ਜੋਨਜ਼ ਦਾ ਤਰਕ
ਜੋਨਜ਼ ਦਾ ਇਹ ਤਰਕ ਬਿਲਕੁਲ ਠੋਸ ਹੈ ਕਿ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਚੌਦ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੂਤ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਦੂਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦੂਤਾਂ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੂਤਾਂ ਦੇ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਸੰਬੰਧ ਦੀ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਛਾਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਕਾਟ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਚੌਦ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦੂਤਾਂ ਉੱਤੇ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਅਵਿਛੋੜ” ਮੰਨਣ ਦਾ ਤਰਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਏ ਸਾਰੇ ਦੂਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਉਤਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਚੌਦ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦੂਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤਰਕ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸਿੱਟੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾਇਆ। ਅੰਤਤਃ, ਹਾਇ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਜਵੀਂ, ਛੇਵੀਂ ਅਤੇ ਸੱਤਵੀਂ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਚੌਦ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦੂਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਤਰਕ ਵਰਤਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਤੁਰ੍ਹੀ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੱਤ ਦੂਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਦੂਤ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਹ ਸੱਤ ਦੂਤ ਵੇਖੇ ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜੇ ਸਨ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਨਰਸਿੰਗੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। … ਅਤੇ ਉਹ ਸੱਤ ਦੂਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਉਹ ਸੱਤ ਨਰਸਿੰਗੇ ਸਨ, ਫੂਕ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ। ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ 8:2, 6.
ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲੇ “ਸੱਤ” ਦੂਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਵਿੱਚ ਦੂਤਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਪਹਿਲੀ ਤੁਰ੍ਹੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਦਰਿੰਦੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਾਰੇ ਤੀਜੇ ਦੂਤ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਹਾਇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅੰਤਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭੇਦ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜੋਨਜ਼ ਸਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਇਹ “ਚਾਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ” ਵਾਲੀ ਬਣਤਰ ਕਲੀਸਿਯਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੋਹਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਗਵਾਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਸੱਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਤਿੰਨ ਵੀ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਸੰਬੰਧ
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਪਛਾਣਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਚੌਦਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੂਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਹਾਇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇਸਲਾਮ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸਮਾਂ-ਸੰਬੰਧੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਦੂਤ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਜ 9/11 ਨੂੰ ਤੀਜੀ ਹਾਇ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਰਾਹੀਂ ਸੰਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲਾਗੂਕਰਨ ਤੋਂ ਜੋ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਨੁਕਤਾ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ), ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤੁਰ੍ਹੀ ਦੇ ਦੂਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਤੀਜੀ ਹਾਇ ਦੀ ਤੁਰ੍ਹੀ ਤੱਕ ਦਾ ਹਰੇਕ ਦੂਤ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਚੌਦਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦੂਤਾਂ ਨਾਲ ਅਟੁੱਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕੋ ਲੜੀ ਵਿਚਲੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਦੂਤ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਕਲੀਸਿਯਾਵਾਂ, ਮੋਹਰਾਂ ਅਤੇ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਸੱਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੱਤ (ਕਲੀਸਿਯਾਵਾਂ, ਮੋਹਰਾਂ ਅਤੇ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ) ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਾਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸੱਤ ਦੂਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਦੂਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਤੀਜੇ ਦੂਤ ਤੱਕ ਦੀ ਪੂਰੀ ਦੂਤ-ਲੜੀ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਿਆਰਾਂ ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਚੌਦਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦੂਤ ਮਿਲਰਾਈਟਾਂ ਦੇ ਉਸ ਚੇਤਾਵਨੀ-ਸੰਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ ਜਿਸ ਨੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਲੱਖ ਚੁਆਲੀਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਉਸ ਚੇਤਾਵਨੀ-ਸੰਦੇਸ਼ ਦਾ, ਜੋ ਨਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੱਤ ਤੂਰਹੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਿਵਸਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੌਮਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਆਂ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਤੁਰਹੀਆਂ ਸਨ 476 ਤੱਕ ਪੱਛਮੀ ਰੋਮ ਦੇ ਕ੍ਰਮਵੱਧ ਪਤਨ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਵਾਂ ਅਤੇ ਛੇਵਾਂ 1449 ਤੋਂ 1453 ਤੱਕ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਦੇ ਪਤਨ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਖਰੀ ਤਿੰਨ ਤੁਰਹੀਆਂ ਤਿੰਨ ਹਾਏਆਂ ਵਾਲੇ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਦੂਤ ਮਸੀਹ ਹਨ, ਜੋ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਅਠਾਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੜ ਉਤਰਦੇ ਹਨ।
ਸੱਤਵੀਂ ਤੁਰ੍ਹੀ 22 ਅਕਤੂਬਰ, 1844 ਨੂੰ ਉਸ ਨਿਆਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵੇਲੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਸਚਿਤ ਦੇ ਦਿਨ ਦਾ ਵਾਸਤਵਿਕ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਹੈ। ਜੁਬਲੀ ਦੀ ਤੁਰ੍ਹੀ ਪ੍ਰਾਸਚਿਤ ਦੇ ਦਿਨ ਵਜਾਈ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਨਿਆਂ ਵੇਲੇ ਦੋ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਵਜਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ: ਜੁਬਲੀ ਦੀ ਤੁਰ੍ਹੀ ਅਤੇ ਸੱਤਵੀਂ ਤੁਰ੍ਹੀ।
ਫਿਰ ਤੂੰ ਸੱਤਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਯੂਬਲੀ ਦੀ ਤੁਰਹੀ ਵਜਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇਣਾ; ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੇ ਦਿਨ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰਹੀ ਵਜਵਾਉਣੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਪੰਜਾਹਵੇਂ ਸਾਲ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਠਹਿਰਾਉਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ; ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯੂਬਲੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਅਤੇ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵੱਲ ਮੁੜੇਗਾ, ਅਤੇ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲ ਮੁੜੇਗਾ। ਉਹ ਪੰਜਾਹਵਾਂ ਸਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯੂਬਲੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਬੀਜ ਬਿਉਓ, ਨਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਦੀ ਕਟਾਈ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਅਣਛੰਨੀ ਬੇਲ ਦੇ ਅੰਗੂਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰੋ। ਲੇਵੀਆਂ 25:9–11.
ਉਹ ਸੰਦਰਭ, ਜੋ ਲੇਵੀਆਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ “ਸੱਤ ਸਮਿਆਂ” ਲਈ ਤਿਤਰ-ਬਿਤਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਯਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੇ ਦਿਨ ਜੁਬਲੀ ਦੀ ਤੂਰ੍ਹੀ ਵਜਾਉਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸਰਾਏਲ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੋਗੇ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਦ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਯਹੋਵਾਹ ਲਈ ਇੱਕ ਸਬਤ ਮਨਾਏਗਾ। ਛੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਬੋਵੇਂਗਾ, ਅਤੇ ਛੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਅੰਗੂਰੀ ਬਾੜੀ ਦੀ ਛੰਨੀ ਕਰੇਂਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇਂਗਾ; ਪਰ ਸੱਤਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਦਾ ਸਬਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਯਹੋਵਾਹ ਲਈ ਇੱਕ ਸਬਤ; ਤੂੰ ਨਾ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਬੋਵੇਂ ਅਤੇ ਨਾ ਆਪਣੀ ਅੰਗੂਰੀ ਬਾੜੀ ਦੀ ਛੰਨੀ ਕਰੇਂ। ਤੇਰੀ ਕਟਾਈ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਗ ਆਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਨਾ ਵੱਢੇਂ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅਛੰਨੀ ਬੇਲ ਦੇ ਅੰਗੂਰ ਤੂੰ ਨਾ ਇਕੱਠੇ ਕਰੇਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਦਾ ਵਰ੍ਹਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਬਤ ਦੀ ਉਪਜ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਭੋਜਨ ਹੋਵੇਗੀ; ਤੇਰੇ ਲਈ, ਤੇਰੇ ਦਾਸ ਲਈ, ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਲਈ, ਤੇਰੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਲਈ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪਰਦੇਸੀ ਵਾਂਗ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਉਪਜ ਭੋਜਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਤੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਸੱਤ ਸਬਤ ਗਿਣੇਂ, ਸੱਤ ਵਾਰ ਸੱਤ ਵਰ੍ਹੇ; ਅਤੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਸੱਤ ਸਬਤਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਨੰਜਾ ਵਰ੍ਹੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਲੇਵੀਆਂ ਦੀ ਪੋਥੀ 25:2–8.
ਜਦੋਂ ਮਿਲਰ ਨੇ ਅਧਿਆਇ ਛੱਬੀ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਸਬਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੋੜਣ ਕਰਕੇ ਇਸਰਾਏਲ ਉੱਤੇ ਆਏ ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਇੱਕ ਸਾਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸੱਠ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿ ਸੱਤ ਗੁਣਾ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸੱਠ ਵਾਚਾ ਤੋੜਣ ਲਈ ਦੰਡ ਦੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਵੀਹ ਸਾਲ ਬਣਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧੀ ਸੱਚ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਖੋਜਿਆ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੱਚਾਈਆਂ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਂਹ ਮਸੀਹ ਨੇ ਮਿਲਰ ਦੇ ਕੰਮ ਰਾਹੀਂ ਰੱਖੀ। ਯੂਬਲੀ ਦੀ ਤੂਰਿ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹੈ।
ਸੱਤਵੀਂ ਤੁਰਹੀ ਤੀਜੇ ਹਾਏ ਦਾ ਇਸਲਾਮ ਹੈ।
ਪਰ ਸੱਤਵੇਂ ਦੂਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੁਰਹੀ ਫੂਕਣ ਲੱਗੇਗਾ, ਤਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਭੇਦ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਅਰਥਾਤ ਨਬੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ 10:7।
ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਤੁਰਹੀ ਇਕ ਬਾਹਰੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਬਲੀ ਦੀ ਤੁਰਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੁਆਰਾ ਧਰਮੀ ਠਹਿਰਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਸੱਚਾਈ ਹੈ—ਅਰਥਾਤ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ, ਜੋ ਸਿਸਟਰ ਵ੍ਹਾਈਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੀਜਾ ਦੂਤ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਵਧੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸੱਤਵੀਂ ਤੁਰਹੀ ਵੱਜ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ, “ਮਸੀਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ, ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਆਸ” ਦਾ ਭੇਦ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੰਪੂਰਣ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਮਸੀਹ ਆਪਣੀ ਦਿਵਯਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਚੁਮਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜੇਗਾ। ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਮੋਹਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ, ਉਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਾ ਇਕ ਤੁਰਹੀ-ਸੰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਗੇ ਜੋ ਤੀਜੇ ਹਾਏ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤੀਜੇ ਦੂਤ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵੀ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਹਾਏ ਤੀਜੇ ਦੂਤ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਥਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੂਤ, ਜੋ ਯਿਸੂ ਮਸੀਹ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਉਤਰਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਪਛਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਹਾਏ ਦੀ ਸਮੇਂ-ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਦੂਤ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਥਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਹਾਏ ਦੀ ਇੱਕ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਤੀਜੇ ਦੂਤ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਥਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਅਸੀਂ ਤੁਰਹੀਆਂ ਨੂੰ ‘ਉਹ ਨਿਆਂ-ਫ਼ੈਸਲੇ ਜੋ ਐਤਵਾਰ ਦੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਉੱਤੇ ਲਿਆਏ ਗਏ ਸਨ’ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਦਿਵਯ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਧੀਨ ਨਿਆਂ-ਫ਼ੈਸਲੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਆਖਰੀ ਤਿੰਨ ਹਾਏ-ਤੁਰਹੀਆਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਚੌਦਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦੂਤਾਂ ਦੇ ਚੇਤਾਵਨੀ-ਸੰਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਅਤੇ ਸਮਾਂਤਰ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਮਿਲਰਾਈਟ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਾਏ ਅਤੇ ਦੋ ਦੂਤ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਚੁਆਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਹਾਏ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਦੂਤ। ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੂਤਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਨਿਆਂ ਦੇ ਖੁਲ੍ਹਣ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਹਾਏ ਦੀ ਇਸਲਾਮ-ਸੰਬੰਧੀ ਪੂਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਾ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਤੀਜੇ ਦੂਤ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਨਿਆਂ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਤੀਜੀ ਹਾਏ ਦੀ ਇਸਲਾਮ-ਸੰਬੰਧੀ ਪੂਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਾ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵੇਲੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦਸ ਅਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਦੇ ਉਸ ਦੂਤ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, “ਜੋ ਯਿਸੂ ਮਸੀਹ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।” ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਦੇਸ਼—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀ ਤੀਜੀ ਹਾਏ ਦੀ ਤੁਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਤੀਜੇ ਦੂਤ ਦੀ ਤੁਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਤੁਰਹੀ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਦੂਤ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੁਰਹੀ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਮਰੇ ਹੋਇਆਂ ਦੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵੇਲੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਅਤੇ ਧੁਨੀਤ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਫਿਰ ਜੀਊਂਦਿਆਂ ਦੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵੇਲੇ ਦੁਬਾਰਾ ਆ ਪਹੁੰਚੀਆਂ।
ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਦੂਤ 11 ਅਗਸਤ, 1840 ਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਸੰਬੰਧੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਉਤਰਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੂਤ ਨੇ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਅਠਾਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਦੂਤ ਦੇ ਉਤਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ। ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਬਗਾਵਤ ਉੱਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਨਿਆਂ 321 ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ 538 ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੀਆਂ ਛੇ ਤੁਰਹੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਐਤਵਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਬਗਾਵਤ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਨਿਆਂ ਸੱਤਵੀਂ ਤੁਰਹੀ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਤੀਜੀ ਹਾਏ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਦੂਤ ਵੀ ਹੈ। 22 ਅਕਤੂਬਰ, 1844 ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ-ਸੰਦੇਸ਼ ਅਤੇ 9/11 ਉੱਤੇ ਜੀਊਂਦਿਆਂ ਦੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ-ਸੰਦੇਸ਼—ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸੱਤਵੇਂ ਦੂਤ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੋਨਜ਼ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ। ਅੱਠਵੇਂ ਅਤੇ ਨੌਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਤੁਰਹੀ-ਦੂਤ ਹਨ; ਫਿਰ ਦਸਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੂਤ ਉਤਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਯਿਸੂ ਮਸੀਹ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੋਈ ਹਸਤੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਦੂਤਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਗਿਆਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਹਾਏ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਤਵੀਂ ਤੁਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ 1844 ਵਿੱਚ ਵੱਜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੱਠਵੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਚੌਦ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਨੌਵੇਂ, ਦਸਵੇਂ ਅਤੇ ਗਿਆਰਵੇਂ ਦੂਤਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੀਜੇ ਦੂਤ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੂਤਾਂ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਧਰਮ-ਤਿਆਗ ਉੱਤੇ ਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਤੂਰ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਤੂਰ੍ਹੀਆਂ 321 ਵਿੱਚ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਐਤਵਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੱਛਮੀ ਰੋਮ ਦੇ ਕ੍ਰਮਵੱਧ ਪਤਨ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 330 ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਸਮਰਾਜ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਹੋਈਆਂ।
“ਜਦੋਂ ਸਾਡੀ ਕੌਮ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਧਾਨਕ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਵੇਗੀ, ਐਤਵਾਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲਾਗੂ ਕਰੇਗੀ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦਮਨਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਰਤੇਗੀ ਜੋ ਸੱਤਵੇਂ-ਦਿਨ ਦੇ ਸੱਬਤ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵਿਹਾਰਕ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਅਮਾਨਯ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ; ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਰਮਤਿਆਗ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਨਾਸ਼ ਆਵੇਗਾ।” Review and Herald, December 18, 1888.
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਰਮ-ਤਿਆਗ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਨ 476 ਤੱਕ ਪੱਛਮੀ ਰੋਮ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਦਾ ਅੰਤ ਸੰਨ 1453 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ 27 ਜੁਲਾਈ, 1449 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਗੁਆ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਬਾਬਲ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਪੜਾਅਵਾਰ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੰਨ 476 ਤੱਕ ਪੱਛਮੀ ਰੋਮ ਦਾ ਪਤਨ, ਚਾਰ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪਤਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਰੰਭ ਸੰਨ 1798 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵੇਲੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਐਡਵੈਂਟਵਾਦ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਂਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਦੋ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਕਲੀਸਿਯਾਵਾਂ, ਹਿਜ਼ਕੀਏਲ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਅੱਠ ਦੇ ਵਧਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਘਿਣਾਉਣੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਯੋਏਲ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਟਿੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਂਤਰ ਹਨ।
ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਯਹੋਵਾਹ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਖਦਾ ਹੈ: ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਭਿਆਨਕ ਨਿਆਂ—ਤਲਵਾਰ, ਅਕਾਲ, ਹਿੰਸਕ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ—ਭੇਜਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿਆਂ, ਤਦ ਫਿਰ ਕਿੰਨਾ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗਾ! ਹਿਜ਼ਕੀਏਲ 14:21।
ਪੰਜਵੀਂ ਅਤੇ ਛੇਵੀਂ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਦਾ ਪਤਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ, ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਰੋਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧ ਦੇ ਪੱਖੋਂ, ਰਾਜਸੱਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਰੋਮ ਕਲੀਸਿਯਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਰੋਮ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੱਛਮੀ ਰੋਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
“ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ, ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਪਾਪਾਈ ਸੱਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਝੂਠੇ ਸਬਤ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰੇਗਾ, ਤਦ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਰੇਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।” Testimonies, volume 6, 18.
ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਤੁਰਹੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਦਾਨੀਏਲ ਗਿਆਰਾਂ ਦੀ ਇਕਤਾਲੀਹਵੀਂ ਆਯਤ ਦਾ ਮਹਿਮਾਮਈ ਦੇਸ਼ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਗਲਾ ਅੜਿੱਕਾ ਮਿਸਰ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਸਭ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਫਿਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਜੋ ਦਸ ਰਾਜੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਸਤਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ—ਇੱਕ ਘੰਟੇ’ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸੱਤਵਾਂ ਰਾਜ ਪਾਪਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹੇਰੋਦ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਦੇ ਭੋਜ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇਰੋਦ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਦੇ ਭੋਜ ਵਿੱਚ, ਉਸੇ ਘੰਟੇ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਚੂਨੇ ਉੱਤੇ ਲਿਖਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੇਲਸ਼ੱਸਰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਘੰਟਾ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵੇਲੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪਰਖ-ਅਵਧੀ ਦੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੱਤਵਾਂ ਰਾਜ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ 1453 ਵਿੱਚ ਢਹਿ ਗਈਆਂ ਕੌਂਸਟਾਂਟੀਨੋਪਲ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਕਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ, ਜਿਵੇਂ 1449 ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਕਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਲੈ ਕੇ 1453 ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਟਾਂਟੀਨੋਪਲ ਦੇ ਪਤਨ ਤੱਕ ਚਾਰ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਸਾਲ ਹਨ। ਪਾਪਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ 1798 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਘਾਤਕ ਚੋਟ ਲੱਗੀ ਸੀ।
ਦਾਨੀਏਲ ਗਿਆਰਾਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਚਾਲੀਵੀਂ ਆਇਤ ਵਿੱਚ, ਅੰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਪਾਪਾਈ ਸੱਤਾ 1798 ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਫਿਰ ਅੰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਦੱਖਣ ਦਾ ਰਾਜਾ 1989 ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਇਕਤਾਲੀਵੀਂ ਆਇਤ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਬਿਆਲੀਵੀਂ ਆਇਤ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੈਂਤਾਲੀਵੀਂ ਆਇਤ ਵਿੱਚ ਪਾਪਾਈ ਸੱਤਾ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਪਤਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।
“ਦਾਨੀਏਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਉਠਾਨ ਅਤੇ ਪਤਨ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਵਲ ਬਾਹਰੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰੀ ਮਹਿਮਾ ਕਿੰਨੀ ਨਿਰਰਥਕ ਹੈ। ਬਾਬਲ, ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵਿਭਵ ਸਮੇਤ—ਜਿਸ ਵਰਗਾ ਵਿਭਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਡੇ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ,—ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵਿਭਵ ਜੋ ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੰਨੇ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਚਿਰਸਥਾਈ ਦਿਸਦੇ ਸਨ,—ਕਿੰਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ! ‘ਘਾਹ ਦੇ ਫੁੱਲ’ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਯਾਕੂਬ 1:10. ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਦੀ-ਫ਼ਾਰਸੀ ਰਾਜ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਯੂਨਾਨ ਅਤੇ ਰੋਮ ਦੇ ਰਾਜ ਵੀ। ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ ਕਾਇਮ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਮਨਸ਼ਾ ਨਾਲ ਬੱਝੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਹੀ ਇਕੱਲੀਆਂ ਅਡੋਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡਾ ਸੰਸਾਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।” Prophets and Kings, 548.
ਇਕਤਾਲੀਹਵੇਂ ਆਇਤ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ (ਝੂਠਾ ਨਬੀ) ਦੇ ਪਤਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ 1449 ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਿਆਲੀਹਵੇਂ ਆਇਤ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ (ਅਜਗਰ) ਦੇ ਪਤਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ 1453 ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਾਪਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਦਰਿੰਦਾ) 1798 ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਅਨੁਸਾਰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਝੂਠਾ ਨਬੀ ਅਤੇ ਅਜਗਰ ਤੁਰਹੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਥੱਲੇ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਰਿੰਦਾ ਅਜਗਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਥੱਲੇ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਘਟਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਸਿਕੰਦਰ ਦਾ ਰਾਜ ਚਾਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਖੰਡਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਦਾ ਲਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਤਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਿਜ਼ਕੀਏਲ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਚੌਥੀ ਘਿਣਾਉਣੀ ਕਰਤੂਤ ਵਿੱਚ ਇਸਰਾਏਲ ਸੂਰਜ ਅੱਗੇ ਝੁਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟਵਾਦ ਅਤੇ ਗਣਤੰਤਰਵਾਦ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ 1798 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਸਿੰਗਾਂ ਲਈ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਉੱਤੇ ਹਿਜ਼ਕੀਏਲ ਦੇ ਚਾਰ ਕਠੋਰ ਨਿਆਂ-ਦੰਡ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਨਿਆਂ-ਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਾਈਬਲ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਚਾਰ ਨਿਆਂ-ਦੰਡ 1449 ਤੋਂ 1453 ਤੱਕ ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਬਾਈਬਲ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਰਾਜ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਪੋਪਤੰਤਰ ਨੂੰ ਕਲੀਸਿਯਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਦੇਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸੂਰ ਦੀ ਵੇਸਵਾ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।
1449 ਤੋਂ 1453 ਤੱਕ ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵੇਲੇ ਸੱਤਵੇਂ ਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਿਰਪਾ-ਅਵਧੀ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੱਕ ਅੱਠਵੇਂ ਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਿਸਰ ਦੀ ਜਿੱਤ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਅਜਗਰ ਵੀ ਜੋ ਪਾਪਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, 1449 ਤੋਂ 1453 ਤੱਕ ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਤ ਅਵਧੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਕਟਲ ਹੈ। ਇਹ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵੇਲੇ ਕੌਂਸਟਾਂਟੀਨੋਪਲ ਦੇ ਪਤਨ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਦੋਂ ਮੀਖਾਏਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੀਖਾਏਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਚਾਰ ਦੂਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
“ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਚਾਰ ਦੂਤ ਚਾਰ ਹਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕੇ ਰੱਖਣਗੇ ਜਦ ਤੱਕ ਯਿਸੂ ਦਾ ਕੰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੱਤ ਆਖ਼ਰੀ ਬਲਾਵਾਂ ਆਉਣਗੀਆਂ।” Early Writings, 36.
ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਚਾਰ ਭਾਗ, ਪੱਛਮੀ ਰੋਮ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ, ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਉੱਤੇ ਛੱਡੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਾਰ ਹਵਾਵਾਂ, ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਕਠੋਰ ਨਿਆਂ-ਦੰਡ, ਪੋਪ-ਸੱਤਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵੇਲੇ ਛੱਡੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਾਰ ਹਵਾਵਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਅਸੀਂ ਦੂਜੀ ਹਾਇ ਬਾਰੇ ਇਸ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਾਂਗੇ।
ਫ਼ਲੋਰੈਂਸ ਦੀ ਕੌਂਸਲ
1439 ਵਿੱਚ, ਫ਼ਲੋਰੈਂਸ ਦੀ ਸਭਾ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਫ਼ਲੋਰੈਂਸ ਦਾ ਯੂਨਿਅਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਿੱਚ, ਪੂਰਬੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਕਲੀਸਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀਆਂ ਨੇ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਬਿਜ਼ਨਟੀਨ ਸਮਰਾਟ ਜੌਨ ਅੱਠਵਾਂ ਪਾਲਾਇਓਲੋਗੋਸ ਅਤੇ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਦੇ ਪਿਤ੍ਰੀਅਰਕ ਨੇ ਕੀਤੀ) ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਕਲੀਸਿਆ ਨਾਲ ਸੰਘ ਦੀ ਇੱਕ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ’ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੋਮ ਦੇ ਪੋਪ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਕਲੀਸਿਆ ਦਾ ਮੁਖੀ (ਸਰਵੋਚ ਅਧਿਕਾਰ) ਮੰਨਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ।
ਕਿਉਂਕਿ ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਸਿਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਸੀਹ ਕਲੀਸੀਆ ਦਾ ਸਿਰ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਹ ਦੇਹ ਦਾ ਉਧਾਰਕ ਹੈ। ਅਫ਼ਸੀਆਂ 5:23।
ਨਾਇਸੀਨ ਮਤ-ਪ੍ਰਮਾਣ
ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਪਿਤ੍ਰਿਆਰਕ ਨੇ ਨਾਈਸੀਨ ਕਰੀਡ ਵਿੱਚ “ਫਿਲਿਓਕਵੇ ਕਲੌਜ਼” ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਨਾਈਸੀਨ ਕਰੀਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੋੜ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਨਾਈਸੀਨ ਕਰੀਡ ਕੈਥੋਲਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਕਟਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਨਾਈਸੀਨ ਕਰੀਡ ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਰਮ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਔਪਚਾਰਿਕ ਸਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਢਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਯਿਸੂ ਮਸੀਹ ਕੌਣ ਹੈ। 325 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਿਵਾਦ ਉੱਠਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਰਿਅਸ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਯਾਜਕ ਨੇ ਇਹ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਯਿਸੂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸਮਰਾਟ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਨਾਈਸੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਾਸਭਾ ਬੁਲਾਈ। ਮਹਾਸਭਾ ਨੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਯਿਸੂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ “ਇੱਕੋ ਸਾਰ-ਤੱਤ ਵਾਲਾ” ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 381 ਵਿੱਚ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਦੀ ਮਹਾਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਘੋਸ਼ਣਾ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਨਾਈਸੀਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਪਹਿਲੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਆਖ਼ਰੀ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਮੁੱਦਾ ਬਣਨਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਗਿਆਰ੍ਹਵਾਂ ਸੀ, ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਬਿਜ਼ੰਤੀਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਸਮਰਾਟ ਸੀ। ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਮਹਾਨ, ਜੋ ਪਹਿਲਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਬਾਈਬਲ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵੇਲੇ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪੂਰਬੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤ ਵੇਲੇ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਦਾ ਪੂਰਵ-ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਹੈ। ਜੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨਕਰਤਾ ਅਲਫ਼ਾ ਅਤੇ ਓਮੇਗਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਇਸ ਤੱਥ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾਈਸੀਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਘੋਸ਼ਣਾ ਆਰੰਭ ਅਤੇ ਅੰਤ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਤੱਤ ਹੈ।
381 ਵਿੱਚ ਨਾਈਸੀਅਨ ਕ੍ਰੀਡ ਨੂੰ ਪੁਰਗਟਰੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ, ਯੂਖਰਿਸਟ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ, ਅਤੇ ਯੂਖਰਿਸਟ ਲਈ ਬੇਖਮੀਰੀ ਰੋਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੀ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਲਾਤੀਨੀ ਰਿਵਾਜ ਸੀ। 381 ਦੇ ਕ੍ਰੀਡ ਨੇ ਮੂਲ ਪਾਪ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਬਾਰੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸਮਝ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਇਸ ਮੁੱਖ ਪੰਕਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ: “ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਤਿਕ ਆਸਣ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਪੋੰਟਿਫ਼ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਸੀਹ ਦਾ ਸੱਚਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਹੈ।”
ਫਲੋਰੈਂਸ ਦੀ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ 6 ਜੁਲਾਈ 1439 ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੰਸਕਰਣ ਹਸਤਾਖਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ 1453 ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਟਾਂਟੀਨੋਪਲ ਦੇ ਉਸਮਾਨੀ ਤੁਰਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਪਤਨ ਤੋਂ 14 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ। ਇਹ ਏਕਤਾ ਭਾਰੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹਸਤਾਖਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਿਜਾਂਟੀਨੀ ਸਮਰਾਜ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਉਸਮਾਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਸੈਨਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਬੇਚੈਨ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਯੂਨਾਨੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਤਾਂ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਗੂਆਂ, ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵੱਲੋਂ ਤੀਬਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਂਸ਼ ਬਿਸ਼ਪਾਂ ਨੇ ਇਸ ‘ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਇਹ ਏਕਤਾ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਕਲੀਸਿਆ ਵੱਲੋਂ ਔਪਚਾਰਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। 1453 ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਟਾਂਟੀਨੋਪਲ ਦੇ ਪਤਨ ਤੱਕ, ਇਹ ਏਕਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਾਸਤਵਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਢਹਿ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਕਸਰ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਏਕਤਾ ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗਹਿਰੇ ਧਰਮ-ਵਿਗਿਆਨਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਈ।
ਸੰਨ 325 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਨਾਈਸੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਨਾਈਸੀਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਘੋਸ਼ਣਾ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਨ 330 ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦਾਨੀਏਲ ਦੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਚੌਵੀਵੀਂ ਆਇਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ “ਸਮੇਂ” ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਏ ਗਏ 360 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਜਾਊ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਵੇਗਾ; ਅਤੇ ਉਹ ਉਹੀ ਕਰੇਗਾ ਜੋ ਨਾ ਉਸ ਦੇ ਪਿਉਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਨਾ ਉਸ ਦੇ ਪਿਉਆਂ ਦੇ ਪਿਉਆਂ ਨੇ; ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਲੁੱਟ, ਮਾਲ-ਗਨੀਮਤ ਅਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਵੰਡੇਗਾ; ਹਾਂ, ਉਹ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਵੇਗਾ। ਦਾਨੀਏਲ 11:24.
ਸੰਨ 31 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਅਤੇ ਸੰਨ 330, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਦਾਨੀਏਲ ਦੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀਆਂ ਸਤਾਈਵੀਂ ਅਤੇ ਉਨੱਤੀਵੀਂ ਆਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲੇਖਿਤ “ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ” ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਬੁਰਾਈ ਕਰਨ ਵੱਲ ਹੋਣਗੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਹੀ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣਗੇ; ਪਰ ਉਹ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਤ ਤਾਂ ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਹੋਣਾ ਹੈ। … ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਮੁੜੇਗਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਆਵੇਗਾ; ਪਰ ਇਹ ਨਾ ਪਹਿਲੇ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਪਿੱਛਲੇ ਵਾਂਗ। ਦਾਨੀਏਲ 11:27, 29.
ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਕਾਲ-ਰੇਖਾ ਦੇ ਆਰੰਭ (330) ਅਤੇ ਅੰਤ (1449–1453) ਨੂੰ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਮਰਾਟ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਜ਼ੰਤੀਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਕਾਲ-ਰੇਖਾ ਦਾ ਅਲਫ਼ਾ ਅਤੇ ਓਮੇਗਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਾਮਰਾਜੀ ਰੋਮ ਨੇ 31 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਐਕਟੀਅਮ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਨ 330 ਤੱਕ ਸਰਬੋੱਚ ਸੱਤਾ ਵਜੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੰਨ 1453 ਤੱਕ ਦੇ ਕਾਲ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। 31 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਐਕਟੀਅਮ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਾਰਕ ਐਂਟਨੀ ਅਤੇ ਆਗਸਟਸ ਸੀਜ਼ਰ ਨੇ ਇੱਕੋ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲੇ ਸਨ, ਜੋ ਸਫ਼ਲ ਨਾ ਹੋਏ। ਸੰਨ 330 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੰਨ 325 ਵਿੱਚ, ਨਾਈਸੀਨੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਘੋਸ਼ਣਾ ਅਪਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਸੰਨ 1453 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸੇ ਨਾਈਸੀਨੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਘੋਸ਼ਣਾ ਦਾ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਰੂਪ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 31 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕੋ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲੇ ਸਨ। ਸੰਨ 325 ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਆਤਮਿਕ ਝੂਠ ਬੋਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਦੋ ਗਵਾਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਝੂਠਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਨ 1439 ਵਿੱਚ ਫਲੋਰੈਂਸ ਦੀ ਧਰਮ-ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਨਾਈਸੀਨੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਏਕਤਾ ਦਾ ਫ਼ਰਮਾਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇੱਕੋ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਬੋਲੇ ਗਏ ਝੂਠਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਾਰਗ-ਚਿੰਨ੍ਹ 31 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਰੋਮ ਦੇ ਦੋ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਧੜਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਝੂਠਾਂ ਲਈ ਨਿਯਤ ਸਮਾਂ 31 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਔਗਸਟਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਮਿਸਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ਨਾਲ ਸੀ। ਝੂਠਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲੜੀ 325 ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਿਯਤ ਸਮਾਂ 330 ਸੀ। ਝੂਠਾਂ ਦੀ ਤੀਜੀ ਲੜੀ 1439 ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਿਯਤ ਸਮਾਂ 1449–1453 ਸੀ। 1439 ਵਿੱਚ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਲੋਕ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਦਲੀਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਟੀਚਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। 31 ਈਸਾ ਪੂਰਵ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 330 ਅਤੇ ਫਿਰ 1453, ਰੋਮ ਦੀ ਰੇਖਾ ਦੇ ਤਿਹਰੇ ਲਾਗੂਕਰਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਰਕ ਐਂਟਨੀ ਅਤੇ ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਖ਼ਤਰਾ ਸੰਨ 325 ਵਿੱਚ ਏਰੀਅਨਵਾਦ ਦੇ ਵਿਧਰਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਆਤਮਿਕ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਪੂਰਵ-ਰੂਪ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਸੰਨ 1439 ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀ ਤੁਰਕਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਪੂਰਵ-ਰੂਪ ਸੀ।
ਨਾਇਸੀਨ ਕ੍ਰੀਡ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਝੂਠ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। 6 ਜੁਲਾਈ, 1439 ਨੂੰ ਫਲੋਰੈਂਸ ਦੀ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ “ਡਿਕਰੀ ਆਫ ਯੂਨਿਅਨ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹੀ ਝੂਠ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ 1439 ਵਿੱਚ ਕਾਂਸਟਾਂਟੀਨੋਪਲ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਕਹਾਵਤ ਫੈਲ ਗਈ: “ਪੋਪ ਦੇ ਮਾਈਟਰ ਨਾਲੋਂ ਤੁਰਕੀ ਪੱਗ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।”
ਸੰਘ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਹਸਤਾਖਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਬਿਜਾਂਤੀਨੀ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਉਸਮਾਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪੱਛਮੀ ਸੈਨਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਬੇਅੰਤ ਲੋੜ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ (ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ) ਸੈਨਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਸੰਘ ਲਈ ਸਮਰਥਨ ਲੁਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। 1450–1451 ਵਿੱਚ, ਕਈ ਪੂਰਬੀ ਸਿਨੋਡਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸੰਘ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ 1453 ਵਿੱਚ ਕੌਨਸਟਾਂਟੀਨੋਪਲ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਸੰਘ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਫ਼ਲੋਰੈਂਸ ਦੇ ਸੰਘ-ਫਰਮਾਨ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜਾ ਪੂਰਬੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਚਰਚ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਅਸਫਲ ਅਤੇ ਅਸਵੀਕ੍ਰਿਤ ਕੌਂਸਲ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵੈਧ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਤਥਾਪਿ, ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਇਸ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵੈਧ ਵਿਸ਼ਵਿਕ ਕੌਂਸਲ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।
ਦੂਜੀ ਹਾਇ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਤੀਜੀ ਹਾਇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਦੁਹਰਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਮਝਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤਰਕ ਦਾ ਆਧਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਪਹਿਲੀ ਹਾਇ ਦੀ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ 27 ਜੁਲਾਈ, 1299 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ 27 ਜੁਲਾਈ, 1449 ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ।
1449
ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ XI ਪਾਲਾਇਓਲੋਗੋਸ ਦਾ ਜਨਮ 1404 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 1449 ਤੋਂ 29 ਮਈ, 1453 ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮਨ (ਬਿਜ਼ੰਤੀਨੀ) ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਸਮਰਾਟ ਸੀ, ਜੋ 1,100 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ ਸੀ। 1453 ਵਿੱਚ ਉਸਮਾਨੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਕੇਵਲ ਲਗਭਗ 7,000 ਤੋਂ 8,000 ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਨਾਲ ਮੇਹਮਦ II ਦੀ 80,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਾਲੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। 29 ਮਈ, 1453 ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਲੜਦਾ ਹੋਇਆ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦੀ ਕਦੇ ਵੀ ਨਿਰਣਾਇਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ (ਇਹ 27 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਔਗਸਟਸ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਸਿੱਧੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਸੀ)।
ਉਸ ਨੂੰ ਯੂਨਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀਰਪੁਰਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਅਤੇ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਉਸ ਨੂੰ “ਸੰਗਮਰਮਰ ਦਾ ਸਮਰਾਟ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਮੁੜ ਆ ਕੇ ਕਾਨਸਟਾਂਟੀਨੋਪਲ ਨੂੰ ਬਚਾਏਗਾ)।
ਜੌਨ ਅੱਠਵਾਂ ਪਾਲਾਇਓਲੋਗੋਸ (1392–1448) ਬਿਜ਼ੰਤੀਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਅੰਤ ਤੋਂ ਦੂਜਾ ਸਮਰਾਟ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1425 ਤੋਂ 1448 ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਮਰਾਟ ਮੈਨੁਅਲ ਦੂਜੇ ਪਾਲਾਇਓਲੋਗੋਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਜੌਨ ਅੱਠਵੇਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਕਾਲ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਦਮ ਤੋੜ ਰਹੇ ਬਿਜ਼ੰਤੀਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਉਸਮਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜੀ-ਤੋੜ ਯਤਨ ਕਰਦਿਆਂ ਬਿਤਾਇਆ। 1439 ਵਿੱਚ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਇਟਲੀ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਲੋਰੈਂਸ ਦੀ ਧਰਮ-ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਮੰਡਲ ਨੇ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਨਾਲ ਮੁੜ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋਣ ਅਤੇ ਪੋਪ ਨੂੰ ਚਰਚ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਮਹਾਨ ਨੇ ਵੀ ਨਾਈਸੀਆ ਦੀ ਧਰਮ-ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜੌਨ ਅੱਠਵੇਂ ਨੂੰ ਆਸ ਸੀ ਕਿ ਪੋਪਤੰਤਰ ਨਾਲ ਇਸ ਏਕਤਾ ਸਦਕਾ ਤੁਰਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਫ਼ੌਜੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੇਗੀ, ਪਰ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਏਕਤਾ ਬੇਹੱਦ ਅਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਈ। ਜੌਨ ਅੱਠਵੇਂ ਦੀ ਮੌਤ 1448 ਵਿੱਚ (ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ) ਹੋਈ, ਜੋ 1453 ਵਿੱਚ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਕੇਵਲ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਗਿਆਰ੍ਹਵਾਂ ਸਮਰਾਟ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਜਦੋਂ ਯੂਹੰਨਾ ਅੱਠਵਾਂ 1448 ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਕੌਨਸਟੈਂਟਾਈਨ ਗਿਆਰਵਾਂ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। 1448 ਤੱਕ ਬਿਜ਼ੈਂਟੀਨ ਸਾਮਰਾਜ ਇਕ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਅਧੀਨ ਰਾਜ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੌਨਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਕੌਣ ਬੈਠੇਗਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਔਟੋਮਨਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। 27 ਜੁਲਾਈ, 1449 ਨੂੰ, ਬਿਜ਼ੈਂਟੀਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ। ਬਿਜ਼ੈਂਟੀਨ ਸਮਰਾਟ ਯੂਹੰਨਾ ਅੱਠਵਾਂ ਪਾਲਾਇਓਲੋਗੋਸ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1448 ਵਿੱਚ ਮਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ, ਕੌਨਸਟੈਂਟਾਈਨ ਗਿਆਰਵਾਂ ਪਾਲਾਇਓਲੋਗੋਸ (ਆਖ਼ਰੀ ਸਮਰਾਟ), ਕੌਨਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਰੰਤੂ, ਕੌਨਸਟੈਂਟਾਈਨ ਗਿਆਰਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਿੰਘਾਸਨਾਰੂੜ੍ਹ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਔਟੋਮਨ ਸੁਲਤਾਨ (ਮੁਰਾਦ ਦੂਜਾ) ਕੋਲ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗਣ ਲਈ ਰਾਜਦੂਤ ਭੇਜੇ। ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਉਹ ਆਗਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਤਦੋਂ ਹੀ ਕੌਨਸਟੈਂਟਾਈਨ ਗਿਆਰਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧਿਵਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤਾਜਪੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਸਮਰਾਟ ਵਜੋਂ ਮੰਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਬਿਜ਼ੈਂਟੀਨ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੇ ਸਵੈਛਿਕ ਸਮਰਪਣ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਕਿਸੇ ਬਿਜ਼ੈਂਟੀਨ ਸਮਰਾਟ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕੇਵਲ ਔਟੋਮਨ ਤੁਰਕਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਕੇਵਲ ਚਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਬਾਅਦ, 1453 ਵਿੱਚ, ਕੌਨਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਔਟੋਮਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
27 ਜੁਲਾਈ, 1449 ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸੌ ਇਕਾਨਵੇਂ ਸਾਲ ਅਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, 11 ਅਗਸਤ, 1840 ਨੂੰ, ਤੁਰਕਾਂ ਨੇ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਅਧੀਨਗੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੰਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਘੰਟੇ, ਇੱਕ ਦਿਨ, ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਹਾਇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਤਰਕ ਦਾ ਆਧਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਪਤਰਸ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਚੁਤਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਜਣਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ, ਤੀਜੇ ਦੂਤ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਮਿਲਰ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਲਹਿਰਾਂ “ਕੁੰਜੀਆਂ” ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।
ਅਤੇ ਦਾਊਦ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਾਂਗਾ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਖੋਲੇਗਾ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰੇਗਾ; ਅਤੇ ਉਹ ਬੰਦ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਨਾ ਖੋਲੇਗਾ। ਯਸਾਯਾਹ 22:22.
ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਪਤਰਸ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਚੱਟਾਨ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕਲੀਸੀਆ ਬਣਾਵਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਫਾਟਕ ਇਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਬਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਰਗ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਕੁੰਜੀਆਂ ਦਿਆਂਗਾ; ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੰਨੇਗਾ ਉਹ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇਗਾ; ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੋਲੇਗਾ ਉਹ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੱਤੀ 16:18, 19.
ਅਗਲੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਨੀਨਵਾਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਨਾ ਕੇਵਲ ਅਥਾਹ ਕੁੰਡ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲੀ “ਕੁੰਜੀ” ਵਜੋਂ, ਸਗੋਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਉਸ ਕੁੰਜੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਿਚਾਰਾਂਗੇ ਜੋ ਦਾਨੀਏਲ ਦੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਗਵਾਹੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਿਲਰ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਸੰਦੂਕਚੀ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਹੋਈ “ਕੁੰਜੀ” ਬਾਈਬਲ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੀ ਮਿਲਰ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸੀ। ਬਾਈਬਲੀ ਪ੍ਰਮਾਣ-ਪਾਠਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਰਵਾਦੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ, ਤੀਜੇ ਦੂਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚਲੀ “ਪੰਕਤੀ ਉੱਤੇ ਪੰਕਤੀ” ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਕੁੰਜੀ ਹੈ ਜੋ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਨੂੰ ਚਾਲੀਵੀਂ ਆਇਤ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰੱਖਾਂਗੇ।
“ਨਬੀ ਨੂੰ ਪਹੀਏ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਹੀਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜੀਵਤ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਅਵਿਆਖ੍ਯਾਤ ਜਾਪਿਆ। ਪਰ ਅਸੀਮ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਹੱਥ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਪੂਰਨ ਕ੍ਰਮ ਹੈ। ਹਰ ਪਹੀਆ ਹਰ ਹੋਰ ਪਹੀਏ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਸੁਰਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।” Testimonies to Ministers, 214.