ଏଲୀୟା — ପାଞ୍ଚ ନମ୍ବର

ଯେତେବେଳେ ଏଲିୟା ଆହାବଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଇସ୍ରାଏଲକୁ କର୍ମେଲକୁ ସମାବେଶ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ, ସେଥିରେ ଏହା ପୂର୍ବସୂଚିତ ହୋଇଥିଲା ଯେ, ତିନି ଓ ଅର୍ଦ୍ଧ ବର୍ଷର ନିର୍ଯାତନା ପରେ 1798 ମସିହାରେ ଈଶ୍ୱର ଚର୍ଚ୍ଚକୁ ଅନ୍ଧକାର ଯୁଗରୁ ବାହାର କରି 1844 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏବଂ ତାହାପରେ 1863 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଯିବେ। ଏହି ତିନୋଟି ତାରିଖ ଯିଶାୟା ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଉପସ୍ଥାପିତ “ସାତ କାଳ”ର ସଂରଚନାର ଶେଷ ତିନୋଟି ପଥଚିହ୍ନ ଅଟେ।

୧୭୯୮, ୧୮୪୪ ଏବଂ ୧୮୬୩ର ସେହି ଏକେଇ ଇତିହାସକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିରୂପରୂପେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ମୋଶେ ଇସ୍ରାଏଲର ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ମିଶରର ଦାସତ୍ୱରୁ ବାହାର କରି ସିନାୟ ପର୍ବତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଗଲେ। ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୂତଙ୍କର ଇତିହାସ ମିଲରୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ଯାହା ଅନ୍ତକାଳର ସମୟରେ ୧୭୯୮ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୮୬୩ରେ ସେହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଗୋଟିଏ କଲିସିଆରେ ପରିଣତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିଲା। ଏଲିୟ ଏବଂ ମୋଶେ ମିଲରୀୟ ଇତିହାସର ଦୁଇଜଣ ପ୍ରମୁଖ ସାକ୍ଷୀ, ଏବଂ ତୃତୀୟ ଦୂତଙ୍କ ଇତିହାସ ସମୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟର ପୁସ୍ତକରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ହିଁ ଦୁଇଜଣ ପ୍ରମୁଖ ସାକ୍ଷୀ।

ମିଲ୍ଲରାଇଟ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ ଚଉଦ ଅଧ୍ୟାୟର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ସୁସମାଚାରର ଆରମ୍ଭକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ, ଏବଂ Future for America ତାହାର ସମାପ୍ତିକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ। ମିଲ୍ଲରାଇଟ୍ମାନଙ୍କର ଆରମ୍ଭିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ଶେଷକାଳୀନ ଆନ୍ଦୋଳନର ମଧ୍ୟରେ, ଆମେ ସପ୍ତମ-ଦିନ ଆଡ୍ଭେଣ୍ଟିଷ୍ଟ କଳିସିଆକୁ ଦେଖୁଥାଉ। 1856 ମସିହାରେ ଆଡ୍ଭେଣ୍ଟିଷ୍ଟ କଳିସିଆର ଇତିହାସକାରମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ମିଲ୍ଲରାଇଟ୍ ଆନ୍ଦୋଳନର ଅବଶିଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ ଲାଓଦିକୀୟ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଏହିପରି ଭାବେ 1798 ରୁ 1856 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ଫିଲାଦେଲଫିୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି ଘଟିଲା।

ପୂର୍ବତନ ଲେଖାରେ ଆମେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲୁ ଯେ ପ୍ରେରଣା ଲାଲ ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନିରାଶାକୁ 1844 ମସିହାର ମହା ନିରାଶା ସହିତ ସମନ୍ୱୟ କରିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ, ମାନ୍ନା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ସବ୍ବାଥର ପରୀକ୍ଷା ମୋଶାଙ୍କ ଇତିହାସରେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲା। ସେହି ଏକେ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ସ୍ଥାନରେ, ଅତିପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରୁ ଆସିଥିବା ଆଲୋକ, ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରି ବିଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା ଅତିପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ସବ୍ବାଥକୁ ଆରମ୍ଭବିନ୍ଦୁ କରି ପରୀକ୍ଷା ଏବଂ ପରିଶୋଧନର ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କଲା। 1844 ପୂର୍ବରୁ ଯେ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଘଟିଥିଲା, ତାହା ମୋଶାଙ୍କ ଇତିହାସରେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ସମୟରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ମିଲେରୀୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ 1798 ମସିହାରେ ଜ୍ଞାନର ବୃଦ୍ଧି ସହ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା; ଯେହିଁ ଜ୍ଞାନବୃଦ୍ଧିକୁ ଦାନିଏଲ ଚିହ୍ନିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଯାହା ବିଚାରକୁ ନେଇଯାଇଥିବା ତିନି-ପଦୀୟ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାକୁ ଥିଲା।

୧୮୪୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୨ରେ ବିଚାରର ଆରମ୍ଭ, ମିଶରର ପ୍ରଥମଜାତମାନଙ୍କୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଲାଲ ସାଗରର ଜଳରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିବା ଫେରାଉନଙ୍କ ବିଚାର ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବଛାୟିତ ହୋଇଥିଲା। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବିଶ୍ୱାସଦ୍ୱାରା ଅତିପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାପରେ, କିମ୍ବା ଲାଲ ସାଗର ଅତିକ୍ରମ କରିବାପରେ, ୧୭୯୮ରେ ଶେଷକାଳରେ ଯାହା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ପରୀକ୍ଷା-ପ୍ରକ୍ରିୟା, ତାହା ୧୮୪୪ ପରେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିଲା। ମୋଶାଙ୍କ ଇତିହାସରେ, ଏହା ଦଶଟି ପରୀକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ଦଶଟି ପରୀକ୍ଷାର ଶେଷଟି ଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ବାରୋଜଣ ଗୁପ୍ତଚର ପ୍ରତିଜ୍ଞାତ ଦେଶକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥିଲେ। ମୋଶାଙ୍କ ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ପରୀକ୍ଷା ଥିଲା ମାନ୍ନାର ପରୀକ୍ଷା, ଯାହା ସବ୍ବାଥକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ; ଏବଂ ମିଲରାଇଟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବ୍ବାଥକୁ ୧୮୪୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୨ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରଥମ ପରୀକ୍ଷା ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଥିଲା। ଉଭୟ ସମାନ୍ତରାଳ ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ପରୀକ୍ଷା ସବ୍ବାଥ ହେବାରୁ, ମୋଶାଙ୍କ ଇତିହାସର ପରବର୍ତ୍ତୀ ନଅଟି ପରୀକ୍ଷା ଏହାକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ ଯେ, ୧୮୪୪ ପରେ ପରୀକ୍ଷାମାନଙ୍କ ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳା ରହିବ, ଯାହା ପ୍ରତିଜ୍ଞାତ ଦେଶରେ ପ୍ରବେଶ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁର ଅରଣ୍ୟ—ଏହି ଦୁଇରୁ ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ ପଥକୁ ନେଇଯିବ। ୧୮୬୩ ମିଲରାଇଟ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ଶେଷ ପରୀକ୍ଷାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ବାରୋଜଣ ଗୁପ୍ତଚର ପ୍ରତିଜ୍ଞାତ ଦେଶ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତାଙ୍କର ରିପୋର୍ଟ ନେଇ ଫେରିଆସିବାବେଳେ, ଆମେ ଏହି ବିଚାରଣାର ଆରମ୍ଭ କରିବୁ।

ଗଣନା ପୁସ୍ତକର ଏହି ଅନୁଛେଦରେ କିଛି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟ ରହିଛି, ଯାହାକୁ ମିଲ୍ଲରାଇଟ୍ ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରତିରୂପ ଭାବେ ସେଥିରେ ପ୍ରତିନିଧିତ ଇତିହାସକୁ ବିଚାର ନ କଲେ ସହଜରେ ଅନଦୃଷ୍ଟ କରାଯାଇପାରେ। ଏକ ବିଷୟ ହେଉଛି, “ଦୁଷ୍ଟ ସମ୍ବାଦ” ବହନକାରୀ ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ତାଙ୍କର ଦଶମ ଓ ଶେଷ ପରୀକ୍ଷାରେ ବିଫଳ ହେଉଥିଲେ, ଏବଂ ସେହି ଶେଷ ପରୀକ୍ଷାରେ ଦୁଇ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ପୂର୍ବତନ ନଅଟି ପରୀକ୍ଷାର ଇତିହାସ ମାଧ୍ୟମରେ ଯେଉଁ ଦୁଇ ଶ୍ରେଣୀ ବିକଶିତ ହୋଇଆସୁଥିଲା, ସେମାନେ କେଉଁ “ସମ୍ବାଦ” ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବାଛିଲେ ତାହାର ଆଧାରରେ ନିଜନିଜ ଚରିତ୍ର ପ୍ରକାଶ କଲେ। 1863 ମସିହାରେ, ମିଲ୍ଲରାଇଟ୍ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ, ଲେବୀୟ ପୁସ୍ତକ ଛବ୍ବିଶ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଦାସତ୍ୱର ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ମୋଶାଙ୍କ ସମ୍ବାଦକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କଲା। ଯିହୋଶୂୟ ଓ କାଲେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ସମ୍ବାଦ କେବଳ ଦାସତ୍ୱରୁ ସେମାନଙ୍କର ମୁକ୍ତିର ସମଗ୍ର ଇତିହାସ ଜୁଡ଼ି ଦେବଙ୍କ “ସମ୍ବାଦ”ର ପୁନରୁକ୍ତି ମାତ୍ର ଥିଲା। ମୋଶାଙ୍କ ଜନ୍ମକାଳରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଦେବ ଏହାର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଆସିଥିଲେ ଯେ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦାସତ୍ୱରୁ ବାହାର କରିବେ ଏବଂ ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବରୁ ଅବ୍ରାହାମଙ୍କୁ ଯେ ଦେଶ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରାଯାଇଥିଲା ସେହି ଦେଶକୁ ନେଇଯିବେ। ଯିହୋଶୂୟ ଓ କାଲେବ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି, ଯେମାନେ ସେହି ମୂଳଭୂତ ସମ୍ବାଦ ଉପରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଅଟଳ ରହିଥିଲେ; ଅନ୍ୟ ଦଶ ଗୁପ୍ତଚର ଅସ୍ୱୀକାର କଲେ ଯେ ଦେବ ବାସ୍ତବରେ ସେହି ସମ୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ।

ଯେତେବେଳେ 1863 ମସିହାରେ ଜେମ୍ସ ହ୍ୱାଇଟ୍ Review and Herald ରେ ଏକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖି ମିଲରଙ୍କ “ସାତ ସମୟ” ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବୁଝାମଣାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲେ, ଏବଂ ସେହି ବର୍ଷରେ ଉରିଆ ସ୍ମିଥ୍ ଲେଭିୟପୁସ୍ତକର “ସାତ ସମୟ” ପ୍ରତି କୌଣସି ଉଲ୍ଲେଖ ନଥିବା ଜାଲି ଚାର୍ଟଟି ପ୍ରକାଶ କଲେ, ତେବେ ହ୍ୱାଇଟ୍ ଓ ସ୍ମିଥ୍ ଉଭୟେ ୱିଲିୟମ୍ ମିଲରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପାଶେକୁ ସରାଇ ଦେଲେ ଏବଂ ପଥଭ୍ରଷ୍ଟ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟବାଦର ବାଇବେଲୀୟ ପଦ୍ଧତିକୁ ଅପନାଇଲେ। ଯେମାନଙ୍କୁ ସେମାନେ ଅଲ୍ପ କିଛି ସମୟ ପୂର୍ବରୁ “ବାବିଲର କନ୍ୟାମାନେ” ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ କରିଥିଲେ, ସେହି ପଥଭ୍ରଷ୍ଟମାନଙ୍କର ପଦ୍ଧତିକୁ ମିଲରଙ୍କ ସେହି ସନ୍ଦେଶକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବାର ଯୁକ୍ତି ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା, ଯାହାକୁ ଦୂତ ଗାବ୍ରିଏଲ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଥିଲେ। ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲର ଦଶମ ପରୀକ୍ଷାରେ ସେମାନେ ସିଦ୍ଧାସଳଖ କହିଥିଲେ, “ଆସ, ଆମ୍ଭେମାନେ ଜଣେ ଅଧିନାୟକ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା, ଏବଂ ଆମ୍ଭେମାନେ ମିଶରକୁ ଫେରିଯିବା।” ଦଶମ ଓ ଅନ୍ତିମ ପରୀକ୍ଷାରେ ବିଫଳତା ସେହି “ବୃତ୍ତାନ୍ତ”ର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଯାହା ଆରମ୍ଭରୁ ଥିବା ବୃତ୍ତାନ୍ତ ସହ ସମଞ୍ଜସ ଥିଲା, ଏବଂ ମିଶରର ଦାସତ୍ୱକୁ ପୁନଃ ଫେରିବାର ଆକାଙ୍କ୍ଷା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଧାରିତ। ଯେତେବେଳେ ଯିରିମିୟ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କଲେ, ଯେମାନେ 1843 ମସିହାର ବିଫଳ ପୂର୍ବାନୁମାନରେ ନିରାଶ ହୋଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ପରମେଶ୍ୱର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଖକୁ ଏବଂ ସନ୍ଦେଶ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ପୂର୍ବତନ ଉତ୍ସାହକୁ ଫେରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେହି ସମୟରେ ଯେମାନଙ୍କୁ “ବାବିଲର କନ୍ୟାମାନେ” ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଥିଲା, ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ପୁନର୍ବାର ଫେରିବାକୁ ନୁହେଁ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ।

୧୮୬୩ ମସିହାରେ, ଜେମ୍ସ ହ୍ୱାଇଟ୍ ଏବଂ ଉରିୟା ସ୍ମିଥ୍ ସେମାନଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ନେଇଯିବା ପାଇଁ ଜଣେ ନୂତନ ଅଧିନାୟକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ, ଯେଉଁଠାକୁ ଯିବାକୁ ସେମାନଙ୍କୁ ନିଷେଧ କରାଯାଇଥିଲା। ଯୋଶୁଆ ଏବଂ କାଲେବ୍ ସେହିମାନଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ; ହ୍ୱାଇଟ୍ ଏବଂ ସ୍ମିଥ୍ ସେହିମାନଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ପଛକୁ ଫେରିଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ।

ଗଣନା ପୁସ୍ତକର ଏହି ଅଂଶରୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ଆଉ ଏକ ବିଷୟ ହେଉଛି, ଯେ ଶେଷ ବିଦ୍ରୋହ—ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଚାଳିଶ ବର୍ଷ ଧରି ସମସ୍ତ ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ମରିବାକୁ ଦଣ୍ଡିତ କରେ—ବାଇବେଲୀୟ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀର “ଏକ ଦିନ ପାଇଁ ଏକ ବର୍ଷ” ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ସ୍ଥାପିତ କରୁଥିବା ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ସନ୍ଦର୍ଭ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଅଟେ; ଏହା ସମ୍ଭବତଃ ସେହି ସର୍ବାବଶ୍ୟକ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ନିୟମ ଥିଲା, ଯାହାକୁ ମିଲର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ସୁସମାଚାର ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଦୂତର ସନ୍ଦେଶକୁ ଉନ୍ମୋଚନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ। ଏହି ନିୟମ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ବାଇବେଲୀୟ ସାକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଯେହିଜ୍କେଲ ପୁସ୍ତକରେ ମିଳେ।

ଦିନ ପାଇଁ ବର୍ଷ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିବା ସେହି ଦୁଇଟି ପଦ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ପ୍ରାୟତଃ ଯାହା ଅନଦୃଶ୍ୟ ରହିଯାଏ, ତାହା ହେଉଛି ସେହି ଉଭୟ ପଦର ଐତିହାସିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ।

ଗଣନା ପୁସ୍ତକର ପଦଟି ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲର ଆରମ୍ଭରେ ଘଟିଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଚୁକ୍ତିଜନଙ୍କର ବିଦ୍ରୋହକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲା, ଏବଂ ଯିହିଜ୍କେଲ ପୁସ୍ତକର ପଦଟି ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲର ଅନ୍ତିମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଘଟିଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଚୁକ୍ତିଜନଙ୍କର ବିଦ୍ରୋହକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲା। ଆରମ୍ଭରେ ଦଣ୍ଡ ଥିଲା ମରୁଭୂମିରେ ମୃତ୍ୟୁ, ଏବଂ ଅନ୍ତରେ ଦଣ୍ଡ ଥିଲା ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦେଶରେ ଦାସ୍ୟତା। “ଏକ ଦିନ ପାଇଁ ଏକ ବର୍ଷ” ନୀତି ଏକ ଚୁକ୍ତିଜନଙ୍କର ବିଦ୍ରୋହକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥାଏ। ଦୁଇଟି ଦଣ୍ଡ—ଏକଟି ଆରମ୍ଭରେ ଏବଂ ଏକଟି ଅନ୍ତରେ—କିନ୍ତୁ ଉଭୟ ଭିନ୍ନ। ପ୍ରଥମଟି ଥିଲା ମରୁଭୂମି ମାଧ୍ୟମରେ ଯାତ୍ରାକାଳୀନ କ୍ରମଶଃ କ୍ଷୟରେ ମୃତ୍ୟୁ, ଶେଷଟି ଥିଲା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବାବିଲରେ ବନ୍ଦୀତ୍ୱ ଏବଂ ଦାସ୍ୟତା।

ଏହି ପଦ୍ୟମାନରେ ପ୍ରତିନିଧିତ ଇତିହାସ ଏକ ବାଇବେଲୀୟ ପ୍ରତୀକରେ ପରିଣତ ହେଲା, ଯାହାକୁ “ଉତ୍ତେଜନାର ଦିନ” ବୋଲି କୁହାଯାଏ। “ଉତ୍ତେଜନାର ଦିନ” ବିଷୟକ ଉଲ୍ଲେଖ ଗୀତସଂହିତା ପଞ୍ଚାଣ୍ଣବେ, ଯିରିମିୟ ବତ୍ତିଶ ଏବଂ ଇବ୍ରୀୟ ତିନିରେ ମିଳେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ସମୟରେ ଆମେ ସେହି ପ୍ରତୀକକୁ ଆଲୋଚନା କରିବୁ ନାହିଁ। ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଅବଶ୍ୟ ସ୍ୱୀକୃତ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତଟି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବକ୍ତା ସାମୁଏଲ, ଲୁସିଫର, ଏଲେନ ହ୍ୱାଇଟ୍ ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ମୋଶାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଉଦାହୃତ ହୋଇଛି।

ଏହି ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନିଜମାନଙ୍କର ରାଜା ଭାବରେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲା, ଏବଂ ଏହି ଇତିହାସ ସେହି ସମୟକୁ ଅଗ୍ରସୂଚିତ କରେ, ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ କାଇସର ବ୍ୟତୀତ ଆମର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାଜା ନାହିଁ। ସେମାନେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଧର୍ମରାଜ୍ୟକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି, ନିଜ ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ରାଜା ଦିଆଯାଉ ବୋଲି ଜୋର କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ଏହାକୁ ଘୋଷଣା କଲେ ଯେ ସେମାନଙ୍କର ରାଜା ହେଉଛି ଜଣେ ରୋମୀୟ ରାଜା। ଶେଷ ଦିନମାନଙ୍କରେ ସେହି ରୋମୀୟ ରାଜା ହେଉଛନ୍ତି ରୋମର ପୋପ।

ଧର୍ମଶାସିତ ରାଜ୍ୟବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ଶମୂଏଲଙ୍କ ପାଇଁ ଏପରି ଅପମାନଜନକ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଥିଲା ଯେ, ସେ ଏହାକୁ ନିଜ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବକ୍ତା ପଦର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ବୋଲି ବୁଝିଲେ। କିନ୍ତୁ ଦେବତା ନିଶ୍ଚିତ କଲେ ଯେ ଶମୂଏଲ ବୁଝନ୍ତୁ ଯେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ଦେବଙ୍କ ପ୍ରତି ଥିଲା, ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବକ୍ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ନୁହେଁ। ମୋଶି ଓ ଶମୂଏଲଙ୍କର ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲର ବିଦ୍ରୋହ ସହିତ ଥିବା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବକ୍ତାସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମ୍ପର୍କକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଥିବା ଏହି ଦୁଇଟି ଅଂଶରେ, ପରେ ଆସିଥିବା ସେହି ବିଦ୍ରୋହର ଦଣ୍ଡ ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲ ପାଇଁ ଶେଷ ଥିଲା ନାହିଁ। ଯିହୋଶୂୟ ଓ କାଲେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିକୃତ ହୋଇଥିବା ଏକ ଦଳ ତଥାପି ଥିଲା, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିଜ୍ଞାତ ଦେଶରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ; ଏବଂ ଶମୂଏଲଙ୍କ କାହାଣୀରେ ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲର ଶେଷ ଇସ୍ରାଏଲର ରାଜାମାନଙ୍କର ସମାପ୍ତିବେଳେ ଘଟିଲା, ଆରମ୍ଭବେଳେ ନୁହେଁ।

ମୋଶା ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲ ସହିତ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅବିରତ ରଖିବା ପାଇଁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତି କଲେ, କାରଣ ମୋଶାଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ଥିଲା ଯେ ସେହି ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଶେଷକୁ ପହଞ୍ଚାଇ ଦେବା ମାନେ ତାଙ୍କ ଲୋକଙ୍କ ମୁକ୍ତିର ପବିତ୍ର ଇତିହାସକୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଅବ୍ରାହାମଙ୍କୁ ଈଶ୍ୱର ଯେ ଦେଶର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲେ ସେହି ଦେଶକୁ ନେଇଯିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ଭ୍ରାନ୍ତ ଭାବେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବ। ଏଠାରେ ପ୍ରମୁଖ ବିଷୟ ହେଉଛି, ଯେତେବେଳେ ଈଶ୍ୱର ବିଦ୍ରୋହକୁ ସତ୍ୟର ସାକ୍ଷ୍ୟ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେ ବିଦ୍ରୋହକୁ ଘଟିବାକୁ ଏବଂ ଚାଲୁ ରହିବାକୁ ଉଭୟକୁ ଅନୁମତି ଦେବାକୁ ବାଛନ୍ତି।

ସମୁଏଲ ଯେ ଧର୍ମସମ୍ମତ କ୍ରୋଧର ଭାବ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ସେହି ଭାବ ଏଲେନ ୱାଇଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା।

ସିଷ୍ଟର ହ୍ୱାଇଟ୍ ସାମୁଏଲଙ୍କର ମନୋଭାବ ସହ ସମାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଓ ସେମାନଙ୍କର ବିଦ୍ରୋହ ସହିତ ରହିବାକୁ ଏବଂ ନିଜ “କର୍ତ୍ତବ୍ୟ”ର “ପଦ”ରେ “ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିବାକୁ” କୁହାଯାଇଥିଲା। ସେ (ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବକ୍ତ୍ରୀ) ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କୁ ଓ ସେମାନଙ୍କର ବିଦ୍ରୋହକୁ ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ଅବସ୍ଥାରେ ଛାଡ଼ି ଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିବା ପରେ, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପଦରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ରହିବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ପ୍ରଥମ ଉଲ୍ଲେଖର ନିୟମ, ଯାହା ଆଲ୍ଫା ଓ ଓମେଗା ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ, ଏହା ସୂଚିତ କରେ ଯେ କୌଣସି ବିଷୟ ପ୍ରଥମ ଥର ଉଲ୍ଲେଖ ହେବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁରୁତ୍ୱର ଅଧିକାରୀ। ଲୁସିଫରଙ୍କ ବିଦ୍ରୋହର ଆରମ୍ଭ ସହିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିକଟ ସମ୍ପର୍କିତ ଥିଲା ଏହି ସତ୍ୟ ଯେ, ଯଦି ଈଶ୍ୱର ଚାହାଁଥାନ୍ତେ, ତେବେ ଲୁସିଫରଙ୍କ ମନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ସ୍ୱାର୍ଥପର ଚିନ୍ତାର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେହିଁ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ମୂଳ କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲା। ଈଶ୍ୱର ଲୁସିଫରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟିରୁ ଅପସାରଣ କରିପାରୁଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଏମିତି ଶକ୍ତି ଥିଲା ଯେ, ଯଦି ସେ ସେପରି କରିବାକୁ ଚୟନ କରିଥାନ୍ତେ, ତେବେ ସେ ଏପରି ଭାବରେ କରିପାରୁଥାନ୍ତେ ଯେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦୂତମାନେ ସୁଦ୍ଧା କ’ଣ ଘଟିଥିଲା ତାହା ଜାଣିପାରୁନ୍ତା ନାହିଁ। ନିଶ୍ଚୟ, ସେ ତାହା କରିନଥିଲେ, କାରଣ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବର ଅସ୍ୱୀକାର ହୋଇପଡ଼ୁଥାନ୍ତା; କିନ୍ତୁ ସେ ଏମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ କରୁଥିବା ସୃଜନଶୀଳ ଶକ୍ତି ନିଶ୍ଚୟ ଧାରଣ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସେ ତାହା କରିନଥିଲେ। ସେ ଧୈର୍ଯ୍ୟର ସହିତ ବିଦ୍ରୋହକୁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବର ସାକ୍ଷ୍ୟର ଏକ ଅଂଶ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏବଂ ଶେଷରେ ପୃଥିବୀକୁ ଆସିବାକୁ ଥିବା ମହାବିବାଦର ସାକ୍ଷ୍ୟଦାନର ଏକ ଅଂଶ ହେବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ। ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲ ପାଇଁ ମୋଶାଙ୍କର ସଂଲାପ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସଂପାଦନ କରିଥିଲା। ଈଶ୍ୱର ବିଦ୍ରୋହୀ ପିଢ଼ୀକୁ ଅରଣ୍ୟରେ ମରିଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ ଏବଂ ସେହି ଇତିହାସକୁ ଚିରନ୍ତନ ସୁସମାଚାର ସହିତ ସମ୍ବଦ୍ଧ ସତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଏକ ବାଇବେଲୀୟ ଉଦାହରଣ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କଲେ।

ତେଣୁ ସାମୁଏଲଙ୍କ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ, ଯେତେବେଳେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ରାଜା ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାଗଲା, ସେପରି ହେଲା। ସାମୁଏଲଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ଧାରଣା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦର୍ଶୀୟ ଜ୍ଞାନ ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳରେ ଅଡି ରହିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଏହି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦର୍ଶୀୟ ଓ ଐତିହାସିକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣର ଏହି ଉପାଦାନ ବାବିଲୋନୀୟ ବନ୍ଦୀତ୍ୱ ପରେ ମନ୍ଦିରର ପୁନର୍ନିର୍ମାଣରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ହୁଏ। ସତ୍ତରି ବର୍ଷର ବନ୍ଦୀତ୍ୱର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପାଦାନକୁ ପରମେଶ୍ୱର ପୂର୍ବରୁ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଶାସନ କରିଥିଲେ; ଯେରୁଶାଲେମକୁ ପୁନର୍ଆଗମନ, ଯେରୁଶାଲେମର ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ, ମନ୍ଦିର, ଏବଂ ରାସ୍ତା ଓ ପ୍ରାଚୀରଗୁଡ଼ିକ। ସେ ସେହି ସମୟ-ଭବିଷ୍ୟବାଣୀଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଚିହ୍ନିତ କରୁଥିଲା କେବେ ସେମାନେ ବନ୍ଦୀତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ। ସେ ଚିହ୍ନିତ କରିଥିଲେ ଯେ ତେଇଶ ଶହ ବର୍ଷର ଆରମ୍ଭ ଚିହ୍ନିତ କରିବା ପାଇଁ କେତୋଟି ଆଦେଶ ଥିବ। ସେ ସାଇରସଙ୍କୁ ନାମକ୍ରମେ ଚିହ୍ନିତ କରିଥିଲେ, ସେହି ଅନ୍ୟଧର୍ମୀ ରାଜାଙ୍କୁ, ଯିଏ ପ୍ରଥମ ଆଦେଶ ସହିତ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଆରମ୍ଭ କରିବ। ଯେରୁଶାଲେମ ଓ ମନ୍ଦିରର ପୁନର୍ନିର୍ମାଣର ସମସ୍ତ ଉପାଦାନ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟଟି ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ସେ ଧର୍ମୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଓ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦକ୍ତାମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ଥିତ କରିଥିଲେ।

ସମସ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦିବ୍ୟ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦର୍ଶୀ ପୂର୍ବଜ୍ଞାନ ଓ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ବାବିଲୋନର ବନ୍ଦୀତ୍ୱକୁ ନେଇଯାଇଥିବା ସେହି ବିଦ୍ରୋହ ଦେବଙ୍କ ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସନ୍ନିଧିକୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମାପ୍ତ କରିଦେଇଥିଲା। ପୁନର୍ନିର୍ମିତ ମନ୍ଦିରକୁ ଶେକିନା ମହିମା ପୁନର୍ବାର କେବେ ଫେରିଲା ନାହିଁ। ସମଗ୍ର ଇତିହାସଟିକୁ ବିଶ୍ୱର ଶେଷକାଳର ଇତିହାସ ପାଇଁ ଏକ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦର୍ଶୀ ଗଠନ ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ବ୍ୟବହୃତ କରାଗଲା, ଯଦ୍ୟପି ଅତିପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଶେକିନାର ସନ୍ନିଧିଦ୍ୱାରା ସେହି ମନ୍ଦିର ପୁଣି କେବେ ଆଶୀର୍ବାଦପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ। ସେହି ଅର୍ଥରେ, ପୁନର୍ନିର୍ମିତ ମନ୍ଦିର ଦେବଙ୍କ ସନ୍ନିଧିର ନୁହେଁ, ବରଂ ଇସ୍ରାଏଲର ବିଦ୍ରୋହର ସାକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା। ତଥାପି ସେହି ଇତିହାସର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦର୍ଶୀମାନେ, ଯଥା ଶାମୁଏଲ ଓ ମିନିଆପୋଲିସ୍‌ରେ ସିଷ୍ଟର ହ୍ୱାଇଟ୍‌, ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦର୍ଶୀମାନଙ୍କର କ୍ଷମତାରେ ସେବା କରୁଥିବାକୁ ଜାରି ରଖିଥିଲେ।

ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଓ ଶୟତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମହାବିବାଦରେ ଲୁସିଫରଙ୍କ ବିଦ୍ରୋହ ହେଉଛି ପ୍ରଥମେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ବିଷୟ, ଏବଂ ଈଶ୍ୱର ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟସମୂହ ପାଇଁ ସେହି ବିଦ୍ରୋହକୁ ଚାଲିଥିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ। ଅନ୍ୟ ଜାତିମାନଙ୍କ ପରି ହେବା ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲର ଆକାଙ୍କ୍ଷା ବିରୋଧରେ ନିଜ ଧାର୍ମିକ କ୍ରୋଧ ସତ୍ତ୍ୱେ, ଶାମୁଏଲଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିବାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଗଲା। ଏବଂ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବକ୍ତାମାନେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ମନ୍ଦିର ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଂଶ ନେଲେ, ସେହି ମନ୍ଦିର ଯେଉଁଥିରେ ଆଉ କେବେ ମଧ୍ୟ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଶେଖିନା ଉପସ୍ଥିତି ରହିବ ନାହିଁ।

ଯେମାନେ 1863 ମସିହାରେ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମର ବିଦ୍ରୋହକୁ ଢାକି ଦେବାର ଚେଷ୍ଟାରେ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୟ ବାକ୍ୟର ବିରୋଧରେ ନିଜମାନଙ୍କର “କଳ୍ପିତ କାହାଣୀମାନଙ୍କର ଥାଳି” ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜମାନଙ୍କର ଯୁକ୍ତିକୁ ଏହି ତର୍କ ଉପରେ ଆଧାର କରିବାକୁ ବାଛନ୍ତି ଯେ 1863 ରେ କୌଣସି କଥା ଭୁଲ ଘଟିଥାନ୍ତା, ତେବେ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବକ୍ତ୍ରୀ ତାହାକୁ ନିଷେଧ କରିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଈଶ୍ବରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ବିଦ୍ରୋହର ପ୍ରଥମ ଉଲ୍ଲେଖରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ସମ୍ପର୍କରେ ଇଚ୍ଛାକୃତ ଭାବେ ଅଜ୍ଞ ଅଟନ୍ତି। ଈଶ୍ବର ନିଜ ସ୍ୱୟଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ବିଦ୍ରୋହକୁ ଅନୁମତି ଦିଆନ୍ତି, ଏବଂ ଯଦି ସମ୍ଭବତଃ ଆସିପାରୁଥିବା ବିଦ୍ରୋହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବକ୍ତାମାନେ ନିରପେକ୍ଷ କିମ୍ବା ନୀରବ ରୁହନ୍ତୁ ବୋଲି ସେ ବାଛନ୍ତି, ତେବେ ସେହିଟା ତାଙ୍କର ବାଛନ୍ତି।

ଯେତେବେଳେ ଆମେ 1844 ରୁ 1863 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ପରୀକ୍ଷା-ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବିଚାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କରୁଛୁ—ଯାହାର ପ୍ରତୀକ ପୁରାତନ ଇସ୍ରାଏଲ ଲାଲ ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିବା ଦଶଟି ପରୀକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି—ସେତେବେଳେ ଏହି ବାଇବେଲୀୟ ସତ୍ୟକୁ ବୁଝିବା ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ। ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦଷ୍ଟାମାନେ ଆଜ୍ଞାପାଳନର ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଓ ଅନାଜ୍ଞାପାଳନର ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦଷ୍ଟା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଏବଂ କେତେକ ସମୟରେ ସେମାନେ ସେହି ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯାହା ପୃଷ୍ଠତଳରେ ଦେଖିବାକୁ ଏପରି ଲାଗେ ଯେ ଏକ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦଷ୍ଟାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରତିବାଦ କରିବା ଉଚିତ୍। କେତେକ ସମୟରେ ସେମାନେ ବିଦ୍ରୋହ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସ୍ପଷ୍ଟରୂପେ ସଚେତନ ଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସଂୟତ ରହନ୍ତି; ଆଉ ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ପ୍ରଭୁ ସେହି ବିଦ୍ରୋହ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଉପରେ ନିଜ ହାତ ରଖନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ସେହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ, 1863 ବାଇବେଲୀୟ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀର ଷଷ୍ଠ ରାଜ୍ୟର ଇତିହାସରେ—ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟବାଦର ଶୃଙ୍ଗ ଏବଂ ରିପବ୍ଲିକାନିଜମ୍‌ର ଶୃଙ୍ଗ ଉଭୟ ପାଇଁ—ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଥଚିହ୍ନ ହୋଇଉଠେ।