تاریخِ پوشیدۀ آیتِ چهل — شمارۀ هفده

«کلید»ی که هاویه را می‌گشاید، نبرد نینواست که در سال ۶۲۷، پنج سال پیش از وفات محمد در ۶۳۲، تحقق یافت. پنج سال بعد، در ۶۳۷، نیروهای مسلمان پایتخت ایران را، که یکی از دو ابرقدرت بزرگ درگیر در نبرد نینوا بود، تصرف کردند. این رویداد توازن قدرت را در خاورمیانه به‌گونه‌ای چشمگیر دگرگون ساخت. نبرد نینوا در ۶۲۷ قوّت امپراتوری ایران را فرسود و ده سال بعد، امپراتوری ایران به پایان رسید.

یکصد و پنجاه سال پس از مرگ محمد در سال ۶۳۲، در لشکرکشی عباسیِ سال ۷۸۲، سپاه عباسیان (که بنا بر گزارش‌ها حدود ۹۵٬۰۰۰ نفر بود) یورشی عظیم به قلمرو بیزانس در آسیای صغیر (ترکیۀ کنونی) آغاز کرد. آنان تا خریسوپولیس، درست در آن سوی تنگۀ بسفر در برابر قسطنطنیه، پیش رفتند و بدین‌سان به پایتخت بیزانس بسیار نزدیک شدند. بیزانسیان، تحت فرمانروایی امپراتریس ایرنه، شکستی سخت متحمل شدند. در نتیجۀ این امر، بیزانسیان ناگزیر شدند آتش‌بسی خفت‌بارِ سه‌ساله را امضا کنند و بپذیرند که باجی سالانه و کلان (حدود ۷۰٬۰۰۰ تا ۹۰٬۰۰۰ دینار طلا) بپردازند و جامه‌های ابریشمی و گروگان‌ها را تسلیم کنند. این لشکرکشی یکی از بزرگ‌ترین و موفق‌ترین یورش‌های عباسیان به سرزمین‌های بیزانس در خلال سدۀ هشتم بود. این واقعه قدرت فزایندۀ خلافت عباسی و افول مستمر امپراتوری بیزانس را به نمایش گذاشت.

در باب نهم مکاشفه، در شیپور پنجم، دو دورهٔ نبویِ متمایزِ یکصد و پنجاه‌ساله وجود دارد. دورهٔ نخست از مرگ محمد در سال ۶۳۲ تا خوار شدن امپراتریس ایرنهٔ روم شرقی در سال ۷۸۲ امتداد می‌یابد. باب نهم، خیزش اسلام را به‌گونه‌ای بسیار دقیق شناسایی می‌کند. از متحد شدن قبایل در سال ۶۰۶، تا نبرد نینوا در ۶۲۷، تا مرگ محمد در ۶۳۲، و سپس تا شکست ایران در ۶۳۷، صعود و افول اسلام با دقت در کلام نبوی خدا ترسیم شده است. اسلامِ عربستان، قدرتِ حاضر در نخستین نبوتِ یکصد و پنجاه‌سالهٔ عذاب است. یکپارچه‌سازی قبایل به‌وسیلهٔ محمد در ۶۰۶؛ سپس نبرد «کلیدی» نینوا در ۶۲۷، و در پی آن پیشگویی محمد دربارهٔ زوال هر دو، ایران و روم، در حدود ۶۲۸، و سپس مرگ او در ۶۳۲. این تاریخ‌ها نمایانگر رشته‌ای معین از رویدادها در سیر اسلام هستند.

پس از گذشت یکصد و پنجاه سال از وفات محمد در سال ۶۳۲، پایگاه قدرت اسلام از عربستان به ترکیه منتقل شد، آنگاه که امپراتوری روم شرقی را تا قسطنطنیه واپس راند. وای نخست نمایانگر اسلامِ عربستان بود، و وای دوم نمایانگر اسلامِ ترکیه. در درون وای نخست، هر دو نبوتِ زمانیِ یکصد و پنجاه‌ساله، تمایز میان اسلامِ عربستان و اسلامِ ترکیه را مشخص می‌سازند؛ همان‌گونه که همین حقیقت در تمایز میان وای نخست و وای دوم نیز بازنمایی شده است.

پہلے ایک سو پچاس سال کا آغاز فارس کے زوال سے ہوا اور اختتام اس پر ہوا کہ روم قسطنطنیہ کی فصیلوں کے اندر محصور ہو کر رہ گیا۔ دوسرے ایک سو پچاس سالہ دور کا آغاز نیکومیڈیا میں عثمان (جسے اوتمان بھی کہا جاتا ہے) کی فتح سے ہوا۔ نیکومیڈیا میں عثمانی فتح سے مراد نیکومیڈیا کا محاصرہ ہے (موجودہ ازمیت، ترکی)، جو 1333 سے 1337 تک جاری رہا، جب سلطان اورخان غازی (عثمان اول کے فرزند، جو عثمانی بیلک کے بانی تھے) نے بازنطینیوں کے اہم شہر نیکومیڈیا کا محاصرہ کیا۔ شہر کئی برس تک ڈٹا رہا، لیکن بالآخر 1337 میں فاقہ، رسد کی کمی، اور سازوسامان کے فقدان کے باعث ہتھیار ڈال دیے۔ بازنطینی چھاؤنی کو قسطنطنیہ روانہ ہونے کی اجازت دے دی گئی۔ نیکومیڈیا ایشیائے کوچک (اناطولیہ) میں بازنطینیوں کے آخری بڑے مضبوط مراکز میں سے ایک تھا۔ اس کے سقوط نے عملاً مغربی اناطولیہ کے بیشتر حصے پر بازنطینی اقتدار کا خاتمہ کر دیا۔ اس فتح نے عثمانیوں کو بطینیہ میں اپنی قوت مستحکم کرنے اور مزید آبنائے باسفورس کی جانب پیش قدمی کرنے کے قابل بنایا۔ یہ بالآخر قسطنطنیہ کی عثمانی فتح کی جانب ایک نہایت اہم سنگِ میل ثابت ہوئی (جو ایک صدی سے زیادہ عرصہ بعد 1453 میں وقوع پذیر ہوئی)۔ اس محاصرے کو اکثر ان ابتدائی کلیدی فتوحات میں سے ایک سمجھا جاتا ہے جنہوں نے چھوٹی عثمانی بیلک کو ایک ابھرتی ہوئی علاقائی طاقت میں تبدیل کر دیا۔

پیشگامان به‌درستی دریافتند و تعلیم دادند که عبارت «جایگاه مقدس او به زیر افکنده شد» در دانیال باب هشت آیهٔ یازده، به‌وسیلهٔ کنستانتین تحقق یافت.

«مقدس» که در اینجا مشخص شده، معبد پانتئون در شهر روم بود، و «جایگاه» آن معبد، روم بود. روم هنگامی به «زیر افکنده شد» که قسطنطین در سال ۳۳۰ میلادی برگزید پایتخت امپراتوری خود را به قسطنطنیه منتقل کند. آیهٔ یازده با مکاشفه باب سیزدهم، آیهٔ دو مرتبط است و همان رویداد را مشخص می‌کند.

اژدها رومِ بت‌پرست بود، و رومِ بت‌پرست در سال 330 «کرسی» اقتدار خود را به کلیسای روم واگذار کرد، هنگامی که پایتخت را به مشرق منتقل نمود؛ بدین‌سان خلأیی در قدرت پدید آمد که کلیسای پاپی با خرسندی از آن بهره‌برداری کرد. هنگامی که خط سیر روم شرقی را از سال 330 تا 1453 دنبال می‌کنیم، درمی‌یابیم که در آغاز نبوتِ مربوط به روم شرقی، شهر روم به‌سبب ردّ روم از سوی کنستانتین خوار و تحقیر شد. آن خواری در سال 782، با امپراتریس ایرنه، در پایان نخستین یکصد و پنجاه سال عذاب، تکرار شد. هر دوی آن خواری‌ها به‌وسیلهٔ کنستانتینِ آخر نیز تکرار گردید.

مکاشفہ کے نویں باب کے پانچویں اور چھٹے نرسنگے مشرقی روم کے سقوط کی تفصیلات فراہم کرتے ہیں، اور ساتھ ہی اسلام کے عروج و زوال کا بھی بیان کرتے ہیں۔ الہامی نوشتے ہمیں آگاہ کرتے ہیں کہ دانی ایل اور مکاشفہ کی کتابوں میں سلطنتوں کے “عروج و زوال” کا مطالعہ کریں۔ ان سلطنتوں کی اپنی نمایاں خصوصیات ہیں جو ان کے مخصوص “عروج و زوال” سے وابستہ ہیں۔ یہوداہ کا سقوط یروشلیم پر تین حملوں کے ذریعے واقع ہوا۔ عبرانیوں کو بابل میں اسیر کر کے لے جایا گیا، اور وہ تین فرمانوں کے تحت واپس آئیں گے، جو 2,300 برسوں کا آغاز کریں گے؛ یہی مدت 1798 سے 1844 تک تاریخ میں تین فرشتوں کے آنے پر منتج ہوئی۔ بابل ایک ہی رات میں گر گیا۔ روم بکھر گیا، اور اس کے اسی بکھراؤ کے اندر روم کے دو پہلو، یعنی مغربی روم یا مشرقی روم کے عنوان سے، سامنے لائے گئے۔ دانی ایل گیارہ کے پہلے ایک تہائی حصے میں بطلیموسی سلطنت اور سلوقی سلطنت کا عروج و زوال، پاپائی روم کے عروج و زوال کی تمثیل ہے۔ یہ شہادت محض اس حکایت کے اختتام پر مشتمل ہے جو سکندر اور یونان کے انہدام سے متعلق ہے۔ روم کے برخلاف، یونان چار حصوں میں تقسیم ہوا جو بالآخر دو بن گئے۔ روم مشرق اور مغرب میں تقسیم ہوا، اور اس کے بعد مغربی روم نبوتی اعتبار سے تین حصوں میں تقسیم کیا گیا، جو روم کی سہ گانہ حکومت کی نمائندگی کرتے ہیں۔ جہاں تک مشرقی روم کا تعلق ہے، قسطنطین نے اپنی مملکت اپنے تین بیٹوں میں تقسیم کی۔ واضح طور پر مغربی اور مشرقی روم دو متوازی خطوط ہیں جو رومی کلیسیا اور رومی ریاست کی نمائندگی کرتے ہیں۔ اس دوہری تقسیم کے ساتھ ایک مزید سہ گانہ تقسیم بھی موجود ہے۔ یونان چار سے دو ہوا، بابل ایک ہی رات میں، یہوداہ تین حملوں سے۔ اسلام کے ساتھ، ان کا “عروج” ایک “رہائی” کے طور پر پیش کیا گیا ہے اور ان کا “زوال” ایک “روک” ہے۔

زوالِ تدریجیِ رومِ غربی از سال 330 تا 476، نمایانگر زوالِ تدریجیِ ایالات متحده از 1798 تا قانون یکشنبه است. سال «330» و سال «1798» هر دو نشانه‌های راهِ نبوی‌اند که در کتاب دانیال «وقتِ معین» یا «زمانِ آخر» نامیده شده‌اند. 330 آغازهای رومِ غربی و رومِ شرقی را مشخص می‌سازد. پایان هر دو، خواریِ رهبرِ رومی است، همان‌گونه که قسطنطین در آغاز، شهرِ روم را خوار ساخت. 476 پایانِ یک دورهٔ نبوی بود که نشان می‌دهد ساختارِ سیاسیِ پرشکوهِ روم چگونه در سه گام از هم فروپاشید. دوره‌ای که با طرد شدنِ شهر در 330 آغاز شد، سپس با تحقیرِ تمامِ ساختارِ سیاسیِ آنان دنبال گردید—جمهوریِ باشکوهِ ایشان، که مایهٔ اصلیِ فخرِ رومِ باستان بود، از هم گسسته شد—و سرانجام به 476 رسید، زمانی که دیگر هرگز فرمانروایی بر روم از یک تبارِ واقعیِ رومی وجود نمی‌داشت. دو خطِ روم که در سال 330 آغاز می‌شوند، و عبارتی که این دو خط در آن مطرح شده‌اند، همچنین شامل دو خطِ نبویِ پنج‌ماهه نیز هست. خطِ رومِ غربی با خواریِ تدریجی آغاز می‌شود و با خواریِ تدریجی پایان می‌یابد. خطِ رومِ شرقی با خواریِ تدریجی آغاز می‌شود و با خواریِ تدریجی در 1449 پایان می‌یابد، آنگاه که قسطنطینِ آخر برای سلطنت کردن اجازه خواست.

پادشاهِ آنان محمد بود، زیرا او در آیهٔ یک شناسایی شده است؛ پس او شخصیت دیگری از میان شخصیت‌های اسلامی نیست، بلکه محمدِ پادشاه است، و پادشاه همان پادشاهی است، و اسلام پادشاهیِ محمد است.

اسلام همان کلیدی است که در ۱۱ سپتامبر هاویه را گشود و نیز در زمان قانون یکشنبه هاویه را می‌گشاید. در میانهٔ زمانِ مُهر شدن، اژدها-وحشِ جهانی‌گرایی نیز از هاویه بیرون آمد.

ما در مقالۀ بعدی بیشتر پیش خواهیم رفت.