ଏଲିୟା — ସଂଖ୍ୟା ସାତ୍

ଆମେ 1844 ର ମହା ନିରାଶା ସମୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ପରୀକ୍ଷାମାଳାର ଶେଷ ପରୀକ୍ଷା ବିନ୍ଦୁ ଭାବରେ 1863 କୁ ଚିହ୍ନଟ କରୁଛୁ। ଆମର ପ୍ରଥମ ତର୍କ ହେଉଛି ଯେ, ମିଲେରାଇଟ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ ସେହି ବର୍ଷରେ, ଯେତେବେଳେ ସେଭେନ୍ଥ-ଡେ ଆଡଭେଣ୍ଟିଷ୍ଟ ଚର୍ଚ୍ଚକୁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାରଙ୍କ ନିକଟରେ ଆଇନଗତ ଭାବେ ନିବନ୍ଧିତ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା। 1798 ରେ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀଗତ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ, 1863 ରେ ଶେଷ ହେଲା।

ପ୍ରେରଣା ଆମକୁ ଜଣାଏ ଯେ, ପ୍ରକାଶିତବାକ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଠାରର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୂତ 11 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2001 ରେ ଅବତରିତ ହେବାବେଳେ, ସେହି ଘଟଣାର ପୂର୍ବଛବି ମିଲେରୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରକାଶିତବାକ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଦଶର ଦୂତ ଅବତରିତ ହୋଇଥିଲେ। ମିଲେରୀୟମାନଙ୍କର ଆନ୍ଦୋଳନ 1798 ମସିହାରେ ଶେଷକାଳରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଦାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ଆଠ ଓ ନଅର ଉଲାଇ ନଦୀର ଦର୍ଶନ ଉନ୍ମୋଚିତ ହୋଇଥିଲା। ଏକ ଶତ ଚୁଆଳିଶ ହଜାରଙ୍କର ଆନ୍ଦୋଳନ 1989 ମସିହାରେ ଶେଷକାଳରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଦାନିଏଲଙ୍କର ଶେଷ ତିନିଟି ଅଧ୍ୟାୟର ହିଦ୍ଦେକେଲ ନଦୀର ଦର୍ଶନ ଉନ୍ମୋଚିତ ହୋଇଥିଲା।

ଉଭୟ ଅନ୍ତ୍ୟକାଳ ପୂର୍ବତନ ଚୟିତ ଜନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ଇତିହାସର ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁଠାରୁ କ୍ରମୋନ୍ନତ ପୃଥକୀକରଣର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇତିହାସର ପ୍ରାଥମିକ ନିୟମ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ସ୍ଥିରୀକୃତ ହେବାବେଳେ, ସେହି ସେହି ଇତିହାସର ଦୂତ ଅବତରଣ କଲେ। ସନ୍ଦେଶ, ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ସନ୍ଦେଶବାହକ—ଏହିମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜସ୍ୱ ଇତିହାସରେ ପୂର୍ବତନ ଚୟିତ ଜନଙ୍କ ପାପ ପ୍ରକାଶ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଭୁ ଯେଉଁ ସାଧନମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କଲେ; କାରଣ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଯେପରି ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ, ସେ ଯଦି ଆସିନଥାନ୍ତେ, ତେବେ ଇତିହାସର ତର୍କପ୍ରିୟ ଯିହୁଦୀମାନଙ୍କର କୌଣସି ପାପ ରହୁନଥାନ୍ତା। ସନ୍ଦେଶବାହକ, ସନ୍ଦେଶ ଏବଂ ଆନ୍ଦୋଳନ—ଏହିମାନେ ବିଚାରର ସାଧନ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବତନ ଚୟିତ ଜନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ଇତିହାସର କ୍ରମୋନ୍ନତ ଆଲୋକକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଥିବା ପାଇଁ ଦାୟୀ କରି ଧରିରଖିବେ; ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଦୂତ ଅବତରଣ କଲେ, ସେତେବେଳେ ଏହା ଏହି ଚିହ୍ନ ଦେଲା ଯେ ପୂର୍ବତନ ଚୁକ୍ତିର ଜନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଚାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି। ବିଚାରର ସାଧନ ତେବେ ଚିହ୍ନିତ ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ ସେହି ଇତିହାସକୁ ଚିତ୍ରିତ କରୁଥିବା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବକ୍ତାମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ସନ୍ଦେଶକୁ ଭକ୍ଷଣ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ସନ୍ଦେଶକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିସାରିଲେ, ପରେ ସେହି ସନ୍ଦେଶକୁ ପୂର୍ବତନ ଚୟିତ ଜନଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯାନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ହଠୀ ଏବଂ ବିଦ୍ରୋହୀ ଜନରୂପେ ଚିତ୍ରିତ, ଯେଉଁମାନେ ଶୁଣିବେ ନାହିଁ ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେବେ ନାହିଁ। ଦୂତ ଅବତରଣ କରିଲାପରେ ଏବଂ ସନ୍ଦେଶ ଭକ୍ଷଣ ହେଲାପରେ, ସେହି ବିଦ୍ରୋହୀ ଜନଙ୍କର ବିଚାର ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।

ଆମେ ସଂଖ୍ୟା ପୁସ୍ତକରେ ଯେପରି ପ୍ରତିପାଦିତ ହୋଇଛି, ସେହିପରି ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲର ବିଚାର-ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ମିଲରାଇଟ୍ ଆନ୍ଦୋଳନର ଇତିହାସରେ ପ୍ରୟୋଗ କରୁଛୁ, ଏବଂ ଶେଷରେ, ଆମେ ଏହି ପରୀକ୍ଷା-ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଏକ ଶତ ଚୁଆଳିଶ ହଜାରଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନ ଉପରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିବୁ। ‘ଦଶ’ ସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ, ଯେ ପାଠ୍ୟାଂଶରେ ଏହା ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି, ସେହି ପାଠ୍ୟାଂଶର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯିବ।

ଦଶ ପରୀକ୍ଷାର କ୍ରମ ନିରାଶାର ସ୍ଥାନରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ—ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲ ପାଇଁ ଯଥା ଲାଲ ସାଗରତୀରେ, କିମ୍ବା ମିଲ୍ଲରାଇଟମାନଙ୍କ ପାଇଁ 1844 ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର 22ରେ। ସିଷ୍ଟର ହ୍ୱାଇଟ ସେହି ସମୟରେ ଉଦ୍‌ଘାଟିତ ହୋଇଥିବା “landmark” ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନିତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ଯାହାକୁ “the passing of time” ବୋଲି କହିଥିଲେ, ତାହାରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି। ଇବ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିରାଶା ଥିଲା ଫାରାଓଙ୍କ ସେନାବଳର ଭୟାବହ ସଙ୍କଟ। ଇବ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଶକ୍ତି ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱାସର ଅଭାବ ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁସେନା ପ୍ରତି ଭୟର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା, ଯେପରିକି ଦଶମ ଏବଂ ଅନ୍ତିମ ପରୀକ୍ଷାରେ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ଯୀଶୁ ଆରମ୍ଭରୁ ଶେଷକୁ ଦର୍ଶାନ୍ତି, ସେହିହେତୁ ଦଶ ଗୁପ୍ତଚର ଯେ ପ୍ରତିଜ୍ଞାତ ଦେଶର ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭୟକୁ ଚିହ୍ନିତ କରିଥିଲେ, ସେହି ଭୟ ଲାଲ ସାଗରତୀରେ ତାଙ୍କର ନିରାଶାକୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲା। ମିଲ୍ଲରାଇଟ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ଦଶମ ଏବଂ ଅନ୍ତିମ ପରୀକ୍ଷା ଏକ ସମୟ-ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ହେବ, ଯେପରି 1844 ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର 22 ଥିଲା।

ମିଲରାଇଟ୍ ଇତିହାସର କ୍ରମୋନ୍ନତ ପରୀକ୍ଷାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିବା ସେହି ମହା ନିରାଶା ଏକ ଏମିତି ଇତିହାସର ଆରମ୍ଭକୁ ଚିହ୍ନିତ କଲା, ଯାହା ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲର ମିଶରରୁ ମୁକ୍ତିଦାନ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରତୀକୀକୃତ ହୋଇଥିଲା। ଲୋହିତ ସାଗରଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଦଶଟି ପରୀକ୍ଷାର ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳା ଥିଲା, ଏବଂ ଶେଷ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଥମ ପରୀକ୍ଷାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବ। ସେହି ମହା ନିରାଶା ସମୟରେ “ସମୟର ଗତି” ଏକ ସମୟ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀକୁ ଭୁଲ ବୁଝିବାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଇସ୍ରାଏଲ ପାଇଁ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଶେଷଟି ପ୍ରଥମଟି ସହିତ ଏକେଇ ହେବ। 1863 ମସିହାରେ, ପ୍ରାକୃତିକ ଇସ୍ରାଏଲର ନେତାମାନେ, ଯେମାନଙ୍କୁ ସେମାନେ ନିକଟେଇ ରୋମର କନ୍ୟାମାନେ ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ବାଇବେଲୀୟ ପଦ୍ଧତିକୁ ପୁନର୍ବାର ଅବଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ବାଛିଲେ, ଏବଂ ବାଇବେଲର ସବୁଠାରୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ-ଭବିଷ୍ୟବାଣୀକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କଲେ, କିମ୍ବା ଆପଣ କହିପାରନ୍ତି, ଭୁଲ ବୁଝିଲେ। ପ୍ରାକୃତିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉଭୟ ଇସ୍ରାଏଲରେ ସେହି ଦଶଟି ପରୀକ୍ଷାର ଶେଷଟି ଆରମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଥିଲା। ଏବଂ ଶେଷରେ, ଉଭୟ ଘଟଣାରେ ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ପୁନଃ ଫେରିଯିବାର ଆକାଙ୍କ୍ଷା ପ୍ରକାଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରୁ ସେମାନେ ଏମାତ୍ର ଉଦ୍ଧାର ପାଇଥିଲେ।

ଲେବୀୟ ପୁସ୍ତକର ଛବ୍ବିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟର “ସାତ କାଳ”କୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ଦ୍ୱାରା ଲାଓଦିକିୟାନ୍ ଆଡ୍‌ଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ ଏକ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କଲା, ଯାହାକୁ ସେମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଅନୁମାନ କରିନଥିଲେ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ସେହି ସଙ୍କଟର ସମାଧାନ କରିପାରିନାହାନ୍ତି, ଯଦ୍ୟପି ତାହା କରିବାର ଚେଷ୍ଟାରେ ସେମାନେ କଳ୍ପିତ କାହାଣୀର ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥ ପରିବେଷଣ କରୁଛନ୍ତି। ସେହି ସଙ୍କଟ ସେହି ପଦ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯାହାକୁ ସିଷ୍ଟର ହ୍ୱାଇଟ୍ ଆଡ୍‌ଭେଣ୍ଟିଜ୍ମର ଭିତ୍ତି ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ତମ୍ଭ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ କରିଛନ୍ତି।

ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ ପଦ ଚଉଦ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ବହୁତ କିଛି କହେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କେବେଭି ସେହି ପଦ ବିଷୟରେ କରିବାକୁ ଥିବା ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣକୁ ଉଠାନ୍ତି ନାହିଁ। ସେହି ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ହେଉଛି, ପଦ ଚଉଦ ଏକ “ଉତ୍ତର”। ଯଦି ଉତ୍ତରକୁ ଉଦ୍ଭବ କରାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ତାହାରେ ସମ୍ମିଳିତ ନ ହୁଏ, ତେବେ ଉତ୍ତର ଅର୍ଥହୀନ ହୋଇଯାଏ। ଯୁକ୍ତିଗତ ଭାବେ, ବ୍ୟାକରଣଗତ ଭାବେ କିମ୍ବା ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ଭାବେ ପଦ ତେରକୁ ପଦ ଚଉଦରୁ ପୃଥକ କରାଯାଇପାରେ ନାହିଁ, କାରଣ ପଦ ତେର ହେଉଛି ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ପଦ ଚଉଦ ହେଉଛି ଉତ୍ତର।

ପ୍ରଶ୍ନଟିକୁ ଯେତେବେଳେ ସଠିକ ଏବଂ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଭାବରେ ପ୍ରତିପାଦିତ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହା ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ପଦ୍ୟକୁ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ ଯାହା ଶିକ୍ଷା ଦେଏ ତାହାଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଅର୍ଥ ଦେଇଥାଏ। ଏହାର ଅର୍ଥ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ପଦ୍ୟ “ଆଡଭେଣ୍ଟ ବିଶ୍ୱାସର ଭିତ୍ତି ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ତମ୍ଭ” ନୁହେଁ, କାରଣ ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ସେହିଅଟେ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, 1863 ମସିହାରେ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ ଯେତେବେଳେ “ସାତ କାଳ”କୁ ଭୁଲ ବୁଝି ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ସରାଇଦେଲା, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ପଦ୍ୟର ସତ୍ୟ ଅର୍ଥକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସଂଜ୍ଞାପିତ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ। ଶାସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କରେ ଅର୍ଦ୍ଧସତ୍ୟ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ। ସଠିକ ଭାବରେ ବୁଝିଲେ, ତ୍ରୟୋଦଶ ପଦ୍ୟର ପ୍ରଶ୍ନ ଏହି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିବାକୁ ଦାବି କରେ, ଯାହା ପଦଦଳିତ ହୋଇଥିବା ପବିତ୍ରଧାମର ପରିଶୋଧନକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ; ଏବଂ ସେହିପରି ଏହି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରିବାକୁ ଦାବି କରେ, ଯାହା ସେନାଦଳର ପଦଦଳନକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ। ଦୁଇ ହଜାର ତିନି ଶତ ବର୍ଷର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ‘ପବିତ୍ରଧାମ’କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରେ, ଏବଂ ଦୁଇ ହଜାର ପାଞ୍ଚ ଶତ କୋଡ଼ିଏ ବର୍ଷର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ‘ସେନାଦଳ’କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରେ।

ଏହି ଦୁଇଟି ପଦର ପରସ୍ପର ସମ୍ବନ୍ଧକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଅଧ୍ୟୟନର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି, ଯାହାକି ଏହି ଲେଖାମାଳାର ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କରିବାକୁ ମୁଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରୁ ନାହିଁ। ଏହି ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଷାନୁବର୍ଷ ପୁନଃପୁନି ଆଲୋଚିତ ହୋଇଆସିଛି ଏବଂ Habakkuk’s Tables ଶ୍ରେଣୀରେ ମିଳିପାରେ। ମୁଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଲୀୟାଙ୍କ ପ୍ରତୀକତ୍ୱକୁ ଆଲୋଚନା କରୁଛି ଏବଂ ପ୍ରଥମେ ସେହି ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

ଉଇଲିଆମ୍ ମିଲର୍ ଥିଲେ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମର ଆରମ୍ଭକାଳର ଏଲିୟା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଆବିଷ୍କାର ଥିଲା ଲେବ୍ୟପୁସ୍ତକ ଛବ୍ବିଶର ସାତ କାଳ; ଏହିପରି 1863 ମସିହାରେ ସେହି ସତ୍ୟର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ହେଉଛି ଏଲିୟାଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତାର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ। ଏହି ସ୍ଥାନରେ ମୁଁ ଆଲ୍ଫା ଓ ଓମେଗାର ସେହି ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରୁଛି, ଯାହା ଶେଷକୁ ଆରମ୍ଭ ସହିତ ଚିହ୍ନିତ କରେ। ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲର ଅନ୍ତିମ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଥମ ପରୀକ୍ଷାରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଇଥିଲା। ଉଭୟ ପରୀକ୍ଷା ଏହି ଭୟକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ ଯେ, ଅଜାତୀୟ ଜାତିମାନେ ଈଶ୍ୱରଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଦଶମ ପରୀକ୍ଷା, ନୀତିରେ ସେହି ଏକେଇ ଥିବାରୁ, ପ୍ରଥମ ପରୀକ୍ଷାଠାରୁ ଅଧିକ ବିଦ୍ରୋହୀ ଥିଲା, କାରଣ ପ୍ରଥମ ପରୀକ୍ଷାରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ବିଜୟର ଇତିହାସ ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କ ମନରେ ଏକ ସ୍ଥିର ବିଶ୍ୱାସ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ୍ ଥିଲା। ସେମାନେ ଲାଲ ସାଗର ପାଖରେ ଯେତେ ପ୍ରମାଣ ଦେଖିଥିଲେ ତାହାଠାରୁ ଅନେକ ଅଧିକ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିର ପ୍ରମାଣ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଜମାନଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ। 1863 ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମିଲରାଇଟ୍ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୁଝାଉଥିଲା ଯେ ମହା ନିରାଶା ଈଶ୍ୱରଙ୍କର ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତଥାପି ସେମାନେ ଜଣେ ଅଧିନାୟକଙ୍କୁ ବାଛି ମିଶରକୁ ଫେରିଯିବାକୁ ଏବଂ ଦାନିଏଲ୍ ଯାହାକୁ ମୋଶାଙ୍କର “ଶପଥ” ବୋଲି କହିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଯାହା ଏଲିୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଥିଲା, ସେହି ବାର୍ତ୍ତାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।

ସାତ ସମୟକୁ ଏକ ସମୟ-ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ଭାବେ ତାହାର ବୈଧତାର ପ୍ରମାଣଗୁଡ଼ିକ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ସମୟ ବ୍ୟୟ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ମୁଁ ଏହାର ବୈଧତାକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରକାରରେ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିବା ପାଇଁ କିଛି ସରଳ ତର୍କ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। 1798 ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ, 1863 ମସିହାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ ଅଠାରର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୂତଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପରୀକ୍ଷାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବ। ଉଭୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ଶେଷ ପରୀକ୍ଷା କ’ଣ ତାହା ବିଷୟରେ ପ୍ରେରିତ ପ୍ରକାଶ ବହୁତ ସ୍ପଷ୍ଟ ରହିଛି।

ଏଲେନ୍ ହ୍ୱାଇଟଙ୍କ ଲେଖନୀକୁ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି, ସେ ଲେବ୍ୟବ୍ୟବସ୍ଥା ଛବିଶର “ସାତ ଥର”କୁ ପୁରାପୁରି ସମର୍ଥନ କରିନଥିଲେ ବୋଲି ସୂଚନା କରିବାର କୌଣସି ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ପଥ ନାହିଁ। ଭଉଣୀ ହ୍ୱାଇଟ, ଯେପରି ଆମେ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଲେଖମାନଙ୍କରେ ଚିହ୍ନଟ କରିଛୁ ଏବଂ Habakkuk’s Tables ଶୀର୍ଷକ ଧାରାବାହିକରେ ସୁପ୍ରମାଣିତ ଭାବରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ଅଛି, ସେ ଆମକୁ ସିଧାସଳଖ ଜଣାଇଥାନ୍ତି ଯେ ଈଶ୍ୱର 1843 ଏବଂ 1850—ଉଭୟ ଚାର୍ଟକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କରିଥିଲେ। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାନ୍ତି ଯେ ସେହି ଦୁଇଟି ତାଲିକା Habakkuk ଅଧ୍ୟାୟ ଦୁଇର ଏକ ପୂରଣ ଥିଲା। ଉଭୟ ଚାର୍ଟ ଲେବ୍ୟବ୍ୟବସ୍ଥା ଛବିଶର “ସାତ ଥର”କୁ ନିଜ ନିଜ ଚିତ୍ରାଙ୍କିତ ବିନ୍ୟାସର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରେ। ଉଭୟ ଚାର୍ଟରେ “ସାତ ଥର”ର ରେଖାରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କର କ୍ରୁଶ “ସାତ ଥର”ର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ରେଖାର କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି।

ହବକ୍କୂକଙ୍କ ଦୁଇଟି ପଟିକା ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ସମର୍ଥନ ସହିତ, ସେ ଅନେକଥର ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି ଯେ 1840 ରୁ 1844 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେ ସନ୍ଦେଶ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା, ଆମେ ସେହି ସନ୍ଦେଶକୁ ଅବିରତ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଚାଲିବାକୁ ହେବ; ଏବଂ ଯେକୌଣସି ଆଡଭେଣ୍ଟିଷ୍ଟ ଇତିହାସକାର ଯିଏ ମିଲେରୀୟମାନେ ଘୋଷଣା କରିଥିବା ସନ୍ଦେଶକୁ କିପରି ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ ବୋଲି ବିଚାର କରନ୍ତି, ସେ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନିତ କରନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ 1843 ମସିହାର ଚାର୍ଟକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ। ସେ କେବଳ ଚାର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପ୍ରତିନିଧିତ ସନ୍ଦେଶମାନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରୁନାହାନ୍ତି ଏବଂ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଜନମାନଙ୍କୁ ସେହି ଇତିହାସରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ସେହି ଏକେ ସନ୍ଦେଶମାନଙ୍କୁ ଅବିରତ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଉଛନ୍ତି, ବରଂ ସେ ଅନେକ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ସେ ସତର୍କ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ସେହି ସନ୍ଦେଶମାନେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅବଶିଷ୍ଟ ଜନଙ୍କ ଇତିହାସ ସମଗ୍ରରେ ଆକ୍ରମଣର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବେ। ସେ ଯେତେବେଳେ ସେହି ଆକ୍ରମଣମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ସତର୍କ କରନ୍ତି, ସେ ପୁନଃପୁନି ଏହାକୁ ଚିହ୍ନିତ କରନ୍ତି ଯେ ସେହି ସତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କରିବା ହେଉଛି ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରହରୀମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ।

ଯଦି ଚାର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଭୁଲ ଥାଏ, ତେବେ ସେମାନେ ଯାହାକୁ ଚିତ୍ରରୂପେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି ସେହି ସନ୍ଦେଶମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୁଲ ଥାଏ। ଯଦି 1840 ଠାରୁ 1844 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମିଲରାଇଟମାନେ ଯେ ସନ୍ଦେଶ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ତାହା ଭୁଲ ଥିଲା, ତେବେ ଏଲେନ୍ ହ୍ୱାଇଟଙ୍କ ପୁନଃପୁନଃ ଏହି ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଯେ ମିଲରାଇଟ ସନ୍ଦେଶଟି ହେଉଛି ଭିତ୍ତି, ତାହା ମଧ୍ୟ ଭୁଲ ଅଟେ। ଯଦି ସେହି ସନ୍ଦେଶମାନେ ଭୁଲ ଥିଲେ, ତେବେ ସେହି ଏକେଇ ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅବିରତ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ପୁନଃପୁନଃ ଆଜ୍ଞାମାନେ ମିଥ୍ୟା ପରାମର୍ଶ ଅଟେ। ଯଦି ମିଲରାଇଟମାନଙ୍କର ସନ୍ଦେଶ ସେହି ଭିତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ନ କରେ ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକୁ ସାତାନୀୟ ଆକ୍ରମଣରୁ ସଂରକ୍ଷିତ ଓ ରକ୍ଷିତ କରାଯିବାକୁ ଥିଲା, ତେବେ ସେହି ପରାମର୍ଶମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୁଲପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟନ୍ତି। ଏହି ଇତିହାସର ଏଲିୟାହ ସନ୍ଦେଶ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଷୟ ଭୁଲ ବୋଲି ନିଷ୍କର୍ଷକୁ ପହଞ୍ଚିବା, ସ୍ପଷ୍ଟରୂପେ ପ୍ରମାଣ କରିଦେବ ଯେ ଏଲେନ୍ ହ୍ୱାଇଟ ଜଣେ ମିଥ୍ୟା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବକ୍ତା ଥିଲେ।

ଆଧୁନିକ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜମ୍ ଏବେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପ୍ରକାଶିତବାକ୍ୟ ସେମିନାରଗୁଡ଼ିକରେ ଏହା ଶିକ୍ଷା ଦେଉଛି ଯେ ଅବଶିଷ୍ଟ କଳିସିଆ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ଆତ୍ମାକୁ, ଯାହା ଯୀଶୁଙ୍କର ସାକ୍ଷ୍ୟ, ଅଧିକାର କରିଥିବ; କିନ୍ତୁ ଯେମାନଙ୍କୁ ସେମାନେ କଳିସିଆ-ସଦସ୍ୟତାରେ ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ଏହା କୁହନ୍ତି ନାହିଁ ଯେ ସେମାନେ ସେହି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମୌଳିକ ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଓ ଇତିହାସ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଏଲେନ୍ ହ୍ୱାଇଟଙ୍କର ସମର୍ଥନ ଏବଂ ସତର୍କବାଣୀଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ଅସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି। ନିମ୍ନଲିଖିତ ଅନୁଚ୍ଛେଦର ଅର୍ଥ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କ’ଣ?

୧୮୬୩ ମସିହାରେ, ମିଲରାଇଟ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏକ ନିଷ୍କର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚି ସରକାରଙ୍କ ନିକଟରେ ଏକ ଆଇନସମ୍ମତ ସଂସ୍ଥା ଭାବେ ନିବନ୍ଧିତ ହେଲା, ଯାହା ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାପାସୀର ଏକ ପ୍ରତିରୂପ ଗଠନ କରିବ; ଏଲେନ ହ୍ୱାଇଟଙ୍କ ପରିଭାଷା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହା ହେଉଛି ଚର୍ଚ୍ଚ ଓ ରାଜ୍ୟର ସଂଯୋଗ।

ସଂଗଠନର ଆବଶ୍ୟକତାର ଏକ ଅଂଶ ଭାବେ ସରକାର ସହିତ ବୈଧ ସମ୍ବନ୍ଧ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଯେ ପୂର୍ବଧାରଣା ଧରାଯାଇଥିଲା, ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ—ଏମିତି ଏକ ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ ଜାତିର ଯୁବକମାନଙ୍କୁ “Civil War” ବୋଲି ପରିଚିତ ରକ୍ତସ୍ନାନରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଉଥିଲା—Millerites ଆନ୍ଦୋଳନର ଶେଷ ଘଟିଲା। 1863 ମସିହାରେ, ମୁଦ୍ରିତ ଏକ ଲେଖା ଏବଂ ଏକ ନୂତନ ଚାର୍ଟ—ଉଭୟ ମାଧ୍ୟମରେ—Seventh-day Adventist ଚର୍ଚ୍ଚ ଦାସପ୍ରଥା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସେହି ଭବିଷ୍ୟବାଣୀକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲା, ଯାହାକୁ ଦାନିଏଲ ମୋଶାଙ୍କର ଶପଥ ବୋଲି କହନ୍ତି। 1850 ମସିହାରେ, ପ୍ରଭୁ ନିଜ ଜନମାନଙ୍କୁ ହବକ୍କୂକଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଏବଂ 1843 ର ତାଲିକାରେ ସେ ନିଜ ହାତ ଢାକି ରଖିଥିବା ତ୍ରୁଟିକୁ ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। 1850 ମସିହାରେ ଆଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିବା ସେହି ଚାର୍ଟ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସାଧନ କରିଥିଲା, କାରଣ Ellen White କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ଦେଖିଥିଲେ “that God was in the publishment of the chart,” ଏବଂ ସେହି ସହିତ ସେ ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ ଯେ 1850 ର ଚାର୍ଟ ହବକ୍କୂକ ଅଧ୍ୟାୟ ଦୁଇରେ ପରିଚିହ୍ନିତ ଅଛି।

୧୮୫୦ ମସିହାର ଚାର୍ଟର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ୧୮୪୩ ମସିହାର ଚାର୍ଟର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସହିତ ଏକେଇ ଥିଲା। ଏହା ଏକ ମୃତ୍ୟୁପଥଗାମୀ ଜଗତଙ୍କୁ ତୃତୀୟ ଦୂତର ସନ୍ଦେଶ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ସୁସମାଚାର ପ୍ରଚାରର ଉପକରଣ ହେବାକୁ ଥିଲା। ୧୮୬୩ ମସିହାରେ, ସେହି ସନ୍ଦେଶକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରାଯାଇଥିଲା। ଲାଲ ସାଗରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଯାହାର ପ୍ରତୀକୀକରଣ କରାଯାଇଛି, ସେହି ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦାନିଏଲ ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟର ତ୍ରୟୋଦଶ ପଦରେ ଲଂଘିତ ହେବାକୁ ଥିବା ପବିତ୍ରସ୍ଥାନକୁ ଚିହ୍ନିତ କରୁଥିବା ସମୟ-ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଏବଂ ସେହି ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦାନିଏଲ ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟର ତ୍ରୟୋଦଶ ପଦରେ ଲଂଘିତ ହେବାକୁ ଥିବା ସେନାଦଳକୁ ଚିହ୍ନିତ କରୁଥିବା ସମୟ-ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ସହିତ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

୨୨ ଅକ୍ଟୋବର, 1844 ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ପରୀକ୍ଷାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଲ୍ଫା ଓ ଓମେଗାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ବହନ କରେ। ସେହି ପରୀକ୍ଷାର ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଆରମ୍ଭ ଏକ ସମୟ-ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ ଥିଲା, ଯାହା ପଦଦଳିତ ହେବାକୁ ଥିବା ପବିତ୍ରସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲା। ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାବେଳେ ସେହି ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ ମହାନ ଆଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲା। 1863 ରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିବା ପରୀକ୍ଷାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଆଲ୍ଫା ଓ ଓମେଗାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ବହନ କରେ। ସେହି ପରୀକ୍ଷାର ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସମାପ୍ତି ଏକ ସମୟ-ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ ଥିଲା, ଯାହା ପଦଦଳିତ ହେବାକୁ ଥିବା ସେନାଦଳକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲା। ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାବେଳେ ମହାନ ଆଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ସେହି ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ଇତିହାସର ଏଲିୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏକ ସମୟ-ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ ଥିଲା, ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ତାହାକୁ ଅସ୍ୱୀକୃତ କରାଗଲା ଓ ପାଶେ ସାରି ଦିଆଗଲା, ସେତେବେଳେ ତାହା ମହାନ ଅନ୍ଧକାର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲା।

ଏହି ଲେଖାକୁ ଯେ ତର୍କରେ ମୁଁ ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସେହି କଥାକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି। ଏଲେନ୍ ହ୍ୱାଇଟ୍‌ଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ କି ଈଶ୍ୱର 1843 ଏବଂ 1850 ଚାର୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲେ?

୧୮୪୦ ରୁ ୧୮୪୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ଇତିହାସକାଳରେ ମିଲରାଇଟମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା ସନ୍ଦେଶକୁ ଏଲେନ୍ ହ୍ୱାଇଟ୍‌ଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପରମେଶ୍ୱର କି ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ?

ଏଲେନ୍ ହ୍ୱାଇଟ୍‌ଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଈଶ୍ୱର କି ନିଜ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସେହି ଆକ୍ରମଣମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସତର୍କ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ମିଲେରାଇଟ୍ ଇତିହାସର ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଷୀଣ କରିଦେବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଥିଲା?

୧୮୬୩ ମସିହାରେ ମିଲ୍ଲରାଇଟ୍ ଆନ୍ଦୋଳନର ଅନ୍ତ ହେଲା, ସେହି ଇତିହାସର ଏଲିଆହଙ୍କୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ନେତୃତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରଥମ ସତ୍ୟକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ଦ୍ୱାରା। ଏହାର ଶେଷ ପରୀକ୍ଷା ଦାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ଆଠର ସେହି ଦୁଇଟି ପଦ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା, ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ପବିତ୍ରସ୍ଥାନ ଓ ସେନାଦଳର ପଦଦଳନକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ। ପବିତ୍ରସ୍ଥାନର ଆଲୋକ ଦଶଟି ପରୀକ୍ଷାର ପ୍ରଥମଟିରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା, ଏବଂ ଦଶଟି ପରୀକ୍ଷାର ଶେଷଟିରେ ସେନାଦଳ ଉପରେ ଅନ୍ଧକାର ଆଣାଗଲା।

ଆସନ୍ତା ଲେଖାରେ ଆମେ 1863 ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଏଲିୟାଙ୍କ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକତା ବିଷୟରେ ଆମର ବିଚାରକୁ ଅବ୍ୟାହତ ରଖିବୁ।