ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਉਹ ਵਾਧਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਉਲਾਈ ਦਰਿਆ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਸੀ ਜੋ ਹਬੱਕੂਕ ਦੀਆਂ ਦੋ ਤਖ਼ਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
“ਉਹ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਦੂਜੇ ਆਗਮਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਜਿਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਗੂੰਥੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਉਤਕੰਠਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਉਚਿਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਕਰਨ, ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਲਈ ਅੰਧਕਾਰਮਈ ਹੈ, ਉਹ ਯਥੋਚਿਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।”
“ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਬੱਕੂਕ 2:1–4 ਦੀ ਇਹ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਵੀ ਸੀ: ‘ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਰੇਦਾਰੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੀਨਾਰ ਉੱਤੇ ਠਹਿਰਾਵਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਤੱਕਾਂਗਾ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਕਹੇਗਾ, ਅਤੇ ਜਦ ਮੈਂ ਠਪਿਆ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀ ਉੱਤਰ ਦਿਆਂ। ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਿਖ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੱਟਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਲਿਖ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੇ ਉਹ ਦੌੜ ਸਕੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਦਰਸ਼ਨ ਅਜੇ ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੋਲੇਗਾ ਅਤੇ ਝੂਠਾ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਠਹਿਰਦਾ ਜਾਪੇ, ਤਦ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਆਵੇਗਾ, ਉਹ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੇਗਾ। ਵੇਖੋ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਘਮੰਡ ਨਾਲ ਫੂਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਧਰਮੀ ਆਪਣੀ ਨਿਹਚਾ ਨਾਲ ਜੀਵੇਗਾ।’”
“1842 ਵਿੱਚ ਹੀ, ਇਸ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇਹ ਦਿਸ਼ਾ ਕਿ ‘ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਿਖ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਖ਼ਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਲਿਖ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੇ ਉਹ ਦੌੜ ਸਕੇ,’ ਨੇ ਚਾਰਲਜ਼ ਫਿਚ ਨੂੰ ਦਾਨੀਏਲ ਅਤੇ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਚਾਰਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸੁਝਾਵਨਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਚਾਰਟ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹਬੱਕੂਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ। ਤਥਾਪਿ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਹ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦੇਰੀ—ਠਹਿਰਾਉ ਦਾ ਸਮਾਂ—ਉਸੇ ਹੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਧਰਮ-ਲੇਖ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਇਆ: ‘ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਅਜੇ ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੋਲੇਗਾ, ਅਤੇ ਝੂਠ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਠਹਿਰੇ, ਤਦ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਆਵੇਗਾ, ਇਹ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੇਗਾ…. ਧਰਮੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਜੀਊਂਦਾ ਰਹੇਗਾ।’ The Great Controversy, 391, 392.”
ਹਬੱਕੂਕ ਦੀਆਂ ਦੋ ਤਖ਼ਤੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗਵਾਹ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਗਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਣਾ ਹੈ।
ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਤੇਰੀ ਨਾ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਇਕ ਜਾਂ ਦੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਗਵਾਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਹਰ ਇਕ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਮੱਤੀ 8:16।
ਜਦੋਂ ਹਬੱਕੂਕ ਦੀਆਂ ਦੋ ਤਖਤੀਆਂ (1843 ਅਤੇ 1850 ਦੀਆਂ ਅਗਵਾਈਕਾਰੀ ਚਾਰਟਾਂ) ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸੱਚਾਈਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮਿਲਰ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ “ਰਤਨ” ਸਨ। 1843 ਦੀ ਗਲਤੀ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਤਖਤੀ ਉੱਤੇ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੂਜੀ ਤਖਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ “ਠਹਿਰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ” ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਿਲਰ (ਉਸ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਪਹਿਰੇਦਾਰ) ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਸੀ।
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਰੇਦਾਰੀ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਰਹਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੀਣਾਰ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਦੇਖਣ ਲਈ ਤੱਕਦਾ ਰਹਾਂਗਾ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਆਖੇਗਾ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਤਾੜਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀ ਉੱਤਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਹਬੱਕੂਕ 2:1.
ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮਿਲਰ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਲਿਖਣ ਲਈ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸੰਦੂਕਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਰਸ਼ਨ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਪਈ ਇੱਕ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ, ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਿਖ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਖਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੇ ਉਹ ਦੌੜ ਸਕੇ। ਹਬੱਕੂਕ 2:2.
ਫਿਰ ਉਹ ਤਖਤੀਆਂ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿਉਂਕਿ ਦਰਸ਼ਨ ਅਜੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੋਲੇਗਾ ਅਤੇ ਝੂਠਾ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰੇਗਾ; ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੇਰੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਆਵੇਗਾ, ਉਹ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਹਬੱਕੂਕ 2:3।
ਤਦ ਉਹ ਦੋ ਵਰਗ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਵਾਧੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਦਰਸਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵੇਖੋ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਘਮੰਡ ਨਾਲ ਫੁੱਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਧਰਮੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਾਹੀਂ ਜੀਊਂਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਹਬੱਕੂਕ 2:4.
ਦਾਨੀਏਲ ਅਧਿਆਇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਉਪਾਸਕਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਜਾ, ਦਾਨੀਏਲ: ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਚਨ ਅੰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੰਦ ਅਤੇ ਮੁਹਰਬੰਦ ਰਹਿਣਗੇ। ਬਹੁਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਪਰਖੇ ਜਾਣਗੇ; ਪਰ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਦੁਰਾਚਾਰ ਹੀ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ: ਅਤੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾ ਸਮਝੇਗਾ; ਪਰ ਗਿਆਨੀ ਸਮਝਣਗੇ। ਦਾਨੀਏਲ 12:9, 10.
ਦਾਨੀਏਲ ਦੇ “ਬੁੱਧੀਮਾਨ” ਉਹੀ ਹਨ ਜੋ ਮੱਤੀ ਪੱਚੀ ਦੀਆਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕੁਆਰੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੁਆਰਾ ਧਰਮੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਉਹ ਮੂਰਖ ਕੁਆਰੀਆਂ ਸਨ ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਫੂਲ ਉੱਠੀਆਂ ਸਨ। ਮਿਲਰ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਗਹਿਣੇ ਦੱਸ ਕੁਆਰੀਆਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੀ।
“ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਸਾਨੂੰ ਭੇਜਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਸੀਂ ਉਸ ਸੁਨਹਿਰੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਡੇਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੁਕਾਰ ਆਵੇਗੀ, ‘ਵੇਖੋ, ਦੂਲਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੋ,’ ਤਦੋਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਕੁਆਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਪਾਵਣਗੇ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪ ਹੀ ਉਹ ਤੇਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤਬਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” Review and Herald, July 20, 1897.
ਅੰਤਿਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਰ ਦੇ ਹੀਰੇ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਚਮਕਣਗੇ, ਅਤੇ ਦਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੀ, ਇੱਕ ਪਰਖ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਅੰਤਿਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਿਲਰ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਜੋ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹਬੱਕੂਕ ਦੀਆਂ ਤਖਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਪਰਖਣ ਵਾਲਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਸ ਕੁਆਰੀਆਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਦਾ ਪਰਖਣ ਵਾਲਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮਿਲਰਾਈਟ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪਰਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਦੁਹਰਾਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਸ ਕੁਆਰੀਆਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਅੰਤਿਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਖਰ-ਅੱਖਰ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
“ਮੈਨੂੰ ਅਕਸਰ ਦੱਸ ਕੁਆਰੀਆਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਸਿਆਣੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਮੂਰਖ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਅੱਖਰ-ਅੱਖਰ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਾਗੂ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਦੂਤ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਵਰਤਮਾਨ ਸੱਚਾਈ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ।” Review and Herald, August 19, 1890.
ਮਿਲਰ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਾਓ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਅੱਖਰ-ਅੱਖਰ ਮੁੜ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੇ ਹੀਰੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲੋਂ ਦੱਸ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਚਮਕਣਗੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੀਰੇ ਦਸ ਕੁਆਰੀਆਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਪਰਖ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਦਸ ਪਰਖ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਨੀਏਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਯੋਗ ਸਾਥੀ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਸਨ ਜੋ ਬਾਬਲ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਬੱਕੂਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਹੰਕਾਰੀ ਲੋਕ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਧਾਰਣਾ ਦੇ ਆਸਰੇ ਜੀਊਂਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਬਲ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ। ਮਿਲਰਾਈਟ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਾਬਲ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਬਣ ਗਏ, ਅਤੇ ਹਬੱਕੂਕ ਵਿੱਚ ਪਾਪਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵੇਖੋ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਫੂਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਧਰਮੀ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਜੀਊਂਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦਰਾਕਤ ਨਾਲ ਅਪਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘਮੰਡੀ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਦਾ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਲਾਲਸਾ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਵਾਂਗ ਵਿਸਥਾਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸਾਰੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਢੇਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤਾਣਨ ਵਾਲੀ ਕਹਾਵਤ ਉਠਾ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਗੇ, “ਹਾਇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਜੋ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਨਹੀਂ! ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ? ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੋਟੀ ਚਿਕੜ ਨਾਲ ਲੱਦਦਾ ਹੈ!” ਕੀ ਉਹ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਡੱਸਣਗੇ ਅਚਾਨਕ ਨਹੀਂ ਉੱਠਣਗੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਘਬਰਾਉਣਗੇ ਜਾਗ ਨਹੀਂ ਪੈਣਗੇ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲੁੱਟ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗਾ? ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਬਚਿਆ-ਖੁਚਿਆ ਹਿੱਸਾ ਤੈਨੂੰ ਲੁੱਟੇਗਾ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਲਹੂ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਦੇਸ਼, ਸ਼ਹਿਰ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਸਭ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਉਤਪੀੜਨ ਕਰਕੇ। ਹਬੱਕੂਕ 2:4–8.
ਮੱਤੀ ਪੱਚੀ ਦੀਆਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਆਈ ਪਰਖ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਉਪਾਸਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਐਸੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਰਾਜੇ (ਪਾਪਤੰਤਰ) ਦਾ ਸੁਭਾਉ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ “ਬਹੁਤੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ।”
ਇਉਂ ਯਹੋਵਾਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਵੇਖੋ, ਉੱਤਰ ਦੇ ਦੇਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੋਕ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੋਨਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕੌਮ ਉੱਠਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਹ ਧਨੁੱਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਲਾ ਫੜਨਗੇ; ਉਹ ਨਿਰਦਈ ਹਨ ਅਤੇ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਗੱਜਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹਨ, ਜੰਗ ਲਈ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਕਤਾਰਬੱਧ ਹੋਏ ਤੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਹੇ ਸਿਓਨ ਦੀ ਧੀ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ ਹੈ; ਸਾਡੇ ਹੱਥ ਢਿੱਲੇ ਪੈ ਗਏ ਹਨ; ਕਲੇਸ਼ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਜਕੜ ਲਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੀੜਾ ਨੇ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਜਣਨ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਨਾ ਨਿਕਲੋ, ਨਾ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਤੁਰੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਵੈਰੀ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਚਹੁੰ ਪਾਸੀਂ ਭੈ ਹੈ। ਹੇ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਧੀਏ, ਟਾਟ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਆਹ ਵਿੱਚ ਲੋਟ; ਆਪਣੇ ਲਈ ਸੋਗ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਇਕੱਲੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤਿ ਕੌੜਾ ਵਿਲਾਪ; ਕਿਉਂਕਿ ਲੁਟੇਰਾ ਅਚਾਨਕ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆ ਪਵੇਗਾ। ਯਿਰਮਿਯਾਹ 6:22–26.
ਹਬੱਕੂਕ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵਰਗਾਂ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੁਆਰਾ ਧਰਮੀ ਠਹਿਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਬਾਬਲ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਖਾ-ਪੀ ਗਏ। ਮਿਲਰ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਆਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮਸੀਹ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਮੋਹਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਹ ਪਾਪਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
“ਨੈਤਿਕ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਚਮਕਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਦੂਤ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਛਾਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਕਰਨ। ਇਸ ਛਾਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਉਸੇ ਨਿਰਣੇ ਉੱਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚਣਾ ਜੋ ਪਸ਼ੂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਬਚਨ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ। ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਇਹ ਛਾਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਬਾਰੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ‘ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਮਦਿਰਾ ਪੀਏਗਾ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਦੇ ਪਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾ ਮਿਲਾਵਟ ਉਡੇਲੀ ਗਈ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮੇਮਨੇ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਅਤੇ ਗੰਧਕ ਨਾਲ ਪੀੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।’” Review and Herald, July 13, 1897.
ਜਿਹੜੀਆਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਬਾਬਲ ਦੀ ਮਦਿਰਾ ਪੀਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਆਖਿਰਕਾਰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਮਦਿਰਾ ਪੀਣਗੀਆਂ। ਯਸਾਯਾਹ ਵਿੱਚ, ਇਫਰਾਈਮ ਦੇ ਮਦਭਰੇ ਲੋਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟ-ਪਲਟ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਨਸ਼ੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਕਰਤੂਤ ਨੂੰ “ਕੁੰਭਾਰ ਦੀ ਮਿੱਟੀ” ਸਮਝਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ।
“ਰੋਜ਼ਾਨਾ” ਨੂੰ ਮਸੀਹ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਨਾ “ਰੋਜ਼ਾਨਾ” ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ “ਰੋਜ਼ਾਨਾ” ਇੱਕ ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। “ਰੋਜ਼ਾਨਾ” ਨੂੰ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕਤਾ ਵਜੋਂ ਮਿਲਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹਬੱਕੂਕ ਦੀਆਂ ਤਖਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਥੱਸਲੁਨੀਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਅੰਸ਼ ਦੀ ਮਿਲਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੋਜ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਕਿ “ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ” ਮੂਰਤੀਪੂਜਕਤਾ ਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਵਾਲਾ “ਪਾਪ ਦਾ ਮਨੁੱਖ” ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, 2 ਥੱਸਲੁਨੀਕੀਆਂ, ਅਧਿਆਇ ਦੋ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮੁੱਖ ਸੱਚਾਈ ਹੈ।
“ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦਾਨੀਏਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਥਾਂ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕਿਆ ਜਿੱਥੇ ਇਹ [ਰੋਜ਼ਾਨਾ] ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਤਦ ਮੈਂ [ਇੱਕ concordance ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ] ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਲਏ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਨ, ‘ਹਟਾ ਦੇਣਾ;’ ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦੇਵੇਗਾ; ‘ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ,’ ਆਦਿ। ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਪਾਠ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ; ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਮੈਂ 2 ਥੱਸਲੁਨੀਕੀਆਂ 2:7, 8 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ‘ਕਿਉਂਕਿ ਅਧਰਮ ਦਾ ਭੇਦ ਤਾਂ ਹੁਣ ਹੀ ਕਾਰਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਕੇਵਲ ਉਹ ਜੋ ਹੁਣ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਰੋਕਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਰਾਹ ਵਿਚੋਂ ਹਟਾਇਆ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਤਦ ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ,’ ਆਦਿ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਪਾਠ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਓਹ, ਸੱਚਾਈ ਕਿੰਨੀ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਮਈ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਈ! ਇਹੀ ਹੈ! ਇਹੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹੈ! ਚੰਗਾ, ਹੁਣ, ਪੌਲੁਸ ਦਾ ‘ਉਹ ਜੋ ਹੁਣ ਰੋਕਦਾ ਹੈ,’ ਜਾਂ ਬਾਧਾ ਪਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ? ‘ਪਾਪ ਦੇ ਮਨੁੱਖ’ ਅਤੇ ‘ਦੁਸ਼ਟ’ ਨਾਲ ਪੋਪਵਾਦ ਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਚੰਗਾ, ਫਿਰ ਉਹ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਪੋਪਵਾਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ? ਕਿਉਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕਤਾ ਹੈ; ਚੰਗਾ, ਤਾਂ ‘ਰੋਜ਼ਾਨਾ’ ਦਾ ਅਰਥ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕਤਾ ਹੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।’—William Miller, Second Advent Manual, page 66.” Advent Review and Sabbath Herald, January 6, 1853.
ਥੱਸਲੁਨੀਕੀਆਂ ਵਿੱਚ “the daily” ਦਾ ਜੋ ਅਰਥ ਮਿਲਰ ਨੇ ਖੋਜਿਆ, ਉਹ ਇਸ ਅਨੁਛੇਦ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੱਚਾਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੌਲੁਸ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜੋਰਦਾਰ ਭਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਹ ਸਧਾਰਣ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾਈ ਪ੍ਰਤੀ ਘ੍ਰਿਣਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਪਰ ਉਹ ਸੱਚਾਈ ਜਿਸ ਦਾ ਇਸ ਅਨੁਛੇਦ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਹੈ ਕਿ “the daily,” ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਰੋਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਹ ਦਾ ਦੀਵਾ ਅੱਖ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਤੇਰੀ ਅੱਖ ਇਕਾਗ੍ਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਦੇਹ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਜੇ ਤੇਰੀ ਅੱਖ ਬੁਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਦੇਹ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਉਹ ਚਾਨਣ ਜੋ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੈ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਨੇਰਾ ਕਿੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਹੋਵੇਗਾ! ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਦੋ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖੇਗਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰੇਗਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਲ ਲੱਗਾ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਤੁੱਛ ਜਾਣੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਅਤੇ ਮਾਮੋਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਮੱਤੀ 6:22–24.
ਸੱਚ ਲਈ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰੇਮ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸੱਚ ਨਾਲ ਘ੍ਰਿਣਾ। ਇਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਮੱਧ ਭੂਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੱਥੀ ਪੱਚੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਖ ਕੁਆਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜੋ ਬਲਵਾਨ ਭਰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਲਰ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜੋ ਅੰਤਿਮ ਪਰੀਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਪਰੀਖਿਆ ਉਸ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਪਰੀਖਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਿਲਰ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਮਿਲਰ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਅਸਵੀਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ “the daily” ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਫਰਾਈਮ ਦੇ ਮੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਐਡਵੈਂਟਵਾਦ ਦੀ ਤੀਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਉਲਟਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। “The daily” ਬੁੱਤਪਰਸਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਮੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਜਾਲਸਾਜ਼ੀ ਗਹਿਣਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਧਰਮਤਿਆਗੀ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟਵਾਦ ਵਿੱਚੋਂ ਲਿਆਏ ਸਨ, ਜੋ “the daily” ਨੂੰ ਮਸੀਹ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ।
ਮਿਲਰ ਦੀ ਆਪਣੇ ਰਤਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਉਸ ਇਤਿਹਾਸ ਦੁਆਰਾ ਸੀਮਿਤ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਿ ਦੂਜਾ ਆਗਮਨ ਅਗਲੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਘਟਨਾ ਸੀ, 1798 ਵਿੱਚ ਪਾਪਾਈ ਸੱਤਾ ਉੱਤੇ ਲੱਗਿਆ ਘਾਤਕ ਘਾਅ ਕੇਵਲ ਦਾਨੀਏਲ ਦੋ ਦੇ ਚੌਥੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਧਰਤੀਲੇ ਰਾਜ ਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ। “ਰੋਜ਼ਾਨਾ” ਬਾਰੇ ਵੀ ਮਿਲਰ ਦੀ ਸਮਝ ਸੀਮਿਤ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਧੀ ਵੱਲ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਈਬਲ, Cruden’s Concordance ਵਰਤੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹੇ। ਉਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੇਵਲ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।
“ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਇੱਕ ਦੇਇਸਟ ਰਿਹਾ, ਮੈਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕੀਆਂ, ਸਭ ਪੜ੍ਹੀਆਂ; ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਬਾਈਬਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ—ਇਹ ਯਿਸੂ ਬਾਰੇ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਸੀ! ਤਾਂ ਭੀ ਬਾਈਬਲ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹਿੱਸਾ ਮੈਨੂੰ ਅਜੇ ਭੀ ਅਸਪਸ਼ਟ ਸੀ। 1818 ਜਾਂ 1819 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਮਿੱਤਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਿਲਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਭੀ ਜਾਣਿਆ ਸੀ ਅਤੇ [ਸੁਣਿਆ] ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦੇਇਸਟ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਅਰਥਪੂਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ‘ਤੂੰ ਇਸ ਆਯਤ ਬਾਰੇ ਕੀ ਸੋਚਦਾ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਬਾਰੇ?’ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਆਯਤਾਂ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਦੇਇਸਟ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਆਪਤੀ ਉਠਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ—ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਮਾਂ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ। ‘ਤੈਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?’ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। ‘ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ,’ ਮੈਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਮੰਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਐਸੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ ਜੋ ਸਮਝੀ ਹੀ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਤਦ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਬਾਈਬਲ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਿ ਮੈਂ ਜਾਣ ਸਕਾਂਗਾ ਕਿ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ, ਤੁਰੰਤ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ—‘ਮੰਨ ਲੈ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਐਸਾ ਅੰਸ਼ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕੇਂ, ਤਦ ਤੂੰ ਕੀ ਕਰੇਂਗਾ?’ ਫਿਰ ਬਾਈਬਲ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇਹ ਵਿਧੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਈ:—ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਲਵਾਂਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਖੋਜਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਪਤਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ Cruden’s Concordance ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਹ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬਾਈਬਲ ਲੈ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਸਿਵਾਏ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਜਾਣ ਕੇ ਰਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਬਾਈਬਲ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ। Apollos Hale, The Second Advent Manual, 65.”
ਮਿਲਰ ਦੇ ਰਤਨ ਕੇਵਲ ਉਸ ਦੀ ਅਧਿਐਨ-ਵਿਧੀ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਵੀ।
“ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਤ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਈਬਲ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕਰੇ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਦੂਤ ਉਸ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਣ, ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਦਾ ਤੋਂ ਅੰਧਕਾਰਮਈ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਲੜੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਕੜੀ ਪਿੱਛੋਂ ਦੂਜੀ ਕੜੀ ਖੋਜਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਅਚੰਭੇ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਾ ਤੱਕਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਣ ਲੜੀ ਵੇਖੀ। ਉਹ ਬਚਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾਹੀਣ ਸਮਝਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅੱਗੇ ਖੁਲ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਦੂਜੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਲਈ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਚਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੱਲ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਚਨ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਅਤੇ ਅਤਿ ਗਹਿਰੇ ਆਦਰ ਅਤੇ ਭੈ-ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ।” Early Writings, 230.
ਜਦੋਂ ਸਿਸਟਰ ਵ੍ਹਾਈਟ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ “ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੂਤ” ਮਿਲਰ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਲਰ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਦੂਤ ਗਬਰੀਏਲ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ “ਉਸ ਦਾ ਦੂਤ” ਉਹ ਪਦ ਹੈ ਜੋ ਗਬਰੀਏਲ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ।
ਦੂਤ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ, ‘ਮੈਂ ਗਬਰਈਏਲ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ,’ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਵਰਗੀ ਦਰਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਉੱਚੇ ਆਦਰ ਦੇ ਪਦ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਾਨੀਏਲ ਕੋਲ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਡੱਟ ਕੇ ਖੜਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਸਿਵਾਏ ਮੀਕਾਏਲ [ਮਸੀਹ] ਤੁਹਾਡੇ ਸਰਦਾਰ ਦੇ।’ ਦਾਨੀਏਲ 10:21. ਗਬਰਈਏਲ ਬਾਰੇ ਉੱਧਾਰਕਰਤਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਤ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕ ਯੂਹੰਨਾ ਨੂੰ ਇਹ ਭੇਜ ਕੇ ਸੰਕੇਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।’ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ 1:1।” ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ, 99.
ਗੈਬਰੀਏਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਮਿਲਰ ਦੇ “ਮਨ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ” ਉਸ ਦੀ “ਸਮਝ ਲਈ ਉਹ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸਦਾ ਹੀ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅੰਧਕਾਰਮਈ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।” ਉਸ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਕੇਵਲ ਉਸ ਦੀ ਅਧਿਐਨ-ਪੱਧਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਵਿਕਸਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਦਿਵਯ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਦੁਆਰਾ ਵੀ। ਬਾਈਬਲ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਿਸੇ ਢੰਗ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਅਪਣਾਇਆ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਜਦੋਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾਈ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਦਿਵਯ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਈਬਲ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਸੱਚਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਹੈ। ਮਿਲਰ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਕੀਤੇ, ਪਰ “ਰੋਜ਼ਾਨਾ” ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਦਿਵਯ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਵੀ ਉਸ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਰ ਇਸ ਦੀ ਸਮਝ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਮਿਲਰ ਦਾਨੀਏਲ ਅਧਿਆਇ ਅੱਠ ਦੀਆਂ ਆਇਤਾਂ ਨੌਂ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਤੱਕ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਦੇ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਕੇਵਲ ਬਾਈਬਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਸੀ ਕਾਨਕੋਰਡੈਂਸ ਸੀ ਜੋ ਬਾਈਬਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ। ਉਹ ‘sur’ ਅਤੇ ‘rum’ ਵਿਚਲਾ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ “ਲੈ ਜਾਣਾ” ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ‘miqdash’ ਅਤੇ ‘qodesh’ ਵਿਚਲਾ ਭੇਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ “ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ” ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਹ ‘tamid’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਜੋ ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੌ ਚਾਰ ਵਾਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਿਆ ਹੁੰਦਾ (ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਉਹੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਵੀ), ਉਹ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਇਬਰਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ‘tamid’ ਇੱਕ ਸੌ ਚਾਰ ਵਾਰ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਕੇਵਲ ਦਾਨੀਏਲ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਬਰਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ‘tamid’ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ‘Tamid’ ਇਬਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ “continual” ਹੈ, ਅਤੇ ਦਾਨੀਏਲ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ “the daily” ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੇਵਲ ਦਾਨੀਏਲ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੰਗਿਆ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਨਿਰਾਨਵੇਂ ਵਾਰ ਇਹ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਜਦੋਂ ਕਿੰਗ ਜੇਮਜ਼ ਬਾਈਬਲ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਦਾਨੀਏਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਜੋ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪੰਜ ਵਾਰ ਸੰਗਿਆ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਾਈਬਲ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਲੇਖਕ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਨਿਰਾਨਵੇਂ ਵਾਰ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਭਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦਾਨੀਏਲ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸੰਗਿਆ-ਰੂਪੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੂੰ “ਠੀਕ” ਕਰਨ। ਦਾਨੀਏਲ ਨੂੰ “ਠੀਕ” ਕਰਨ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ “sacrifice” ਸ਼ਬਦ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਸੰਗਿਆ ਨੂੰ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਨੁਵਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ, ਐਲਨ ਵਾਈਟ ਨੂੰ ਇਹ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ “ ‘Daily’ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ‘sacrifice’ ਸ਼ਬਦ ਮਨੁੱਖੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੂਲ ਪਾਠ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਸਮਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਘੰਟੇ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।”
ਮਿਲਰ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਗਵਾਹੀ ਅਨੁਸਾਰ, “ਰੋਜ਼ਾਨਾ” ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 2 ਥੱਸਲੁਨੀਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਿਆ। ਪਰੰਤੂ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਗਵਾਹੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਰ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਨਿਨਾਣਵੇਂ ਵਾਰ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤਥਾਪਿ “ਰੋਜ਼ਾਨਾ” ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦਾਨੀਏਲ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਲੱਭਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਜਿੱਥੇ ਇਹ [ਰੋਜ਼ਾਨਾ] ਮਿਲਦਾ ਹੋਵੇ, ਸਿਵਾਇ ਦਾਨੀਏਲ ਵਿੱਚ।” ਮਿਲਰ ਨੂੰ ਉਹ ਰਤਨ ਕੇਵਲ ਆਪਣੀ ਅਧਿਐਨ-ਵਿਧੀ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਕਾਈ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਦਿਵਯ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
ਇਸੇ ਕਰਕੇ “ਨਿੱਤ ਦੀ” ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਸਹੀ ਤਾਂ ਸੀ, ਪਰ ਸੀਮਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਇਹ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕਿਆ ਕਿ ਦਾਨੀਏਲ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਪੰਜ ਵਾਰ “ਨਿੱਤ ਦੀ” ਦਾ ਉਲੇਖ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਮੌਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜਿੱਥੇ “ਨਿੱਤ ਦੀ” ਨੂੰ “ਹਟਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,” ਬਾਕੀ ਦੋ ਮੌਕਿਆਂ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਅਰਥ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ “ਨਿੱਤ ਦੀ” ਇਬਰਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ‘rum’ ਨਾਲ ਵਰਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੋ ਵਾਰ ਇਹ ਇਬਰਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ‘sur’ ਨਾਲ ਵਰਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ “ਹਟਾ ਲੈਣਾ” ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦਾਨੀਏਲ ਅਧਿਆਇ ਅੱਠ, ਆਯਤ ਗਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ‘rum’ ਦਾ ਅਰਥ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਣਾ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਇ ਗਿਆਰਾਂ, ਆਯਤ ਇਕੱਤੀ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ, ਆਯਤ ਗਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ‘sur’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹਟਾ ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਜੋ ਧਰਮ-ਵਿਦ ਬਾਬਲੀ ਆਹਾਰ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਅਤੇ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚਾਹੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਹਟਾਓ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੋ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਹੀ ਅਰਥ ਵਾਲੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਿੰਨਾਂ ਵਾਰ “the daily” ਦਾ “taken away” ਆਉਣਾ ਸਦਾ ਹੀ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਅਰਥ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਾਨੀਏਲ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦ-ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹ ਸੀ। ਉਹ ਇਹ ਗੱਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ, ਪਰ ਸੰਕੇਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਾਨੀਏਲ ਨੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਹੀ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ‘sur’ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ-ਵਿਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦਾ ਅਭਿਪ੍ਰਾਯ ਹਰ ਵਾਰ ਉਹੀ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਸੀ ਜਦੋਂ “the daily” “taken away” ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਉਹ ਅਧਿਆਇ ਅੱਠ ਦੀਆਂ ਆਇਤਾਂ ਗਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਚੌਦਾਂ ਵਿੱਚ ‘miqdash’ ਅਤੇ ‘qodesh’ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ “sanctuary” ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਚਾਰ ਆਇਤਾਂ ਵਿੱਚ “sanctuary” ਦੇ ਹਰ ਇਕ ਉਲੇਖ ਬਾਰੇ ਉਹ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਹੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਇਸੇ ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ, ਦਾਨੀਏਲ ਨੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਹੀ ਉਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ‘qodesh’ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਇਤ ਗਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ‘miqdash’ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਮਿਲਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚਲਾ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਿਆ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਆਧੁਨਿਕ ਧਰਮ-ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਤਥਾਪਿ ਮਿਲਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚਲੇ ਅੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਿਆ, ਆਧੁਨਿਕ ਧਰਮ-ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਰੁੱਧ ਨਤੀਜੇ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਅਸਲ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦਾਨੀਏਲ ਇੱਕ ਸਾਵਧਾਨ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਜੋ ਇਬਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਬਲ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੇ ਕੋਈ ਇਬਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਠੀਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ, ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਾਨੀਏਲ ਹੀ ਸੀ। ਜੇ ਦਾਨੀਏਲ ਨੇ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਅਰਥ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਦਾ ਉਸ ਨੇ ਜਾਨਬੁੱਝ ਕੇ ਯਤਨ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਦਾਨੀਏਲ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ “ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ” ਜਾਂ “ਹਟਾ ਲੈਣਾ” ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ “ਰੋਜ਼ਾਨਾ” ਬਾਰੇ ਮਿਲਰ ਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲਰ ਨੇ ਠੀਕ ਉਸੇ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਪੌਲੁਸ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਾਰੀ ਭਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯਤ ਹਨ।
ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਘ੍ਰਿਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਝੂਠ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਬਲ ਭ੍ਰਮ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਫਰਾਇਮ ਦੇ ਮੱਤਵਾਲਿਆਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਦੋ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਰਗ ਵਿਦਵਾਨ ਅਗਵਾਈ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਵਰਗ ਅਣਪੜ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਸੁਣਣਗੇ ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਹੀ ਹਨ ਜੋ ਝੂਠਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਮੌਤ ਨਾਲ ਇਕ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੱਥੀ ਪੱਚੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਖ ਕੁਆਰੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹਬੱਕੂਕ ਦੋ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਉੱਠੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਉਹੀ ਹਨ ਜੋ ਮਿਲਰ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੱਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ (ਆਧੁਨਿਕ ਇਸਰਾਏਲ ਲਈ ਦਸਵੇਂ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਪਰਖ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ), ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਲਈ ਦਸਵੇਂ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਪਰਖ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਸੀਂ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰੱਖਾਂਗੇ।
ਅਤੇ ਯਹੋਵਾਹ ਨੇ ਮੂਸਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਇਹ ਲੋਕ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ? ਅਤੇ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਹ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ, ਜਦਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹਨੇ ਸਭ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਿਖਾਏ ਹਨ? ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨਾਲ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਕੌਮ ਉਤਪੰਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਤਦ ਮੂਸਾ ਨੇ ਯਹੋਵਾਹ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਫਿਰ ਮਿਸਰੀ ਇਹ ਸੁਣਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਲਿਆਇਆ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸਣਗੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹੇ ਯਹੋਵਾਹ, ਤੂੰ ਇਸ ਲੋਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਕਿ ਹੇ ਯਹੋਵਾਹ, ਤੂੰ ਸਾਹਮਣੇ-ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਸਦਾ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਬੱਦਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਠਹਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬੱਦਲ ਦੇ ਸਤੰਭ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਸਤੰਭ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਤੁਰਦਾ ਹੈਂ। ਹੁਣ ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਮਾਰ ਦੇਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਨੇ ਤੇਰੀ ਕੀਰਤੀ ਸੁਣੀ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਕਹਿਣਗੀਆਂ, ਕਿ ਯਹੋਵਾਹ ਇਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੌਂਹ ਖਾਈ ਸੀ, ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਬਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ।
ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮਹਾਨ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰਭੂ ਧੀਰਜਵਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਦਇਆ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਧਰਮ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ, ਅਤੇ ਪਿਉਆਂ ਦੇ ਅਧਰਮ ਦਾ ਦੰਡ ਪੁੱਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਦਇਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਲੋਕ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਜੀਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇਗੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਕਾਰਜ ਵੇਖੇ ਜੋ ਮੈਂ ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਦਸ ਵਾਰ ਮੇਰੀ ਪਰਖ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ; ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਉਹ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣਗੇ ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਉਆਂ ਨਾਲ ਸੌਂਹ ਖਾਈ ਸੀ; ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇਗਾ। ਪਰ ਮੇਰਾ ਦਾਸ ਕਾਲੇਬ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹੀ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਆਵਾਂਗਾ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਗਿਆ ਸੀ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਉਸ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰੇਗੀ। ਗਿਣਤੀ 14:11–24.