ਪੈਨਿਅਮ - ਨੰਬਰ ਪੰਜ

ਦਾਨੀਏਲ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਕਥਾ ਨੂੰ ਉਘਾੜਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ “ਦੁਹਰਾਉ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰ” ਦਾ ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤ ਬੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਦੀਆਂ ਦਰਸ਼ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਇ 2 ਦੀ ਧਾਤੂ ਮੂਰਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਧਿਆਇ 11 ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਟਿਲ ਵਰਣਨਾ ਤੱਕ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦਲੀਲ ਉਭਰਦੀ ਹੈ: 31 ਈਸਾ-ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਐਕਟੀਅਮ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਜੋ 30 ਈਸਾ-ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਦੇ ਪਤਨ ‘ਤੇ ਆ ਕੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ, ਦਾਨੀਏਲ 11:25, 26 ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਪੂਰਤੀ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਰੋਮ ਦੀ 360 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਰਵੋਚਤਾ ਦੇ ਉਦਯ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਦਾਨੀਏਲ 11, ਈਸਾ ਪੂਰਵ 323 ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਸਿਕੰਦਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਦੇ ਉਠਾਣ ਅਤੇ ਪਤਨ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਥਾਪਿ, ਆਇਤ 14 ਤੱਕ ਆਉਂਦੇ-ਆਉਂਦੇ ਇੱਕ ਮੋੜ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਈਸਾ ਪੂਰਵ 200 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ, ਜਦੋਂ ਐਂਟੀਓਖਸ ਤੀਜਾ (ਮੈਗਨਸ) ਬਾਲ-ਰਾਜਾ ਪਟੋਲਮੀ ਪੰਜਵੇਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪੇਨੀਅਮ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਰੋਮ ਨੇ ਹਸਤਕਸ਼ੇਪ ਕੀਤਾ, ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਨਿਰਲੇਪ ਦਰਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ “ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੁਟੇਰੇ” ਵਜੋਂ। ਹੇਲੇਨਿਸਟਿਕ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਦੀ ਗੰਧੁਮ-ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਰੋਮ ਨੇ ਦੂਜੀ ਮਕਦੂਨੀ ਜੰਗ (ਈਸਾ ਪੂਰਵ 200–197) ਦੌਰਾਨ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਿਖਾਇਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਮੰਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।

ਫਿਰ 63 ਈ.ਪੂ. ਵੱਲ ਆਓ, ਅਤੇ ਆਇਤ 16 ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੌਂਪੀ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ “ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਦੇਸ਼” ਉੱਤੇ ਰੋਮੀ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਕਾਇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਅੱਗੇ, ਆਇਤਾਂ 17 ਤੋਂ 22 ਤੱਕ ਰੋਮੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦਾ ਪਤਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ: ਪੌਂਪੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਅਭਿਆਨ, ਜੂਲੀਅਸ ਸੀਜ਼ਰ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਅਤੇ 44 ਈ.ਪੂ. ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ, ਅਗਸਤੁਸ ਸੀਜ਼ਰ ਦਾ ਕਰ-ਵਸੂਲੀ ਵਾਲਾ ਰਾਜ (ਜਿਵੇਂ ਲੂਕਾ 2:1 ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ) ਜੋ 14 ਈ. ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਟਾਈਬੀਰੀਅਸ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਧੀਨ 31 ਈ. ਵਿੱਚ ਮਸੀਹ ਨੂੰ ਸਲੀਬ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਦੋਂ “ਵਾਚਾ ਦਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ” ਤੋੜਿਆ ਗਿਆ। ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਪੌਂਪੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 70 ਈ. ਵਿੱਚ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਟਾਈਟਸ ਤੱਕ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਲੜੀ, ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰੋਮ ਦੀ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਦੀ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਰੋਮੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਮੰਦਰ ਦੀ ਅਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਰੋਮੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਅਲਫਾ ਅਤੇ ਓਮੇਗਾ ਦੀ ਮੋਹਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਨਾਸ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੇਖਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਇੱਕ ਦੀ ਅਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਨਾਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, “ਇਸ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿਓ ਅਤੇ ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਖੜਾ ਕਰਾਂਗਾ।” ਸੱਚਾਈ ਇਬਰਾਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ, ਤੇਰਹਵੇਂ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੌਮਪੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਟਾਈਟਸ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਰੇਖਾ ਮੰਦਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮੱਧਲੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਸਲੀਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੱਧਲੀ ਸਲੀਬ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹ ਵਾਅਦੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਆਇਆ ਸੀ। ਪਦ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਈਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਮੋਹਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਇਤਿਹਾਸ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਰੇਖਾਵਾਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਰੇਖਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਯਹੂਦੀਆਂ ਉੱਤੇ ਰੋਮ ਦੀ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਹੈ।

ਆਇਤ 23 “ਦੁਹਰਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ” ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੁੜ 161–158 ਈ.ਪੂ. ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੇ ਯਹੂਦਾ ਮੱਕਾਬੀਅਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਰੋਮ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਧਿ ਕੀਤੀ ਸੀ (1 Maccabees 8)। ਇਹ ਰੋਮ ਦੀ ਸਾਮਰਾਜ-ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਸੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਗੱਠਜੋੜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ, ਇੱਕ ਐਸੀ ਵਿਧੀ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਸੀ। ਆਇਤ 24 ਇਸ ਚਰਨ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਕਿ ਰੋਮ “ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਗੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਰਹੇਗਾ।”

“against” ਵਜੋਂ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ਼ਬਦ “from” ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੋਮ ਆਪਣੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ “from” ਤੋਂ ਪੂਰਵ-ਸੂਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਇਤ ਵਿੱਚ “from” ਸ਼ਬਦ ਰੋਮ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿਰਦਾ ਸੀ—ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ-ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। “time” ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 360 ਸਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਐਕਟੀਅਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 30 BC ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਦੇ ਪਤਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਨ 330 ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਰੋਮ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਕਾਨਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਇਤਾਂ 25 ਅਤੇ 26 ਸਿੱਧਾ ਐਕਟੀਅਮ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਈ.ਪੂ. 31 ਵਿੱਚ, ਆਕਟੇਵੀਅਨ ਨੇ, ਜੋ ਰੋਮ ਦੀ ਓਰੋਂ “ਉੱਤਰ ਦੇ ਰਾਜੇ” ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ ਦੇ ਮਿਸਰ, ਅਰਥਾਤ “ਦੱਖਣ ਦੇ ਰਾਜੇ,” ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਲ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਐਂਟਨੀ ਅਤੇ ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ ਦੀ “ਅਤਿ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਫੌਜ” ਡਗਮਗਾ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰਣਨੀਤਿਕ “ਯੁਕਤੀਆਂ” (ਅਗ੍ਰਿੱਪਾ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ) ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤਾਂ—ਐਂਟਨੀ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੱਖ-ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ ਦੇ ਪਿਛੇ ਹਟ ਜਾਣ—ਕਾਰਨ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ। ਈ.ਪੂ. 30 ਤੱਕ, ਮਿਸਰ ਰੋਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਰੋਮ ਦੇ ਬੇਚੁਣੌਤੀ ਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਇਹ 360 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰਾਲ, ਈ.ਪੂ. 30 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 330 ਤੱਕ, ਰੋਮ ਦੀ ਉਸ ਸਰਵੋਚਤਾ ਨਾਲ ਸੰਗਤਿ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਮੂਲ ਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਿ ਕਾਨਸਟੈਂਟਾਈਨ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂਤਰਨ ਨੇ ਉਸ ਗੜ੍ਹ ਨੂੰ “ਡਾਹ ਦਿੱਤਾ,” ਜਿਵੇਂ ਦਾਨੀਏਲ 8:11 ਵਿੱਚ ਪੂਰਵ-ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਨੇ ਰੋਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਾਨਸਟਾਂਟੀਨੋਪਲ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਰੋਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਸੱਤਾ-ਸ਼ੂਨ੍ਯਤਾ ਦਾ ਖਾਲੀਪਣ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਪਾਪਾਈ ਕਲੀਸਿਆ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਰੋਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਗੱਦੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਲਵੇ। ਇਸ ਕਰਤੱਬ ਨੇ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਆਇਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।

ਦਾਨੀਏਲ 8 ਵਿੱਚ, ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਬਰਾਨੀ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ “ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ” ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਦਾਨੀਏਲ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਭੇਦ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦਾਨੀਏਲ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਮਸੀਹ ਅਤੇ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਸੀਹ ਅਤੇ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੇ ਧਰਤੀਲੇ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਬਲ, ਜੋ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦਾ ਧਰਤੀਲਾ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀ ਹੈ, ਦਾਨੀਏਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਿਆਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਪੈਂਤਾਲੀਹਵੀਂ ਆਯਤ ਵਿੱਚ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਬਾਬਲ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਬਾਬਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀਆਂ “ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ” ਹਨ। ਬਾਬਲ ਅਤੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੋਹੀਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮੰਦਰ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਨ। ਪੈਂਥੀਅਨ ਮੰਦਰ ਰੋਮ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਦਾ ਮੰਦਰ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸਮਕੱਖ ਹੈ। ਬਾਬਲ ਅਤੇ ਰੋਮ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਦੀਆਂ ਨਕਲਾਂ ਹਨ।

ਦਾਨੀਏਲ 8 ਵਿੱਚ, ਦੋ ਇਬਰਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਹਨ: ਆਇਤ 11 ਵਿੱਚ “miqdash”, ਜਿੱਥੇ ਛੋਟਾ ਸਿੰਗ (ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਰੋਮ) “ਉਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰਸਥਾਨ ਦੀ ਥਾਂ” (ਰੋਮ ਸ਼ਹਿਰ) ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ 330 ਵਿੱਚ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ-ਸਥਾਨ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਸ਼ਬਦ ਆਇਤਾਂ 13, 14 ਵਿੱਚ “qodesh” ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰਸਥਾਨ 2300 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ “ਪਵਿੱਤਰਸਥਾਨ” ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ “miqdash” ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਗੜ੍ਹ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਗੜ੍ਹ—ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ “qodesh” ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰਸਥਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦਾਨੀਏਲ 11:31 ਵਿੱਚ “ਤਾਕਤ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ” (ਰੋਮ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ) ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਰਬਰ ਅਤੇ ਵੈਂਡਲ ਰੋਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਯੁੱਧ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਦ ਵਿੱਚ “ਬਾਂਹਾਂ” ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 496 ਵਿੱਚ ਕਲੋਵਿਸ ਨਾਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਹ 538 ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੀ, ਜਦੋਂ ਪਾਪਾਈ ਰੋਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਔਸਟਰੋਗੋਥ ਰੋਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢੇ ਗਏ।

ਐਕਟੀਅਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਰੇਖਾ 330 ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਤੱਕ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਆਯਤ 30 ਵਿੱਚ ਉਲੇਖਿਤ “ਚਿੱਤੀਮ ਦੇ ਜਹਾਜ਼” ਗੈਂਸੇਰਿਕ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵੈਂਡਲਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 455 ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਰੋਮ ਦੇ ਪਤਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਪਾਈ ਰੋਮ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ 538 ਤੋਂ 1798 ਤੱਕ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ; 1260 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਜਦ ਤੱਕ ਨੇਪੋਲੀਅਨ ਦੇ ਜਨਰਲ ਬੇਰਥੀਏ ਨੇ ਪਾਇਅਸ VI ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਕੇ “ਘਾਤਕ ਘਾਵ” ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। 30 ਈ.ਪੂ. ਤੋਂ 330 ਤੱਕ ਦੇ ਬੁਤਪਰਸਤ ਰੋਮ ਦੇ 360 ਸਾਲ, ਪਾਪਾਈ ਰੋਮ ਦੇ 1260 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬ ਹਨ; ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੀਜੀ ਰੁਕਾਵਟ (ਮਿਸਰ, ਔਸਟ੍ਰੋਗੋਥ) ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

ਆਧੁਨਿਕ “ਉੱਤਰ ਦਾ ਰਾਜਾ” ਆਇਤ 40 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 1989 ਵਿੱਚ, ਪਾਪਸੀ, ਰੀਗਨ ਦੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਗੱਠਜੋੜ ਵਿੱਚ (ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰਥਾਂ, ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਘੁੜਸਵਾਰਾਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ), ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ “ਦੱਖਣ ਦਾ ਰਾਜਾ” (ਨਾਸਤਿਕਤਾ/ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ) ਹੈ। ਆਇਤ 41 ਪਾਪਸੀ ਨੂੰ “ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਦੇਸ਼” ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ—ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਕੈਥੋਲਿਕ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ—ਜਦਕਿ ਆਇਤਾਂ 42, 43 ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਮਿਸਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿਤ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਇੱਕ ਤਿਹਰੇ ਸੰਘ ਅੱਗੇ ਝੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ (ਅਜਗਰ), ਵੈਟੀਕਨ (ਦਰਿੰਦਾ) ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ (ਝੂਠਾ ਨਬੀ) ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਆਰਮੇਗੱਡਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਇਤ 45 ਇਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, “ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ,” ਜਿਸ ਦਾ ਘਾਵ ਆਇਤ ਇਕਤਾਲੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਭਾਗ ਆਇਤ ਪੈਂਤਾਲੀ ਤੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਈਸਾ-ਪੂਰਵ 31 ਵਿੱਚ ਐਕਟੀਅਮ ਆਇਤਾਂ 25, 26 ਦਾ ਕੇਂਦਰ-ਬਿੰਦੂ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ-ਸਥਾਨੀ ਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਰੋਮ ਦੇ 360 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਇਤ ਚੌਦ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ-ਸੂਚਨਾ ਵਜੋਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਆਇਤ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਇਤ ਇਕੱਤੀ ਵਿੱਚ ਪਾਪਾਈ ਰੋਮ ਵੱਲ ਸੰਕਰਮਣ ਤੱਕ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਰੋਮ ਦੀ ਕਥਾ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਰੋਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੇਖਾ ਹੈ। ਉਸ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਇਤ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਈ ਤੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਉੱਤੇ ਰੋਮ ਦੀ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਦੀ ਰੇਖਾ ਹੈ। ਆਇਤ ਤੇਈਂ ਅਤੇ ਚੌਵੀ ਉਸ ਸਾਮਰਾਜ-ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਮ ਨੇ ਸੈਨਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗਠਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਸੰਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਿਆਂ ਅਪਣਾਇਆ। ਆਇਤ ਚੌਵੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਇਤ ਇਕੱਤੀ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੱਕ ਇੱਕ ਦੋ-ਭਾਗੀ ਰੇਖਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਅਵਧੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਰੋਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਪਤਨ ਆਇਆ।

“ਨਿਯੁਕਤ ਸਮਾਂ” ਸਾਲ 330 ਵਿੱਚ 360 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੈ। ਪਦ ਸਤਾਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਦ ਇੱਕੱਤੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਖੰਡ ਤੱਕ, ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 538 ਵਿੱਚ ਪਾਪਾਈ ਸ਼ਕਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਘਿਣੌਣੀ ਵਸਤੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਦੋਂ ਸਿੰਹਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਸੌ ਸੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋੱਚ ਰਾਜ ਦੇ ਅਰਸੇ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਰੋਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਪਤਨ ਦੇ ਦੋ ਸੌ ਅੱਠ ਸਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਆਇਤ ਚੌਵੀਹ ਦਾ “ਸਮਾਂ” 31 ਈਸਾ-ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 330 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਹੋ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 330 ਤੋਂ 538 ਤੱਕ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਰੋਮ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਟੁੱਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਰੋਮ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਪਹਿਚਾਣਾਂ ਉਹ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਆਧਾਰ-ਬਿੰਦੂ ਹਨ ਜੋ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਬਚਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਾਨੀਏਲ ਗਿਆਰਾਂ ਦੀ ਆਇਤ ਚੌਦਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਵਿੱਚ, ਰੋਮ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਤਨ ਵੀ ਹੈ। ਆਇਤ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੁਟੇਰੇ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰਨਗੇ; ਪਰ ਉਹ ਡਿਗ ਪੈਣਗੇ।”

ਜਦੋਂ ਕਿੱਟੀਮ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੋਮ ਉੱਤੇ ਆਕਰਮਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦੱਖਣ ਉੱਤੇ ਆਕਰਮਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਾ ਪਹਿਲੇ ਵਾਂਗ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਿੱਛਲੇ ਵਾਂਗ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰੋਮੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪਤਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸੱਤ ਤੁਰਹੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਤੁਰਹੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ 476 ਤੱਕ ਪੱਛਮੀ ਰੋਮ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦਰਸ਼ਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੁਟੇਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਵਾਲਾ ਦਰਸ਼ਨ ਰੋਮ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਉੱਤੇ ਚਿੱਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਰੋਮ 330 ਤੋਂ 538 ਤੱਕ ਡਿੱਗਿਆ। ਪੋਪਤੰਤਰਕ ਰੋਮ 1798 ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ। ਪੰਜਵੀਂ ਅਤੇ ਛੇਵੀਂ ਤੁਰਹੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ 1453 ਵਿੱਚ ਔਟੋਮਨ ਤੁਰਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗਿਆ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਪਤਨ ਉਸ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਜੋ ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਆਯਤ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੁੱਟੇਰੇ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰਨਗੇ; ਪਰ ਉਹ ਡਿੱਗ ਪੈਣਗੇ।” 31 ਈ.ਪੂ. ਤੋਂ 330 ਤੱਕ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਰੋਮ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਰਵੋਚਤਾ ਵਿੱਚ “ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ।” 330 ਤੋਂ 538 ਤੱਕ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਰੋਮ ਡਿੱਗਦਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਪ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੋਣ ਦਾ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰੇ। 538 ਤੋਂ 1798 ਤੱਕ ਪਾਪਾਈ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ “ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ,” ਅਤੇ 1798 ਵਿੱਚ ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਏ। 31 ਈ.ਪੂ. ਤੋਂ 330 ਤੱਕ ਪੱਛਮੀ ਰੋਮ ਨੇ “ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ” ਕਿ ਉਹ ਰੋਮੀ ਸਮਰਾਜ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ, ਅਤੇ 330 ਤੋਂ 476 ਤੱਕ ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। 330 ਵਿੱਚ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਨੇ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ, ਅਤੇ 1453 ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਰੋਮ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਪਤਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ “ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੁੱਟੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰਨਗੇ; ਪਰ ਉਹ ਡਿੱਗ ਪੈਣਗੇ।”

ਇਬਰਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਜਿਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ “ਲੁਟੇਰੇ” ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਹੋਰ ਉਚਿਤ ਅਨੁਵਾਦ “ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ” ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੂਲ ਧਾਤੂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਰਥ—ਭੇਦ ਕੇ ਲੰਘ ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਵਿਘਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ—ਨਾਲ “ਲੁਟੇਰਿਆਂ” ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੋਰੀ ਦਾ ਭਾਵ ਨਿਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹੱਦਾਂ, ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਜਾਂ ਵਾਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੇਵਲ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ। ਬਾਈਬਲ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਹੀ ਉਹ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਚੌਦਹਵੀਂ ਆਇਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ “ਲੁਟੇਰੇ” ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਾਨੀਏਲ ਅਧਿਆਇ ਦੋ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਲੋਹੇ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਧਿਆਇ ਸੱਤ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਦਰਿੰਦਾ ਵੀ ਰੋਮ ਹੀ ਹੈ।

ਚੌਥਾ ਜਾਨਵਰ—ਜੋ ਰੋਮ ਹੈ—ਦੇ “ਲੋਹੇ” ਦੇ ਦੰਦ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਹੀ ਚੌਥਾ ਰਾਜ ਹੈ ਜੋ ਦੂਜੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਲੋਹੇ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੱਤਵੇਂ ਪਦ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਦਾ ਚੌਥਾ ਜਾਨਵਰ “ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰਦਾ ਹੈ,” ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ “ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਰੌਂਦਦਾ ਹੈ।” ਰੋਮ ਦਾ ਜਾਨਵਰ ਲੋਹੇ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ, ਅਤੇ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਨੂੰ ਰੌਂਦਣ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਉੱਤੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਜ਼ੁਲਮ ਇੱਕ “ਨਿਸ਼ਾਨ” ਸੀ।

ਪੁਰਾਤਨ ਇਸਰਾਏਲ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਗਾਵਤ ਕਾਰਨ ਆਈਆਂ ਸ਼ਾਪਾਂ “ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਅਚਰਜ, ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਲਈ” ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ “ਕਠੋਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੌਮ” ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਸੱਤਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਲੋਹੇ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਜਾਨਵਰ, ਜੋ “ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਰੌਂਦਦਾ ਹੈ,” ਉਹੀ ਚੌਥਾ ਰਾਜ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਭਾਜਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਵਿਵਸਥਾ ਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੂਸਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਰਾਜ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕੌਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪੁਰਾਤਨ ਇਸਰਾਏਲ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਸੀ। ਦਾਨੀਏਲ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਦਾ ਰਾਜ ਇੱਕ ਕਠੋਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਕੌਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕੌਮ ਜੋ ਵੱਖਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੀ ਹੈ।

“ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੁਟੇਰੇ (ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ)” ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਚੌਥਾ ਲੋਹੇ ਦਾ ਰਾਜ ਪਗਾਨ ਰੋਮ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਸਰਵੋਚ ਅਧਿਕਾਰ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਪਤਨ ਇੱਕ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਬਣ ਗਿਆ ਜੋ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਤਪੀੜਨ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੌਂਦਦੇ ਹਨ।

ਅਸੀਂ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰੱਖਾਂਗੇ।