Daniel qillqapa ñawpaq kaq capítulopeqa, Danielqa Jeremías willakusqan qanchis chunka watayuq prisionman apasqa karqa, hinallataq Cirospa ñawpaq wata kamaqa sayarirqan.
Hinallataqmi Danielqa rey Ciroq ñawpaq wata kama. Daniel 1:21.
Chhaynaqa, Danielqa kawsarqan chay qanchis chunka watakuna prisionpi kaypa llapan historianta, kama kamachikuyman chayarananpaj, mayqen kamachikuyqa saqerqan ñawpaq Israelpa kutimunanta, Jerusalenta watiqmanta hatarichinankupaj hinaspa allinchinankupaj.
Kunanqa Persia suyupa rey Ciroq ñawpaq wata kamachisqanpi, Jeremiaspa siminwan Señorpa nisqan hunt’akunampaq, Señorqa Persia suyupa rey Ciroq espiritunta kuyuchirqan, llapa suyumpi willakuyninta qhawachinanpaq, hinallataq qillqasqapipas churachirqan, nispa. Esdras 1:1.
Chaymi Danielqa pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa pruebaykuna rurasqa puriy-ninpa unanchanmi; chayqa qallarirqan 11 ñiqin setiembre killapi, 2001 watapi, hinallataq sutinchasqa “decreto” kama purin, chaymi Babiloniamanta waqyakuyninta señalan.
Hinaspanmantaqmi huk kawsayta uyarisqani, nispa: Lloqsiychis paymanta, ñoqaq runaykuna, ama huchankunapi paywan kuska kaspaykichispaq, amataq ñak'ariyninkunamanta chaskiykichispaq. Huchankunarí hanaq pachakama chayaramun, Diosñataq mana allin rurayninkunata yuyarirqan. Apocalipsis 18:4, 5.
Qanchis chunka watakuna prisionpi kasqankuqa pachanmi huk pachaq tawa chunka tawa waranqa runakunaq pruebakusqankupaq, ch’uyanchasqa kananpaqpas. 11 p’unchawpi setiembre killapi, 2001 watapi, Islam-pa kinsa kaq Ay ayayay chayaramurqa. Kayqa reqsiykunku sapallanmi Adventismo-pa tiyana qallarichiq cheqaq-kunata chaskiqkuna. Ñawpaq kaq Ay ayayaypas, iskay kaq Ay ayayaypas, iskayninkuta Islam kasqankuta allinmi reqsiranku pionerokuna. 1843 watayoq pionero siq’ikuna patapipas, hinallataq 1850 watayoq pionero siq’ikuna patapipas, Ellen White-pa allinchasqan, hinaspa Habacuc qhelqapa iskay ñiqin capitulon hunt’akusqan hina reqsichisqa, Islamqa reqsichisqam pichqa kaq Trompeta hina, suqta kaq Trompeta hinapas. Qhipa kimsa Trompetakunaqa Ay ayayay Trompetakunan.
Hina qhawarirqani, hinaspa uyarirqani huk ángel hanaq pacha chawpinpi phawachkaqta, sinchi kunkawan nispa: ¡Ay, ay, ay, kay pachapi tiyaqkunapaq, huknin trompetakunaq kunka rayku, chay kinsa angelkunaq, manaraq waqyasqa kananpaq! Apocalipsis 8:13.
Sichus kimsa Ay Kaqllachisqa Trompetakuna kaptinqa, hinaspa ñawpaq kaq iskay Ay Kaqllachisqa Trompetakuna Islam kaptinqa, ancha sut’iñam reqsiyqa iskay kinsa kaq Ay Kaqllachisqa Trompetaqa chayllataq Islam kasqanta. Islampa Ay Kaqllachisqa Trompetakuna hina unanchasqa kayninpa huknin ima kaqninqa hark’asqa kayninmi, hinaspataq kacharichisqa kanku mayp’achus. Hermana Whiteqa Apocalipsis qanchispi tawa wayrakunata reqsichin, “phiñasqa caballohina” nispa, “kacharikuyman” maskhaspa, hinaspa qhepanta “wañuyta ch’usaqyachiytawan apamun” nispa.
“Angelkuna tawa wayrakunata hapiqkuchkan, piñakuq kawallohina qhispiyta munaspa, tukuy allpapa umanpi phawayta munan, ñanninpi chinkachiytawan wañuytawan apaspa.
“¿Puñuykusunchu wiñay pachaq patanman chayamuylla hina? ¿Upalla, chiri, wañusqa hinachu kanchis? ¡Ay!, munaymanmi iglesiakunapi Diospa Espiritun chay samayninwan runankunaman samaykachisqa kanan, chaymi chakinkupaq sayariychuspa kawsanankupaq. Rikunaykichikmi tiyan ñanqa k’askalla kasqanta, punkuqa llaqllalla kasqanta. Ichaqa chay llaqlla punkuta pasaspanchikqa, anchonqa mana ima sayayniyuqchu.” Manuscript Releases, volumen 20, 217.
Tawa angelkuna, tawa wayrakunata hark’aspa kachkakunaqa, Bibliapa qhelqasqan profecíapi wañuyta chaymanta thuñichiyta paqarichiq “phiñasqa caballota” hark’achkanku. Apocalipsis qhelqapa isqun kaq capitulopi, maypichus ñawpaq kaq hinaspa iskay kaq ¡Ay! Cornetakuna riqsichisqa kachkan, chaypi huk reymi riqsichisqa kachkan. Payqa Apocalipsis “isqun chunka hukniyoqpi” riqsichisqa kachkan.
Paykunapaq huk reynin karqan, chayqa uku mana tukukuq t’oqopa angelninmi; sutinqa hebreo rimaypi Abadón, ichaqa griego rimaypinqa sutinmi Apolión. paykunapa patanpi kasqanrayku. Apocalipsis 9:11.
Sutin, chaynamapas Islam-pa qhapaq apunqa hebreo simipin Abadón sutiyuqmi, griego simipitaq Apolión sutiyuqmi. Iskay Testamentopinpas, hebreo hinallataq griego nisqakunapi rikuchisqa, Islam-pa chayninqa iskaynin sutikunapa sut’inchasqanpi tarikun. Iskay simipipas sut’inchasqanqa “wañuywan chinkachiywan” ninqa. Hermana White ninmi, “phiñasqa caballo”-ta chay tawa angelkuna hark’ashan, pachak tawa chunka tawa waranqa sellakusqakuna kashaqtin, qispiriyta maskhaspa ñannimpi “wañuytawan chinkachiytawan” apamuyta munan.
Qillqasqa Qillqakunapi islamman ñawpaq qhawachiyqa Ismaelmi, islam religionta hap’iqkunapa taytan. Chay ñawpaq qhawachipiqa payqa sallqa runa hina reqsichisqa kachkan, hinaspa “sallqa” nisqaman tikrasqa simiqa “sallqa Arabia asnu” niyta munan. Islamman ñawpaq willakuq qhawachiyqa kawallukuna ayllupa huk unanchanmi, hinaspa kawalluqa imaynatas ñawpaq puriqkuna iskay santu tablakunapi ñawpaq kaq hinaspa iskay kaq Ay huch’uy willakuykunapi islamta rikuchirqanku, chayhinam. Apocalipsis qanchis kaq kapitulumanta tawa wayrakunaqa Dios llaqtanta sellarunankama hark’asqa, utaq “sayarichisqa”, kachkanku. Pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa sellakuy ruwayqa chaymanta pruebaykuy ruwaypas, hinaspa ch’uya anchay ruwaypas kikinmi.
Kay llapan kay proféticahina rikch’achiykunaqa Danielpa qanchis chunka watakuna prisionpi kasqanwanmi reqsichisqa kanku, Jehoiakimwan qallarispa, ñawpaq willakuypa kallpachakusqan unanchan hina, chaymanta “kamachiy” kama, chaymi qari warmikunata Babiloniamanta lluqsichin. Islampa hark’asqa kayninmanta chaymantataq cacharisqa kayninqa, Islampa huk proféticahina kayninmi, bíblicamanta profecíapi huk unanchan hina.
Paykuna “tawa wayrakuna” nisqa sutichasqa kaptinku, Diospa kamachiqnin runakuna sellasqa kanankama hark’asqa hap’isqa kachkanku. Iskay ñak’ariypa qallariyninpi, kimsa pachak isqun chunka hukniyuq wata chunca pichqa p’unchawwan pacha willakuypi, 11 agosto 1840 p’unchawpi hunt’asqa karqan, tawa angelkuna, iskay ñak’ariypa Islamta rikuchiqkuna, “kacharisqa” karqanku. Willakuy tukukuyninpiqa, paykunaqa “hark’asqa” karqanku.
Soqta angelmanman trompetayoqta nispa: Kacharimuy hatun mayu Éufratespi watasqa tawa angelkunata, nispa. Hinaspan chay tawa angelkuna kacharisqa karqaku, huk hora, huk p’unchay, huk killa, huk watapaq wakichisqa, runakunamanta kimsa rak’iymanta huknin rak’ita wañuchinankupaq. Apocalipsis 9:14, 15.
2001 watakuy setiembre killapi 11 punchawpi, pachak tawa chunka tawa waranqakunaq historiankupi ñawpaq willakuy kallpachasqa karqa, kinsa kaq Ayqoq Islam “kacharisqa” kaptin. Ichaqa chaylla ratopi “hark’asqa” karqa. Hermana White sut’inchan imarayku chayna pasasqanta, ichaqa ñawpaqta yuyarinanchikmi tiyan: Bibliapi Islampa ñawpaq rikuchikuyninpa munayninqa nacionkunata phiñachiy karqa, Ismaelpa makin tukuy runapa contranpi kanqa nisqa kaptin, hinallataq tukuy runapa makinpas Islampa contranpi kanqa.
Hinaspan Señorpa angelnin payta nirqan: Qhawariy, wiksayuqmi kanki, qhari wawataq wachanki, sutintataq Ismael nispa churanki; imaraykuchus Señorqa llaquyniykita uyarirqan. Payqa sallqa runa hinam kanqa; makinqa llapa runakunapa contranpi kanqa, hinallataq llapa runakunapa makinpas paypa contranpi kanqa; llapa wawqenkunapa ñawpaqenpitaq tiyanqa. Génesis 16:11, 12.
Bibliaq qelqasqan profeciapi Islampa yuyayninqa llapa nacionkunata Islam contra huñunaypaqmi, Manaraq Naciones Unidas sabbat waqaychaqkunaman phiñakuyninta tikrachkaptin. Septiembre 11, 2001 p’unchawmanta, pipas 9/11-ta entienden chaymi Millerita eventokunapa secuencian kutimuy qallarimusqanta, payqa “Daniel” hinaña tukurqan, imaynan pay Babiloniaman qanchis chunka watakunapaq apasqa karqan. Jehoiakimqa chay pruebakuy ruwanapa qallariyninta reqsichin, hinaspataq kimsa kaq Ay pa Islamninqa cacharirqan, ichaqa chaylla ratomanta hark’asqa karqan, Dios llaqtanta sellananpaq.
“Kay qhawayqa qorqa 1847 watapi, may pisi Advent hermano-kuna Sabbath p’unchayta waqaychasqanku chay pachapi; chaykunamantaq pisiqlla yuyarqanku kayta waqaychasqankuq ancha kallpayoq kasqanta Diospa runankuna mana iñiqkunamantapas t’aqananpaq. Kunanqa chay qhawaypa hunt’akusqan qallariynin rikuyta qallarin. ‘Chay sasachakuy pacha qallariynin,’ kaypi rimarisqa, manam ninchu onqoykunapas qallarispan hich’aykuyta qallarinan pachata, aswanpas huk qispi pacha chay hich’aykuykunamanta ñawpaqta, Cristo santuariopi kashaqtin. Chay pachapi, salvación llamk’ay tukukuqkama chayaykaptin, kay pachaman sasachakuy hamusqa, llaqtakunapas phiñakusqa kanqaku, ichaqa hark’asqa kasqankurayku mana atinqakuchu kinsa kaq angelpa llamk’ayninta hark’ayta. Chay pachapi ‘qhipa para,’ icha Señorpa qayllanmanta samaykachiy hamunqa, kallpata qonampaq kinsa kaq angelpa sinchi qapariyninman, hinaspa santoskunata wakichinampaq sayarinankupaq chay pacha qanchis qhipa onqoykuna hich’aykuykunaqa.” Early Writings, 85.
Danielpa qanchis chunka watankuna qallarin 11 septiembre 2001 p’unchaypi, Islam lloqsisqa kaptin, hinallataq llaqtakunata piñachispa, mana suyasqa, usqhayllataq Apocalipsis chunka kimsayuqpi kay allpa uywata maqasqanrayku. Chaymanta Islam hark’asqa karqan, chayhina kimsaka angelpa llamk’aynin tukuqman chayananpaq. Kimsaka angelpa llamk’ayninqa Diospa llaqtanta sellaymi, chay llamk’ay 11 septiembre 2001 p’unchaypi qallarisqanpacha, Qhepa Paraqa “ch’iqchiyta” qallariq. Danielpa ñawpaq kapítulonmi huk pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa pruebanakuy ruwasqanta rikuchin, 11 septiembre 2001 p’unchaymanta qallarispa, hinallataq Apocalipsis chunka pusaqniyuqpi iskay “kunka” Diospa huk ovejakunata Babiloniamanta waqyaspa lluqsichinan kama. Chayrayku Danielqa kunan pacha espiritupi preso kaypi kachkanchik llaqtata reqsichin, prueba pacha tukukuykama. Danielpa ñawpaq kapítulonpi prueba pacha tukukuyninqa “p’unchaykunapa tukukuynin” nisqawan reqsichisqa kachkan.
Kunan p’unchaykuna tukukuyninpi, maypachachus rey nisqa paykunata yaykuchinankupaq, chayqa eunucokunapa kamachiqnin apamurqa paykunata Nabucodonosorpa ñawpaqman. Hinaspan rey paykunawan rimarqa; llapa paykunamantaqa mana pipas tarikusqachu Daniel hina, Hananiá hina, Misael hina, Azarías hina; chayraykun paykuna sayarirqanku reypa ñawpaqninpi. Hinaspa llapa yachaymanta, entiendenamanta ima tapukuykunapichus rey paykunamanta tapurqa, chunka kuti aswan allin kasqankuta tarirqa llapa layqakuna-manta, astrólogokuna-mantapas, tukuy kamachikuyninpi kaqkunamanta. Daniel 1:18–20.
Kimsa kaq pruebam, Danielpaq hinallataq kimsa allin runakunapaqpas huk profétiko qillqakuy-pruebata rikuchiq, karqan Nabucodonosorpa juzgasqan pacha, hinaspan tarisqa karqanku “chunka kuti aswan allin llapa layqakunamanta hinaspa astrólogokunamantapas, llapa suyunchispi kaqkunamanta.” Kimsa kaq pruebaqa juiciowanmi rikuchisqa, chay juicioqa karqan “p’unchaykunapa tukukuyninpi.” Danielpa qillqanpiqa, “p’unchaykunapa tukukuyninpi” nisqapiqa Danielqa sayan asignasqa rakinpi.
«“Achkakunaqa pichasqa kanqaku, yurahyasqa kanqaku, hinallataq pruebasqa kanqaku; ichaqa mana allinkunaqa mana allinta ruwaspaqa kachkanqaku: hinaspa mana mayqen mana allinkunapas unanchanqachu; ichaqa yachaqkunaqa unanchanqaku…. Kusisqa kachun mayqan suyakuq, hinaspa waranqa kimsa pachak pichqa chunka pichqayoq p’unchaykama chayaq. Qamri (Daniel), ichaqa puriy ñanniykipi p’unchaykuna tukukuyninkama: samarikunki, hinaspa p’unchaykuna tukukuyninpi suertiykipi sayarinki.”»
“Pachanmi chayamun Daniel nisqan paypa rakinpi sayarinanpaq. Pachanmi chayamun payman qosqa k’anchayqa mana hayk’aqpas hina aswanraq kay pachaman rinanpaq. Sichus pikunapaqpas Señor nisqa achka rurasqa, k’anchaypi purinqaku chayqa, Cristo-manta yachayninku hinallataq paywan tupaq willakuykunamanta profeciakunapas ancha yapaykusqa kanqa, kay pachapa historianta tukukuyman qayllaykuchkaptinku.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1174.
Ñaña Whiteqa “p’unchaykunapa tukukuynin” nisqata reqsichin Daniel chunka iskayniyuq kapítulopa chunka versículonpi niskas qespichiy-pichay ruwaywan kuska. Payqa sapa kuti chunka versículota apaykachan, chunka kimsayuq versículopi niskas “p’unchaykunapa tukukuynin” nisqawan kuska.
“‘Achka runakunaqa ch’uyanchasqa kanqaku, yuraqyachasqa, hinallataq suyasqa; ichaqa mana allin runakunaqa mana allinta ruwaspa purinqaku: mana mayqen mana allin runapas unanchanqachu; yachaqkunaqa ichaqa unanchanqaku…. Kusisqa kachun waranqa kimsa pachak pichqa chunka pichqayoq p’unchaykama suyaq, chayaspa. Qamqa (Daniel) riysiy ñanniykipi tukukuyninkama: samarisqanki, hinallataq p’unchaykunapa tukukuyninpi rak’isqasqa suyuykipi sayarinki.’”
“Danielqa kunan p’unchaypi sayashanmi paypa rak’inpi, paytataq saqenanchikmi runakunaman rimananpaq. Willakuyninchikqa lluqsinanmi ruphaq mechahina. ‘Chay p’unchaypiqa Michael hatarinqa, llaqtayki runakunapaq sayaq hatun príncipe; chaymantataq kanqa ñak’ariy pacha, mana hayk’aqpas karqachu suyukuna qallarikusqanmantapacha chay p’unchaykama. Chay p’unchaypitataq runaykikuna qespichisqa kanqaku, libropi qelqasqa tarikusqankuna sapa huk. Allpamanta ñut’u ukupi puñuqkunamanta achkha runakuna rikcharinqaku, wakinkuna wiñay kawsayman, wakinkunataq p’enqayman chaymanta wiñay cheqnikuyman. Yachayniyuqkunaq k’anchanqaku hanaq pacha qhapaq lliphlliyhinam; achkha runakunata chanin kayman kutirichiqkunataq quyllurkunahinam k’anchanqaku wiñaypaq wiñaykama.’”
“Kay simikuna qhawachin imatachus ruwayku kay qhipa p’unchaykunapi ruwayta tiyan. Manam kuskanchikchu rikch’arisqa kachkanchik. Manam atiyniyuqchu kanchik chay atiyniyuq kayta, mayqinchus allinmi chay ruwayta ruwanapaq, imatachus ruwayta tiyan. Kawsayman hamunayku tiyan, hukllayman hamunayku tiyan. Kunan, kay pachallapi, sayayta tiyan chay chiqapi maypichus wanakuywan pampachayqa llipin ruwayniykupa sut’inchasqa señankuna kanqa. Ama ch’aqwanakuyqa kananachu. Ancha qhipañamña Satanaswan paypa ruwayninpi tinkuyqa, ñawikunata qhispichiyta mana saqispan tutayaykachispa. Ancha qhipañamña uyariyta seduciq espiritukunaman hinaspa supaykunapa yachachikuyninkunaman.”
“Nisqayku rimayta, Santo Espíritu simita rimariyta qosqanpi, Pentekostés p’unchaypi ruwasqa hina ruwayta rikusunchis. Cristo-pa rantinkuna yuyaywanmi llamk’ankaku. Manam kaypi huk runa chaypi huk runa tarikunqachu urmachiyta chinkachiyta maskhaspa.
“‘Manaraq kamachiy lluqsimunankama, manaraq p’unchay qaspa hina pasanankama, manaraq Señorpa sinchi phiñakuynin qankunaman hamunankama, manaraq Señorpa phiñakuynin p’unchaynin qankunaman hamunankama, masc’aychis Señorta, llapa kay pachapi llamp’u sonqoyoqkuna, paypa taripayninta ruwasqaykichej; masc’aychis cheqaq kayta, masc’aychis llamp’u kayta: ichapas Señorpa phiñakuynin p’unchayninpi pakasqa kankichej.’” Australian Union Conference Record, March 11, 1907.
Babylonpi Danielpa qhawasqa qanchis chunka watakunawan rikuchisqa pachak tawa chunka tawa waranqa sellasqa kasqanqa, Daniel qillqapa chunka iskayniyuq kapítulonpi, chunka versículonpi rikuchisqa kachkan. Chay versículoqan “cheqaq kay” nisqapa siñalninta apamun, imaraykuchus “cheqaq kay” hebreo simipa kimsa puriyninkunata, chay simipa kikin kayninkunata, reqsichin. Achkha runakuna mayllakusqa kanqaku, yuraqyachisqa kanqaku, hinaspataq pruebanaman churakusqa kanqaku. Danielwan kimsa allin qharikunawanqa Diosmanta manchakuywan mayllakusqa karqanku huk kaq kapítulopi, imaraykuchus paykuna Babylonpa mikhuyninta ama mikhunankupaq sonqonkupi churakurqanku. Chaymantaqa paykunapa uya rikch’ayninku Babylonpa mikhuyta mikhusqakunamanta aswan sumaq, aswan wirayasqa rikurirqan. Paykunapa uya rikch’ayninqa Cristopa chanin kayninmi karqan, chaymi yuraq p’achakuna. Hinaspataq pruebanaman churakusqa karqanku, p’unchaykunapa tukukuyninpi Nabucodonosorpa taripayninman yaykurqanku chaypi.
“P’unchaw p’ampakuna tukukuyninpi”, Daniel “saminpi” sayaqtin, “Cristomanta yachaypas, paymanta willasqa qelqakunamanta yachaypas ancha yapasqa kanqa” Diospa llaqtanpaq. Nabucodonosorqa repararanmi, “tukuy yachaypi, unanchaypi ima”, Danielta, hinaspa kimsa allin runakunatapas, “tarisqa” kasqankuta “chunka kuti aswan allin” tukuy layqakunamanta, qhawaq qoyllurkuna yupaychakkunamantapas, llapan suyunpi kaqkunamanta.
Daniel capítulo hukpiqa rikuchin pachak tawa chunka tawa waranqa runakunaq experiencianta, paykunaqa kimsa patapi pruebakuy ruwiyninta pasanankupaq. Chay ruwiymanta rimarispa, Hermana White nin: “Kay simikuna rikuchinku kay qhipa p’unchaykunapi ruwananchik llamk’anata. Manan kuska rikch’asqas hina kanchikchu. Manan chay ruwanapaq ancha munasqa kallpayoqchu, mayqen llamk’ana ruwasqa kananpaq. Kawsayman hamunayku, hukllayman hamunayku. Kunan, kay pachallapuni, chay sayaypi sayananchik, maypichus arrepentikuywan pampachaywanqa ñawpaq rikurisqa rasgokuna kanqa llamk’ananchikpi. Ama ch’aqwanakuychu kanan.”
Pruebapa ruraymi, “p’unchaykunap tukukuynin”man pusaq, Apocalipsis qillqapi chunka hukniyuq kapitulumanta iskay testigokunap kawsarimuy ninaman chayan. Kunan p’unchaypi rurananchik llamk’ayqa, 11 septiembre 2001 willakuyta chaskiy hinaspa rikch’aymi, wañusqa ch’aki tullukunawan rikuchisqa hina. “Kawsayman hamunanchikmi, huñunakuyman hamunanchikmi.” Chayta ruraspaqa, llamk’ayniykup hatun riqsisqa señalninkunaqa “wanakuywan pampachay” kanqa. Llamk’ayniykup hatun riqsisqa señalninqa Danielwanmi rikuchisqa, isqon kapitulumpi, pay Levitico iskay chunka suqta mañakuyta mañakusqanpi, huchankunamanta pampachayta mañakuspa, taytankunap huchankunamantapas, chay hinallataq reqsispaqa, julio 18, 2020 p’unchaymanta, suyay pacha qallariyninta señalasqa llakikuy qhipaman, Diospa contra purisqanta. Hinallataq reqsinanmi Diospas chay kikin pachapi paypa contra purisqanta. Danielqa chay “qanchis chunka wata” prisionpi pasaqkunata rikuchin, julio 18, 2020 p’unchaymantapacha.
Qanchis chunka watakunaqa Leviticus iskay chunka suqtayuqpi kashan “qanchis kutikuna” nisqapa unanchaqninmi. Crónicas qillqapi yachachiwanchikmi, qanchis chunka watakunaqa chay pacha kasqanta, allpaqa mana saqisqa samana p’unchaykunata “kusikuywan hap’iq” kananpaq, ñawpaq Israelpa Leviticus iskay chunka phisqayuqpi kashan rimanakuy contra hatarikuyninrayku.
Chaymi Señorpa siminta Jeremiaspa siminwan junt’ananrayku, allp’aqa samana p’unchayninkunata kusisqa hap’inankama; chayrayku, ch’usaqlla kashaspa, samasqa karqa, qanchis chunka watakunata junt’anan kama. 2 Crónicas 36:21.
Sichusqa willkakuy “ch’in pampa” nisqapa unanchaqnin hina, Apocalipsis chunka hukniyuqpi iskay testigokuna julio 18, 2020 qhipaman ñanpi wañusqa kasharqanku chay “kimsa p’unchaw kuskan”qa “qanchis chunka watakuna” nisqapa unanchaqninmi, hinallataq “qanchis kuti” nisqapapas unanchaqninmi. “P’unchawkuna tukukuynin”piqa, Danielpa qillqasqa libropi sellasqa karqan chay willkakuy p’unchawkunapa tukukuyninpa unanchaqninmi.
1798 watapi, Daniel qillqasqa libro kicharisqa karqa, hinaspataq Danielqa sutinpi sayasqa karqa, munasqan rurayninta hunt’aspa chaypaq wakichisqa.
“Diosqa runaman huk sapa llamk’anata ruwanampaq quspaqtin, payqa Daniel hina, paypaq rak’isqa ruwanakunapiwan cheqanpiwan sayanan, Diospa waqyasqanta kutichinampaq wakichisqa, Paypa munasqanta hunt’anampaq wakichisqa.” Manuscript Releases, volumen 6, 108.
1844 watapi 22 ñiqin p’unchawpi, Daniel qillqapa pusaq kaq capitulonpa, chunka tawañiyuq versículon nisqanman hunt’akusqanrayku, Daniel qillqa huk kutiwanmi kikin suertinpi sayarirqan. 1798, hinallataq 1844 watakunapas, ñawpaq kaq iskay phiñakuykunapa tukukuyninmi kanku, chayraykutaq “qanchis kutikuna” nisqapa tukukuyninta señalan. Daniel qillqapi “p’unchawkunaq tukukuynin” nisqaqa huk apasqa kaypa tukukuyninpa símbolonmi, chay apasqa kaytaq “qanchis kutikuna” nisqawanmi rikuchisqa kachkan. Daniel qillqapa tawa kaq capitulonpi, Nabucodonosorqa uywaman rikch’akuqmi kawsarqan “qanchis kutikuna” paypa patanta pasashaqtin. “P’unchawkunaq tukukuynin”piqa, paypa qhapaq suyunta hinallataq yuyaynintapas kutichisqam karqan.
Hinallataq p’unchaykunapa tukukuyninpi, ñuqa Nabucodonosor hanaq pacha-man ñawiykunata oqarirqani, hinaspan yuyayniy yapamanta kutimurqan ñuqaman; hinaspan ancha Hanaq Kaqta saminchani, wiñaypaq kawsajtaqtaq alabani hinaspa hatunchani, paypaq kamachikuyninqa wiñay kamachikuy kasqanrayku, qhapaq suyuntaq miraymanta miraykama kasqanrayku: kay pachapi llapa tiyajkuna mana imapas hina yupasqa kanku; payqa munayninman hina ruwan hanaq pachapi soldadokunawan, kay pachapi tiyajkunawan ima; manataq pipas makinata hark’ayta atinchu, nitaq “¿Imata ruwashanki?” nispa niyta atinchu. Chay pachallapi yuyayniy yapamanta kutimurqan ñuqaman; qhapaq suyuyniypa hatun kayninpaqmi allin sutin hinaspa lliphipiyniy yapamanta kutimurqan ñuqaman; yachachiqniykuna hinaspa apuyniykuna maskhawarqanku; qhapaq suyuyniykipi takyachisqa karqani, astawan hatun qhapaq atiyniytaq yapasqa karqan ñuqaman. Daniel 4:34–36.
Pachak chunka tawa waranqa sellasqa p’unchaykunapa tukukuyninqa “p’unchaykunapa tukukuynin” nisqahinam rikuchisqa kachkan; chayrayku, “qanchis chunka watakunapa” unanchasqa tukukuyninta, hinallataq “qanchis kutikunaq” tukukuynintapas unanchan. Chay pachapi, “wanakuspa kutirikuy hinaspa pampachay” nisqakunaqa chay ñawpaqta wañusqa karqanku callepi, wañusqa ch’aki tullukunapa pampan chawpinta puriqpi, paykunapa llamk’asqankuta rikuchiq rasgokuna kanqa.
Pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa wanakuy llamk’ananpaq rikuy atisqa kasqanqa Ezequiel qelqapi isqon ñiqi t’aqapi rikuchisqa kashan, “llakikuspanku waqyaspa” nisqahina. Diospa llaqtan runakuna sapaq huchankuta willakuspa saqepunku chayqa, taytankupa huchankunata kikillanta kutimuspanku rurasqankuta reqsikunku chayqa, yuyayninkupa hatunchakuyninta huklawman churanku chayqa, hinaspa Diospa contra purisqankuta, hinallataq Paypas paykuna contra purisqanta reqsikunku, suyasqa pacha julio 18, 2020 chayamuyta qallarishqanmantapacha chayqa, chaymantaqa Taripayman qhaway simikuna llaqtapi wakin yachaq kayta rimariq qharikunamanta llapankumanta “chunka kuti” aswan hatun profetapa atiyniyuq kasqankuta tarisqa kankum.
Sellaypa ruwanakuyqa qallarin Islam nisqapa paskasqa kayninwan, chaymanta hark’asqa kayninwanpas. Chay ruwanakuyqa tukukun qallarisqan hina, Islamqa huk kutimanta kacharisqa kaptin. Chayqa kacharisqa kan sellay tiempo p’unchaykunapa tukukuyninpi, mayqinchus Danielpaq Karuspa kamachisqan karqa runakunata Babiloniamanta waqyamuq. Chaypim, pichasqa kay p’unchaykunapa tukukuyninpi, Estados Unidos suyupi Domingo kamachiy “decreto” nisqapa taripayninpi, cheqaq sonqoyuqkunaqa tarisqa kanqaku “chunka kuti aswan” willakuyhamut’a atiyniyuq kasqankuta.
“Qankunaqa Señorpa hamuyninta anchata karuman churankichik. Qhawarirqani qhepa paraqa hamushasqanta [chisi chawpi waqyay hina] utqayllaña, chunka kuti aswan atiyniyuqwan.” Spalding and Magan, 5.
Qatiq qillqapiqa qhawayta qallarisunchik Danielpa iskay kaq qillqa t’aqapi, hamuq artículo nisqapi.
“Kayqa karqa chawpi tuta qapariy, iskay kaq angelpa willakuyninman kallpata qunanpaq. Angelkunaqa hanaq pachatam kachakusqaku llakisqa ch’uya runakunata rikch’arichinankupaq, hinaspa ñawpaqninpi kaq hatun llamk’ayninpaq wakichinankupaq. Aswan yachayniyuq runakunaqa manam ñawpaqtaqa kay willakuyta chaskirqakuchu. Angelkunaqa kachakusqaku pisi sonqoyuq, sapaqchasqa kaqkunaman, hinaspa paykunata kallpachirqaku qaparinankupaq: ‘Qhawariy, kasarakuy qhari hamunña; lloqsiychis tinkuq rinaykichispaq!’ Qapariyta apaqkunaqa utqayllam purirqaku, Santo Espiritupa kallpanwan willakuyta willarirqaku, hinaspa llakisqa wawqe-panankunata rikch’arichirqaku. Kay llamk’ayqa manam runakunapa yachayninpi, yachachikuyninpichu sayarqa, aswanpas Diospa kallpanpim; chay qapariyta uyariq ch’uya runankunaqa manam hark’akuyta atirqakuchu. Aswan espiritual kaqkunaqa ñawpaqta kay willakuyta chaskirqaku, hinaspa ñawpaqta llamk’aypi pusariq kaqkunaqa qhipata chaskirqaku, yanapaspa qapariyta astawan hatunyachirqaku: ‘Qhawariy, kasarakuy qhari hamunña; lloqsiychis tinkuq rinaykichispaq!’” Early Writings, 238.