Huk simi icha huk rimay, saminchasqa Simipi iskay kutita nisqa, iskay kaq angelpa willakuyninpa unanchaqanmi.
Hinaspataqa Nabucodonosorpa kamachikuyninpa iskay wata reyninpi, Nabucodonosor musqhoykunata musqhorkaq; chaykunawanmi espiritun mancharisqa karqa, puñuynintaq paymanta p’akisqa karqa. Chaymantataq rey kamachirqa waqyayta layqakunata, qoyllur qhawariqkunata, saqraq ruraqkunata, caldeokunatawan, reyman musqhoyninkunata rikuchinankupaq. Chaymi hamuspa reypa ñawpaqenpi sayarqanku. Hinaspataq rey paykunaman nirqa: “Musqhoyta musqhorqani, espirituymi chay musqhoyta yachanaypaq mancharisqa kachkan.” Daniel 2:1–3.
Tutaqay p’unchaypa “tutayay” ukhupi, Nabucodonosorqa huk rikch’ayninta musqhorkamurqa, ichaqa mana atirqachu chay musqhoyta yuyarimuyta. Tutaqay p’unchaypa musqhuyninpiqa huk rikch’ayninta musqhorkamurqa, ichaqa chay rikch’aypa musqhuyninqa yuyayninpaq hinallataq tutayasqa karqa, imayna chay musqhoyta musqhospan chay tutaqa tutayasqa kasqan hina.
Chaldeokunaqaqa reyta siriak simipi rimarqanku: “¡Rey, wiñaypaq kawsay! Kamachiykikunaman musqhoykita willaway, hinaspa ñoqayku qhawaykuchisqayki ima ninan kasqanta.” Reymi kutichispa Chaldeokunaman nirqa: “Chay asuntoqa ñam qonqapusqañam kani. Sichus manam musqhoyta, chaymanta ima ninan kasqantawan, willawankichikchu, qankuna pedazopedazoman kuchusqa kankichik, wasikichikkunapas wanu qotoman tukuchisqa kanqaku. Ichaqa sichus musqhoyta, chaymanta ima ninan kasqantawan, qhawachiwankichik, ñoqam qankunaman qorqaykuykichik qhapaq regálokunata, premiokunata, hatun yupaychaytawan. Chayrayku, musqhoyta, chaymanta ima ninan kasqantawan, qhawachiwaychik.” Daniel 2:4–7.
Nabucodonosorpa musquyninanta ricch’asqa estatuamanta pruebaja, tutapi p’isturikusqa estatuamanta cheqaq willakuyta proféticamente qhawarichiyta atiqta reqsichinapaq ruwasqa pruebam karqa, chaywan kuska musquypa imayna kasqanta unanchanapaq yuyaychasqantapas. Kay iskay ángelpa willakuynin, Milleritakunapa historiankupi Chawpi Tuta waqyayninwan huñusqa kasqan, Elíaspa Carmelo Orqopi atipanakuyninwanmi rikuchisqa karqa. Chaypas, mayqenmi cheqaq Dios kasqanta, hinallataq mayqenmi cheqaq profeta kasqanta rikuchinapaq prueba karqa. William Millerqa, Hermana White sut’inchaspa Elíaswan rikuchisqa nisqan runa, Carmelo Orqopi Elíastam representan karqa. Ichaqa manam aswanqa William Millerchu representan karqa, aswanpas chay profecíakunata unanchanapaq kamachikuykunatan, payman yachachisqa kasqankuta. Carmelo Orqopi, qhari dios Baalpa profetankuna, warmi dios Ashtarothpa profetankunapas, llulla profetakuna kasqankuta qhawachisqa karqa. Milleritakunapa historiankupi, protestante iglesiakunam llulla profetakuna kasqankuta qhawachisqa karqa, Carmelo Orqowan rikuchisqa hina.
Protestante iglesiakuna William Millerpa profetakunata yachachiymanta kamachikunata mana chaskisqankurayku, Romapa ususinkuna tukurqanku. Profecíapiqa, ususiqa mamanpa rikch’ayninmi. Protestantekuna Milleritapa historiapin mana atisqanku pruebanqa, bestiapa rikch’ayninta (ususi) reqsichispa paqarichiq prueban karqan. Chaypim cheqaq Protestantismopa waqran rikurirqan, apostata Protestantismopa waqranpa contranpi. Nabucodonosorqa huk interprétacionta mañakusharqan, chayta ruwaspanmi providencialmente llulla profetakunapa hinallataq cheqaq profetakunapa rikurimusqanta paqarichiywan tinkisqa karqan.
Paykuna kutirimuspa nirqanku: “Rey, kamachiq, sirviykikunaman musquynikita willaway; chaymanta ñoqayku ima niyninta qhawachisqaykiku” nispa. Reytaq kutichispa nirqan: “Cheqaqtapuni yachani qankuna p’unchayta aswan mast’ariyta munasqaykichista, imaraykuchus qankuna rikunkichikmi kay asuntoqa ñoqamanta chinkarusqanta. Ichaqa manachus musquyniyta willawankichik, hukllam qankunapaq kamachikuyqa kanqa; imaraykuchus llulla, waqlliy simikunata wakichisqankichik ñawpaqniypi rimayta, pachakuna hukman tukunan kama. Chayrayku musquyniyta willawaychik; chaymantam yachasqaqa qankuna ima niynintapas qhawachiwayta atisqaykichista”. Daniel 2:7–9.
Pruébapakuy pacha-kunapa tukukuyninpi, ima sapanchasqa kayqa Mount Carmelpi, hinaspa 1844 watapa octubre killapa 22 punchawpi rikuchisqa kasqan, Daniel qillqapa iskay ñiqin kapítulonpipas hinallataq rikuchisqa karqa. Mount Carmelpa kimsa proféticorikuchikuyninkunapi, Milleritakunapa historiankupi, hinaspa Nabucodonosorpa musquyninpi kaq estatuapa rikuchikuyninpi, kallpachasqa yuyayqa allin profecía nisqapa rimariynin unanchaypi kashan, Eliaswan, Millerwan, Danielwan rikuchisqa hina. Chay musquypa unanchayninqa chay mensajem, iskay laya profetakuna rikurimuq historiapi kichasqa mana sellasqa kasqan.
Caldeokunaqaq reypa ñawpaqenpi kutichispa nirqanku: Manan kay pachapiqa kanchu huk runa reyq rimasqanta reqsichiyta atinman chayqa; chayraykun manan ima rey, apu, nitaq kamachiqpas mañarqachu hina kaqkunata ima layqapi, nitaq qoyllur qhawaqpi, nitaq Caldeo runapi. Rey mañakusqanqa ancha sasam chay hinataqa; manataqmi hukpas kanchu reyq ñawpaqenpi chayta reqsichiyta atinman, dioskuna sapallankumanta, paykunapa tiyasqanqa manan aychawan kuskachu. Chayraykun reyqa piñarispan sinchi phiñasqa karqa, hinaspan kamachirqa Babiloniapi llapa yachaqkuna wañuchisqa kanankupaq. Daniel 2:10–12.
Karmel Urqupi, Elíasqa huk pruebata churarqan, hinaspa chay pruebata churarqanqa manam sapallan cheqaq Dios pichus kasqanta rikuchinapaqchu, aswanpas cheqaq profeta pichus kasqantapas. Danielpa iskay ñiqin kapitulanpiqa, Caldeokunam chay pruebata reqsichinku, mayqenmi cheqaqwan llullaqta t’aqwirqan. Paykunaqa willanku Nebucodonosor maskhasqan yuyaypa qhispichisqa sut’inchayninqa Diosllawan reqsichisqa kayta atinqa, manataq runakunawanqa. Chaymantaq quejakunku, Nebucodonosorwan p’anqapi yachaq religiosokunaq chawpinpi kashaq tinkuyninqa mana allin tinkuy kasqanmanta, “ancha sasachaqmi imataq reyi mañakun” nispa. Paykunaqa munanku reyqa, Estadota rikuchispa, ama yaykunanpaq religiosoq pampangman, maypichus paykuna autoridadkuna kasqanku hamuqta yachasqa kanku. Manam iglesiawan estadopa huñuyninpa kamachikuykunata mich’akunankupaqchu rimashanku; aswanqa mich’akushanku Nebucodonosorqa, Estadota rikuchispa, iglesiapa hawanpi kamachiyta munasqanmanta. Iglesia-estadopa tinkuyninwanqa kusisqa kayman karqanku, ichaqa chayqa religiosoq pusariqkuna Estadopa hawanpi kamachiptinqa. Uywaq lantinpa pruebanqa maypim wiñay kawsayniqpaq akllasqanchikta ruwanchik chaymi — hinallataq Nebucodonosorpa lantin musquynin hina — kawsay utaq wañuy prueban.
Hinaspan kamachisqa lluqsirqan, yachaqkuna wañuchisqa kananpaq; hinaspan Danielta, masinkunatawan maskharqanku wañuchinankupaq. Chaymantan Daniel yuyaysapa yachaywan kutichirqa reypa guardiankunapa kapitan Ariochman, payqa Babiloniapi yachaqkunata wañuchinanpaq lluqsisqa karqa: kutichispa nirqa reypa kapitan Ariochman: ¿Imaraykutaq kay kamachiyqa rey manta hinallataq utqaylla? Chaymantan Arioch chay imata Danielman riqsichirqa. Daniel 2:13–15.
Danielqa kawsayninwan wa wañuyninwan tupaq kaqkunamanta, manaraq riqsisqa musquypi rikurisqa tullpayuq kaqpa yuyayninta allinta entiendenanpaq k’anchachisqa kaptin, chayqa pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa k’anchachisqa kayninta rikuchin, paykuna kimsa pata prueba rurayninpa iskayñiqin, rikuywan rurasqa pruebapa historiapi kashankuta yachanankupaq. Ichaqa Danielqa manam aswan allin mikhuyta mikhunaypaq akllaspa, chayrayku ñawpaq kaq pruebata pasarqaku chaykunallatachu rikuchin, aswanpas Diospa runa rantinchasqanmi, payman biblia profeciamanta sapallan yachayta qosqa karqan.
Kay tawa chusku waynakunamantaqa, Diosqa paykunaman yachayta, atiyta ima yachaykunapiwan, yuyay-sapanchaypipas qorqan; Danieltaq llapa rikch’ayninkunata, musquykunatapas entiendenanpaq yachayniyoq karqan. Daniel 1:17.
Pusaj chusku cheqaq hebreokuna llapankuchá mikuywan pruebayta allinta pasarpurqaku, Danielmi akllasqa karqa rikch’ariykunaq, musquykunaq willakuqnin hina. Danielqa sut’inchakuq willakuqta reqsisqa kachkan, imaynachus Elias, Juan Bautista, Juan Revelador, William Miller, hinallataq Future for America nisqapi rikuchisqa kasqan hina. Sut’inchakuq willakuqqa mana hayk’aqpas sut’inchakuq pruebaymanta t’aqasqa kanchu.
Cristoq pacha, Juanpa testimonianta rechazaqkunaqa, Jesusmanta manam allinta yanapayta chaskiyta atirqankuchu. Milleritakunapa historiapin, ñawpaq willayta (William Millerwan rikuchisqa) rechazaqkunaqa, iskay ñiqin willaymanta manam allinta yanapayta chaskiyta atirqankuchu. Iskay historiakunapipas, iñiq cheqaqkunaqa manam reqsirqankuchu maymanchus pruebapa ruraynin apasqanta. Discipulokunaqa cruzta rikuyta mana munarqankuchu, chaypas sut’ita nirqasqa karqa chayta pasananpaq. Milleritakunaqa hatun llakikuyta manam rikuyta atirqankuchu. Danielqa, Ariocmanta yachaspa Nabucodonosorpa musquyninpi imagenta rikuchiqta, kawsaywan wañuywan tupaq circunstanciakunamanta willasqa kaspa, manam yacharqachu musquypa imayna kasqanta nitaq maymanchus imagenta pruebayqa apasqanta. Tukuy imata yachasqanmantaqa, kawsaywan wañuywan tupaq kasqallanmi karqa. Chayrayku Danielqa p’unchawta necesitayarqa interpretaciónta entiendenanpaq.
Chayna Daniel yaykurqan reypa ñawpaqman, hinaspan mañakurqan reyta tiempo qosqanta, hinaspa reyman riqsichinanta interpretaciónta. Daniel 2:16.
Danielqa rikuchirqanmi iñiyta mikuypi (metodología nisqapi) ñawpaq pruebaypi mikhunanta akllasqanpi. Chayraykun payman pacha qorikurqan, imaynan Cristopa pacha tiempopi discípulokunamanpas qorikurqan hina. Discípulokunaman qorikusqa pacha karqan Cristopa wañusqan, pampasqa kasqan, kawsarimusqan hinaspa ñawpaq wichariyninpa unay tiempun, manaraq discípulokunawan Emmaús ñanpi tupaspa, chaymanta yapamanta alto cuartopi. Chay pachaq tukuyninpiqa paymi paykunapa hawanman samaykurqan Espíritu Santota.
Kayta nisqanta rimarispaqa, payqa paykunaman samaykurqan, hinaspan nirqan: Chaskiychis Espíritu Santo-ta. Juan 20:22.
Ezequielqa willakurqan, wañusqa tullukunataq huñunakusqanku. Chaymantataq Ezequielqa huk kutitaqraq willakurqan, Santo Espiritutaq samaychasqa karqan musuqmanta ruwasqa cuerpokunaman, hinaptinqa hatun kallpayuq soldadokuna hina sayarirqanku. Cristoqa disipulokunapaq samaykuchispaqa, paykunapa yuyayniyta kicharirqan.
Chaymanta kicharirqan paykunapa yuyayninkuta, qelqakunas-ta entiendenankupaq. Lucas 24:25.
Llapa profetakunaqa kay pachapa tukukuyninmanta rimashanku, chaymi Danielpas mana hukninchu. Pay mañakusqan pachaqqa huk tiempo karqan, chaypi k’anchayta chaskinampaq. Milleritakunapa suyasqan tiempoqa, ñawpaq llakikuymanta qallarispa, Mateo qelqapi iskay chunka phisqa kaq kapítulopi, Habacuc qelqapi iskay kaq kapítulopi profecíakunawan tupasqa qhiparikuq tiempopi kashasqankuta reqsikunkukama karqan. Qhiparikuq tiempopa historianninqa Milleritakunapa historiapi hunt’akusqa karqan iskay kaq angelpa willakuyninpa tiempopin. Daniel qelqapa iskay kaq kapítulonpas chay kikin historiata rikuchin; chayrayku, paypa tiempo mañakusqanqa profetap hinam Milleritakunapa qhiparikuq tiempowan tupachakun. Chayrayku, Danielpa tiempo mañakusqanwan Milleritakunapa qhiparikuq tiempoqa pachallataq rikuchin pachak tawa chunka tawa waranqakunapa qhiparikuq tiemponta, mayqinchus 18 julio 2020 p’unchaypi qallarikurqan.
Danielpa mañakusqan tiempota, Nabucodonosorpa estatuamanta musquyninta entiendenanpaq, Apocalipsis chunka hukniyuq qhapaqpi rikuchisqa kashan iskay testigokuna kinsa p’unchaw kuskan y media wañusqa hina callepi siraykusqankuwan. Apocalipsis chunka hukniyuq qhapaqpi chay kinsa p’unchaw kuskan y media paqariyninpi, chay kinsa p’unchaw kuskan y media, simbólicamente huk profético ch’in pampa rikuchiq, huk qapariq simi kashan. Chay runapa simin, Consoladorpa servicionninwan ch’akichisqa wañusqa tullukunata rikch’achinapaq hinaspa kawsayman kutichinapaq hap’isqa, Danielwanmi rikuchisqa kashan, payman qosqa kasqanrayku profético revelación ima musquy kasqanmanta hinaspa ima nisqanta rikuchisqanmantapas. Ch’in pampapi qapariq simiqa, Danielwan rikuchisqa hina, musquykunamanta hinaspa rikuykunamanta profético yachayta chaskisqanmi. Simiqa qaparinmi; chaywanmi reqsichin payman qosqa kasqanta Medianochepa Qapariynin willakuyta, hinaspa chay qapariyqa chawpi tutapi qosqa kashan, mayqinchus tutayata rikuchin.
Chaupi tuta aswan yana tutayaypi, kunan chaskisqa willakuyman (Daniel) hamuq rimayqa yachayta qosqa karqan, chay willakuyqa yana tutayaqwan p’istasqa kashaqtin. Chay rimayman (Ezequiel) qosqa kamachikuyqa wañusqa ch’aki tullukunaman willakuyta rimanampaqmi. Chayta ruwashaqtin, Kusiq Sonqochiqqa ñanpi wañusqakunaman samasqa, hinaspan “kawsarichisqa” kanku. Ichaqa chay kawsarichiyqa mañakuyllawanmi hunt’achisqa. Mañakuyqa wañusqa ch’aki tullukunakuna ñanpi wañuchisqa kasqankumanta kawsarimuy historiapi huk señalta hina. Danielqa chay señalta profetap hina rikuchin, allin tinkusqa chiqanpi, maypichus chay señalkuna reqsisqa kashan chaypi.
“Cheqap Diosman yupaychasqa kausaymanta huk musuq kawsariy ñuqanchik ukhupiqa llapa necesitakuyninchikmanta aswan hatun, aswan utqaymanta kasqanmi. Kayta maskhayqa ñawpaq llamkayninchik kanan. Señorpa bendicionninta jap’inapaqqa tukuy sunquwan kallpachakuy kanan, mana Diosqa ñuqanchikman bendicionninta qoyta mana munasqanraykuchu, aswanpas chaskinapaq mana wakichisqa kasqanchikraykun. Hanaq pachapi Taytanchikqa, payta mañakuqkunaman Santo Espiritunta qoyta, allpa tayta-mamakuna wawakunaman allin qowaykunata qoymanta aswanraq munan. Ichaqa confesiónwan, p’inqaychakuywan, arrepentimientowan, tukuy sunquyuk mañakuypiwanmi ñuqanchikpa llamkayninchikqa, Diospa bendicionninta qowananchikpaq prometesqan condicionkunata hunt’ananchikpaq. Huk musuq kawsariytaqa mañakuyman kutichisqa kasqanllapi suyasunman. Runakuna Diospa Santo Espiritunmanta hina wakcha kaptinkuqa, Simipa willakuyninta mana allinta chaninchaspa yachanqakuchu; ichaqa Espiritupa atipaynin sonqonkuta tupaykuptinmi, churasqa yachachiykunaqa mana yanqallapaq kanqachu. Diospa Simin yachachisqanman pusasqa, Espiritun rikuchikuyninwan kuska, allin yuyaywan purichisqa kaptin, tantanakuykunanchikman hamuqkunaqa chanin experienciata tarinqaku, wasinkuman kutispataq allin, kawsayta hamp’ichiq hinallataq, huk influenciata ruraypaq wakichisqa kanqaku.”
Ñawpaq estandarte apaqkuna yacharqanku imayna Dioswan mañakuypi maqanakuyta, hinaspa Paypa Espiritunpa achka lluqsiyta kusikuywan chaskiyta. Ichaqa kaykunaqa ruray pampangamanta ripusanku; hinaspa, ¿pitaq hamuspa mayqinkunata hunt’achkan? ¿Imaynataq kachkan wiñaq miraypaq? ¿Diosmanchu kutirikunku? ¿Hanaq santuario ukhupi imachus ruwasqanta rikch’arisqachu kashanchik, icha manachu iglesiaman ima kallpachaq atiynin hamunanta suyashanchik chaymantaqa rikch’arimunanchikpaq? ¿Suyashanchikchu llapa iglesia kawsarichisqa rikuyta? Chay pachaqa hayk’aqpas manam chayamunqachu.
“Iglesiapiqa wak runakuna kan mana cheqaqta kutirikusqa, hinaspa mana tukuy sonqowan atipaq mañakuywan huñunakunqakuchu. Sapankamanta llamk’ayman yaykunanchik tiyan. Aswan achkata mañakunanchik tiyan, hinaspa aswan pisita rimarinanchik. Mana allin kaymi mirachkan, hinaspa llaqtaqa yachachisqa kanan tiyan ama kusikuyllachu Diosman yupaychaypa rikch’ayninwan, mana espiritunwan nitaq kallpanwan. Sichus ñuqanchikqa sonqonchikkunata maskhaypi churakusunchik, huchanchikkunata anchuchisunchik, hinaspa mana allin munayniyoq kasqanchikkunata allichasunchik, almanchikkunaqa manam yanqa kayman hoqarisqa kanqachu; kikillanchikmanta mana atinichu nispa yuyayniyoq kasunchik, wiñaypaq yachaspa atiyninchikqa Diosmantapuni kasqanta.” Selected Messages, book 1, 121, 122.
Danielpa mikhuyninpi mikunaman iñisqanmanta qallarispan, payqa huk rikuylla suyaychasqa pruevaman apasqa karqa; chaypiqa mikhuyninwan sut’ichasqa metodología nisqanta llamk’achinan karqa: ñawpaqta prometenanta, Diosninmi musquyta riqsichinqa hinaspa sut’inchinqa nispa; chaymanta qhipamanmi chay musquyta reyman qhawarichinan karqa. Payqa allin mikhuyniyoqmi karqa, icha allin metodología-yuqmi; chaymantaqa iñiyninta rikuylla qhawachinan karqa, Nabucodonosorpa estatuan musquyninpa willakuyninta qhawarichispa, mayqin musquychus llapan “tutayaypi” kasharqa chayta. Qatiq rurayninqa iñiyninpa rikuylla qhawachikuyninmi karqa; chaymantaqa Diospa llaqtanpaq divina fórmula nisqanta rurayman churakurqa, maypachachus paykuna tutayaypi tarikunku chaypacha.
“Supaypa tutayayninqa pichqanakuyta mana kasukkunata muyurinqa. Awqaqa pakallam suyachisqan tentacionninkunaqa huchaman urmachin; chayqa llapallanmi kan, Diospa paykunaman qosqan privilegionkunata mana apaykachasqankurayku, mañakuyta divino churasqapi. Imanasqataq Diospa churinkuna, ususinkunapas mañakuyta munaychu? Mañakuyqa iñiypa makinpi llave hinam, hanaq pacha waqaychasqa qhapaq wasi kicharinapaq, maypichus tukuy atiyniyuqpa mana tukukuq qhapaq kayninkuna waqaychasqa kashan. Mana sayk’uspa mañakuspa, allinta rikch’akuspa mana purispaqa, qilla tukuyman, mana yuyayniyuq kayman, hinaspa cheq ñanmantapas pantayman chayananchikpaq peligroypi kashanchik. Awqaqa sapa kuti maskhan khuyapayakuypa tiyananman ñanta hark’ayta, ama ch’uyanchasqa ruwanakuywan, iñiypiwanpas, gracia-ta, atiytawan tarinanchikpaq, tentacionta atipaypaq.” Steps to Christ, 94.
Nebucadnezarpa tutapi musquyninpa yanayarikuy aswan tutayasqa kasqanwan, Danielqa kimsa masinkunawan kuska ñit’isqa hina mañakurkanku.
Chaymantataq Daniel wasinman ripurqan, hinaspataq Hananiahman, Misaelman, Azariamanpas, masinkunamanpas chay ruwayta yachachirqan: hanaq pacha Diosmanta khuyapayakuyninkunata mañakunankupaq kay pakasqa imaraykuchus; ama Danielwan masinkunapas Babiloniapi yachaqkuna wakinkunawan kuska chinkachisqa kanankupaq. Chaymantataq chay pakasqa kaq Danielman sut’inchasqa karqan tuta rikuypi. Chaymantataq Daniel hanaq pacha Diosta yupaycharqan. Danieltaq kutichispa nirqan: Diospa sutin wiñaypaq, wiñaykama saminchisqa kachun: yachaypas atiypas paypaqmi kanku: paymi pacha tiemposninkuta, mit’ankunatapas tikrachin: reykunata hurqun, reykunatataq sayachin: yachaqkunaman yachayta qon, unanchayniyuqkunamantataq yachaqayta. Ukhu kaqkunata, pakasqa kaqkunatapas paymi rikuchin: tutayapi ima kasqantapas yachan, k’anchaytaq paywanmi tiyan. Agradesekiyki, qanmanmi alabansaykita haywarini, ay taytaykunapa Diosnilláy, qanmi qowarqanki yachayta, atiytapas, kunantaq yachachiwanki imatachá qanmanta mañakurqaniku chayta: kunanqa qanmantaq noqaykuman reqsichiwanki reypa rimayninta. Daniel 2:17–23.
Chaymantaraq Danielqa premiota qorqanmi paymi “yachaq imatachus tutayaypi kashan” nisqaqa. Domingo p’unchaw kamachiyta churaymanta kuyuyqa tutayaypi rikhurishan, hinaspa pikunachus Diospa mikhunanta mikhuyta willakuspa qhawarirqanku, paykunaman mañakushan uyariyta bestiapa rikch’ayninpa rurakuyta, mayqinchus wakichin religioso hinallataq político patata papal autoridadpa señalta kallpachaspa churananpaq.
Danielpa iskay ñiqin kapítulonqa manam aswanlla reqsichinchu iskay kaq angelpa historianta Millerita historiapi, aswanmi sut’inchaspa rikuchin kinsa kaq angelpa kuyuriynin ukhupi iskay kaq angelpa historianta. Nabucodonosorpa estatua-musuquynin pruebanpi, bestiapa imagenninpa pruebanmi rikuchisqa kachkan. Diospa llaqtanpa profetika puriyninkuna, qayllamusaq Domingo leypa kawsay wañuy circunstanciankunaman rikch’arinankupaq, ancha sut’i hinam Danielpa Apocalipsispa librokunapi reqsichisqa kachkan.
Danielqa, chay historiapa willakuqninmi, maypichus rikch’achisqa musquy imahina kausay utaq wañuy willakuy lluqsisqa. Payqa hamut’asqan mikhuyninpi sayan, hinaspataq iñiyninwan nin Diosqa musquyta reqsichiyta atinman; ichaqa pacha mañakun. Chay pachaqa suyasqa pachan. Suyasqa pachaq tukukuyninpiqa, Nebucadnezarpa tutayasqa musquyninpi imachus kasqanmanta yachayta qusqan; ichaqa mana chayllatachu. Payqa manam rikch’achisqa musquymanta hamut’ayllatachu chaskin, mayqinchus uywaqa rikch’achisqanman hinallataq chaywan kuska pruebaman unanchan, aswanpas suyasqa pachaq tukukuyninpiqa Diosta hayllin, imaraykuchus Diosqa “yachaqkunaman yachayta qon, hamut’aqkunaman yachayta qon: paymi ukhu, pakasqa imakunata rikuchin: paymi tutapi imachus kasqanta yachan, hinaspataq k’anchayqa paywanmi tiyan.”
Danielqa kaypi churashan alabanzanta chay contexto-pi kasqanrayku “yachayqa yapakusqan”, paymi chunka iskayniyuq capítulo-pi reqsichin “yuyayniyuqkuna” entiendenqanku “yachay yapakusqanta”, hinaspataq Diosta alabashan payqa “yuyayta” hinaspa “yachayta” qosqanmanta “yuyayniyuqkunaman”. Sutinpi chiqanta riman yuyayniyuq vírgenesmanta, hinaspa tiemponninta t’inkichin suyay unaychasqa tiempowan. Payqa iskayniyuq capítulo-pi tarikusqa rikch’anata chiqanta churashan Mateo iskay chunka phisqayoqpi suyay unaychasqa tiempopa hunt’asqa allin cumplimientonman, kinsay ángelpa movimiento-ninpi. Astawan importanteqa kaymi: Apocalipsis libroqa reqsichin, gracia tiempo tukukuyninman manaraq chayaykaptin, Juanta nisqa karqan ama sellaychu Daniel hinaspa Apocalipsis librokunapi profecíakunapa nisqankunata, imaraykuchus paykunaqa kikin libro kanku.
Hinaspan: Ama sellaychu kay qillqasqa willakuy profecíapa nisqankunata; pachaqa ñam qayllapi kashan. Mana chaninnaq runaqa, manaraq chaninnaq kachun; qhellichasqa runaqa, manaraq qhellichasqa kachun; chanin runaqa, manaraq chanin kachun; sapaqchasqa runaqa, manaraq sapaqchasqa kachun. Apocalipsis 22:10, 11.
Danielpa hinaspa willakuykunawan Apocalipsispa willakuykunapas kichasqa kanan tiempunqa chunka sipaskunamanta rikch’ariy simipi nirqan “suyay tiempo”-pi kashan, chay tiempotaq Danielpa tiempota mañakusqanwan sut’inchasqa kashan. Paypa tiempo mañakusqan qhepantaq mañakuy hamurqan; chayqa wañusqa ch’aki tullukunapa kawsarimunanmanta ñawpaqta ruwakunanmi. Yachay yapakusqan pacha ukhupi, tutayawan pakasqa musquy rikch’ayninpa unanchasqan yuyaychasqa kasqan tiempopeqa, Diosqa Danielpaq huk imatapas ruwarqan. “Paymi ukhu, pakasqa imakunatapas rikuchin.” Chisi Chaupin waqyamanta historiapa pakasqa imaqa Apocalipsispi kachkan chay willakuymi; chayqa gracia tiempo tukukunankama manaraq chayamushaqtinmi kichasqa. Chay “ukhu haqayñasqa pakasqa” imaqa “cheqaq kay”mi.
Cheqaqqa proféticapi llave hinan tukun, Danielpa nisqa qelqaychasqa willakuqman kichasqa, chaywan “qanchis trueno” nisqakunapa pakasqa historiyanta reqsichinapaq. Chay pakasqa historiaqa kimsa señalkunapa historiann. Ñawpaq kaqqa huk lliw suyasqakuna mana hunt’asqanmanta llakikuymin, qhepa kaqqa hinallataq huk llakikuymin, imaynachus Milleritakunapa historiapi rikuchisqa kasqan hina. Hebreo simipi “cheqaq” nisqaman tikrasqa simiqa “Admirable Lingüista” nisqapa ruwasqanmi, hebreo alfabetoq ñawpaq, chunka kimsayuq, hinallataq qhepa letra nisqakunata huñuspa. Jesusqa ñawpaqpas qhepapas paymin, hinaspa payqa “cheqaq” nirqanmi. “Admirable Lingüista” nisqapa ruwasqan simipa sayayninqa reqsichin chay kimsa profético señalkunata, mayqenkunachus “qanchis trueno” nisqakunapa pakasqa historiann, Daniel “pacha” mañakuspa mañakuyman risqankama sellasqa kananpaq karqan.
2020 watapi 18 de julio killapi llakikuyqa ñawpaq waymarkan karqa, hinaspataq chaymi rikuchin kimsa waymarkakunamanta qhipa kaqwan tinkisqa llakikuyta, chayqa ley dominicalmi. Chaupi kartaqa, chunka kimsayuq kartaqa, hatarikuypa unanchanmi, hinaspataq qanchis truenokunapa pakasqa historiankupa chaupi waymarkanpa unanchanmi. Chay hatarikuyqa mana yuyayniyuq vírgenkuna-hina rikuchisqa kachkan Midnight Crypi, imaraykuchus Midnight Cryqa 2020 watapi 18 de julio killapa kimsa-patay historiankupa, Midnight Crypa, hinaspataq utqayllam hamuq ley dominicalpa chaupi waymarkanmi. Chaylla chawpi tuta kaptinqa, pacha chunka kimsayuq hora-man kuyun, maypichus mana yuyayniyuq vírgenkunapa rikukuq rikhuriyñin qawachisqa kachkan, qori aceiteta mana charisqankuta reqsispankum.
Apocalipsis qillqapa chunka hukniyuq kapítulopi “kimsa p’unchaw kuskan” nisqa “ch’in pampapi” unanchasqa kaqpi, Diospa llaqtanqa “qanchis kuti” maldicionpa unanchasqa historiannimpi kasqankuta rikuchisqa kanku. Chay pacha tukukuyninpiqa, paykunaqa reqsikunan kashan: ch’eqesqa kasqankuta, huchallikusqankuta, taytankupas huchallikusqankuta, Diospa contranpi purisqankuta, hinallataq Diospas paykunapa contranpi purisqanta. Chay reqsikuyqa pusanan kashan Levitico iskay chunka soqtayuqpi kaq mañakuyta mañakunankupaq. Chay reqsikuy, Leviticopi iskay chunka soqtayuq mañakuyta mañakunanku kasqanmanta, proféticamente tupachkan Danielpa mañakuyninwan, Daniel qillqapa iskayniyuq kapítulopi; hinaspapas chayqa rikuchisqa kashan Danielpa mañakuyninwan qanchisniyuq kapítulopi. Imaraykuchus Danielqa qanchisniyuq kapítulopi Levitico iskay chunka soqtayuq mañakuyta mañakurqa, Jeremíaspa profecianpi Diospa llaqtanpa preso apasqa kayninmanta qanchis chunka watakuna tukukuyninpiña kasqanta reqsisqanraykum.
Chay kikinkunata qanchis chunka watakunaqa Diospa llaqtanpa sellasqa kayninpa historianta rikuchin. Chay qanchis chunka watakunaqa Malakías kimsa kaq kapitulumanta pichasqa kayta, hinallataq Cristopa iskay kuti templota pichasqanta rikuchin. Hinallataq animalpa rikchayninmanta pruebapa historianta rikuchin. Chay historiaqa qallarin 11 de septiembre de 2001 p’unchawmanta, tukukunataq utqayllam hamuq domingo leypi. Chay simbólico qanchis chunka wata pacha tukukuyninpi, Danielqa “suyay tiempo” maskhan mañakunampaq. Paypa mañakuyninqa kutichisqa karqa, profecíapa qhipa pakasqa secreton payman rikuchisqa kaptin. Chay rikuchiyqa hamurqa Diospa cheqaq protestante llaqtan “ch’in pampa”pi kacharisqa tiempopi kashaqtin, 18 de julio de 2020 qhipaman. Chay pachapi “cheqaq” rimayqa “ch’in pampapi qapariq”man rikuchisqa karqa.
Qatiq qillqapiqa qipamanmi Danielpa iskay kaq qhapaqta.
Chaymi Señorpa phiñakuynin kay llaqtapa contranpi rawrarirqan, kay libropi qillqasqa llapa ñakasqa maldicionkunata hinaspa chayamunanpaq; hinaspan Señorqa paykunata llaqtankumanta saphinmanta horqorqan phiñakuypi, sinchi piñakuypi, ancha colerapi ima, huk llaqtaman wischurqan, kunan p’unchay hina. Pakasqa imakunaqa Señor Diosninchikpaqmi; ichaqa rikuchisqa imakunaqa ñoqanchikpaqmi, churinchikkunapaqwan wiñaypaq, kay kamachikuy simikunata llapanta rurananchikpaq. Deuteronomio 29:27–29.