତ ଶକ୍ତି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଅଛି।” 2 ଥେସଲନୀକୀୟ 2:3, 4, 7। ସେହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦେଖିଥିଲେ ଯେ, ମଣ୍ଡଳୀ ଭିତରକୁ ଚୁପଚାପ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଭ୍ରାନ୍ତିମାନେ ପୋପତନ୍ତ୍ରର ବିକାଶ ପାଇଁ ପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବ।
“ସାନେ ସାନେ, ପ୍ରଥମେ ଗୋପନତା ଓ ନୀରବତାରେ, ଏବଂ ପରେ ଯେପରି ଏହା ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ମନଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଲାଭ କଲା, ‘ଅଧର୍ମର ନିଗୂଢ଼ ରହସ୍ୟ’ ତାହାର ଛଳନାପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଈଶ୍ୱରନିନ୍ଦାମୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇ ନେଲା। ପ୍ରାୟ ଅଗୋଚର ଭାବରେ, ଅନ୍ୟଧର୍ମୀ ପ୍ରଥାମାନେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ କଳିସିଆ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ସମଝୌତା ଓ ଅନୁରୂପତାର ଆତ୍ମା କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦମିତ ରହିଲା, କାରଣ କଳିସିଆ ପୌତ୍ତଳିକତାର ଅଧୀନରେ ଯେ ଭୟାନକ ନିର୍ଯାତନା ସହିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ନିର୍ଯାତନା ଥାମିଗଲାପରେ, ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ ରାଜାମାନଙ୍କର ଦରବାର ଓ ପ୍ରାସାଦମାନଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କଲାପରେ, ସେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଓ ତାଙ୍କର ପ୍ରେରିତମାନଙ୍କର ନମ୍ର ସରଳତାକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ପୌତ୍ତଳିକ ଯାଜକ ଓ ଶାସକମାନଙ୍କର ଆଡମ୍ବର ଓ ଅଭିମାନକୁ ଗ୍ରହଣ କଲା; ଏବଂ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକ ଆଦେଶମାନଙ୍କର ସ୍ଥାନରେ ମାନବୀୟ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ପରମ୍ପରାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିସ୍ଥାପିତ କଲା। ଚତୁର୍ଥ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅଂଶରେ କନଷ୍ଟାଣ୍ଟିନଙ୍କର ନାମମାତ୍ର ଧର୍ମାନ୍ତର ବହୁତ ଆନନ୍ଦର କାରଣ ହେଲା; ଏବଂ ଧାର୍ମିକତାର ଗୋଟିଏ ରୂପରେ ଆବୃତ ହୋଇ ଜଗତ କଳିସିଆ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୁର୍ନୀତିର କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୁତଗତିରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲା। ପୌତ୍ତଳିକତା, ଦେଖିବାକୁ ପରାଜିତ ପରି ଲାଗୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବିଜୟୀ ହେଲା। ତାହାର ଆତ୍ମା କଳିସିଆକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲା। ତାହାର ମତବାଦ, ଆଚାର-ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଓ କୁସଂସ୍କାରମାନେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କର ନାମଧାରୀ ଅନୁସରୀମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଉପାସନାରେ ସମ୍ମିଳିତ କରାଗଲା।”
“ପୌରାଣିକ ଧର୍ମ ଓ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସମଝୌତାର ପରିଣାମସ୍ୱରୂପ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀରେ ପୂର୍ବକଥିତ ସେହି ‘ପାପର ପୁରୁଷ’ର ବିକାଶ ହେଲା, ଯେ ନିଜକୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ରଖେ ଏବଂ ଈଶ୍ୱରଠାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଉନ୍ନତ କରେ। ମିଥ୍ୟା ଧର୍ମର ସେହି ବିଶାଳ ପ୍ରଣାଳୀ ହେଉଛି ଶୈତାନଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଏକ ଅପୂର୍ବ କୃତି—ପୃଥିବୀକୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଶାସନ କରିବା ପାଇଁ ସିଂହାସନରେ ନିଜକୁ ବସାଇବାରେ ତାହାର ପ୍ରୟାସମାନଙ୍କର ଏକ ସ୍ମାରକ।” The Great Controversy, 49, 50.