ଚାଳିଶତମ ପଦ୍ୟର ଗୁପ୍ତ ଇତିହାସ - ସଂଖ୍ୟା ଦୁଇ

ଆମେ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରବନ୍ଧଟିକୁ ଏହି ବାକ୍ୟ ସହିତ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲୁ, ଯେଉଁଥିରେ କୁହାଯାଇଥିଲା, “2001 ମସିହାରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ସରକାର ପ୍ୟାଟ୍ରିଅଟ୍ ଆକ୍ଟକୁ ଆଇନରୂପେ ଘୋଷଣା କଲା।”

1888 ବର୍ଷ 2001ର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା, ଏବଂ ସେତେବେଳେ Blair Bill ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହୋଇଥିଲା; କିନ୍ତୁ ସେହି ବିଲ୍ ପାସ୍ ହୋଇନଥିବାରୁ, ଏହା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ଭାବରେ କହିବାକୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଲା। ଏହା 66 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦର ଚିହ୍ନ ହୋଇଉଠିଲା, ଅର୍ଥାତ ଏକ ଏମିତି ଅବରୋଧ, ଯାହା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପରେ ରହସ୍ୟମୟ ଭାବରେ ପଛକୁ ହଟାଯାଇଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ଏହା ବୁଝାଯାଏ ଯେ ପଶୁର ପ୍ରତିମାର ପରୀକ୍ଷାର ଦୁଇଟି ଅବଧି ଅଛି, ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅବଧି ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ Sunday law ସହ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଯାହା 321 ବର୍ଷ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତୀକୀକୃତ, ଏବଂ ସେହି ଅବଧିର ସମାପ୍ତି ହୁଏ ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱ Sunday law, ଯାହା 538 ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତୀକୀକୃତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବଳବତ୍ କରାଯାଏ; ତେବେ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ଭାବରେ ଏହା ଏହି ଆବଶ୍ୟକତା ଦାବି କରେ ଯେ ପଶୁର ପ୍ରତିମାର ପ୍ରଥମ ପରୀକ୍ଷା ଅବଧିର ଆରମ୍ଭ ମଧ୍ୟ Sunday lawର କୌଣସି ପ୍ରକାର ପ୍ରତୀକୀକରଣ କହିବା ସହ ହେବା ଉଚିତ୍। 1888ରେ, Blair Bill ଜାତୀୟ Sunday law କୁ ବଳବତ୍ କରିବାର ଏକ ପ୍ରୟାସ ଥିଲା, ଏବଂ 1888 ଚିହ୍ନଟ କରେ କେବେ ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ ଅଠାରର ଦୂତ ଅବତରଣ କରେ ଏବଂ ନିଜର ମହିମା ସହ ପୃଥିବୀକୁ ଆଲୋକିତ କରେ।

ପେଟ୍ରିଅଟ୍ ଆକ୍ଟ ହେଉଛି ସେହି ରବିବାର ନିୟମର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ପୂର୍ବରୂପ, ଯାହା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପଶୁର ପ୍ରତିମାର ପରୀକ୍ଷାକାଳର ଆରମ୍ଭ କରେ। ଯେତେବେଳେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ରବିବାର ନିୟମକୁ ବଳପୂର୍ବକ ପ୍ରୟୋଗ କରେ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରକାଶିତବାକ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ତେର, ପଦ ଏଗାରର ପୂରଣରେ ସେ ନାଗର ପରି କଥା କହେ। ଯେତେବେଳେ ସେହି ନିୟମକୁ ସେ ପ୍ରୟୋଗ କରିବ, ସେତେବେଳେ ସେ ନାଗର ପରି କଥା କହିବ, ଏବଂ ସେହି ରବିବାର ନିୟମ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ ଯେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପଶୁର ପ୍ରତିମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଗଠିତ ହୋଇଯାଇଛି। ସେହି ସମୟରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ନିଜର ଅନୁଗ୍ରହକାଳର ପାତ୍ରକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଇଛି, ଏବଂ ଜାତୀୟ ଧର୍ମତ୍ୟାଗ ପରେ ଜାତୀୟ ବିନାଶ ଆସେ। ସେହି ସମୟରେ ତ୍ରିବିଧ ସଂଘ ସ୍ଥାପିତ ହେବା ସହିତ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ବାଇବେଲୀୟ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀର ଷଷ୍ଠ ରାଜ୍ୟ ରହିବା ବନ୍ଦ କରେ।

ଆଲ୍ଫା ଏବଂ ଓମେଗା ସଦା ଶେଷକୁ ଆରମ୍ଭ ସହିତ ଚିତ୍ରିତ କରେ, ଏବଂ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଆରମ୍ଭରେ ତିନୋଟି ସମୟ ଏପରି ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ଭାବେ କଥା କହିଥିଲା, ଯାହା ବାଇବେଲୀୟ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ଷଷ୍ଠ ରାଜ୍ୟ ଭାବରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଆରମ୍ଭକୁ ଚିହ୍ନିତ କରିଥିଲା। 1776 ମସିହାରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଘୋଷଣାପତ୍ର, ତାହା ପରେ 1789 ମସିହାର ସଂବିଧାନ, ଏବଂ ପରେ 1798 ମସିହାର ଏଲିଏନ୍ ଏବଂ ସେଡିସନ୍ ଆକ୍ଟସ୍—ଏହାମାନେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ଭାବେ କଥା କହିଥିବା ପ୍ରଥମ ତିନୋଟି ସମୟକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ। ସେହି ତିନୋଟି ପ୍ରକାଶନର ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର କଥା କହିବାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲା। ସେହି ତିନୋଟି ପଦକ୍ଷେପ 1798 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଗଲା, ଯାହା ବାଇବେଲୀୟ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ଷଷ୍ଠ ରାଜ୍ୟ ଭାବରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଶାସନାରମ୍ଭ ଥିଲା। ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଆରମ୍ଭରେ ଥିବା ସେହି ଏକେ ତିନୋଟି ପଥଚିହ୍ନ, ବାଇବେଲୀୟ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ଷଷ୍ଠ ରାଜ୍ୟ ଭାବରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଶାସନର ଶେଷକୁ ନେଇଯାଉଥିବା ତିନୋଟି ପଥଚିହ୍ନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ।

ପ୍ୟାଟ୍ରିଅଟ୍ ଏକ୍ଟ ହେଉଛି ସେହି ତିନୋଟି ଅବସରର ପ୍ରଥମଟି, ଯେତେବେଳେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଛଅଟିଏ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ନିଜର ଉପସମାପ୍ତିକୁ ଆସୁଥିବାବେଳେ କଥା କହେ। ତୃତୀୟ କଥନ, ଯାହା ଛଅଟିଏ ରାଜ୍ୟର ଶେଷକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ, ସେହା ହେଉଛି ସଣ୍ଡେ ଲ। ସେହି ଇତିହାସର ମଧ୍ୟଭାଗରେ 2022 ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଜାନୁଆରୀ 6ର ପେଲୋସି ଟ୍ରାୟାଲ୍ସ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହି ଟ୍ରାୟାଲ୍ସ ସମ୍ବିଧାନରେ ସୁନିଶ୍ଚିତ ଅଧିକାରଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ଥିଲା, କାରଣ ସେଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱଭାବତଃ ରାଜନୈତିକ ଥିଲା, ଏବଂ ସେହି lawfare କେବଳ ତଥ୍ୟର ମନଘଡ଼ନ ମାତ୍ର ନୁହେଁଥିଲା, ବରଂ ଏହା ପ୍ରକୃତରେ ସମ୍ବିଧାନରେ ଚିହ୍ନିତ “procedural” ଏବଂ “substantive” ଆଇନ ଉପରେ ଏକ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଆକ୍ରମଣ ଥିଲା।

2001 ମସିହାର ପ୍ୟାଟ୍ରିଅଟ୍ ଆକ୍ଟ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ସମ୍ବିଧାନର ପଞ୍ଚମ ସଂଶୋଧନ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ସଂଶୋଧନ—ଉଭୟରେ ଥିବା “Due Process Clause” ଉପରେ ଏକ ସିଧାସଳଖ ଆକ୍ରମଣ ଥିଲା। ଏହି ସଂଶୋଧନଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରେ ଯେ, ଆଇନସମ୍ମତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିନା କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଜୀବନ, ସ୍ୱାଧୀନତା କିମ୍ବା ସମ୍ପତ୍ତିରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯିବ ନାହିଁ। ସେହିଟା 2001 ମସିହାର କଥା; ଏବଂ 2022 ମସିହାରେ ସମ୍ବିଧାନ ବିରୋଧୀ ଆକ୍ରମଣ “procedural due process” ଏବଂ “substantive due process”—ଉଭୟ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା। “Repudiate” ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା, ଏବଂ ସିଷ୍ଟର ହ୍ୱାଇଟ୍ ଚିହ୍ନିତ କରନ୍ତି ଯେ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ରବିବାର ଆଇନ ସମୟରେ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ଅସ୍ୱୀକୃତ କରାଯିବ।

ସିଷ୍ଟର ହ୍ୱାଇଟ୍ ରବିବାର ନିୟମକୁ ଶେଷ ଦିନମାନଙ୍କର କିଛି ପଥଚିହ୍ନ ସହ ସମନ୍ୱୟ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏପରି କରିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ “ଶେଷ ଦିନମାନରେ କ’ଣ ଘଟିବ, ଯେଣେକି ତାଙ୍କର ଲୋକମାନେ ବିରୋଧ ଓ କ୍ରୋଧର ଝଡ଼ ବିପକ୍ଷରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋନ୍ତି,” ତାହାକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ତେଣୁ, ଏହି ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ସେ ଯେ ପଥଚିହ୍ନମାନଙ୍କୁ ପରସ୍ପର ସମ୍ବନ୍ଧିତ କରିଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସାବଧାନତାସହ ଅନୁଶୀଳନ କରିବା ଉଚିତ। ମୁଁ ଏହା ସୂଚନା କରୁଛି ଯେ, ସନ୍ଦର୍ଭବିନ୍ଦୁ ହେଉଛି ସେହି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ରେଖା ଯାହା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ସଂବିଧାନ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ, ଏବଂ ଜାତିର “କହିବା” ମଧ୍ୟ ଏକ ପରସ୍ପର-ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ତାହା ସହ ଯୁକ୍ତ ଅଛି।

ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୋର ଅର୍ଥ ହେଲା, 1888 ମସିହାରେ ବ୍ଲେୟାର ବିଲ୍, 2001 ମସିହାରେ ପ୍ୟାଟ୍ରିଅଟ୍ ଏକ୍ଟ, ଏବଂ 2022 ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଡେମୋକ୍ରାଟମାନେ ଓ ଗ୍ଲୋବାଲିଷ୍ଟ୍ ରିପବ୍ଲିକାନମାନେ ଯେ ରାଜନୈତିକ ଅଭିଯୋଗମୂଳକ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ପରିଚାଳନା କଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ସଂବିଧାନର ଦୁଇଟି ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଉପାଦାନଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅସ୍ୱୀକାର ଥିଲା। 1888 ସନ ରବିବାର ଉପାସନାର ବଳପୂର୍ବକ ପ୍ରୟୋଗକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ଏବଂ ପରେ 2001 ମସିହାରେ ଇଂରାଜୀ ଆଇନରୁ ରୋମୀୟ ଆଇନକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଲା। 2022 ମସିହାରେ “substantive” ଏବଂ “procedural” ଆଇନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଗଲା।

ସାରଗର୍ଭ ଆଇନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଓ ସଂଗଠନମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରକ୍ରିୟାତ୍ମକ ଆଇନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଓ ସଂଗଠନମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟମାନଙ୍କର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ବିବାଦମାନଙ୍କର ସମାଧାନ ପାଇଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ରୂପରେଖା କରେ। ଆଇନ କେଉଁ ଆଚରଣ ବୈଧ କିମ୍ବା ଅବୈଧ ତାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ଦଣ୍ଡବିଧାନକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରେ। ସାରଗର୍ଭ ଆଇନ ଅନେକ ଆଇନଗତ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆବହଳ କରେ, ଯାହାର ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡନୀତି, ଦିୱାନୀ, ଏବଂ ଚୁକ୍ତି ଆଇନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ଦଣ୍ଡବିଧି ହେଉଛି ପଦାର୍ଥଗତ ଆଇନର ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ। ଦଣ୍ଡବିଧି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅପରାଧିକ ବୋଲି ଗଣ୍ୟ କରାଯାଏ ଏବଂ ସେହି ଅପରାଧମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେଉଁ ଦଣ୍ଡ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଛି। କିନ୍ତୁ, ଦେବାନୀ ଆଇନ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ଓ ସଂଗଠନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏଥିବା ବିବାଦମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ଯଥା ଚୁକ୍ତିଭଙ୍ଗ, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କ୍ଷତି, କିମ୍ବା ସମ୍ପତ୍ତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିବାଦ।

ସାରଭୂତ ଆଇନ ସାଧାରଣତଃ ବିଧି, ନିୟମାବଳୀ, ଏବଂ ନ୍ୟାୟନିର୍ଣ୍ଣୟମୂଳକ ଆଇନରେ ଲିଖିତ ରହେ। ବିଧିଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ସେହି ଆଇନ, ଯାହା ଜାତୀୟ ସଂସଦ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ବିଧାନମଣ୍ଡଳ ପରି ବିଧାନମୂଳକ ସଂସ୍ଥାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାରିତ ହୋଇଥାଏ; ଏବଂ ନିୟମାବଳୀ ହେଉଛି ପ୍ରଶାସନିକ ସଂସ୍ଥାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ନିୟମ ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ। ନ୍ୟାୟନିର୍ଣ୍ଣୟମୂଳକ ଆଇନ ହେଉଛି ସେହି ଆଇନ, ଯାହା ବିଚାରପତିମାନେ ବିଧି, ନିୟମାବଳୀ, ଏବଂ ସଂବିଧାନର ନିଜସ୍ୱ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଗଢ଼ି ଉଠାନ୍ତି।

ପ୍ରକ୍ରିୟାତ୍ମକ ଆଇନ ବୋଲି ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ନିୟମସମୂହକୁ ବୁଝାଯାଏ। ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ କିପରି ମାମଲାମାନେ ଆଇନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି, ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରିବାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅନ୍ତିମ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ପ୍ରକ୍ରିୟାତ୍ମକ ଆଇନ ନାଗରିକ, ଆପରାଧିକ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାସମୂହ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ଆଇନଗତ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆବର୍ତ୍ତ କରେ। ପ୍ରକ୍ରିୟାତ୍ମକ ଆଇନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକୁଶଳ ହେବାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ଏହା ବିବାଦମାନଙ୍କର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏକ ଖାକା ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ଏହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସମ୍ମିଳିତ ସମସ୍ତେ, ବିଚାରପତି, ଆଇନଜୀବୀ ଏବଂ ମକଦ୍ମାକାରୀମାନଙ୍କୁ ସହିତ, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ କ’ଣ ଆଶା କରାଯାଉଛି ତାହା ଜାଣନ୍ତି।

ନିହିତ (substantive) ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟାତ୍ମକ (procedural) ଆଇନ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ପରସ୍ପର ସମନ୍ୱୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ନିହିତ ଆଇନ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ଓ ସଂଗଠନମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ପରିଭାଷିତ କରେ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରକ୍ରିୟାତ୍ମକ ଆଇନ ବିବାଦ ସମାଧାନ କରିବା ଏବଂ ସେହି ଅଧିକାର ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବୈଧ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକର କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ରୂପରେଖା ଦେଇଥାଏ। ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ, ନିହିତ ଆଇନ କେଉଁ ଆଚରଣ ବୈଧ କିମ୍ବା ଅବୈଧ ତାହା ସହିତ ଅବୈଧ ଆଚରଣର ପରିଣାମକୁ ପରିଭାଷିତ କରେ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରକ୍ରିୟାତ୍ମକ ଆଇନ ସେହି ଆଇନଗତ ପ୍ରଶ୍ନମାନଙ୍କର ସମାଧାନ କିପରି କରାଯାଏ ତାହାର ରୂପରେଖା ଦେଇଥାଏ।

2001 ମସିହାରେ, ପେଟ୍ରିଅଟ୍ ଆକ୍ଟ habeas corpus ର ଅଧିକାରକୁ ଅପସାରଣ କଲା। “Habeas corpus” ଏକ ଲାଟିନ ପଦ, ଯାହାର ଅନୁବାଦ ହେଉଛି, “ତୁମ ପାଖରେ ଦେହ ରହିବ।” ଏହା ଏକ ଆଇନଗତ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ସୂଚିତ କରେ, ଯାହା କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଅବୈଧ ନିରୋଧରୁ ସୁରକ୍ଷା କରେ, ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ଅଦାଲତକୁ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କାରାବାସର ଆଇନସଙ୍ଗତତା ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ କରେ। Habeas corpus ଅନେକ ଆଇନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ, ବିଶେଷକରି ଇଂରାଜୀ common law ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ବ୍ୟବସ୍ଥାମାନଙ୍କରେ, ଏକ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଅଟେ। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ, ଯଥୋଚିତ କାରଣ ବିନା କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ହିରାସତରେ ରଖାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟାଧୀଶଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନିଜ ନିରୋଧର ଆଇନସମ୍ମତତାକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବାର ଅବସର ଦେଇଥାଏ।

ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ସଂବିଧାନର ପଞ୍ଚମ ସଂଶୋଧନ ଏବଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ସଂଶୋଧନ—ଉଭୟରେ ଗୋଟିଏ “Due Process Clause” ଦେଖାଯାଏ। ଏହାମାନେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତି ଯେ ଆଇନର ଯଥୋଚିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିନା କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଜୀବନ, ସ୍ୱାଧୀନତା, କିମ୍ବା ସମ୍ପତ୍ତିରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ନ୍ୟାୟାଳୟମାନେ due process ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ଦୁଇଟି ଶାଖା ଉନ୍ନତ କରିଛନ୍ତି: procedural due process ଏବଂ substantive due process। 2001 ମସିହାରେ Patriot Act ସହିତ habeas corpusକୁ ଗୋଟିଏ ଅଧିକାର ଭାବେ ଅପସାରଣ କରାଗଲା, ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ଆଇନର ସ୍ଥାନରେ ରୋମୀୟ ଆଇନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପିତ ହେଲା। ଇଂରାଜୀ ଆଇନ ପରିଭାଷା କରେ ଯେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଦୋଷ ବୋଲି ଗଣ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ରୋମୀୟ ଆଇନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରେ ଯେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିର୍ଦୋଷ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୋଷୀ ବୋଲି ଗଣ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି। 2022 ମସିହାର Pelosi Trialsରେ procedural due process ଏବଂ substantive due process—ଉଭୟକୁ ପଦଦଳିତ କରାଯାଇଥିଲା। Pelosi Trialsରେ substantive law ଏବଂ procedural law—ଉଭୟକୁ ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂବିଧାନିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର ସଠିକ ବିପରୀତ ଭାବରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥିଲା।

ସାରଗର୍ଭିତ ଯଥାପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ ଯଥାପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ସଂବିଧାନର ଢାଞ୍ଚା ମଧ୍ୟରେ—ବିଶେଷତଃ ପଞ୍ଚମ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ସଂଶୋଧନର Due Process Clauses ଅଧୀନରେ—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାରଣା ଆଇନ ଓ ଅଧିକାରର ଯେଉଁ ଭିନ୍ନ ଦିଗଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା କରେ, ସେଥିରେ ନିହିତ ଅଛି।

ସାରଭୂତ ନ୍ୟାୟସମ୍ମତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସେହି ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଓ ସ୍ୱାଧୀନତାସମୂହ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ, ଯାହାକୁ ସରକାର ବ୍ୟବହୃତ ପ୍ରକ୍ରିୟା କଣ ହେଉ ନାହିଁ, ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଯଥୋଚିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା କିଛି ଅଧିକାରକୁ ସରକାରୀ ହସ୍ତକ୍ଷେପରୁ ସୁରକ୍ଷା କରେ। ସାରଭୂତ ନ୍ୟାୟସମ୍ମତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସେହି ଅଧିକାରଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ମିଳିତ, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ମୌଳିକ ବୋଲି ଗଣ୍ୟ କରାଯାଏ; ଯେପରିକି, ଗୋପନୀୟତାର ଅଧିକାର, ବିବାହ କରିବାର ଅଧିକାର, ଏବଂ ନିଜ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ପାଳନ-ପୋଷଣ କରିବାର ଅଧିକାର। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜ୍ୟର କୌଣସି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ହିତସମ୍ପର୍କ ନଥାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଅଧିକାରଗୁଡ଼ିକୁ ସରକାରୀ ଅନୁପ୍ରବେଶରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଏ। ଏହା ସରକାରୀ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଯାହା ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଆଇନ ଓ ବିନିୟମଗୁଡ଼ିକ ମୌଳିକ ସ୍ୱାଧୀନତାଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ନକରନ୍ତୁ।

ପ୍ରକ୍ରିୟାତ୍ମକ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସେହି ପ୍ରକ୍ରିୟାମାନଙ୍କ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ, ଯାହାକୁ ସରକାର କାହାରୋ ଜୀବନ, ସ୍ୱାଧୀନତା କିମ୍ବା ସମ୍ପତ୍ତିରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଅବଶ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ପଡେ। ଏହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ, ଯଥୋଚିତ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ନ୍ୟାୟସଂଗତ ଏବଂ ନିର୍ପକ୍ଷ ବ୍ୟବହାର ପାଆନ୍ତି। ପ୍ରକ୍ରିୟାତ୍ମକ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, କାହାରୋ ଅଧିକାର ହରଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସରକାରକୁ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପଦକ୍ଷେପ କିମ୍ବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅବଶ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ହେବ, ଯଥା—ପୂର୍ବସୂଚନା ଦେବା, ନ୍ୟାୟସଂଗତ ଶୁଣାଣିର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା, ଏବଂ ନିଜ ପକ୍ଷରେ ଶୁଣାଯିବାର ସୁଯୋଗ ଦେବା। ଏହା ଆଇନମାନେ କେମିତି ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ, ସେହି ପଦ୍ଧତିମାନଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ଏହି କଥା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ସରକାର ନ୍ୟାୟସଂଗତ ଓ ନିଷ୍ପକ୍ଷ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।

ପେଲୋସି ମାମଲାମାନେ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସେଠାରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଆସୁଥିବା ଆଇନୀ ଯୁଦ୍ଧ, ବସ୍ତୁଗତ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଆଇନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଆଇନ ପ୍ରକ୍ରିୟା—ଉଭୟଙ୍କର ଅସ୍ୱୀକାରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଆମେରିକୀୟ ନାଗରିକମାନଙ୍କର ମୌଳିକ ଅଧିକାରଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକାଶ୍ୟ ଭାବରେ ଏବଂ ସଫଳତାର ସହିତ ଅସ୍ୱୀକୃତ କରାଯାଇଥିଲା। ମିଥ୍ୟା-ପତାକା ଅଭିଯାନମାନେ ଏବଂ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଅକ୍ଷର-ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଏଜେନ୍ସୀମାନଙ୍କର ପ୍ରକାଶ୍ୟ ଦୁର୍ନୀତି, ପେଲୋସି ମାମଲାମାନେ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ନିୟମିତ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଆସୁଥିଲା; କିନ୍ତୁ ପେଲୋସି ମାମଲାମାନେ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ଉଭୟ ଦଳର ଗ୍ଲୋବାଲିଷ୍ଟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରୟୋଗ ହୋଇଥିବା ଆଇନୀ ପ୍ରକ୍ରିୟାମାନେ, ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଆଇନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ବିନାଶର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦାହରଣକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ।

ଲେଖାର ପୂର୍ବଭାଗରେ ଆମେ ଏହା ପଢ଼ିଲୁ, “ଧାର୍ମିକ ବିଧିବିଧାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଯେକୌଣସି ଆନ୍ଦୋଳନ ବାସ୍ତବରେ ପାପାସୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଏକ ଛାଡ଼ ଦେବାର କାର୍ଯ୍ୟ ଅଟେ, ଯେ ପାପାସୀ ଅନେକ ଯୁଗ ଧରି ବିବେକ-ସ୍ୱାଧୀନତା ବିରୁଦ୍ଧରେ ନିରନ୍ତର ଯୁଦ୍ଧ କରିଆସିଛି। ରବିବାର ପାଳନ ଏକ କଥିତ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟ ସଂସ୍ଥା ଭାବରେ ତାହାର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ‘ଅଧର୍ମର ରହସ୍ୟ’ ପ୍ରତି ଋଣୀ; ଏବଂ ଏହାକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯିବା ରୋମାନୀୟତାର ସେହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକୃତରେ ସ୍ୱୀକାର କରିବା ହେବ, ଯେଗୁଡ଼ିକ ତାହାର ମୂଳଭିତ୍ତିର ପ୍ରସ୍ତର ସ୍ୱରୂପ। ଯେତେବେଳେ ଆମର ଜାତି ତାହାର ଶାସନର ସିଦ୍ଧାନ୍ତମାନଙ୍କୁ ଏପରି ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଗୋଟିଏ ରବିବାର ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିବ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟବାଦ ପୋପପନ୍ଥ ସହିତ ହସ୍ତମିଳାପ କରିବ; ଏହା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ କିଛି ନୁହେଁ, ବରଂ ସେହି ଅତ୍ୟାଚାରକୁ ଜୀବନ ଦେବା ହେବ, ଯାହା ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ପୁନର୍ବାର ସକ୍ରିୟ ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରିତାରେ ଲାଫି ପଡ଼ିବାର ସୁଯୋଗକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକତା ସହ କାମନା କରି ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲା।”

ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ସଂବିଧାନ ଦ୍ୱାରା ଯାହାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିହେବ ସେହି ଇତିହାସର ରେଖାରେ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ—ଉଭୟରେ ସଂବିଧାନର କୌଣସି ଉପାଦାନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ତିନୋଟି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିହ୍ନବିନ୍ଦୁ ଅଛି। ସେହି ତିନୋଟି ଚିହ୍ନବିନ୍ଦୁର ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟ, ଏବଂ ତେଣୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର କଥା କହିବାକୁ ପ୍ରତୀକୀକୃତ କରେ। ଆରମ୍ଭ ଅଂଶରେ ସେହି ତିନୋଟି ଚିହ୍ନବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟରୁ ତୃତୀୟଟି, ଯାହା 1798କୁ ଚିହ୍ନିତ କରିଥିଲା, ଥିଲା Alien and Sedition Acts; ଏବଂ ଶେଷ ଅଂଶରେ ସେହି ଚିହ୍ନବିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତୃତୀୟଟି ହେଉଛି, ଯେତେବେଳେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ରବିବାର ଆଇନକୁ ବଳବତ୍ କରିବ, ଏବଂ ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ତେର, ପଦ ଏଗାରର ପୂର୍ତ୍ତିରେ ଏକ ଅଜଗର ପରି କଥା କହିବ।

ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ଇତିହାସ ସେତେବେଳେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇ, ସେ ତାହାର ମୁଖ ଖୋଲି ଡ୍ରାଗନର ନିର୍ଯାତନାର ପ୍ରବାହକୁ ଗିଲିଦେଲା।

୧୭୭୬ ମସିହାରେ, ପୃଥିବୀରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେବାକୁ ଥିବା ସେହି ପଶୁ, ଯେଉଁଥି ଶେଷରେ ୧୭୯୮ ମସିହାରେ ବାଇବେଲୀୟ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ଷଷ୍ଠ ରାଜ୍ୟରୂପେ ପରିଣତ ହେଲା, ଯୁରୋପୀୟ ରାଜତନ୍ତ୍ରର ଅତ୍ୟାଚାରୀମାନଙ୍କ ଏବଂ ପାପାଲ ଚର୍ଚ୍ଚର ଅତ୍ୟାଚାରୀମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରୁଥିବା ଏକ ସଂବିଧାନ ସହିତ ଜାତିକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଲୋକମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଥିବା ନିର୍ଯାତନାର ବନ୍ୟାକୁ ଗିଳିଦେଲା।

୧୭୭୬ ମସିହାର ସ୍ୱାଧୀନତା ଘୋଷଣା ୨୦୦୧ ମସିହାର ପ୍ୟାଟ୍ରିଅଟ୍ ଆକ୍ଟର ପୂର୍ବଛାୟା ଥିଲା। ୧୭୮୯ ମସିହାର ସଂବିଧାନ ୨୦୨୨ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ପେଲୋସି ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ପୂର୍ବଛାୟା ଥିଲା। ୧୭୯୮ ମସିହାର ଏଲିଏନ୍ ଏବଂ ସେଡିସନ୍ ଆଇନଗୁଡ଼ିକ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ରବିବାର ଆଇନର ପୂର୍ବଛାୟା ଥିଲା।

୧୭୭୬ ମସିହାରେ ଆମେରିକୀୟ ଦେଶଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାଧୀନତାର ଘୋଷଣା, ୨୦୦୧ ମସିହାର Patriot Act ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାଧୀନତାହାନିର ଘୋଷଣାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କଲା। ୧୭୮୯ ମସିହାର ସଂବିଧାନ, ୨୦୨୨ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା Pelosi Trials-କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କଲା। Alien and Sedition Acts, Sunday law-କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ସଂବିଧାନର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବାର ଇତିହାସ, ସଂବିଧାନର ଏକ କ୍ରମାଗତ ଉଲଟାଇଦେବାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ଯାହା Sunday law-ରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।

ଏହି ସମସ୍ତ ରେଖାମାନେ ଦାନିଏଲ ପୁସ୍ତକର ଏଗାରୋତମ ଅଧ୍ୟାୟର ଚାଳିଶତମ ପଦର ଗୁପ୍ତ ଇତିହାସରେ ପରସ୍ପର ସମନ୍ୱିତ ହୋଇଥାଆନ୍ତି। ଏହି ଲେଖାରେ ଆମେ *Testimonies*, ଖଣ୍ଡ ୫, 451, 452 ରୁ ଚାରିଟି ଅନୁଚ୍ଛେଦ ଉଦ୍ଧୃତ କରିଛୁ।

ପରବର୍ତ୍ତୀ ଲେଖାରେ ଆମେ ସେହି ଅନୁଚ୍ଛେଦଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ ସମୀପରୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବୁ।