ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਨੀਨਵਾਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੀ “ਕੁੰਜੀ” ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਅਜਿਹੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਮੋੜ ਲਿਆਂਦਾ, ਜੋ ਕਿ, ਨਿਰਸੰਦੇਹ, ਕੁੰਜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਨੀਨਵਾਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਕੇਵਲ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੁੰਜੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਵੀ ਇੱਕ ਕੁੰਜੀ ਹੈ। ਉਸ ਲੜਾਈ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਬਾਈਬਲ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਦਾਨੀਏਲ ਅਤੇ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਦਾਨੀਏਲ ਦੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਨਾਲ ਇਕਸਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਕੇ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨੀਏਲ ਦੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀਆਂ ਆਖ਼ਰੀ ਛੇ ਆਇਤਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਅਤੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ—ਚਾਲੀਵੀਂ ਆਇਤ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਮੋਹਰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਕੁੰਜੀਆਂ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੰਨੇਗਾ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ; ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੋਲ੍ਹੇਗਾ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੱਤੀ 16:19.
ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਉਤਥਾਨ
ਸੰਨ 627 ਵਿੱਚ ਨੀਨਵਾਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨੇ ਉਸ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਦੈਵੀ ਵਿਵਸਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਛਾਈ ਧੁੰਦ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਰੋਮ ਦੀ ਯੁੱਧ-ਚਾਲ ਰਾਹੀਂ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਮੋੜ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੋਂ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਲਸ਼ਕਰ ਉੱਭਰਨ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਇੱਕ ਰੋਕ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਰੋਕ ਜੋ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੀ, ਜੇ ਰੋਮ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ ਹੁੰਦੀ। ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਰੋਕ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ
ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਤੋਂ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਾਹ ਨੇ ਅਬਰਾਹਾਮ ਨੂੰ ਹਾਜਰ ਅਤੇ ਇਸਮਾਏਲ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮੰਨਾਇਆ ਸੀ।
ਅਤੇ ਸਰਾਈ ਨੇ ਅਬਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਮੇਰਾ ਅਨਿਆਇ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ; ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਦਾਸੀ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁੱਛ ਸਮਝੀ ਗਈ; ਯਹੋਵਾਹ ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਆਂ ਕਰੇ। ਪਰ ਅਬਰਾਮ ਨੇ ਸਰਾਈ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਵੇਖ, ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਤੇਰੇ ਹੀ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਕਰ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸਰਾਈ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਵਰਤਾਅ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੋਂ ਭੱਜ ਗਈ। ਉਤਪੱਤੀ 16:5, 6.
ਉਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ, ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਹਾਜਰ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਾਰਾ ਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਜਣਨ ਤੋਂ “ਰੋਕਿਆ” ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹੁਣ ਅਬਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਰਾਇ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਾ ਜਣੀ ਸੀ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਦਾਸੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਮਿਸਰੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹਾਜਰ ਸੀ। ਅਤੇ ਸਰਾਇ ਨੇ ਅਬਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਵੇਖੋ ਹੁਣ, ਯਹੋਵਾਹ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਰੱਖਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਦਾਸੀ ਕੋਲ ਜਾਓ; ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਮੈਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਅਤੇ ਅਬਰਾਮ ਨੇ ਸਰਾਇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ। ਉਤਪਤਿ 16:1, 2.
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਉਹ “ਕੁੰਜੀ” ਜੋ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੀਨਵੇਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ ਇਸਲਾਮ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ “ਰੋਕ” ਦੇ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
“ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੇ ਚਾਰ ਹਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਘੋੜੇ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਛੁੱਟ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉੱਤੇ ਦੌੜ ਪੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਵਿਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਮੌਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।” Manuscript Releases, volume 20, 217.
ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ “ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਪਤਨ” ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਵੱਧ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਪਤਨ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ‘ਛੁਟਕਾਰਾ’ ਅਤੇ ਇੱਕ ‘ਰੋਕ’ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਛੁਟਕਾਰੇ ਨੂੰ ਨੀਨਵੇਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੁਆਰਾ ਚਿੱਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੇਵਲ ਹਾਇਆਂ ਹੀ
ਸੱਤ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਕੇਵਲ ਇਸਲਾਮ ਦੀਆਂ ਹਾਇ ਵਾਲੀਆਂ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਹੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਰਖ-ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਰੋਮ ਉੱਤੇ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਓਡੋਏਸਰ, ਗੈਨਸੇਰਿਕ, ਅੱਤਿਲਾ ਹੂਣ ਅਤੇ ਅਲਾਰਿਕ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਅੰਤਿਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰੀ ਵਿਧਾਨ ਅਧੀਨ ਨਿਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪੂਰਵ-ਰੂਪ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਰੂਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਵੰਸ਼ਜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਇ ਵਾਲੀਆਂ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਸਲਾਮ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲੜੀ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਰਖ-ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਹਾਅ ਨਹੀਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਹਾਇ ਵਾਲੀਆਂ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ‘ਰਿਹਾਈ’ ਦੀ “ਕੁੰਜੀ” ਨੀਨਵਾਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਅਤੇ 27 ਜੁਲਾਈ, 1299
ਮੋਢੀਆਂ ਨੇ 27 ਜੁਲਾਈ, 1299 ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਬਿੰਦੂ ਵਜੋਂ ਸਹੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਛਾਣਿਆ; ਇਹ ਮਿਆਦ 27 ਜੁਲਾਈ, 1449 ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸੌ ਇਕਾਨਵੇਂ ਸਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜੋ 11 ਅਗਸਤ, 1840 ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ।
ਪਿਛਲੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ 1333 ਤੋਂ 1337 ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਉਸ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੁਲਤਾਨ ਓਰਹਾਨ ਗਾਜ਼ੀ (ਓਟੋਮਨ ਬੇਇਲਿਕ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਉਸਮਾਨ ਪਹਿਲੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ) ਨੇ ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਿਜ਼ੰਤੀਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਵਿਰੁੱਧ ਚੱਲੇ ਉਸ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸਮਾਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਨੌਂ, ਆਇਤ ਦਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ 27 ਜੁਲਾਈ, 1299 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦਾ ਅਰੰਭ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਅਰੰਭਿਕ ਮਿਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸਮਾਨ ਪਹਿਲਾ (ਓਟੋਮਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ) ਸੁਲਤਾਨ ਓਰਹਾਨ ਗਾਜ਼ੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 27 ਜੁਲਾਈ, 1299 ਨੂੰ ਬਾਫ਼ੀਅਸ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਿਜ਼ੰਤੀਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਇਹ ਲੜਾਈ ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਰੋਮਨ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲੇ ਬਿਜ਼ੰਤੀਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ।
ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ
27 ਜੁਲਾਈ 1299 ਨੂੰ ਉਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਗਵਰਨਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਬਿਜ਼ੰਤੀਨੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਬਿਥੀਨੀਆ (ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਅਨਾਤੋਲੀਆ) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੱਤਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਫ਼ੌਜੀ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਤੁਰਕੀ ਬੇਇਲਿਕ (ਕਬਾਇਲੀ ਰਿਆਸਤ) ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਉੱਭਰਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਬਿਜ਼ੰਤੀਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਸੀ। ਇਹ ਤਾਰੀਖ਼ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਪਸਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਦੌਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜਾ 1453 ਵਿੱਚ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਦੇ ਪਤਨ ਵੇਲੇ ਉਸਮਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਸਮਾਨ ਨੇ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਯੋਧਿਆਂ (ਇਸਲਾਮੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਯੋਧੇ) ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈਆਂ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਸਰਹੱਦੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਸੁਸੰਗਠਿਤ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਢਾਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਉਸਮਾਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਓਰਹਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸਮਾਨ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਜਾਇਦਾਦ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਯੁੱਧ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਉਲਟ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਤੁਰੰਤ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਅਸੰਗਠਿਤ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਸਦਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਕੇਵਲ ਆਪਣੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਲੁੱਟ ਦਾ ਮਾਲ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਕਦੇ ਕੋਈ ਇਲਾਕਾ ਨਹੀਂ।
27 ਜੁਲਾਈ, 1299 ਨੂੰ, ਉਸਮਾਨ ਨੇ ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਚੌਂਤੀਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਘੇਰਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ। ਯੁੱਧ ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ, ਜੋ ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ, ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 1299 ਤੋਂ 1337 ਤੱਕ ਅਠੱਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ “ਅਠੱਤੀ” ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
“ਹੁਣ ਉੱਠੋ,” ਮੈਂ ਕਿਹਾ, “ਅਤੇ ਜ਼ੇਰੇਦ ਦੇ ਨਾਲ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਓ।” ਸੋ ਅਸੀਂ ਜ਼ੇਰੇਦ ਦੇ ਨਾਲ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ। ਅਤੇ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਕਾਦੇਸ਼ਬਰਨੇਆ ਤੋਂ ਚਲੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਜ਼ੇਰੇਦ ਦੇ ਨਾਲ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਅਠੱਤੀ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ; ਜਦ ਤੱਕ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਭ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਉਹ ਪੀੜ੍ਹੀ ਛਾਵਣੀ ਵਿਚੋਂ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਯਹੋਵਾਹ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ ਸੀ। ਬਿਵਸਥਾ ਸਾਰ 2:13, 14.
27 ਜੁਲਾਈ, 1299 ਤੋਂ 27 ਜੁਲਾਈ, 1449 ਤੱਕ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਉਸ ਅਵਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਦੂਜੀ ਹਾਇ ਦੇ ਓਤੋਮਾਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਦੀ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਜਿੱਤ ਦੇ ਅਠੱਤੀ ਸਾਲ ਇੱਕ ਪਿਤਾ (ਉਸਮਾਨ) ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਓਰਹਾਨ) ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਏ। ਇਹ ਅਵਧੀ ਇੱਕ ਕਬੀਲਾਈ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਕ੍ਰਮਸ਼ ਉਤਥਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਮਰਾਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
27 ਜੁਲਾਈ, 1299 ਤੋਂ 27 ਜੁਲਾਈ, 1449 ਤੱਕ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਅਠੱਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਪਿਤਾ ਉਸਮਾਨ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਾਰਜ 1333 ਤੋਂ 1337 ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ—ਇਹ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਉਸਮਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਜਦੋਂ 27 ਜੁਲਾਈ, 1449 ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਬਿਜ਼ੰਤੀਨੀ ਸਮਰਾਟ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਨੇ, ਅਰਥਾਤ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਨੇ, ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਤੁਰਕਾਂ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ। ਉਸ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੋਂ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਦੇ ਜਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੱਕ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਉਹ ਚਾਰ ਸਾਲ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਦੀ ਮੌਤ ਉਸ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਹੋ ਗਈ। ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਠੱਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਰਾਕਾਸ਼ਠਾ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਇਸਲਾਮ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਉੱਭਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੁਰਕਾਂ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 27 ਜੁਲਾਈ, 1449 ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 1453 ਵਿੱਚ, ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਨੂੰ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਰਾਹੀਂ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲੇ ਅਠੱਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਇੱਕ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਮਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵੀ ਇੱਕ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਹੈ।
੩੮ ਅਤੇ ੪੦
ਜਿਵੇਂ ਮੂਸਾ ਨੇ ਬਿਵਸਥਾ ਸਾਰ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ, ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਅਠੱਤੀ ਦਾ ਅੰਕ ਉਜਾੜ ਵਿੱਚ ਚਾਲੀ ਸਾਲ ਭਟਕਣ ਦੇ ਨਿਆਂ-ਦੰਡ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਅਠੱਤੀ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਅਠੱਤੀ ਦੇ ਅੰਕ ਦਾ ਚਾਲੀ ਦੇ ਅੰਕ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਉਸਮਾਨ ਨੇ 27 ਜੁਲਾਈ, 1299 ਨੂੰ ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਠੱਤੀ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ। ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਸ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਦੋ’ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸਮਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੀ ਐਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸ ਦੁਆਰਾ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ 1301 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਨਿਕੀਆ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਪਿਤਾ ਉਸਮਾਨ ਨੇ ਨਿਕੀਆ ਨਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1331 ਵਿੱਚ, ਤੀਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਨਿਕੀਆ ਨਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਰੋਮੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
1299 ਅਤੇ ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਸੀ; ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 1301 ਵਿੱਚ ਆਇਆ। 1299 ਅਠੱਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ (ਚਾਲੀ), ਨਾਈਸੀਆ ਦਾ ਖੇਤਰ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਅਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਠੱਤੀ ਅਤੇ ਚਾਲੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ 27 ਜੁਲਾਈ, 1299, ਅਤੇ 1301 ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੇ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਪੜਾਅ ਅਜਿਹੀਆਂ ਫ਼ੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੋਹਾਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ। ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
27 ਜੁਲਾਈ, 1299, ਅਤੇ 1301 ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ 11 ਅਗਸਤ, 1840 ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ 1838 ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਲਿਚ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਤਿੰਨ ਸੌ ਇਕਾਨਵੇਂ ਸਾਲ ਅਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਬਾਰੇ ਆਪਣਾ ਮਤ ਅਤੇ ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਆਖ਼ਰਕਾਰ 11 ਅਗਸਤ, 1840 ਨੂੰ ਹੋਣੀ ਸੀ। ਮਿਲਰਾਈਟਾਂ ਲਈ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੇ ਦੋ ਪੜਾਅ 1838 ਅਤੇ 1840 ਦੇ ਸਾਲ ਸਨ।
“1840 ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਰਤੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਰੁਚੀ ਜਗਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਦੂਜੇ ਆਗਮਨ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਪਦੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜੋਸਾਇਆ ਲਿਚ ਨੇ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਅਧਿਆਇ 9 ਦੀ ਇਕ ਵਿਆਖਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਉਸਮਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਿਣਤੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ‘ਈ. ਸੰ. 1840 ਵਿੱਚ, ਅਗਸਤ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ,’ ਡਹਿ ਜਾਣੀ ਸੀ; ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਤੋਂ ਕੇਵਲ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ: ‘ਜੇ ਪਹਿਲੀ ਮਿਆਦ, 150 ਸਾਲ, ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਹ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਡੀਅਕੋਜ਼ਸ ਤੁਰਕਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਸਿੰਘਾਸਨ ‘ਤੇ ਬੈਠਿਆ, ਅਤੇ 391 ਸਾਲ ਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਪਹਿਲੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਇਹ 11 ਅਗਸਤ, 1840 ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣਗੇ, ਜਦੋਂ ਕੌਨਸਟਾਂਟੀਨੋਪਲ ਵਿੱਚ ਉਸਮਾਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਟੁੱਟ ਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹੀ ਗੱਲ ਸੱਚ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ।’—Josiah Litch, in Signs of the Times, and Expositor of Prophecy, August 1, 1840.”
“ਉਸੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਤੁਰਕੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਦੂਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਮਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸਰਪਰਸਤੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਸੀਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਹੇਠ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਅਨੇਕ ਲੋਕ ਮਿੱਲਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਸਹੀਤਾ ਬਾਰੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਆਗਮਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਅਦਭੁੱਤ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਮਿਲੀ। ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਮਿੱਲਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ 1840 ਤੋਂ 1844 ਤੱਕ ਇਹ ਕੰਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਗਿਆ।” The Great Controversy, 334, 335.
ਲਿਚ ਦੀ ‘38 ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਅਤੇ ‘40 ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਬਿਆਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ 1 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਤੋਂ ਦੱਸ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹੀ ਉਹ ਗੱਲ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਬਾਈਬਲੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਧੀ-ਵਿਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਠੱਤੀ ਸਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਉਤਰਣ ਤੋਂ ਕਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਬਗਾਵਤ ਤੱਕ ਦੇ ਦੋ ਸਾਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਉਹ ਅਚਰਜ-ਕਰਮ ਵੇਖੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੈਂ ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਦਸ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਆਜ਼ਮਾਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ; ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਉਹ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣਗੇ ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੌਂਹ ਖਾਧੀ ਸੀ; ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇਗਾ। ਗਿਣਤੀ 14:22, 23.
ਉਹ ਬਗਾਵਤ ਦਸ ਪਰਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਖਰੀ ਪਰਖ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਦੀ ਮਿਆਦ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਸ ਪਰਖਾਂ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅਠੱਤੀ ਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ 1838 ਅਤੇ 1840 ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ 1840 ਵਿੱਚ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਆਦ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
27 ਜੁਲਾਈ 1299 ਨੂੰ ਉਸਮਾਨ ਨਾਲ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਉਤਥਾਨ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਇੱਕ ਅਠੱਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ 1337 ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 27 ਜੁਲਾਈ 1299 ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਔਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਉਤਥਾਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਦੋ ਪੜਾਅਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ 1301 ਸੀ। 1299 ਅਤੇ 1301 ਵਿੱਚ ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਨਿਕਾਇਆ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਦੇ ਇਹ ਦੋ ਪੜਾਅ 1838 ਅਤੇ 1840 ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰੂਪ ਧਾਰਦੇ ਹਨ। ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦਾ ਆਰੰਭ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਨਾਈਸੀਆ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਰਹੇ ਸਨ। ਨਿਰਸੰਦੇਹ, ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਆਖ਼ਰਕਾਰ 330 ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ 1453 ਤੱਕ ਇਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ। ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਨਾਈਸੀਆ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਪਤਨ ਇਸਲਾਮੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਅਜਿਹੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦੀਆਂ ਸੂਚਕ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਜਮਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
1333 ਤੋਂ 1337 ਤੱਕ ਦੀ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ 1449 ਤੋਂ 1453 ਤੱਕ ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਤਿੰਨ ਸੌ ਇਕਾਨਵੇਂ ਸਾਲ ਅਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, ਇਸਲਾਮ ਉੱਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਿਲਰਵਾਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ‘ਉੱਠਦੇ’ ਹਨ ਜੋ ‘ਅਠੱਤੀ ਅਤੇ ਚਾਲੀ’ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 27 ਜੁਲਾਈ, 1299 ਅਤੇ 27 ਜੁਲਾਈ, 1449 ਦੇ ਅਲਫ਼ਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕਾਂ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅੰਕਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ 38 ਅਤੇ 40 ਦੇ ਅੰਕਾਤਮਕ ਸੰਬੰਧ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਿਜ਼ਕੀਏਲ ਸੈਂਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਪੂਰਬੀ ਹਵਾ ਦੇ ਉਸ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਜੋ ਸੁੱਕੀਆਂ ਮੁਰਦਾ ਹੱਡੀਆਂ ਉੱਤੇ ਫੂਂਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਉੱਠ ਕੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੈਨਾ ਵਾਂਗ ਖੜੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣ। ਜਦੋਂ ਹਿਜ਼ਕੀਏਲ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 1838 ਅਤੇ 1840 ਦੀ ਮਿਲਰਾਈਟ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਦੇਸ਼ 9/11 ਨੂੰ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਹੱਡੀਆਂ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੈਨਾ ਵਾਂਗ ਖੜੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਤਿਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲੀਸਿਆ ਵਿਜੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਉੱਠਾਇਆ ਜਾਣਾ 1838 ਅਤੇ 1840 ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 9/11 ਤੋਂ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤੱਕ ਦਾ ਅੰਤਰਾਲ 1840 ਤੋਂ 1844 ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ 31 ਦਸੰਬਰ, 2023 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨੈਸ਼ਵਿਲ ਦੇ ਅਗਨੀ-ਗੋਲਿਆਂ ਤੱਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ
ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਪਹਿਲੇ (ਮਹਾਨ) ਦੁਆਰਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਖ਼ਰੀ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਤੱਕ ਦਾ ਕਾਲ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਦੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਇਹ ਕਾਲ ਇੱਕ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਖ਼ੂਨੀ ਵੰਸ਼-ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਲਫ਼ਾ ਅਤੇ ਓਮੇਗਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ (ਅਲਫ਼ਾ) ਨੇ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਨੂੰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ (ਓਮੇਗਾ) ਉਸ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਮਰ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਦਾ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਲ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 27 ਜੁਲਾਈ, 1299 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ 150 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ 38 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਰਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਾਲ 4 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਘੇਰਾਬੰਦੀ 1449 ਤੋਂ 1453 ਤੱਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਗਾਊਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਇੱਕ ਪਿਤਾ (ਪਹਿਲੇ) ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ (ਆਖ਼ਰੀ) ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ।
چار سال
ਸਵਾ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਘੇਰਾਬੰਦੀ, ਜੋ 1449 ਵਿੱਚ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਆਖ਼ਰੀ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1453 ਤੱਕ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਦੂਜੇ ਹਾਏ ਦੀ ਸਮੇਂ-ਸੰਬੰਧੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਸੌ ਇਕਾਨਵੇਂ ਸਾਲ ਅਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, 27 ਜੁਲਾਈ, 1449 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ 11 ਅਗਸਤ, 1840 ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਉਹ ਤਾਰੀਖ਼ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਅਰਸੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਸਟਰ ਵਾਈਟ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਹਿਮਾਮਈ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਜੋਂ ਕਿਹਾ।
“ਉਹ ਦੂਤ ਜੋ ਤੀਜੇ ਦੂਤ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਇੱਥੇ ਇਕ ਐਸੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪੂਰਵ-ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ-ਵਿਆਪੀ ਵਿਸਤਾਰ ਅਤੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। 1840–44 ਦਾ ਐਡਵੈਂਟ ਆੰਦੋਲਨ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਇਕ ਮਹਿਮਾਮਈ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਸੀ; ਪਹਿਲੇ ਦੂਤ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਰ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕੇਂਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਰੁਚੀ ਦਾ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਾਗਰਣ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਸੋਲਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਤੀਜੇ ਦੂਤ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਪ੍ਰਬਲ ਚਲਵਲ ਦੁਆਰਾ ਪਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।” The Great Controversy, 611.
ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ 11 ਅਗਸਤ 1840 ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਜੋ ਪੈਂਤਕੁਸਤ ਵੇਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਉਡੇਲਿਆਂ ਜਾਣ ਨਾਲ ਵੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਅਧਿਆਇ ਅਠਾਰਾਂ ਦੇ ਬਲਵੰਤ ਦੂਤ ਦੇ ਉਤਰਣ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ 9/11 ਨੂੰ ਤੀਜੇ ਹਾਏ ਦੇ ਇਸਲਾਮ ਵੱਲੋਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀਆਂ “ਵੱਡੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ” ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ। 9/11 ਇੱਕ ਲੱਖ ਚੁਆਲੀਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁਹਰ ਲੱਗਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਹਰ ਲੱਗਣਾ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁਹਰ ਲੱਗਣ ਦੀ ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਿਆਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਾਲੀਆਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮਸੀਹ 9/11 ਨੂੰ ਉਤਰੇ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ 31 ਦਸੰਬਰ 2023 ਨੂੰ ਦੋ ਗਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਮੀਕਾਏਲ ਦੇ ਉਤਰਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ, ਜਦੋਂ ਮੁਹਰ ਲੱਗਣ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਮਿਆਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
ਜੋ ਕੁੰਜੀ ਨੀਨੇਵੇਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੈ, ਉਹ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੌਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਜੋ 1453 ਤੱਕ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਨੂੰ ਡਿਗਾ ਦੇਣਗੇ। ਆਯਤ ਦਸ ਦੇ “ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ” ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਅੰਤ ਦੋਵੇਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਰਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਚਾਰ-ਸਾਲੀ ਅਰਸੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਇਕਾਨਵੇਂ ਸਾਲ ਅਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਪਨ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੇ 1840 ਤੋਂ 1844 ਤੱਕ ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਅਰਸੇ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਮਸੀਹ “ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ” ਰੌਸ਼ਨ ਕਰੇਗਾ। 1844 ਵਿੱਚ, ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਲਾਗੂ ਹੋਣਾ ਮੁੱਕ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਂ “ਹੁਣ ਨਾ ਰਹੇਗਾ।”
ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੌਂਹ ਖਾਧੀ ਜੋ ਯੁੱਗਾਂ ਯੁੱਗ ਜੀਊਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਰਚਿਆ, ਕਿ ਫਿਰ ਹੋਰ ਦੇਰੀ ਨਾ ਰਹੇਗੀ। ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ 10:6.
1333 ਤੋਂ 1337, 1449 ਤੋਂ 1453, 1840 ਤੋਂ 1844
ਚਾਰ-ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਰਸਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਲਾਈਨਾਂ 9/11 ਤੋਂ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤੱਕ ਦੇ ਸੀਲ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ 9/11 ਤੋਂ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤੱਕ ਦੇ ਉਸ ਫ੍ਰੈਕਟਲ ਨਾਲ ਵੀ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ 31 ਦਸੰਬਰ, 2023 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨੈਸ਼ਵਿਲ ਦੇ ਅੱਗ ਦੇ ਗੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
31 ਦਸੰਬਰ, 2023 ਤੋਂ ਨੈਸ਼ਵਿਲ ਦੇ ਅੱਗ ਦੇ ਗੋਲਿਆਂ ਤੱਕ ਦੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਫ੍ਰੈਕਟਲ ਨੂੰ ਚਾਰ-ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਲਖੰਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ 9/11 ਤੋਂ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤੱਕ ਦੇ ਮੋਹਰ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਰ ਗਵਾਹ 31 ਦਸੰਬਰ, 2023 ਤੋਂ ਨੈਸ਼ਵਿਲ ਹਮਲੇ ਤੱਕ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨੀਨਵਾਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਵਾਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਲਈ “ਕੁੰਜੀ” ਹੈ। 1333, 1449, 1840 ਅਤੇ 9/11 ਸਾਰੇ ਹੀ ਮੋੜ ਸਨ—“ਕੁੰਜੀਆਂ।”
“ਭੂਤਕਾਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਸਿਖਿਆਵਾਂ ਲੈਣਯੋਗ ਹਨ; ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਇਸ ਲਈ ਦਿਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹੀ ਰੇਖਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਸਦਾ ਤੋਂ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦਿਸਦਾ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੁਸਮਾਚਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਦਨ ਵਿੱਚ ਆਦਮ ਨੂੰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।”
“ਕੌਮਾਂ ਅਤੇ ਕਲੀਸਿਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਜੇਹੇ ਸਮੇਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮੋੜ-ਬਿੰਦੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕਤਾ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਕਟ-ਕਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜੋਤਿ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਆਤਮਿਕ ਉਨੱਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਆਤਮਿਕ ਪਤਨ ਅਤੇ ਨਾਸ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਨ ਵਿੱਚ ਸੁਸਮਾਚਾਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਸੰਘਰਸ਼ ਤਕ, ਜਦੋਂ ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਆਪਣੀ ਅਖੀਰੀ ਅਦਭੁੱਤ ਚਾਲ ਚਲਣਗੀਆਂ।” Bible Echo, August 26, 1895.
ਨਿਕੋਮੀਡਿਆ
284 ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਡਾਇਓਕਲੀਸ਼ੀਅਨ ਨੇ 293 ਵਿੱਚ ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਟੈਟਰਾਰਕੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਮਹਾਨ ਨੇ ਨੇੜਲੇ ਬਿਜ਼ੈਂਟੀਅਮ (ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਨੇ 330 ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਰੱਖਿਆ) ਵਿਖੇ ਨਵੀਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਧਾਰ-ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ। ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਮਾਰਮਰਾ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਲਈ, ਭਾਵੇਂ ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਰੋਮ ਜਾਂ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਵਾਂਗ ਸਥਾਈ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਰੋਮਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਰਿਵਰਤਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਜਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਡਾਇਓਕਲੇਸ਼ਨ
ਸਮਰਾਟ ਡਾਇਓਕਲੀਸ਼ੀਅਨ ਨੇ 293 ਵਿੱਚ ਟੈਟਰਾਰਕੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਾਗੂ ਕਰਦਿਆਂ ਨਿਕੋਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਟੈਟਰਾਰਕੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਧੀਨ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ, ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਰਿਸ਼ਠ ਸਮਰਾਟ (ਔਗਸਟਸ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਨਿਸ਼ਠ ਸਮਰਾਟ (ਸੀਜ਼ਰ) ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮਰਾਟਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਚਾਰ ਬਣਦੀ ਸੀ; ‘ਟੈਟਰਾਰਕੀ’ ਸ਼ਬਦ ਇਸੇ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਲਫ਼ਾ ਅਤੇ ਓਮੇਗਾ
ਡਾਇਓਕਲੇਸ਼ੀਅਨ ਸਮੁਰਨਾ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਦਾ ਓਮੇਗਾ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੀਰੋ ਅਲਫਾ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਪਰਗਾਮੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਦਾ ਅਲਫਾ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਸਟਿਨੀਅਨ ਓਮੇਗਾ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ।
ਰੋਮ ਦੀ ‘ਕਾਨੂੰਨੀ’ ਵੰਡ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ (ਜੋ ਕਾਇਮ ਨਾ ਰਹੀ) ਡਾਇੋਕਲੈਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਰੋਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਵੰਡ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਕਾਨਸਟੈਂਟਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜ਼ੁਲਮ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਕਲੀਸਿਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਸਮੁਰਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਰੋਮ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਤੀਜੀ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਕਲੀਸਿਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਪਰਗਾਮੋਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰੋਮ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 293 ਅਲਫਾ ਸੀ ਅਤੇ 330 ਓਮੇਗਾ ਸੀ, ਅਤੇ 11 ਮਈ, 330 ਨੂੰ ਕਾਨਸਟੈਂਟਾਈਨ ਮਹਾਨ ਨੇ ਕਾਨਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਨੂੰ ਸਮਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ।
293 ਵਿੱਚ ਡਾਇਓਕਲੀਸ਼ੀਅਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵੰਡ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸਾਲ 313 ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਨ ਦਾ ਫ਼ਰਮਾਨ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਮਿਲਾਨ ਦਾ ਫ਼ਰਮਾਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅਮਲੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਟੈਟਰਾਰਕੀ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋ ਕੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਾਕਤਾਂ (ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਟੈਂਟੀਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਲਿਸਿਨੀਅਸ) ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵੰਡ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਤਨ ਦਾ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਇੱਕ ਵੰਡ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਵੰਡ ਤੱਕ ਦੇ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵੰਡਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਪਤਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਸਮੁਰਨਾ ਦੀ ਕਲੀਸੀਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 64 ਵਿੱਚ ਨੀਰੋ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਰੋਮ ਦੀ ਮਹਾਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਨੀਰੋ ਨੇ ਮਸੀਹੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਨੀਰੋ ਨੇ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਨੀਰੋ ਉਤਪੀੜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਉਤਪੀੜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਤਿਮ ਉਤਪੀੜਨ ਕਿਰਪਾ-ਕਾਲ ਦੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਾਪਾਈ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਤਪੀੜਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੌਰ ਰੋਮ ਦੇ ਸੜਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਉਤਪੀੜਨ ਰੋਮ ਦੇ ਸੜਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਸ ਸਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਉਸ ਦਰਿੰਦੇ ਉੱਤੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੇਸ਼ਵਾ ਨਾਲ ਘ੍ਰਿਣਾ ਕਰਨਗੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਤੇ ਨੰਗੀ ਕਰ ਦੇਣਗੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦੇਣਗੇ। ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ 17:16॥
ਸਮੁਰਨੇ ਦੀ ਕਲੀਸਿਯਾ ਦਾ ਆਰੰਭ ਸੰਨ 64 ਵਿੱਚ ਨੀਰੋ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਨੀਰੋ ਨੇ ਰੋਮ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਸੀਹੀਆਂ ਉੱਤੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਨੀਰੋ ਨੇ ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਸੀ। ਦੋ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਸੰਨ 313 ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਨ ਦੇ ਫ਼ਰਮਾਨ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ “ਫ਼ਰਮਾਨ” ਉਸ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਆਰੰਭ ਡਾਇਓਕਲੀਸ਼ੀਅਨ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵੰਡ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਮੁਰਨੇ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਮਾਪਤੀ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਰੰਭ ਨੀਰੋ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਮੁਰਨੇ ਦੀ ਕਲੀਸਿਯਾ ਅਤੇ ਨੀਰੋ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਅਤਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਇਓਕਲੀਸ਼ੀਅਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਅਤਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਦਸ ਸਾਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਅਤਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਉਹ ਦਸ ਸਾਲ ਡਾਇਓਕਲੀਸ਼ੀਅਨ ਦੇ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਅੰਤਲਾ ਅੱਧ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਰੰਭ ਸੰਨ 293 ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵੰਡ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੰਨ 293 ਵਿੱਚ ਡਾਇਓਕਲੀਸ਼ੀਅਨ ਵੱਲੋਂ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵੰਡ ਨਾਲ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਆਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜੋ ਦਸ-ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਿਆਦਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣੀ ਸੀ।
ਡਾਇਓਕਲੀਸ਼ਨ ਨੇ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈ ਉਸ ਵੰਡ ਦਾ ਪੂਰਵ-ਪ੍ਰਤੀਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਨੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਡਾਇਓਕਲੀਸ਼ਨ ਦੀ ਵੰਡ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸ਼ਾਸਕ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸ਼ਾਸਕ ਸਨ। ਹਰੇਕ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੌਣ ਸ਼ਾਸਕ। 24 ਫ਼ਰਵਰੀ, 303 ਨੂੰ ਡਾਇਓਕਲੀਸ਼ਨ ਨੇ ਈਸਾਈਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਈ ‘ਫ਼ਰਮਾਨਾਂ’ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਾਂ-ਉਤਪੀੜਨ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਡਾਇਓਕਲੀਸ਼ਨੀ ਉਤਪੀੜਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਉਤਪੀੜਨ ਸੀ।
ਅਤੇ ਸਮੁਰਨਾ ਦੀ ਕਲੀਸਿਯਾ ਦੇ ਦੂਤ ਨੂੰ ਲਿਖ; ਜਿਹੜਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਅੰਤਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੰਮਾਂ, ਤੇਰੇ ਕਸ਼ਟ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, (ਪਰ ਤੂੰ ਧਨਵਾਨ ਹੈਂ) ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯਹੂਦੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੀ ਸਭਾ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਨਾ ਡਰ ਜਿਹੜੀਆਂ ਤੈਨੂੰ ਸਹਿਣੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ: ਵੇਖ, ਇਬਲੀਸ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪਰਖੇ ਜਾਓ; ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸ ਦਿਨ ਕਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗਾ: ਤੂੰ ਮੌਤ ਤੱਕ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਹਿ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁਕਟ ਦਿਆਂਗਾ। ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਨ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਣੇ ਕਿ ਆਤਮਾ ਕਲੀਸਿਯਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ 2:8–11.
ਮਹਾਂ-ਉਤਪੀੜਨ ਡਾਇਓਕਲੀਸ਼ੀਅਨ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ (ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗਲੇਰੀਅਸ) ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਹੇਠ 313 ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਜਦੋਂ ਮਿਲਾਨ ਦੇ ਰਾਜ-ਫ਼ਰਮਾਨ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ। ਨੀਰੋ ਉਤਪੀੜਨ ਦਾ ਅਲਫ਼ਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਇਓਕਲੀਸ਼ੀਅਨ ਦਾ ਪੂਰਵ-ਰੂਪ ਸੀ, ਜੋ ਸਮੁਰਨਾ ਦੀ ਕਲੀਸਿਯਾ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ-ਕਾਲ ਦਾ ਓਮੇਗਾ ਉਤਪੀੜਨ ਸੀ। ਉਤਪੀੜਨ ਦਾ ਅੰਤ ਪੱਛਮ ਦੇ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਦੇ ਲਿਸਿਨੀਅਸ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਧੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਫ਼ਰਵਰੀ 313 ਵਿੱਚ, ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਅਤੇ ਲਿਸਿਨੀਅਸ ਮਿਲਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਲਾਨ ਦਾ ਰਾਜ-ਫ਼ਰਮਾਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸਾਮਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹੀਆਂ (ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ) ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਲਿਸਿਨੀਅਸ ਨੇ ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਕਾਂਸਟੈਂਸ਼ੀਆ (ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਦੀ ਸੌਤੇਲੀ ਭੈਣ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਵਿਆਹ ਰੋਮਨ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਮਿਸਾਲ ਸੀ—ਇਸ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਸਮਰਾਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਉੱਤੇ ਮੋਹਰ ਲਾਈ ਅਤੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਗੱਠਜੋੜ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਟਿਕਿਆ। ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਅਤੇ ਲਿਸਿਨੀਅਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ 324 ਵਿੱਚ ਲਿਸਿਨੀਅਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਇਕਲੌਤਾ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਨੀਰੋ ਤੋਂ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਤੱਕ, ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸਮੁਰਨਾ ਦਾ ਦੋ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਕਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ 313 ਵਿੱਚ ਪਰਗਮੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸਿਯਾ, ਅਰਥਾਤ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਕਲੀਸਿਯਾ, ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ 538 ਵਿੱਚ ਥੁਆਤੀਰਾ ਦੀ ਕਲੀਸਿਯਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਸਮੁਰਨਾ ਦੇ ਦੋ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੁੱਚੇ ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਇਓਕਲੀਸ਼ੀਅਨ ਦੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਨੇ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ “ਦਸ ਦਿਨਾਂ” (ਦਸ ਸਾਲਾਂ) ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਕਾਲ ਸਮੁੱਚੇ ਕਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਕਟਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਸ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਕਟਲ ਹਨ। ਉਹ ਦਸ ਸਾਲ ਨੀਰੋ ਦੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦੇ ਓਮੇਗਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਾਪਤੀ ਵੇਲੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਓਮੇਗਾ ਵੰਡ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਤਲਾਕ
ਸਮੁਰਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 64 ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਦੇ ਦਹਿਨ ਨਾਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦੋ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 313 ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਨ ਦੇ ਐਡਿਕਟ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਤੇ ਪੱਛਮ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ। ਉਤਪੀੜਨ ਦਾ ਦਸ-ਸਾਲਾ ਫ੍ਰੈਕਟਲ 303 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 313 ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਨ ਦੇ ਐਡਿਕਟ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਤੇ ਪੱਛਮ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਵੀਹ ਸਾਲ, ਜੋ 293 ਵਿੱਚ ਡਾਇੋਕਲੀਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਬ ਤੇ ਪੱਛਮ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵੰਡ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸਨ, 313 ਵਿੱਚ ਪੂਰਬ ਤੇ ਪੱਛਮ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਏ। 313 ਵਿੱਚ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਵਿਆਹ-ਸੰਧੀ ਦਾ ਅੰਤ 324 ਦੇ ਤਲਾਕ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਕੌਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਨੇ ਪੂਰਬ ਦੇ ਲਿਸਿਨੀਅਸ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ ਰੋਮ ਦਾ ਇਕੋ ਇਕ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣ ਗਿਆ। 324 ਦਾ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਤਲਾਕ 321 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਐਤਵਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਇਆ।
313 ਤੋਂ 330 ਤੱਕ ਦੇ ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਆਹ, ਸਮੁਰਨਾ ਅਤੇ ਨੀਰੋ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅੰਤ, ਅਤੇ ਪਰਗਮੁਮ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਸਮਝੌਤਾਕਾਰੀ ਕਲੀਸਿਯਾ ਦੇ ਆਰੰਭ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। 313 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਪਰਗਮੁਮ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਜੋ 321 ਵਿੱਚ ਐਤਵਾਰ-ਸੰਬੰਧੀ ਪਹਿਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 324 ਦਾ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਤਲਾਕ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਨੂੰ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕੋ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਛੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 330 ਵਿੱਚ, ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਈ ਗਈ। ਇਹ ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪਰਗਮੁਮ ਦੀ ਕਲੀਸਿਯਾ ਦੇ ਅਲਫ਼ਾ ਕਾਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ 538 ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਥੂਆਤੀਰਾ ਦੀ ਕਲੀਸਿਯਾ ਦੇ ਆਉਣ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣਾ ਸੀ। ਉਸ ਅਲਫ਼ਾ ਕਾਲ ਨੇ 330 ਤੋਂ 538 ਤੱਕ ਦੇ ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਓਮੇਗਾ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣਾ ਸੀ। ਪਰਗਮੁਮ ਦਾ ਓਮੇਗਾ ਇਤਿਹਾਸ 496, 508 ਅਤੇ 533 ਦੇ ਕਾਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ
ਰਾਫੀਆ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਾਲਾ ਪਟੋਲੇਮੀ “ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲ” ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਰਾਫੀਆ ਦੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਪਾਨੀਅਮ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ “ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲ” ਸਨ। ਉਹ ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਤੌਰ ’ਤੇ 313 ਤੋਂ 330 ਤੱਕ ਦੇ ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਨੀਰੋ ਦੇ ਸਮਿਰਨਾ ਦੇ ਦੋ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਨੇ ਪਰਗਾਮਸ ਦੀ ਕਲੀਸੀਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵੱਲ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ ਜੋ 457 ਈਸਾਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਦਾਨੀਏਲ ਅੱਠ ਅਤੇ ਪਦ ਚੌਦਾਂ ਦੇ 2300 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਆਰੰਭਿਕ ਬਿੰਦੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਐਡਵੈਂਟਵਾਦ ਦੀ ਨੀਂਹ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਖੰਭ ਹੈ। ਦੋ ਸਾਕ੍ਹੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੋ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਹੈ, ਬਾਈਬਲ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਰਾਜ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ 1776 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਐਡਵੈਂਟਵਾਦ ਦੇ ਅਗੂਆਂ ਨੇ 313 ਤੋਂ 330 ਦੇ ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਮਝਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ 1844 ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ-ਦਿਨ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਿਨ ਦੇ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਤਾਂ ਭੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ 9 ਦੀ ਆਯਤ 10 ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣ ਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਸ ਅਰਸੇ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਬਣਿਆ ਜੋ ਤਿੰਨ ਸੌ ਇਕਾਣਵੇਂ ਸਾਲ ਅਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ 11 ਅਗਸਤ, 1840 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸਮਝ ਨੇ “ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ” ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਮੋਢੀਆਂ ਨੇ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਕਾਲਖੰਡ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਮਝ ਉਹ ਆਧਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ “ਨਵੀਂ ਰੌਸ਼ਨੀ” ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੀਨਵਾਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ “ਕੁੰਜੀ” ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ “ਕੁੰਜੀ” ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਬਾਈਬਲ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦਾਨੀਏਲ ਅਤੇ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ: ਬਾਬਲ, ਮਾਦੀ-ਫ਼ਾਰਸ, ਯੂਨਾਨ, ਸੈਲਿਊਕੀ ਅਤੇ ਟਾਲਮੀ ਸਾਮਰਾਜ, ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ਰਾਜ; ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਾ ਕੇਵਲ ਰੋਮ, ਸਗੋਂ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਰੋਮ ਦੇ ਰਾਜਾਂ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ (ਝੂਠਾ ਨਬੀ), ਪੋਪ-ਤੰਤਰ (ਦਰਿੰਦਾ) ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ (ਅਜਗਰ) ਦੇ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਪਤਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਵਾ ਕੇ ਰੋਮ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਪਤਨ ਅਜਗਰ, ਦਰਿੰਦੇ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਨਬੀ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਹਰਮਗਿੱਦੋਨ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਗਤੀਕ੍ਰਮ ਦਾਨੀਏਲ ਦੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀਆਂ ਆਖ਼ਰੀ ਛੇ ਆਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਗਤੀਕ੍ਰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਚਾਲੀਵੀਂ ਆਇਤ ਦੇ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਨਿਨਵੇਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਅੰਤਿਮ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਦੇ ਸਮਰਾਜ, ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਰੋਮ ਦੇ ਰਾਜਾਂ, ਅਤੇ ਪਾਪਾਈ ਰੋਮ ਦੀਆਂ ਗਵਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਸੰਦਰਭ-ਬਿੰਦੂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਨਵੇਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਉਹ ਕੁੰਜੀ ਹੈ ਜੋ ਰੋਮ ਸੰਬੰਧੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਗਵਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਾਨੀਏਲ ਗਿਆਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਦ ਚੌਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੋਮ ਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੁੰਜੀ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਿਨਵੇਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅਗਲੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀਆਂ ਹਾਇਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਾਂਗੇ।