د څلوېښتم آیت پټ تاریخ - څلور دېرشمه ګڼه

د اسلام پیغام، چې په لسم آیت کې انځور شوی دی، جوسایا لېچ په ۱۸۳۸ کال کې له هغه وخت سره په تړاو وړاندې کړ چې په پنځلسم آیت کې بیان شوی دی. په هغه وخت کې د وړاندوینې ځینې برخې د لېچ له نظره پټې وې. د ۱۸۴۰ کال د اګست تر لومړۍ نېټې پورې لېچ یو لا هراړخیز بیان خپور کړی و، چې د هغو حقایقو پر بنسټ ولاړ و چې له ۱۸۳۸ کال وروسته د «پنځو میاشتو» له پیغام څخه ورته څرګند شوي وو. په ۱۸۳۸ کال کې د مکاشفې د نهم باب د «پنځو میاشتو» د پیغام یوه برخه له لېچ څخه پټه وه. د پنځو میاشتو د وړاندوینې د پټې برخې مُهر له ۱۸۴۰ کال څخه مخکې د لېچ لپاره پرانیستل شو، او د مُهر دغه پرانیستل له ۱۸۴۰ څخه تر ۱۸۴۴ کال پورې د خدای د قدرت د څرګندېدو لامل شول.

د پنځم آیت پنځه میاشتې تر ۲۰۲۶ کال پورې پټې پاتې وې. کله چې الیزابت د پنځو میاشتو له پټ اوسېدو راووته، مریم ورسره یوځای شوه. مریم د پټ اوسېدو پنځو میاشتو ته د لسو باکرو پېغلو له تمثیل سره سمون ورکوي، ځکه چې د الیزابت پر خلاف، مریم یوه امیندواره باکره پېغله وه، او الیزابت یوه داسې امیندواره ښځه وه چې د اولاد زېږولو له عمره اوښتې وه. دواړه زېږونونه، هر یو په خپل ډول، معجزوي وو، خو مریم باکره وه. ټول پېغمبران د نړۍ د پای په اړه خبرې کوي، او هغه باکرې پېغلې چې په وروستیو ورځو کې مریم د هغوی استازیتوب کوي، هماغه پنځه هوښیارې پېغلې دي چې د درېیمې فرښتې فیلادلفیايي غورځنګ جوړوي او شمېر یې یو سل او څلور څلوېښت زره دی. الیزابت او مریم، د الیزابت د پنځو میاشتو له پټ اوسېدو وروسته، په شپږمه میاشت کې سره ویني. د پنځم آیت پنځه میاشتې تر ۲۰۲۶ کال پورې پټې پاتې وې.

کله چې یوحنا وزېږېد، مریم بېرته ناصرت ته ستنه شوه، او زکریا نور ګونګ نه و. مریم تر هغه وخته له الیزابت سره وه چې د یکشنبې د قانون پر مهال دروازه وتړل شوه؛ هماغه مهال چې نبوت خبرې کوي. زکریا د لارې هغه الفا نښه ده چې ګونګه کړای کېږي، او د لارې هغه اومیګا نښه هم ده چې د خپل زوی د زېږېدو پر مهال خبرې کوي. زکریا په پیل او پای دواړو کې دی او د لومړۍ او درېیمې فرښتې دواړو استازیتوب کوي. الیزابت د دویمې فرښتې پیغام دی، او مریم د نیمې شپې د نارې پیغام دی چې د پنځو میاشتو د پټ اوسېدو په پای کې له الیزابت سره یوځای کېږي.

د نوح اته کسیزه کورنۍ پنځه میاشتې په بېړۍ کې پټه وه، او بیا بېړۍ د ارارات پر غره ودرېده. د نیمې شپې ناره په اېکسېټر کې له دویمې فرښتې سره یوځای شوه او د ۱۸۴۴ کال د اکتوبر په ۲۲مه د دروازې تر تړل کېدو پورې یې دوام وکړ، چې په دې سره د لسو پېغلو تمثیل پوره شو. مریم په اېکسېټر کې له الیشبع سره یوځای شوه او د یحیی تر زېږېدو پورې ورسره پاتې شوه.

هغه پیغام چې په ۱۸۳۸ کال کې له لېچ څخه پټ ساتل شوی و، د «پنځو میاشتو» پیغام و. د پنځو میاشتو پټ ساتل په بېړۍ کې د اتو کسانو په وسیله تمثیلېږي؛ دا د الیزابت د امیندوارۍ په لومړیو پنځو میاشتو کې د هغې پټېدل دي. دا څښتن و چې په ۱۸۳۸ کال کې یې خپل لاس پر پنځو میاشتو ایښی ساتلی و، تر دې چې خپل لاس یې له پنځو میاشتو لرې کړ او لېچ ته یې اجازه ورکړه چې هغه نېټه د هغې له پوره کېدو لس ورځې مخکې خپره کړي. کله چې په وروستیو ورځو کې د پنځو میاشتو د پیغام مهر پرانیستل کېږي، لکه څنګه چې اوس وړاندې کېږي، تاسو د ۱۸۴۴ کال د اګست له ۱۲مې تر ۱۷مې پورې د اېکسیټر د خېمه‌يي غونډې په شپږو ورځو کې یاست، چې ورپسې د ۱۸۴۴ کال د اکتوبر د ۲۲مې تر تړلې دروازې پورې شپږشپېته ورځې وې. دوه اویا ورځې وې، خو کله چې دا ورځې په یوه نبوي کرښه کې کېښودل شي او بیا د لارې نښې جلا شي، لیدل کېدای شي چې د محاصرې نښه، چې د اېکسیټر د خېمه‌يي غونډې په وسیله تمثیل شوې وه، شپږ ورځې وه، چې ورپسې تر تړلې دروازې پورې شپږشپېته ورځې وې. له نبوي پلوه دا موده د ۶ ۶ ۶ په بڼه تمثیلېږي.

د محاصرې هغه تاریخ چې د اکتوبر تر ۲۲مې پورې یې اېکسېټر تمثیلوي، د قابیل د شپږم نسل د لامک له خوا تمثیلېږي. د پنځو میاشتو د نبوت د مهر تر پرانیستل کېدو سمدستي وروسته دروازه تړل کېږي. دا دروازه په تدریجي ډول تړل کېږي، خو د اډوېنټیزم لپاره دا تدریجي بهیر په ۹/۱۱ پیل شو او د محاصرې پر مهال پای ته رسېږي. کله چې محاصره راورسي، تاسو به یا د قابیل د لامک او یا د شېث د لامک سیرت څرګند کړئ. د قابیل د لامک لپاره د هغه تاریخ شمېره ۶ ۶ ۶ ده، او د شېث د لامک او بریمنې کلیسا لپاره شمېره ۷ ۷ ۷ ده.

د هغو دوو سیرتونو څرګندېدل چې د دوو لامکانو او د ۶۶۶ یا ۷۷۷ په وسیله یې استازیتوب کېږي، له هغو پېښو سره پیلېږي چې اډوېنټېزم ته د عامو خلکو پام ور اړوي، په داسې حال کې چې دا پوښتنه راپورته کېږي چې اډوېنټېستان ولې د ناشوېل د اورینو ګولیو د خبرداري په اړه چوپ پاتې وو. مخ پر زیاتېدو ناندرۍ د یکشنبې د ژر راروان قانون د تړلې دروازې تر مخه په یوه لیدیزه ښودنه بدلېږي، چې تمثیل یې بېړۍ ته پر مایلې لارې د څارویو په ختلو کې شوی و. مخ پر زیاتېدو لیدیز خبرداری د کرمل پر غره د الیاس د تجربې او د ۱۸۴۴ کال د مېلرایټ غورځنګ په وسیله هم تمثیل شوی و.

د یوې داسې محاصرې نبوي جوړښت چې د ښار په ویجاړېدو پای ته رسېږي، د یوې داسې زماني دورې استازیتوب کوي چې له یوې نښې سره پیلېږي او له یوې نښې سره پای ته رسېږي. دا د یوې زماني دورې او په زمان کې د یوې ټاکلې شېبې استازیتوب کوي. د انځور د جوړېدو دوره په بېلابېلو بڼو ښودل کېږي. په الهام شوې شاهدۍ کې د دې ډول هر نبوي جوړښت د ځناور د انځور د ازمېښت د دورې تمثیل کوي، چې د ځناور په نښې سره خپل اوج ته رسېږي.

دغه موده ځناور ته د انځور جوړېدل او د ځناور د انځور جوړېدل څرګندوي؛ د ځناور نښه هغه مهال په جبري توګه پلي کېږي چې هغه انځور، چې د جوړېدو په حال کې دی، دې پړاو ته ورسېږي چې په خپلې وینا سره د یکشنبې قانون رامنځته کړي. د روم د واک نښه هغه مهال د نبوکدنصر له خوا تمثیل شوه چې اورشلیم وران شو. که بابل وي او که روم، د محاصرې جوړښت په وروستیو ورځو کې د شمال پر پاچا ټینګار کوي. له 1333 څخه تر 1337 کال پورې د اورخان محاصره او د 1449 کال د جولای له 27مې څخه په 1453 کال کې د قسطنطنیې تر محاصرې پورې څلور کاله، نه یوازې د 1840 کال د اګست له 11مې څخه د 1844 کال د اکتوبر تر 22مې پورې مودې تمثیل دي، بلکې دا محاصرې د سپېڅلي کتاب په نبوت کې د ختیځ د باد د اولادونو په توګه د اسلام پر ونډه هم ټینګار کوي. د شمال د پاچا (بابل یا روم) او د ختیځ د باد موضوع د دانیال په 11:45 کې “له ختیځ څخه او له شمال څخه خبرونه” ده.

د ۱۴۴۹ کال د جولای له ۲۷مې نېټې څخه په ۱۴۵۳ کال کې د قسطنطنیې تر محاصرې پورې څلور کاله نه یوازې یوه څلورکلنه موده په ګوته کوي، بلکې کله چې په ۱۴۴۸ کال کې د یوحنا پالایولوګوس مړینه هم ورسره یوځای شي، دغه موده د پنځو کلونو په توګه هم ښودل کېږي.

دا جوړښت د یروشلم په دواړو ویجاړېدنو او د نوح په طوفان کې انځور شوی دی. دا په مصر کې د فسحې په لومړي اختر کې هم شته، هغه مهال چې اړینه وه هلاکوونکې فرښته پر هغې دروازې د وینې نښه وویني چې فرعون او د هغه لښکر یې سمندر ته بوتلل، تر هغه چې ختیځ بادونه خوشې شول او اوبو ژمنه شوې خاورې ته د ننوتلو دروازه وتړله. دا جوړښت د پرګاموس د کلیسا په الفا تاریخ کې، له ۳۱۳ کال څخه په ۳۲۱ کال کې د یکشنبې تر لومړي قانون پورې، شته؛ او د پرګاموس په اومیګا تاریخ کې هم، په ۵۳۳ کال کې د جسټینیان له فرمان څخه په ۵۳۸ کال کې د یکشنبې تر قانون پورې، شته. د پرګاموس په تړاو، نښه یا یو حکم دی یا یو فرمان، خو دواړه داسې یوه دوره پیلوي چې د یکشنبې په یوه قانون سره خپل اوج ته رسېږي.

د حزقیال د یروشلم د محاصرې او ورانېدو جوړښت له میلاد څخه مخکې له ۵۸۷ کال څخه تر ۵۸۶ کال پورې و: د مودې د پیل او پای په شمېرلو سره دوه کاله او د پیل او پای له شمېرلو پرته ۱٫۵ کاله. د نبوت د محاصرې یو بل جوړښت هم د پانیوم په لښکرکښۍ کې د دوو کلونو په بڼه څرګندېږي، چې له میلاد څخه مخکې د ۲۰۰ کال د پانیوم جګړه او له میلاد څخه مخکې د ۱۹۸ کال د صیدون محاصره پکې شاملې وې. د حزقیال د مېرمنې مړینه د لامک له مړینې، د جان پالایولوګوس له مړینې او د پانیوم له جګړې سره سمون لري.