ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମର ଚାରି ପିଢ଼ୀର ଅବଧିରେ ୱିଲିୟମ୍ ମିଲରଙ୍କର ମୂଳଭୂତ ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଆବୃତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସେହି ମୂଳଭୂତ ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ପୁନଃସ୍ଥାପନ ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ୱପ୍ନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ବାଇବେଲ୍ ଓ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ଆତ୍ମାରେ ପୁନଃପୁନି ଏହାକୁ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଛି ଯାହା ଈଶ୍ୱରଙ୍କର ଶେଷ ଦିନର ଲୋକମାନେ ସମ୍ପନ୍ନ କରିବାକୁ ଅଛନ୍ତି। ମିଲରଙ୍କର ସ୍ୱପ୍ନ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ ଯେ, ଯେତେବେଳେ ଧୂଳି ଝାଡ଼ୁଥିବା ଲୋକଟିଏ ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବ, ସେଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଦୀପ୍ତିତ ହେବ।
ମିଲରଙ୍କ ଧାଞ୍ଚା ପୌରାଣିକତା ପରେ ପାପାସୀ—ଏହି ଦୁଇଟି ଉଜାଡ଼ିଦେଇଥିବା ଶକ୍ତିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାର ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା, ଏବଂ ଥେସ୍ସଲୋନୀକୀୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପତ୍ରର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟରେ ପ୍ରେରିତ ପାଉଲଙ୍କ ସାକ୍ଷ୍ୟ ମିଲରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଧାଞ୍ଚା ପାଇଁ ନଙ୍ଗର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା। ସେଠାରେ ପାଉଲ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି ଯେ, ପୌରାଣିକ ରୋମ ପାପାସୀକୁ ଶକ୍ତିରେ ଉଦୟ କରିବାରୁ ରୋକି ରଖିଥିଲା, ଯାହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୌରାଣିକ ରୋମକୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇନଥିଲା। 2 ଥେସ୍ସଲୋନୀକୀୟରେ, ପାଉଲ Future for America-ର ଧାଞ୍ଚା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନଙ୍ଗର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ, ଯେବେ ସେ ଚିହ୍ନଟ କଲେ ଯେ ଅଧ୍ୟାୟଟିର “ପାପର ମଣିଷ” ଦାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଗାର, ଏବଂ ପଦ ଛତ୍ତିଶରେ, ନିଜକୁ ଉଚ୍ଚ କରିଥିବା ରାଜା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଛି।
ପ୍ରଥମ ଓ ତୃତୀୟ ଦୂତଙ୍କ ଗତିବିଧିରେ ଜ୍ଞାନର ବୃଦ୍ଧି, ଥେସଲନୀକୀୟଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟରେ ପୌଲଙ୍କ ସାକ୍ଷ୍ୟ ସହ ସରାସରି ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଥିଲା ବୋଲି ଦେଖିବା ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ। ଶେଷ ସମୟରେ, 1798 ମସିହାରେ, ଏବଂ 1989 ମସିହାରେ ମଧ୍ୟ, ଦାନିଏଲଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ମୁଦ୍ରା ଖୋଲାଗଲା, ଏବଂ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଏକ ତିନି-ପଦକ୍ରମିକ ପରୀକ୍ଷା-ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଯେହି ଇତିହାସରେ ଦାନିଏଲଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ମୁଦ୍ରା ଖୋଲାଯାଏ, ସେହି ଇତିହାସରେ ଏହି ପରୀକ୍ଷା-ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଦା ଦୁଇ ଶ୍ରେଣୀର ଉପାସକଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ। ଶେଷ ସମୟରେ ଜ୍ଞାନର ବୃଦ୍ଧି ସହ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ପୌଲଙ୍କ ଲେଖନୀକୁ ଦେଖିବା ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ, କାରଣ ସେହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ହିଁ ପୌଲ ସଚେତନ କରନ୍ତି ଯେ, ଯେମାନେ “ସତ୍ୟର ପ୍ରେମ” ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରବଳ ଭ୍ରମ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ। ପ୍ରବଳ ଭ୍ରମ ହେଉଛି ସେହି ଅବସ୍ଥା, ଯାହା ଦାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ବାରରେ ସେହି ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆଣାଯାଏ, ଯେମାନେ ଜ୍ଞାନର ବୃଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରନ୍ତି। ଉଭୟ ଇତିହାସରେ, ଏହି ପ୍ରବଳ ଭ୍ରମ ସବୁଠାରୁ ସରାସରି ଭାବରେ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମକୁ ସୂଚିତ କରେ।
“ଯିଏ ବାହ୍ୟ ପ୍ରତୀତିର ତଳେ ଥିବା ସତ୍ୟକୁ ଦେଖନ୍ତି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ହୃଦୟକୁ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ବହୁତ ଆଲୋକ ପାଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହନ୍ତି: ‘ସେମାନେ ନିଜମାନଙ୍କର ନୈତିକ ଓ ଆତ୍ମିକ ଅବସ୍ଥାକାରଣେ ପୀଡ଼ିତ ଓ ବିସ୍ମିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।’ ହଁ, ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ପଥକୁ ବାଛିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ ସେମାନଙ୍କର ଘୃଣିତ କାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛି। ‘ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ଭ୍ରମକୁ ବାଛିବି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଭୟଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆଣିଦେବି; କାରଣ ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଡାକିଲି, କେହି ଉତ୍ତର ଦେଲା ନାହିଁ; ଯେତେବେଳେ ମୁଁ କହିଲି, ସେମାନେ ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ: ବରଂ ସେମାନେ ମୋର ଚକ୍ଷୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଅସତ୍ କାମ କଲେ, ଏବଂ ଯାହାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ନୁହେଁ, ସେହିକୁ ବାଛିଲେ।’ ‘ଈଶ୍ୱର ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରବଳ ଭ୍ରମ ପଠାଇବେ, ଯେଣୁ ସେମାନେ ମିଥ୍ୟାକୁ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତୁ,’ କାରଣ ସେମାନେ ‘ଉଦ୍ଧାର ପାଇବା ପାଇଁ ସତ୍ୟର ପ୍ରେମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଲେ ନାହିଁ,’ ‘କିନ୍ତୁ ଅଧର୍ମରେ ଆନନ୍ଦ କଲେ।’ ଯିଶାୟ 66:3, 4; 2 ଥେସ୍ସଲନୀକୀୟ 2:11, 10, 12.”
“ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଶିକ୍ଷକ ପଚାରିଲେ: ‘ତୁମେ ଠିକ୍ ଭିତ୍ତିର ଉପରେ ନିର୍ମାଣ କରୁଛ ଏବଂ ଈଶ୍ୱର ତୁମ କର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଯେ ଆଡ଼ମ୍ବର, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରକୃତରେ ତୁମେ ଜଗତୀୟ ନୀତି ଅନୁସାରେ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରୁଛ ଏବଂ ଯେହୋବାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପାପ କରୁଛ, ସେଥାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମୋହ ମନକୁ ଆଉ କ’ଣ ଭ୍ରମିତ କରିପାରେ? ହାୟ, ଏହା ଏକ ମହା ପ୍ରତାରଣା, ଏକ ମୋହନୀୟ ଭ୍ରମ, ଯାହା ସେମାନଙ୍କର ମନକୁ ଅଧିକାର କରିନେଇଥାଏ, ଯେମାନେ କେବେକାଳେ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଭକ୍ତିର ଆକୃତିକୁ ତାହାର ଆତ୍ମା ଏବଂ ଶକ୍ତି ବୋଲି ଭୁଲ କରନ୍ତି; ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଭାବନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ଧନୀ, ସମ୍ପଦରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ କୌଣସି କିଛିର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରକୃତରେ ସେମାନେ ସବୁକିଛିର ଆବଶ୍ୟକତାରେ ଅଛନ୍ତି।’”
“ନିଜ ବସ୍ତ୍ରକୁ ନିଷ୍କଳଙ୍କ ରଖୁଥିବା ତାଙ୍କର ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସେବକମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଈଶ୍ୱର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇନାହାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଅନେକେ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି, ‘ଶାନ୍ତି ଓ ସୁରକ୍ଷା,’ ଯେତେବେଳେ ହଠାତ୍ ବିନାଶ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆସୁଛି। ଯଦି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ ନ ହୁଏ, ଯଦି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସ୍ୱୀକାରୋକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିଜ ହୃଦୟକୁ ନମ୍ର ନ କରନ୍ତି ଏବଂ ସତ୍ୟକୁ ଯେପରି ଯୀଶୁରେ ଅଛି ସେପରି ଗ୍ରହଣ ନ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଆମର ଶ୍ରେଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିଶୋଧନ ଘଟିବ, ସେତେବେଳେ ଆମେ ଆଉ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ବିଶ୍ରାମ କରିବୁ ନାହିଁ, ‘ଆମେ ଧନୀ, ସମ୍ପତ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛୁ, ଏବଂ କୌଣସି ଜିନିଷର ଅଭାବ ନାହିଁ’ ବୋଲି ଗର୍ବ କରିବୁ ନାହିଁ।”
“କିଏ ସତ୍ୟସାରରେ କହିପାରେ: ‘ଆମର ସୁଣା ଅଗ୍ନିରେ ପରୀକ୍ଷିତ ହୋଇଛି; ଆମର ବସ୍ତ୍ର ଜଗତ ଦ୍ୱାରା କଳଙ୍କିତ ନୁହେଁ’? ମୁଁ ଦେଖିଲି, ଆମର ଶିକ୍ଷକ তথାକଥିତ ଧର୍ମିକତାର ବସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଇଙ୍ଗିତ କରୁଥିଲେ। ସେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଲିଦେଇ, ତଳେ ଲୁଚିଥିବା ଅଶୁଚିତାକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ପରେ ସେ ମୋତେ କହିଲେ: ‘ତୁମେ କି ଦେଖିପାରୁନାହଁ କିପରି ସେମାନେ ଢୋଙ୍ଗପୂର୍ବକ ନିଜମାନଙ୍କର ଅଶୁଚିତା ଓ ଚରିତ୍ରର ପଚନକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିରଖିଛନ୍ତି? ‘ବିଶ୍ୱସ୍ତ ନଗରୀ କିପରି ବେଶ୍ୟା ହୋଇଯାଇଛି!’ ମୋର ପିତାଙ୍କ ଗୃହ ବ୍ୟାପାରର ଗୃହ ହୋଇଯାଇଛି, ଏକ ଏମିତି ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠାରୁ ଦିବ୍ୟ ସନ୍ନିଧି ଓ ମହିମା ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଯାଇଛି! ଏହି କାରଣରୁ ଦୁର୍ବଳତା ରହିଛି, ଏବଂ ଶକ୍ତିର ଅଭାବ ଅଛି।’” Testimonies, volume 8, 249, 250.
୧୮୪୪ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ “ମଧ୍ୟରାତ୍ରିର ଆହ୍ୱାନ” ଘୋଷଣା କଲା, ସେତେବେଳେ ସେ “ବିଶ୍ୱସ୍ତ ନଗରୀ” ଥିଲା। ୧୮୬୩ ସୁଦ୍ଧା, ଉଇଲିଆମ୍ ମିଲରଙ୍କର ସେବାକାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବା “ଭିତ୍ତିସମୂହ”କୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ସେ ଆରମ୍ଭ କଲା। ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ ଏହି ଭିତ୍ତିମୂଳକ ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଏବଂ ଏପରିଭାବେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନକଲି ରତ୍ନ ଓ ମୁଦ୍ରାଦି ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ କରିଦେଲେ, ସେମାନେ ଏକ ନୂତନ ଭିତ୍ତି ନିର୍ମାଣ କରୁଥିଲେ। ଯେମାନେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ପୂରଣ କଲେ, ଏବଂ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲୁ ରଖିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ଆତ୍ମାର ଲେଖନୀରେ “ଯେମାନେ ବହୁତ ଆଲୋକ ପାଇଥିଲେ” ବୋଲି ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଇଛି।
ସେମାନେ ଯେ “ମହାନ ଆଲୋକ” କେବେକି ପାଇଥିଲେ, ମିଲରଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନରେ ତାହାକୁ ସେହି ପେଟିକାଭିତରେ ଥିବା ରତ୍ନମାଣିକ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ମିଲର ନିଜ କକ୍ଷର ମଝିରେ ଥିବା ଏକ ଟେବୁଲ୍ ଉପରେ ରଖିଥିଲେ, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ “ସୂର୍ଯ୍ୟ” ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଦୀପ୍ତିତ ହେଉଥିଲା। ଏମାତ୍ର ଉଦ୍ଧୃତ ଅଂଶରେ ସିଷ୍ଟର ହ୍ୱାଇଟ୍ “ଯେମାନେ ମହାନ ଆଲୋକ ପାଇଥିଲେ” ସେମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିତ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ “ନିଜ ନିଜ ପଥକୁ ବାଛିନେଇଛନ୍ତି।”
ସେମାନେ 1863 ମସିହାରେ ଏକ ନୂତନ ପଥ ବାଛିଲେ। ସେ କହନ୍ତି, ଏହା “ଏକ ଆକର୍ଷକ ଭ୍ରମ, ଯାହା ମନମାନଙ୍କୁ ଅଧିକୃତ କରିନେଇଥାଏ, ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଯେଉଁମାନେ କେବେକି ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଥିଲେ, ଭକ୍ତିର ଆକୃତିକୁ ତାହାର ଆତ୍ମା ଓ ଶକ୍ତି ବୋଲି ଭୁଲ କରନ୍ତି; ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଧାରଣା କରନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ଧନୀ, ସମ୍ପତ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ କିଛିର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ବାସ୍ତବରେ ସେମାନେ ସବୁକିଛିର ଆବଶ୍ୟକତାରେ ଅଛନ୍ତି।”
ସେ ଲାଓଡିସିୟାର ଅବସ୍ଥାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହାକି ସେ ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ 1856 ମସିହାରେ ଘଟିଥିଲା ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ। ପରେ ସେମାନେ ସାତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରୀକ୍ଷିତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ 1863 ମସିହାରେ ସେହି ପରୀକ୍ଷାରେ ବିଫଳ ହେଲେ, ଏବଂ ଥେସ୍ସାଲୋନିକୀୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୌଲଙ୍କ ସଚେତନବାଣୀର ବାର୍ତ୍ତାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ପ୍ରବଳ ମୋହକୁ ଆଣୁଥିବା ମିଥ୍ୟା ଭିତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଥେସ୍ସାଲୋନିକୀୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୌଲଙ୍କ ସଚେତନବାଣୀ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ—ଉଭୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ଏକ ନଙ୍ଗର ସଦୃଶ, ଏବଂ ଏହା ମିଲରଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ ସହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସମନ୍ୱିତ, ଯାହା ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ—ଉଭୟକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରେ। ତାଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରେ ଯେ, ଯେତେବେଳେ ସତ୍ୟର ମୂଳ ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହେବ, ସେହି ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମର ଆରମ୍ଭରେ ମିଡନାଇଟ କ୍ରାଇ ସମୟରେ ପ୍ରଥମେ ଯେତେବେଳେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଥିଲେ, ତାହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବେ ଦୀପ୍ତିତ ହେବ। ଏବେ କିପରି ମିଲରଙ୍କ ବୁଝାମଣା, ସେ ପ୍ରଥମେ ସତ୍ୟକୁ ଚିହ୍ନିଥିବା ସମୟଠାରୁ, କୌଣସି ଅର୍ଥରେ ଅଧିକ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଛି?
ହବକ୍କୁକ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟର ଦୁଇଟି ପବିତ୍ର ଚାର୍ଟ ଉପରେ କିଛି ସତ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଛି। ସେହି ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମିଲରଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନରେ ସେହି ମଣିମୁକ୍ତାମାନଙ୍କ ଭାବେ ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ, ମଧ୍ୟରାତ୍ରିର ଆର୍ତ୍ତନାଦର ଠିକ୍ ପୂର୍ବରୁ, ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ ହେବ। ମିଲରଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଜାଲା ଦ୍ୱାରା ବାହାରକୁ ବହନ କରାଯାଉଥିବା ନକଲି ମଣିମୁକ୍ତାମାନେ, ମିଥ୍ୟା ଭିତ୍ତି ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଆଣାଯାଇଥିବା ଭ୍ରାନ୍ତ ଶିକ୍ଷାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ଏବଂ ସତ୍ୟ ଭିତ୍ତିକୁ ଲୁଚାଇବାକୁ ମଧ୍ୟ; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି ଯେମାନେ ମିଥ୍ୟା ଭିତ୍ତିକୁ ଗଠନ କରୁଥିବା ଭ୍ରାନ୍ତ ଶିକ୍ଷାଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି। “ଦୈନିକ” ହେଉଥିଲା ୱିଲିଅମ୍ ମିଲରଙ୍କ ସତ୍ୟର ଢଞ୍ଚାର ନଙ୍ଗର, ଯାହା ମୂଳ ଭିତ୍ତିକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲା; ଏବଂ ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ “ଦୈନିକ” କେବଳ ପୌତ୍ତଳିକତାକୁ ନୁହେଁ, ଯେପରିକି ମିଲର ସଠିକ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ, ବରଂ ଏହା ସେହି ବିଦ୍ରୋହର ପ୍ରତୀକ ଯାହା ମିଥ୍ୟା ଭିତ୍ତିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲା।
ବାଇବେଲ, ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ଆତ୍ମା ଏବଂ ଇତିହାସ—ସମସ୍ତେ ଏହାର ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି ଯେ, 1798 ରୁ 1844 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ନ୍ୟାୟ-ଘଣ୍ଟାର ଆହ୍ୱାନ ହେଉଛି ସେହି ସନ୍ଦେଶର ଘୋଷଣା, ଯାହାକୁ ଉଇଲିଆମ ମିଲର ଆବିଷ୍କାର କରି ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଏହି କାରଣରୁ ସେହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ମିଲରାଇଟ ଆନ୍ଦୋଳନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତର୍କସଙ୍ଗତ ଭାବେ, ସେହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ମାନେ 1798 ମସିହାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ସେହି ଆଲୋକକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା, ଯାହାକୁ ଡାନିଏଲ ଜ୍ଞାନର ବୃଦ୍ଧି ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ କରିଥିଲେ।
ଯିଶାୟ ଏଫ୍ରାୟିମର ମଦ୍ୟପମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହନ୍ତି, ଏବଂ ସେହି ମଦ୍ୟପମାନଙ୍କୁ ଯେରୁଶାଲେମର ଲୋକମାନଙ୍କ ଉପରେ ଶାସନ କରୁଥିବା ଉପହାସକାରୀ ପୁରୁଷମାନେ ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି। ଯିଶାୟ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ପ୍ରକୃତ ଦ୍ରାକ୍ଷାରସରେ ମଦ୍ୟପ ନୁହନ୍ତି; ସେମାନେ ଆତ୍ମିକ ଦ୍ରାକ୍ଷାରସରେ ମଦ୍ୟପ। ବାଇବେଲରେ ଆତ୍ମିକ ଦ୍ରାକ୍ଷାରସ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ କିମ୍ବା ସତ୍ୟ ଉପଦେଶ, କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା ଉପଦେଶକୁ ସୂଚିତ କରେ। ଏଫ୍ରାୟିମର ମଦ୍ୟପମାନେ ମିଥ୍ୟା ଉପଦେଶରେ ମଦ୍ୟପ, ଯାହା ବାବିଲୋନର ଦ୍ରାକ୍ଷାରସ, ଯେପରିକି ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟର ସତରହତମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ସୋରର ବେଶ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ବେଲ୍ଶଜ୍ଜରଙ୍କ ଶେଷ ରାତ୍ରିର ଆନନ୍ଦୋତ୍ସବରେ ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଛି।
ୟିରୁଶାଲେମର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଶାସନ କରୁଥିବା ଉପହାସକାରୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଉପରେ ଯେ ଆତ୍ମିକ ମଦୋନ୍ମତତା ଆସେ, ଯିଶାୟା ତାହାର ପ୍ରଭାବଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନିତ କରିଥିଲେ।
ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ହୁଅ ଓ ବିସ୍ମିତ ହେଉ; ଚିତ୍କାର କର ଓ ଆକ୍ରନ୍ଦନ କର: ସେମାନେ ମତ୍ତ, କିନ୍ତୁ ଦାକ୍ଷାରସରେ ନୁହେଁ; ସେମାନେ ଟଳମଳ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମଦ୍ୟପାନରୁ ନୁହେଁ। କାରଣ ସଦାପ୍ରଭୁ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କ ଉପରେ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାର ଆତ୍ମା ଢାଳିଦେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛନ୍ତି; ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବକ୍ତାମାନଙ୍କୁ ଓ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ଶାସକମାନଙ୍କୁ, ଦର୍ଶକମାନଙ୍କୁ ସେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦର୍ଶନ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୋହର ଲାଗିଥିବା ଏକ ପୁସ୍ତକର କଥା ପରି ହୋଇଯାଇଛି; ଯାହାକୁ ଲୋକେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷିତ ଲୋକଙ୍କ ହାତରେ ଦେଇ କହନ୍ତି, “ଦୟାକରି ଏହା ପଢ଼,” ଏବଂ ସେ କହେ, “ମୁଁ ପଢ଼ି ପାରିବି ନାହିଁ; କାରଣ ଏହା ମୋହର ଲାଗିଛି।” ପୁନର୍ବାର ସେହି ପୁସ୍ତକଟି ଜଣେ ଅଶିକ୍ଷିତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, କହାଯାଏ, “ଦୟାକରି ଏହା ପଢ଼,” ଏବଂ ସେ କହେ, “ମୁଁ ଶିକ୍ଷିତ ନୁହେଁ।” ଏହିହେତୁ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ଯେହେତୁ ଏହି ଲୋକମାନେ ନିଜ ମୁଖଦ୍ୱାରା ମୋର ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜ ଓଷ୍ଠଦ୍ୱାରା ମୋତେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ନିଜ ହୃଦୟକୁ ମୋରୁ ଦୂରେ ସରାଇଦେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୋପ୍ରତି ସେମାନଙ୍କର ଭୟ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ବିଧିର ଶିକ୍ଷାମାତ୍ର ଅଟେ: ସେହିହେତୁ, ଦେଖ, ମୁଁ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ୟଜନକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଅଗ୍ରସର ହେବି, ହଁ, ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ୟଜନକ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଏକ ବିସ୍ମୟ; କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ନଷ୍ଟ ହେବ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବିବେକୀମାନଙ୍କର ବୁଝାମଣା ଲୁଚିଯିବ।” ହାୟ ସେମାନଙ୍କୁ, ଯେମାନେ ସଦାପ୍ରଭୁଙ୍କଠାରୁ ନିଜମାନଙ୍କର ପରାମର୍ଶ ଲୁଚାଇବା ପାଇଁ ଗଭୀର ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେମାନଙ୍କର କାମ ଅନ୍ଧକାରରେ ହୁଏ, ଏବଂ ସେମାନେ କହନ୍ତି, “ଆମ୍ଭାଙ୍କୁ କିଏ ଦେଖୁଛି? ଏବଂ ଆମ୍ଭାଙ୍କୁ କିଏ ଜାଣୁଛି?” ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ଏହି ଉଲଟାପାଲଟାକୁ କୁମ୍ଭକାରର ମାଟି ସମାନ ଗଣାଯିବ; କାରଣ ନିର୍ମିତ ବସ୍ତୁ କି ତାହାକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ଜଣଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବ, “ସେ ମୋତେ ନିର୍ମାଣ କରିନାହାଁନ୍ତି?” କିମ୍ବା ଗଢ଼ାଯାଇଥିବା ବସ୍ତୁ କି ତାହାକୁ ଗଢ଼ିଥିବା ଜଣଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବ, “ତାଙ୍କର କୌଣସି ବୁଝାମଣା ନଥିଲା?” ଯିଶାୟ 29:9–16.
ସିଷ୍ଟର୍ ହ୍ୱାଇଟ୍ ଏହି ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି, ପରେ ଏହା ଯୋଗ କରନ୍ତି:
“ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶବ୍ଦ ପୂରଣ ହେବ। କିଛି ଲୋକ ଅଛନ୍ତି ଯେମାନେ ନିଜ ହୃଦୟକୁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନମ୍ର କରୁନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ସରଳତାରେ ଚାଲିବେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ନିଜର ସତ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଲୁଚାଇ ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ସେହି ପତିତ ଦୂତ ସହ ସହଭାଗିତାରେ ରହନ୍ତି, ଯେ ମିଥ୍ୟାକୁ ଭଲପାଏ ଏବଂ ମିଥ୍ୟା ରଚେ। ଶତ୍ରୁ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ରଖେ, ଯେମାନଙ୍କୁ ସେ ଅଂଶତଃ ଅନ୍ଧକାରରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରେ। କିଛି ଲୋକ ବର୍ତ୍ତମାନ ବ୍ୟାପ୍ତ ଥିବା ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇଯାଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ସତ୍ୟକୁ ତ୍ରୁଟି ପାଇଁ ପାଖକୁ ସାରି ଦେଉଛନ୍ତି। ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ଯେ ଦିନକୁ ଦର୍ଶାଇଥିଲା, ସେହି ଦିନ ଆସିପହଞ୍ଚିଛି। ଯୀଶୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କୁ ବୁଝାଯାଉ ନାହିଁ। ଯୀଶୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ କଳ୍ପକଥା। ପୃଥିବୀର ଇତିହାସର ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ଅନେକେ ମଦ୍ୟପ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପରି ଆଚରଣ କରନ୍ତି। ‘ତୁମେମାନେ ନିଜେ ଥମ୍କିଯାଅ, ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୁଅ; ତୁମେମାନେ ଚିତ୍କାର କର, ହଁ, ଚିତ୍କାର କର; ସେମାନେ ମଦ୍ୟପ, କିନ୍ତୁ ମଦରେ ନୁହେଁ; ସେମାନେ ଟଳମଳ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମଦିରାରେ ନୁହେଁ। କାରଣ ପ୍ରଭୁ ତୁମମାନଙ୍କ ଉପରେ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାର ଆତ୍ମା ଢାଳିଦେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ତୁମମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁକୁ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବକ୍ତାମାନଙ୍କୁ, ଏବଂ ତୁମମାନଙ୍କ ଶାସକମାନଙ୍କୁ, ଦର୍ଶକମାନଙ୍କୁ ସେ ଆବୃତ କରିଦେଇଛନ୍ତି।’ ଅନେକଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ଆତ୍ମିକ ମଦ୍ୟପାନ ଆସିଛି, ଯେମାନେ ଭାବନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ସେହି ଲୋକ ଯେଉଁମାନେ ଉଚ୍ଚ କରାଯିବେ। ସେମାନଙ୍କର ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରଖଣ୍ଡରେ ଯେପରି ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି, ସେହିପରି। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ, ସେମାନେ ସିଧା ଚାଲିପାରୁନାହାନ୍ତି। ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟପଦ୍ଧତିରେ ସେମାନେ ବକ୍ର ପଥ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ଜଣେ ପରେ ଆଉ ଜଣେ, ସେମାନେ ଏପଟେ ସେପଟେ ଡାଉଡ଼ି ଟଳମଳ କରନ୍ତି। ପ୍ରଭୁ ସେମାନଙ୍କୁ ମହା କରୁଣାର ସହିତ ଦେଖନ୍ତି। ସତ୍ୟର ପଥ ସେମାନେ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ସେମାନେ ବୁଦ୍ଧିଚାତୁର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଷଡଯନ୍ତ୍ରକାରୀ, ଏବଂ ଯେମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଆତ୍ମିକ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ଥିବାରୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରୁଥାନ୍ତେ ଏବଂ କରିବା ଉଚିତ ଥିଲା, ସେମାନେ ନିଜେ ପ୍ରତାରିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏକ ମନ୍ଦ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଧାରଣ କରି ରହିଛନ୍ତି।
“ଏହି ଶେଷ ଦିନମାନଙ୍କର ଘଟଣାବଳୀ ଶୀଘ୍ର ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ରୂପ ଧାରଣ କରିବ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଆତ୍ମାବାଦୀ ପ୍ରତାରଣାଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପରେ—ଅର୍ଥାତ୍ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମାମାନଙ୍କର ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବୋଲି—ପ୍ରକାଶ କରାଯିବ, ସେତେବେଳେ ଯେମାନେ ସେଥିରେ ଭାଗ ନିଅଇଛନ୍ତି ସେମାନେ ନିଜ ବୁଦ୍ଧି ହାରାଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପରି ହୋଇଯିବେ।”
“‘ଏହି କାରଣରୁ ପ୍ରଭୁ କହନ୍ତି, ଯେହେତୁ ଏହି ଲୋକମାନେ ନିଜ ମୁଖଦ୍ୱାରା ମୋର ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜ ଠୋଠଦ୍ୱାରା ମୋତେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ନିଜ ହୃଦୟକୁ ମୋଠାରୁ ଦୂରେ ସରାଇଦେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୋପ୍ରତି ସେମାନଙ୍କର ଭୟ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାଦ୍ୱାରା ଶିଖାଯାଇଛି; ତେଣୁ, ଦେଖ, ମୁଁ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକର କାର୍ଯ୍ୟ, ଅର୍ଥାତ୍ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଏକ ବିସ୍ମୟକର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଅଗ୍ରସର ହେବି; କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ନଷ୍ଟ ହେବ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବିବେକୀମାନଙ୍କର ବୁଝାଶକ୍ତି ଗୁପ୍ତ ହୋଇଯିବ। ହାୟ ସେମାନଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜମାନଙ୍କର ପରାମର୍ଶକୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କଠାରୁ ଲୁଚାଇବା ପାଇଁ ଗଭୀର ଉପାୟ ଖୋଜନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟମାନ ଅନ୍ଧକାରରେ ରହେ, ଏବଂ ସେମାନେ କହନ୍ତି, କିଏ ଆମକୁ ଦେଖେ, ଏବଂ କିଏ ଆମକୁ ଜାଣେ? ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ସବୁ କଥାକୁ ଓଲଟାଇଦେବା କାର୍ଯ୍ୟ କୁମ୍ଭକାରର ମାଟି ସମାନ ଗଣାଯିବ; କାରଣ ଯାହା ତିଆରି ହୋଇଛି, ସେ କି ତାହାକୁ ତିଆରି କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷୟରେ କହିବ, ସେ ମୋତେ ତିଆରି କରିନାହାଁନ୍ତି? କିମ୍ବା ଯାହା ଗଢ଼ାଯାଇଛି, ସେ କି ତାହାକୁ ଗଢ଼ିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷୟରେ କହିବ, ତାହାଙ୍କର କୌଣସି ବୁଝାଶକ୍ତି ନଥିଲା?’”
“ମୋ ପାଖରେ ଏହା ପ୍ରକାଶିତ କରାଯାଇଛି ଯେ, ଆମର ଅନୁଭବରେ ଆମେ ଏହି ନିଜେହିଁ ପରିସ୍ଥିତିଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କରିଆସିଛୁ ଏବଂ କରୁଛୁ। ଯେମାନେ ମହାନ ଆଲୋକ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ସୁଯୋଗ-ସୁବିଧା ପାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ସେହି ନେତାମାନଙ୍କର କଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ଯେମାନେ ନିଜକୁ ଜ୍ଞାନୀ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି, ଯେମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବହୁତ ଅନୁଗୃହୀତ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦିତ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ନିଜକୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ହାତରୁ ବାହାର କରି ଶତ୍ରୁର ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଜଗତ କପଟପୂର୍ଣ୍ଣ ଭ୍ରାନ୍ତିଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ଲାବିତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏକ ମାନବୀୟ ମନ, ଏହି ଭ୍ରାନ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ଅନ୍ୟ ମାନବମନମାନଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ, ଯେମାନେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସତ୍ୟର ମୂଲ୍ୟବାନ ପ୍ରମାଣକୁ ମିଥ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଲୋକମାନେ ପତିତ ଦୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତାରିତ ହେବେ, ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ପ୍ରହରୀମାନଙ୍କ ପରି ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିବା ଉଚିତ୍ ଥିଲା, ଆତ୍ମାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜାଗ୍ରତ ରହି, ସେମାନଙ୍କ ପରି ଯେମାନେ ହିସାବ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ସେମାନେ ନିଜମାନଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧର ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ରଖିଦେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଭ୍ରମେ ପକାଉଥିବା ଆତ୍ମାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପରାମର୍ଶକୁ ନିଷ୍ଫଳ କରନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ସତର୍କବାଣୀ ଓ ତିରସ୍କାରକୁ ପାଶେ ସରାଇଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟରୂପେ ସାତାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଅଛନ୍ତି, ଭ୍ରମେ ପକାଉଥିବା ଆତ୍ମାମାନଙ୍କ ଓ ଭୂତମାନଙ୍କର ଶିକ୍ଷାପ୍ରତି କାନ ଦେଇ।”
“ଏବେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମତଲାପନ ଏମିତି ଲୋକମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆସିଛି, ଯେମାନେ ପ୍ରବଳ ମଦ୍ୟର ପ୍ରଭାବାଧୀନ ମଣିଷମାନଙ୍କ ପରି ତଲମଲ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଅପରାଧ ଓ ଅନିୟମିତତା, ଠକେଇ, କପଟ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ପ୍ରାଙ୍ଗଣମାନରେ ବିଦ୍ରୋହ କରିଥିବା ସେହି ନେତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାନୁସାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଇଛି।”
“ଇତିହାସ ପୁନରାବୃତ୍ତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ନିକଟ ଭବିଷ୍ୟତରେ କ'ଣ ହେବ, ମୁଁ ତାହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରି କହିପାରିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେ ସମୟ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆସିନାହିଁ। ଶୟତାନଙ୍କର ଚତୁର କୌଶଳ ଦ୍ୱାରା ମୃତମାନଙ୍କର ଆକୃତିଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରକାଶ ପାଇବ, ଏବଂ ଅନେକେ ସେହି ଜଣଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେବେ, ଯେ ମିଥ୍ୟାକୁ ଭଲପାଏ ଓ ମିଥ୍ୟା ଘଡ଼େ। ମୁଁ ଆମ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସତର୍କ କରୁଛି ଯେ, ଆମ ମଧ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ କିଛି ଜଣ ବିଶ୍ୱାସରୁ ପଛକୁ ଫେରିଯିବେ, ଭ୍ରମକାରୀ ଆତ୍ମାମାନଙ୍କ ଓ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମାମାନଙ୍କର ଉପଦେଶ ପ୍ରତି କାନ ଦେବେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟର ବିଷୟରେ ଦୁଷ୍ଟ କଥା କୁହାଯିବ।” Battle Creek Letters, 123–125.
ଯିଶାୟା ଏବଂ ସିଷ୍ଟର ହ୍ୱାଇଟଙ୍କୁ ସମେତ ସମସ୍ତ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବକ୍ତାମାନେ ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନିତ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମର ନେତାମାନେ “ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଶୟତାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଭ୍ରମିତ କରୁଥିବା ଆତ୍ମାମାନଙ୍କ ଓ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମାମାନଙ୍କର ଉପଦେଶମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କର୍ଣ୍ଣପାତ କରୁଛନ୍ତି।” ସିଷ୍ଟର ହ୍ୱାଇଟ ଏକ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ସେ କହନ୍ତି, “ଯେତେବେଳେ ଏହି ଆତ୍ମାବାଦୀ ପ୍ରତାରଣାମାନେ ସେମାନେ ବାସ୍ତବରେ ଯାହା ଅଟନ୍ତି ତାହା ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବେ,—ଅର୍ଥାତ୍ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମାମାନଙ୍କର ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ,—ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଯେମାନେ ଏହାରେ କୌଣସି ଭୂମିକା ପାଳନ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ମନ ହରାଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ସଦୃଶ ହୋଇଯିବେ।” ଶେଷ ଦିନମାନଙ୍କର ଇତିହାସର ସେହି ସମୟବିନ୍ଦୁରେ, ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ମଦୋନ୍ମତତା “ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମାମାନଙ୍କର ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ” ବୋଲି ପ୍ରକାଶିତ ହେବ, ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମର ନେତୃତ୍ୱ ନିଜ ମନ ହରାଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ସଦୃଶ ହୋଇଯିବ।
ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ଯେରୁଶାଲେମରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଶାସନ କରୁଥିବା ଉପହାସକାରୀ ଲୋକମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ଅନାବରଣ ଅଛି। ସେହି ଅନାବରଣ ମିଲରଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ମିଲର ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ଏବଂ ପରେ ଏକ ଦ୍ୱାର ଖୋଲାଗଲା। ସେହି ଘଟଣା ସେ କ୍ଷଣକ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଆଖି ବନ୍ଦ କରିବାର ଠିକ୍ ପୂର୍ବରୁ ଘଟେ, ଯାହା ଏକ ଲକ୍ଷ ଚୁଆଳିଶ ହଜାରଙ୍କ ମୁଦ୍ରାଙ୍କନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସଠିକ୍ ଅନ୍ତ୍ୟକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ। ଏକ ଦ୍ୱାରର ଖୋଲାଯିବା ବ୍ୟବସ୍ଥାଗତ ଯୁଗପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ସୂଚିତ କରେ, ଏବଂ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗଦୂତଙ୍କ ଲାଓଦିକିୟା ଆନ୍ଦୋଳନ ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗଦୂତଙ୍କ ଫିଲାଦେଲଫିୟା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପରିଣତ ହୁଏ।
ଯିଶାୟାର ଏହି ଅଂଶରେ ଏଫ୍ରୟିମର ମତାଳମାନଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ସାରାଂଶ ରହିଛି, ଯେମାନେ “ବିଶ୍ୱସ୍ତ ରକ୍ଷକମାନଙ୍କ ପରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବା କଥା ଥିଲା।” ଏହି ସାରାଂଶ ଏପରି ଭାବେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି, “‘ନିଶ୍ଚୟ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ସବୁକିଛିକୁ ଉଲଟାଇ ଦେବା କୁମ୍ଭକାରର ମାଟି ପରି ଗଣାଯିବ; କାରଣ ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ ତିଆରି କରାଯାଇଛି, ସେ କି ତାହାକୁ ତିଆରି କରିଥିବାଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବ, ସେ ମୋତେ ତିଆରି କରିନାହାନ୍ତି? କିମ୍ବା ଯେ ବସ୍ତୁ ଗଢ଼ାଯାଇଛି, ସେ କି ତାହାକୁ ଗଢ଼ିଥିବାଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବ, ତାହାଙ୍କର କୌଣସି ବୁଝାମଣା ନଥିଲା?’”
“ନିତ୍ୟ” ବିଷୟରେ ମିଲରଙ୍କ ଚିହ୍ନଟ—ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଏହାକୁ କିମ୍ବା ପୌତ୍ତଳିକତାର ଧର୍ମ, କିମ୍ବା ପୌତ୍ତଳିକ ରୋମ ବୋଲି ଦେଖାଇଥିଲେ—ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୟତାନଙ୍କର ଏକ ପ୍ରତୀକ ଅଟେ, କାରଣ ଶୟତାନ ଓ ପୌତ୍ତଳିକ ରୋମ—ଉଭୟଙ୍କୁ ଡ୍ରାଗନ୍ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଇଛି।
“ଏହିପରି ଭାବେ, ଯଦିଓ ଡ୍ରାଗନ୍ ପ୍ରଧାନତଃ ଶୟତାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ତଥାପି ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଥରେ ଏହା ପୌତ୍ତଳିକ ରୋମର ଏକ ପ୍ରତୀକ ଅଟେ।” The Great Controversy, 439.
ଶେଷ ଦିନମାନରେ ଯେଉଁମାନେ ଯେରୁସାଲେମ ଉପରେ ଶାସନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ସିଷ୍ଟର ହ୍ୱାଇଟ ଏପରି କହନ୍ତି: “କେହି କେହି ପ୍ରଚଳିତ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବିଷ୍ଟ ହେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଭୁଲ ପାଇଁ ସତ୍ୟକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରୁଛନ୍ତି। ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ଯେହି ଦିନକୁ ସୂଚିତ କରିଥିଲା, ସେହି ଦିନ ଆସିପହଞ୍ଚିଛି। ଯୀଶୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କୁ ବୁଝାଯାଉ ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୀଶୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଏକ କଳ୍ପକଥା।” 1901 ମସିହାରେ, ଜର୍ମାନୀରୁ ଆଡ୍ଭେଣ୍ଟିଜ୍ମର ଜଣେ ନେତା ଦାନିଏଲ ପୁସ୍ତକରେ “the daily” ବିଷୟରେ ପରଧର୍ମୀ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟଧର୍ମର ଭ୍ରାନ୍ତ ମତକୁ ପ୍ରଚାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେହି ମତ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରେ ଯେ “the daily” ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ପବିତ୍ରାଳୟୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ, କିମ୍ବା ସେହି ଧାରଣାର କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତିତ ରୂପକୁ, ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ମୁଁ “କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତିତ ରୂପ” କୁହୁଁଛି, କାରଣ 1901 ପରେ ଯେ ଇତିହାସ ଗତି କଲା, ସେଥିରେ ଏହି ମିଥ୍ୟାଧାରଣା ଉପରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି; କିନ୍ତୁ ସେହି ଭ୍ରାନ୍ତ ମତଗୁଡ଼ିକ ସଦା ଏହି ନିଷ୍କର୍ଷକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ ଯେ “the daily” ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର କୌଣସି ଏକ ପ୍ରକାରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ।
“ଦୈନିକ” ବୋଲି ପରିଚିତ ଉପଦେଶର ସେହି ରତ୍ନ, ଯାହାକୁ ମିଲର ଶୟତାନୀୟ ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ, ଶେଷ ଦିନମାନଙ୍କର ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କର ଏକ ପ୍ରତୀକ ଅଟେ। 1901 ମସିହାରେ ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବାବେଳେ, “ଦୈନିକ” ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କର ପ୍ରତୀକ, ଶୟତାନଙ୍କର ପ୍ରତୀକ ନୁହେଁ—ଏହି ମତକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ ଲୋକେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ 1930 ଦଶକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, “ଦୈନିକ” ଉପଦେଶର ସେହି ରତ୍ନ, ଯାହାକି ମିଲର 2 Thessalonians, chapter two ରେ ମିଳିଥିବା ସତ୍ୟର ଶିରାରୁ ଖୋଦି ବାହାର କରିଥିଲେ, ତାହାକୁ ଏହିଭଳି ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାଗଲା ଯେପରି Leviticus twenty-six ର “seven times” କୁ 1863 ମସିହାରେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାଯାଇଥିଲା। 1863 ରୁ 1930 ଦଶକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ଇତିହାସର କୌଣସି ଏକ ସମୟରେ, ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ ନିଜେ ତାହାକୁ ଅନୁଭବ ନକରି ନେତୃତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲା।
“ଭାଇମାନେ, ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କର ବିପଦକୁ ଦେଖୁଛି, ଏବଂ ପୁଣି ମୁଁ ପଚାରୁଛି, ତୁମେ ଯେମାନେ ଭ୍ରାନ୍ତି କରୁଛ, ସେହି ଅନ୍ୟାୟକୁ ସଂଶୋଧନ କରିବା ପାଇଁ କିଛି ପ୍ରୟାସ କରୁଛ କି? ପ୍ରାଣମାନେ ଠୋକର ଖାଇ ଖାଇ, ଅନ୍ଧକାରରେ ଚାଲୁଥାଇପାରନ୍ତି, କାରଣ ତୁମେ ତୁମ ପାଦ ପାଇଁ ସିଧା ପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିନାହାଁ। ଯଦି ତୁମେ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱର ସ୍ଥାନରେ ଅଛ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଆଉ ଅଧିକ ଆତୁରତା ସହ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି—ତୁମମାନଙ୍କ ନିଜ ପ୍ରାଣମାନଙ୍କର ନିମନ୍ତେ ଏବଂ ଯେମାନେ ତୁମକୁ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ନିମନ୍ତେ—ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ତ୍ରୁଟି କରାଯାଇଛି, ସେଥିପାଇଁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ କର, ଏବଂ ନିଜ ଭୁଲକୁ ସ୍ୱୀକାର କର।”
“ଯଦି ତୁମେ ହୃଦୟର ହଠତାକୁ ପ୍ରଶ୍ରୟ ଦେଉଛ, ଏବଂ ଗର୍ବ ଓ ଆତ୍ମଧାର୍ମିକତାର କାରଣରେ ନିଜ ଦୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱୀକାର କରୁନାହାଁ, ତେବେ ତୁମେ ଶୟତାନଙ୍କର ପ୍ରଲୋଭନମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯିବ। ପ୍ରଭୁ ଯେତେବେଳେ ତୁମର ଭୁଲଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଯଦି ତୁମେ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ କରୁନାହାଁ କିମ୍ବା ସ୍ୱୀକାରୋକ୍ତି କରୁନାହାଁ, ତେବେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭୁତ୍ୱମୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ତୁମକୁ ପୁନଃ ପୁନଃ ସେହି ଭୂମିକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବ। ତୁମେ ସମାନ ସ୍ୱଭାବର ଭୁଲ କରିବାକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯିବ, ତୁମେ ଜ୍ଞାନର ଅଭାବରେ ଅବିରତ ରହିବ, ଏବଂ ପାପକୁ ଧାର୍ମିକତା ଓ ଧାର୍ମିକତାକୁ ପାପ ବୋଲି କହିବ। ଏହି ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରବଳ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ଅସଂଖ୍ୟ ପ୍ରବଞ୍ଚନା ତୁମକୁ ଚାରିଦିଗରୁ ଘେରି ଧରିବ, ଏବଂ ତୁମେ ନେତା ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏହା କରିଥିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରିବ ନାହିଁ।” Review and Herald, December 16, 1890.
ଯିରୁଶାଲେମର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଶାସନ କରୁଥିବା ସେହି ଉପହାସକାରୀ ପୁରୁଷମାନେ, ଯେମାନେ “ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ପଦବୀରେ” ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ “ପାପକୁ ଧାର୍ମିକତା ଏବଂ ଧାର୍ମିକତାକୁ ପାପ” ବୋଲି କହିବେ, ଏବଂ “ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ଏପରି ଉଲଟାଇ ଦେବା କୁମ୍ଭକାରର ମାଟି ସମାନ ଗଣ୍ୟ ହେବ; କାରଣ, କୃତବସ୍ତୁ କି ତାହାକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ବିଷୟରେ କହିବ, ସେ ମୋତେ ସୃଷ୍ଟି କରିନାହାଁନ୍ତି? କିମ୍ବା ଗଢ଼ାଯାଇଥିବା ବସ୍ତୁ କି ତାହାକୁ ଗଢ଼ିଥିବା ବିଷୟରେ କହିବ, ତାଙ୍କର କୌଣସି ବୁଦ୍ଧି ନଥିଲା?’” ଆଡ୍ଭେଣ୍ଟିଜ୍ମର ଚାରି ପିଢ଼ୀ ଜୁଡ଼ି ଚାଲିଥିବା କ୍ରମାଗତ ବିଦ୍ରୋହରେ, ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ପଦବୀରେ ଥିବାମାନେ ନେତାମାନଙ୍କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ତାହା ଜାଣି ନାହାନ୍ତି। ସେମାନେ ଏହା ଜାଣି ନାହାନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନେ କ୍ରମେ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ଭାବରେ ନିଜମାନଙ୍କର ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରମାଣକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଆସିଛନ୍ତି। ସେହି କ୍ରମାଗତ ବିଦ୍ରୋହରେ “ସେମାନଙ୍କର ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ନଷ୍ଟ ହେବ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କର ବୁଝାଶକ୍ତି ଗୁପ୍ତ ହେବ।”
ସେମାନେ ସବୁକିଛିକୁ ଉଲଟାଇଦେବେ, ଏବଂ ପାପକୁ ଧର୍ମ ବୋଲି ଓ ଧର୍ମକୁ ପାପ ବୋଲି କହିବେ। ଏହି ବିଦ୍ରୋହର ପ୍ରତୀକ ହେଉଛି “the daily” ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶିକ୍ଷା, ଯାହା ମିଲରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଶୈତାନୀୟ ପ୍ରତୀକ ଥିଲା, ଏବଂ ଯାହାକୁ ଆଜିର ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ପରିଚିତ କରେ। ଯାହା କେବେକି ୱିଲିଅମ୍ ମିଲରଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀମୂଳକ ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକର ଗଠନାତ୍ମକ ଧାଂଚାକୁ ସ୍ଥାପିତ କରୁଥିବା ନଙ୍ଗର ଥିଲା, ତାହା ଏବେ ଯିରୁଶାଲେମର ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଶାସନ କରୁଥିବା ଉପହାସକାରୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ମତ୍ତତାର ପ୍ରତୀକରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଇଛି। ଦାନିଏଲ ପୁସ୍ତକରେ “the daily” ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପ୍ରତୀକତ୍ୱ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମର ଆରମ୍ଭରେ ମିଲରଙ୍କ ଧନଭଣ୍ଡାରରେ ପରିଚିତ ହେବାବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ ଦୀପ୍ତିତ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ସେହି ସତ୍ୟ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ, କାରଣ ସଂଖ୍ୟା ଦଶ ଏକ ପରୀକ୍ଷାର ପ୍ରତୀକ, ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲ ପାଇଁ ଦଶମ ପରୀକ୍ଷା ହିଁ ଅନ୍ତିମ ପରୀକ୍ଷା ଥିଲା।
ଆଧୁନିକ ଫରିଶୀମାନେ “ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ” “ଶୟତାନୀୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ” “ପାଖରେ ଆରୋପ କରିଛନ୍ତି,” ଏବଂ ପୌତ୍ତଳିକତାକୁ “ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପବିତ୍ର ଶକ୍ତି” ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ କରିଛନ୍ତି।
“ଫରିଶୀମାନେ ପବିତ୍ର ଆତ୍ମାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପାପ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ବାକ୍ଚାତୁର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରତିଭା ଜଗତର ମୁକ୍ତିଦାତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଲା, ଏବଂ ଲେଖାଯୋଖା କରୁଥିବା ଦୂତ ସେମାନଙ୍କ କଥାମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗର ପୁସ୍ତକମାନଙ୍କରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କଲେ। ସେମାନେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିବା ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପବିତ୍ର ଶକ୍ତିକୁ ଶୟତାନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟଶକ୍ତିଙ୍କ ପାଖରେ ଆରୋପ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକର କାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରି ପାରିଲେ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାକୃତିକ କାରଣରେ ଆରୋପ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେହିହେତୁ ସେମାନେ କହିଲେ, ‘ଏହାମାନେ ସୈତାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ।’ ଅବିଶ୍ୱାସରେ ସେମାନେ ଈଶ୍ୱରପୁତ୍ରଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏକ ମାନବ ସତ୍ତା ପରି କଥା କହିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କରାଯାଇଥିବା ସୁସ୍ଥକରଣର କାର୍ଯ୍ୟମାନ, ଯେପରି କାର୍ଯ୍ୟ କୌଣସି ମଣିଷ କେବେ କରିନଥିଲା ଓ କରିପାରିବ ନଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଶକ୍ତିର ପ୍ରକାଶ ଥିଲା; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କୁ ନରକ ସହ ମିଳିତ ଥିବାର ଅଭିଯୋଗ ଲଗାଇଥିଲେ। ଜିଦ୍ଧୀ, ଗୁମ୍ମରା, ଲୋହହୃଦୟ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରମାଣ ପ୍ରତି ନିଜ ଚକ୍ଷୁ ମୁଦି ଦେବାକୁ ସଂକଳ୍ପ କଲେ, ଏବଂ ଏପରିଭାବେ ସେମାନେ ଅକ୍ଷମ୍ୟ ପାପ କଲେ।” Manuscript Releases, volume 4, 360.
ଆମେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଲେଖାରେ ପ୍ରଥମ ଦୂତଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଉନ୍ମୋଚିତ ହୋଇଥିବା ଜ୍ଞାନର ବୃଦ୍ଧି ବିଷୟରେ ଆମର ଆଲୋଚନାକୁ ଅଗ୍ରସର କରିବୁ।