Daniel pusaq chunka kaq kapitulumanta Cristo rikuchikuyqa, Juan Apocalipsispi rikushqan kaq rikuchikuywanqa kikinmi. Chayqa “marah” sutiyuq rikuchikuy karqan, mayqinchus “mareh” sutiyuq Cristopa rikurimuyninpa rikuchikuyninpa warmi simi nisqa rimayninmi. “Mareh” nisqaqa iskay waranqa kimsa pachak watakunapa rikuchikuyninmi, hinaspapas ñawpaq kaq nisqanqa “rikurimuy” nispanmi. Cristopa “rikurimuynin” Danielwan Juanwan iskayninmanpas glorificado Cristo nisqapa rikuchikuyninkuna karqanku.
Ñawpaq killapa iskay chunka tawaq p’unchawninpi, hatun mayu patapi kashaqtiy, chay mayuqa Hiddekel sutiyuqmi karqa; chaymantataq ñawiykunata oqarirqani, qhawarirqanitaq; hinaptinri, huk qhari rikurimurqa, llamp’u linu p’achawan p’achallisqa, sikinpi Uphaz llaqtamanta allin qoriwan watasqa. Cuerponpas berilo rumi hina karqa, uyanpas illapa rikch’aynin hina; ñawinkunapas nina paqcharinakun hina; makinkunapas chakinpas allin llusq’isqa antamanta llanthu hina; rimasqankunapa kunanpas achka runakunaq rimaynin hina karqa. Daniel 10:4–6.
Simi “mareh”, nisqaq “rikch’aynin” niq, kay pasajepi t’ikrasqa kachkan “lliphiyq rikch’aynin” nisqaman. Chunka kaq qillqapi kay simi tawa kutita llamk’achisqa kachkan, iskay kutitaq “rikuy” nisqaman t’ikrasqa, iskay kutitaq “rikch’ay” nisqaman. Warmi qhariyninpi huk kimsa kutitaqraq llamk’achisqa kachkan. Simi “marah”qa “rikch’ay” rikuyq warmi rimayninmi. Chayqa sut’inchasqa kachkan “qhawana qispicha” hina, hinallataq huk “causative” adverbio kaspa, rikusqa kaptin imatapas pasanankupaq ruwan.
Adverbio causativo nisqaqa huk adjetivomanta paqarin, mayqan imatapas pasachin utaq huk ruwayta apamun. Simipi hinaspa gramáticapi, aswanmi qhawachkan verbokunata utaq ruwanakunata, mayqenkunachus yuyayta rimarin: huk runata utaq huk imata ruwayta ruwanankupaq utaq huk kayman chayanankupaq.
Kay hinallataq, “Paymi asichirqan” nisqa rimaypi, “asichirqan” nisqa rimayqa causativom, imaraykuchus chaywan rikuchin sujetonqa (pay warmi) objetota (pay qhari) chay ruwayta (asiyta) ruwanankupaq chayachisqanta.
“Ñuqa carruyta allinchachirqani.” (Kay rimaypi, “ñuqa” nisqa suje toqesqa huk runata ruwachirqan carruta allinchay ruwayta.)
“Payqa yachachisqan runakunata rurasqa qhipaman riqsichiyta yachaqayman yachachirqan.” (Kaypi, “Payqa” sutiyuq rimaypa kamachiqninmi yachachisqan runakunaqa qhipaman riqsichiypaq yachaqayman yaykunankupaq rurachirqan.)
“Paypa rutuchikurqan.” (Kaypi, suqitupaq “Pay” ninapaqmi huk runata ruwachirqan chukchanmanta rutunanpaq.)
“Empresaqa wasita musuqmanta allichachinanta ruwachirqa.” (Kay rimaypiqa, empresaqa huk runata wasita musuqmanta allichachiy rurayta ruwanampaq kamachirqa.)
“Wawakunata ruwanakunapi yanapanankupaq ruwachisunchis.” (Kaypi, “Noqanchis” nisqa subjectoq yuyayninmi wawakunata ruwanakunapi yanapay ruwaypi churachiyta munan.) Sapa kay ejemplokunapi, causativo nisqa rimaykuna (had, made, got, get) rikuchinku subjectoq huk runataq hatun rimay nisqapi nisqa ruwayta (repaired, study, cut, renovated, help) ruwanampaq ruwachisqanta.
“mareh” sut’ipi rikch’ayninpa rikch’akuyninmanta qhaway, warmi pacha simipi “marah” nisqa rimaypi nisqa kaptin, hinaspa “qhawana espeho” hina sut’inchasqa kaptin, sut’inchanmi glorificasqa Cristo-pa qhawaynin, chay qhawayta qhawaqkunapi kutichisqa kanan. Daniel “rikch’aynin” Cristo-pa illapa hina qhawayta rikuspanku, huk runakuna t’aqan manchakuywan ayqekurqanku, ichaqa Danielpaqmi ukhunpi huk milagros ch’iqchiyniyoq tikrayta rurapurqan.
Ñuqa Daniel sapallaymi rikurqani chay rikuyta; ñuqawan kashaq runakunaqa mana rikurqankuchu chay rikuyta. Ichaqa hatun chukchuy paykunaman urmaykurqan, chaymi pakakuyta ayqekurqanku. Chayrayku ñuqa sapallayña saqisqa karqani, hinaspa kay hatun rikuyta rikurqani; manataqmi ima kallpallapas ñuqapi qhepakurqanchu. Sumaq kayniypas ñuqapi ismusqa tukusqa karqan, manataqmi ima kallpallatapas waqaycharqanikchu. Daniel 10:7, 8.
Cheqaqa kaymi hebreo simipi “cheqaqa” nisqawan rikuchisqa, chaymi hebreo alfabetopa ñawpaq, chunka kimsayuq, hinallataq qhipa qillqankunamanta ruwasqa. Ñawpaq qillqapas qhipa qillqapas Cristopaqa sapa kuti kikinmi, Alpha hinallataq Omega hina, qallariytawan tukukuyninta kuskanpi sapa kuti rikuchin. Chawpi kaq utaq chunka kimsayuq qillqaqa hatarikuymanmi rikuchin. Danielqa nin: “Ñoqa Daniel sapallaymi musquykunata rikurqani,” ichaqa Danielwan kuska kaq runakunaqa, hatarikuypi kawsaspa, “manam musquykunata rikurqankuchu.” Chayraykum Daniel “sapallan” “hatun musquyta rikurqa.” Qallariypiwan tukukuypipas Daniel sapallanmi musquyta rikurqa, iskay kaq ñawirichiytaq ayqeqkunapa hatarikuyta sut’icharqa. Danielqa qhipa p’unchaykunapi Diospa llaqtanta rikuchin, paykunaqa Cristopa rikchayninman tikrasqa kanku paypa rikchayninta qhawarispa. Ñoqanchikqa “qhawana espejopa” musquyninta qhawana kanchik.
“Diosmanta kawsaypi yachasqanchikwan reqsiyta hap’ikunanmi tiyan. Sichus Señor-ta reqsinanchikpaq qatipaq risunchik chayqa, reqsisunchikmi lloqsisqankuna tutamanta hina waqaychasqa kasqanta. Cristoqa qayawanchikmi Diospa llapa hunt’asqa kayninwan hunt’asqa kananchikpaq. Chaymantaqa cheqaqtapuni cristiano religionpa hunt’asqa allin kayninta rikuchiyta atisun. ‘Pipas noqaqa qusqay unu-manta upyaqqa,’ nispa Salvadorqa willakun, ‘manan hayk’aqpas yakunayqachu; aswanpas noqaqa qusqay unuqa paypiqa wiñay kawsayman phutiykachaq unu pukyum kanqa.’ Cristoqa munanmi paywan kuska llamkaqkuna kananchikta. Ñoqanchikqa kikillanchikmanta ch’usaqyachisqa kaptinchikqa, payqa qowasunchikmi wakinkunaman qonapaq gracianta. Iskay olivo mallk’ikuna, iskay qori tubokunawan paykikumanta qori aceiteta ch’usaqyachaqkunaqa, cheqaqtapuni mayllasqa recipiëntikunaman qowankaku k’anchayta, sonqochayta, suyayta, munakuyta ima, pisiqkunapaq. Diosmanqa mana ratollapa servicionllachu qosun. Ichaqa kaytaqa ruwasunchik Jesúsmanta yachaspallam, paypa llamp’u kayninta, sonqomanta humillakuytapas waqaychaspallam. Diospi pakakusunchik. Paypi atiychasqa kasunchik. Cristopi tiyasunchik. Chaymi llapanchikpas ‘kichasqa uyañiqwan Señorpa k’anchayninta espejo hina qawarispa, chay kikin rikch’ayninman k’anchaymanta k’anchayman tikrasqa kanchik’,—caráctermanta carácterman. Diosqa manan qanmanta nitaq noqamanta imposiblekunata suyanchu. Payta qawarispaqa, paypa rikch’ayninman tikrasqa kayta atisun.” Signs of the Times, April 25, 1900.
Danielpa chunka kapítulopi, hinaspa isqon kapítulopipas, Gabrielqa Danielman willakuykunapa hawaq ukhuq rikch’ayninkunata sut’inchaspa qhawaychkan, hinaspa Danielpa ñawpaq rimaynin chunka kapítulopa huk versículonpiqa ninmi iskaynin rikch’ayninkunata allinta entienderqaña kasqanta, chaykunaqa “ima” nisqawan “rikch’ay” nisqawan reqsichisqa kanku. Chay entiendeynintaqa chaskirqan iskay chunka hukniyuq p’unchaykuna tukukuyninpi, chay p’unchaykunapiqa llakikuyllapi karqan. Chay iskay chunka hukniyuq p’unchaykunaqa tukukurqan Miguel arcángel chayamunwan. Iskay pachak iskay chunka yupay, hinaspa iskay chunka iskay yupay —chayqa iskay pachak iskay chunkamanta chunka kaqnin, icha diezmo—, kayqa Dios kaywan runa kay tinkuchisqanta unanchan; hinaspa iskay chunka iskayniyuq p’unchaypitaq Danielqa Cristopa rikch’ayninman tikrasqa karqan.
Mana munaspa t’antataqa manam mikurqanichu, nitaj aychatawan vinotapas simiymanqa yaykurqanichu, nitaj hayk’aqpas wiksaqkikurqanichu, kimsa hunt’asqa semanakuna junt’akunankama. Ñawpaq killaq iskay chunka tawayuq p’unchayninpi, hatun mayu patapi kashaspa, chay mayuqa Hiddekel sutiyuq kashaqtin; chaymanta ñawiykunata oqarispa qhawarirqani, hinaspa rikurirqani huk qhari linu p’achawan p’achasqa, chay qhariq chumpinqa Uphaz llaqtamanta allin quriwan watasqa karqan. Daniel 10:3–5.
Danielqa rikch’akun Diospa qhipa p’unchawkunapi llaqtan runakunata, pikunachus Diospa profetapa Simiwan reqsirqanku ch’iqichisqa kasqankuta, hinaspa chay ch’iqichisqa kasqankumanta llakikunku, k’anchayta maskhashaspa. Paykunapa ch’iqichisqa kasqanku rikuchisqa kachkan Ezequiel qhelqapi kinsa chunka qanchisniyuq t’aqapi wañusqa ch’aki tullukunapa huk pampahinapi hina. Tullukuna wañusqañam, hinaspa ch’iqichisqañam kanku, ichaqa Israelpa wasin nisqahinam reqsisqa kanku. Qhipa p’unchawkunapi Israelpa wasinqa pachak tawa chunka tawa waranqa kanku. Paykunaqa ch’iqichisqam kanku, imaynachus Danielqa reqsirqa Jeremiaspa hinaspa Moisespa librokunamanta. Ezequielpiqa wañusqakunaqa chay kasqankuta reqsisqankuta sut’inchanku.
Chaymi rimarirqan: Runa Churi, kay tullkunaqa Israelpa llapa ayllunmi kanku. Qhawariy, paykuna nin: Tullkuykuqa ch'akirqanñam, suyayniykupas chinkasqanñam; ñoqaykuqa sapankamapi t'aqasqa kashanchik. Ezequiel 37:11.
Israelpa wasinmi, chayqa tullukuna kashan, willakunanku: “ñoqaykuqa rakisqa kashayku cheqnikunamanta.” Paykunaqa riqsirqanku ch’iqtisqa kayninkuta. Qhepa p’unchaykunapi Israelpa wasinmi chunka sipaskunapa yachachikuyninta sut’i letra-hina hunt’an, hinaspa Millerite nisqapa historiankupi, “rakisqa kashayku cheqnikunamanta” nisqankuta riqsisqankupa hunt’akuyninqa reqsichisqa kashan, yuyaysapa sipaskuna unanchasqanku hayk’aqmi suyay pacha ukhupi kashasqankuta, chaymantaq suyay pachaqa yachachikuypa huk sut’i pacha kasqantapas. Ezequielpi, pichkuna ch’iqtisqa kayninkuta riqsinku, chaykunam kanku ñawpaq llakikuy qhepaman suyay pacha ukhupi kasqankuta riqsirqanku.
Ezequielpa tullunkakunapas, chunka virgenkunamanta yachaqkuna parablamantapas, iskay chunka hukniyuq p’unchawkuna Danielpa llakikuywanmi rikuchisqa kachkanku. Iskay chunka hukniyuq p’unchawkuna qhipaman, iskay chunka iskayniyuq p’unchawpi, Miguel uraykamurqan, hinaspan Danielman glorificasqa Cristopa ricuyta qosqa karqan, chay ricuymi Danielta Cristopa rikch’ayninman tukuchirqan. Yachaq virgenkunapas, wañusqa tullunkakunapas, qhawana espejopa ricuyninwan hunt’asqa tikrayta pasaykuytaqa hinallataqmi tiyan.
Daniel, Ezequielpa wañusqa tullunkuna, hinaspa historia Milleritapi yachaq vírgenespas, llapankunaqa Apocalipsis chunka hukniyuq capítulo nisqapi wañuchisqa iskay testigokunawan hukllayllapi tupanku. Moiséswan Elíaswan wañuchisqa karqanku, ichaqa kimsa p’unchaw tawa kuskan simbólicopi tukukuyninpi kawsarichisqa kananpaqmi karqan. Judas libro nisqapi sut’inchasqa hina, Moisestaqa Miguélmi kawsarichirqan.
Ichaqa Miguel arcángelpas, supaywan churanakuspanku Moisespa cuerponmanta rimarispan, manam atirqachu paypa contraqa k’amiywan junt’a tumpayta apamuyta, aswanpas nirqan: “Señorqa qanta k’amiqchun.” Judas 1:9.
Danielpa chunka kaq qillqapi, Danielqa qhawanapaq espeju rikch’ayninta chaskin, Michaelqa iskay chunka hukniyuq p’unchay waqaychasqamanta uraykamusqan qhipaman. Michaelpa kunkallan wañusqakunata hatarichin.
Señorqa kikinmi hanaq pacha-manta uraykamunqa qapariyniyoq, arcángelpa vozninwan, Diospa trompetanwan ima; Cristopi wañusqakunaqa ñawpaqta hatarimunqaku. 1 Tesalonicenses 4:16.
Daniel qanchis chunka capítuloqa reqsichin kimsa kaq angelpa Laodicea kuyuy kimsan kaq angelpa Filadelfia kuyuyman tikrasqanta. Chayqa tinkuchkan Apocalipsis qanchis chunka hukniyuq capítuloq iskay testigokunawan, Ezequiel kimsa chunka qanchisniyuq capítuloq wañusqa tullukunawan, chunka doncellakunaq rikch’ayninpi yachaysapa doncellakunawan, hinallataq chay rikch’ayninta hunt’asqa Milleritakunawanpas. Gabrielmi hatun espejopa rikch’ayninpa qhawayninmanta sut’inchayta qorqa, hinallataq qanchis capítuloqta qallarisqan sut’inchay llamk’ananta pusaq capítuloqpi tukuchispa. Chay sut’inchayqa hunt’akurqa Gabriel qanchis chunka hukniyuq capítuloqpi tarikusqa profétic historiata reqsichisqanwan; chay historiataq cheqaqtapuni qanchis chunka iskayniyuq capítuloq ñawpaq kimsa versículokunakamam astawan purin. Chaymanta qanchis chunka iskayniyuq capítuloq tawa kaq versículopi, Danielta ninku libronta sellaykuspa waqaychananpaq.
Danielpa chunka kaq t’aqapi, “siq’isqa patapi siq’isqa hina”, Danielqa Diospa qhipa p’unchaykunapi llaqtanta rikuchin, paykunaqa Danielpa iskay kaq t’aqapinapas rikuchisqa kanku, wañuyman apasqa kay manchay ukhupi sonqonkuwan mask’aspa, uywakunamanta Nebucodonosorpa pakasqa lantinwan rikuchisqa hawa profetiko willayta entiendenankupaq. Hinallataqmi mask’ashan ukhu profetiko willaymanta muskhoyta entiendenanpaq, iskay chunka kimsa pachak p’unchaykunawan rikuchisqata. Chunka hukniyuq simbólico p’unchaykunata waqaspa llaqisqa kasqan qhipaman, chunka kaq t’aqapi, qhipaqllapi iskaynin revelacionkunata entiendesqan hina rikuchisqa kashan. Chay entiendesqanqa hunt’asqa kachkan arquiángel uraykamusqanpi, hinaspa kinsa kutita llamkhasqa kasqanpi.
Paywan rikusqan Michaelwan, chay Michaelpa rikuyñin paylla rikun, wakichin payta chaskinampaq hunt’asqa sut’inchayta iskayninmanta profecíapa rikuykunamanta, ukhupi kaqmanta hinallataq hawapi kaqmanta. Chay paywan rikusqan sut’iman churakun, siq’ipi siq’ita hina, ancha allinta detallewan, Ezequiel qhelqapa kimsa chunka qanchisniyuq kapítulowan, Apocalipsis qhelqapa chunka hukniyuq kapítulowan, Isaías qhelqapa suqta kapítulowan huñusqa kaspa. Chunka hukniyuq kapítulupi chay versículopi Gabriel ishkay rikuykunata huñun, chayqa versículo chunka kachkan, chaypiqa norte llaqtapa reynin wicharun pukarakaqman, ichaqa mana astawanraqchu. Chay pukarakaqqa nacionmi, utaq capitalmi, utaq Egipto reyninmi chay versículopi, imaynachus Isaías sut’ichin qanchis kapítulupi.
Siria suyupa umanqa Damascom, Damasco suyupa umanqa Rezínmi; hinaspa soqta chunka phisqa watakunamanta ukhunpi Efraín llaqtata chinkachisqa kanqa, manaña llaqta kananpaq. Efraín suyupa umanqa Samariam, Samaria suyupa umanqa Remalíaspa churinmi. Sichus mana creenqichikchu, cheqaqtapuni mana takyachisqa kanqichikchu. Isaías 7:8, 9.
Danielpa chunka hukniyuq qatiq iskayniyuq t’aqapi chunka versículopi, norte reyqa Egipto suyupa lindirunkama wicharimun, chay versículotaq chayta sut’inchan Egiptopa “pukara” nisqanta (sur reyta). Chunka versículoqa rikuchiyta atin 1989 watata sut’inchasqanta, maypichus Unión Soviéticaqa papadop rayku chinkachisqa karqan, hinallataq paypa rantin ejerciton Estados Unidos nisqawan. Chayqa kimsa guerra por medio de terceros nisqakunamanta ñawpaq kaq karqan, chaykunataq tukuyninpi kinsa kaq guerra por medio de tercerospi (Panium) hatun Guerra Mundial III-man tukukun. Iskay kaq guerra por medio de tercerosqa chunka hukniyuq hinaspa chunka iskayniyuq versículokunawan rikuchisqa kachkan, chaytaq kunan Ucraniapi pasakuchkan, maypichus Rusiaqa sur reyta reqsichin, imaynatachus Unión Soviéticaqa sur reyta reqsichirqan 1989 watapi atipachisqa kasqanpi hina.
Ñawpaqpiqa “chiri awqa tinkuy” nisqa rimaytaqa llamk’arqani kay kimsa proxy awqa tinkuykunatawan pacha llapa suyukunapa hatun awqa tinkuyninkunamanta sutinchaypaq. Ucraniapiqa cheqaqmi awqa tinkuyqa purishan, chayrayku manam cheqaqpuniqa chiri awqa tinkuychu, ichaqa papadowan paypa yanapaqninkunawan Rusiawan chawpipi huk proxy awqa tinkuymi. Ichaqa kanqa huk kinsa kaq pacha llapa suyukunapa hatun awqa tinkuy, maypinchus casi llapa nacionkuna objetivo hina qhawasqa kanqaku.
“¡Ay, Diospa llaqtan runakunaqa waranqa llaqtakunapa hamuq chinkayninta yuyayniyuq kanman karqan, kunanqa ñañaqa idolatríaman qaykusqaña!...”
“Hucha llimp’iqa casi tukukuyninmanña chayan. Musphaymi kay pachata junt’achin, hatun manchaytaq utqaylla runakunaman hamunanpaqña kachkan. Tukukuyninqa ancha qayllaña kachkan. Ñuqanchik, cheqaq kayta yachaqkuna, wakichikuspa kayman hina kashananchik, imaraykuchus kay pachaman utqaylla urmaykamunqa huk llump’ay musphachiq, mana suyashqa chayamuy hina.” Review and Herald, September 10, 1903.
Chunka iskay chunka hukniyuq hinaspa iskay chunka iskayniyuq versículokunapi, Rusia, uray llaqtakunapa rey, papapa rantin ejército-ta atinqa; chay ejércitoqa representasqa kachkan Nazi régiménwan, mayqenchus Ucraniapi guerrar ruwasqanta pusachkan, hinaspapas yanapasqa kachkan papapa ñawpaq rantin ejércitowan, Estados Unidoswan. Iskay Kuti Mundial Guerrapi, papapa rantin ejércitoqa, norte llaqtakunapa rey, comunista Rusiapa contranqa Alemania-pa Nazi régimén karqan, chay rantin ejércitoqa chinkarqan, imaynatachus qayna hina aswan qayllapi Ucraniapipas yapamanta chinkanan kashan.
Kimsa kaq “proxy war” nisqaqa chunka kimsañiqinmanta chunka pichqayuqin kama versículokunapi rikuchisqa kachkan, hinaspataq ñawpa historiapi Panium maqanakuywan hunt’asqa karqa. Kimsa kaq “proxy war” nisqaqa Estados Unidos llaqtawan, papadoq rantin soldadonwan, rurachisqa kanqa; hinaspataq norte kaq reyniqa chay maqanakuypi ateísmo contra atipaykunqa, imaynachus ñawpaq kaq “proxy war” nisqapi (guerra fría) atiparqan hina. Ñawpaq kaq hinaspa kimsa kaq “proxy war” nisqakunapi, norte kaq reyi—papado—sur kaq reytan (Unión Soviética) atipachin, chaymantaq Naciones Unidas nisqatapas atipachin. Chay iskay maqanakuykunapi rantin soldadonqa karqan hinaspataq yapamanta kanqa, Estados Unidos llaqtam.
Trumpmi yapam akllanam kanqa pusajniyuq presidentekuna ukhupi pusaj kaq hinam; chayqa qanchis presidentekunamanta hukninmi, paykunaqa Estados Unidos nisqapi kamachirqanku ñawpaq proxy guerramanta (guerra fría) hunt’asqa kasqanmantapacha 1989 watapi, chaymi kachkarqa tukukuy pacha kinsa angelpa reforma kuyuriyninpaq. Trumpqa allpamanta bestiapi Republicano waqra nisqata reqsichkan, hinallataq 2020 watapi “woke” ateísmo bestiapa makinmanta wañuy atiyuq ch’akiyta chaskirqan, Apocalipsis qhelqapa chunka hukniyuq kapitulumanta iskay testigokuna ñanpi wañuchisqa kasqankuta hunt’achispa.
Future for America nisqaqa cheqaq Protestante waqra kasqanta chay kikillan historiapi qhawachin, hinaspata 2020 watapi, Future for America wañuchiq ch’akiyta chaskirqan “woke” atheísmo nisqa bestiapa makinkunamanta. 2023 watapi, 2001 watamanta iskay chunka iskay watakuna qhipaman, Michael uraykamurqan Ezequiel, Juan, Daniel hinaspa Isaías qhawachisqan rurayta qallarinanpaq: kallpasapa ejercitota kawsarichiyta, chaymi utqaylla hamuq domingo kamachikuypi huk unanchakuna hinata oqarisqa kanqa.
1856 watapi, Filadelfia sutiyuq Millerita kuyuyqa Laodicea sutiyuq Millerita kuyumanmi tikrarqa, chaypitaq chay pachallapitaq qanchis kuti yachay aswan yapakusqanta qhispichirqaku, hinaspataq 1863 watapi hunt’asqata hatarikuyninkuta tukuchirqaku. Milleritakunaqa soqta iglesia Filadelfiamanta rikuchisqa kayninmanta qanchis iglesiaq experienciankamanmi tikrarqaku, chay kutirikuypaq puntoqa 2023 wata willakuyninwanmi tupakun, maypichus Future for America sutiyuq Laodicea kuyuyqa qanchis iglesiaq experiencianmanta yapamanta soqta iglesia Filadelfiaq experiencianman tikran. Kay profetiku applikaspi, cheqaq Protestante waqraqa, Republicano waqrawan hina, qanchisniyuqmanta kaq pusaqniyuqmanmi tukuy.
Ucrania suyupi maqanakuy iskay kaq proxy maqanakuy kasqanta reqsinapaq llaveqa chunka kaq versiculopi, hinallataq qanchis kaq versiculopi “fortaleza” nisqanm. Qanchis kaq versiculopi, 1798 watapi papado wañuchiq ch’akiyninta chaskisqanta rikuchiqpi, uray llaqtapa reynin hanaq llaqtapa reyninpa “fortaleza” nisqanman haykurqan, chayqa hunt’asqa karqan Napoleónpa generalnin Vaticano ukhuman purispa papata preso hina apakaptin. Uray llaqtapa reynin fortalezaman haykusqa karqan. Chunka kaq versiculopin hanaq llaqtapa reynin, papadota hinallataq paypa proxy ejerciton Estados Unidos nisqata temsilaspa, Unión Soviéticapa estructura-ta picharparqan, ichaqa “fortaleza” nisqata sayachirqan. “Fortaleza” nisqanqa uman karqan, capitalnin—Rusia karqan.
Ichaqa “uman,” utaq sinchi marka, iskay utaq kimsa testigokunallawanmi sayachisqa kanman, Isaías qanchis kaq kapitulumanta, qanchis kaq chaymanta pusaq kaq versokunata llamk’achispa. Isaías qanchis, pusaq kaq chaymanta isqon kaq versokunaqa Hiram Edsonpa “qanchis kuti” nisqamanta qillqasqan artikulonkunaq hatun punto de referencia karqan, 1856 watapi rikhurichisqa kasqankupi. Rusiaqa kunan p’unchawkunaq Ucrania maqanakuyinpi atipayaq sinchi marka kasqanta sayachiq iskay versokunaqa, Israelpa hanaq suyuntaq uray suyuntaqpa contran “qanchis kuti” iskayninpaq qallariy punkutapas sayachinmi. Chunka kaq versokuna chunka hukniyuq kaq kapitulumanta hawa rikuyta reqsichin, mayqantachus Hermana White yachachin, suyuqkunaq hatariyninwan urmayninwan sut’ichasqa kasqanmanta.
“Naciónkunap hatariyninmanta urmayninmanta, Danielpa libronpi hinaspa Apocalipsispi sut’inchasqa kasqanman hina, yachakuyta tiyan mayna mana valeq kasqanmanta llapan hawaq, kay pachapi hatun kaymanta qhapaq kaymanta. Babilonia, llapan atiyniyoqninwan hinaspa sumaq k’anchayninwan, mayqintachus kay pacha mana hayk’aqpas qhepaman rikurqanichu, — chay atiy hinaspa chay qhapaq kay, chay p’unchaykunapi runakunapa ñawpaqenpi ancha takyasqa hinalla, unaypaq hina qhawarisqa kasqan, — mayna hunt’asqataq chinkaripun! “Qorapa t’ikran” hina, wañusqa. Santiago 1:10. Chay hinallataq chinkarqan Medo-Persiapa qhapaq suyun, hinaspa Greciaq hinaspa Romaq qhapaq suyunkunapas. Chay hinallataq chinkaripun llapan ima mana Diosniyoq cimientoyoq kaq. Sapallanmi wiñaypaq sayayta atin chay ima paypa munayninwan huñusqa kaq hinaspa paypa kayninta rikuchiq kaq. Paypa kamachikuyninkunaqa sapallankum kay pachapi riqsisqa takyaq kaqkunaqa.” Profetas y Reyes, 548.
Kimsa proxy awqanakaxa “Danielpa, Apocalipsispa qillqatanakapan sut’inchasqa kashan,” chay cheqaq kayta entiendenapaq llaveqa Daniel 11 capítulo, 10 versículopi “sinchi pukllana wasim” nisqanmi. Ichaqa 10 versículopas ukhu rikch’aymanmi rimarin, imaraykuchus iskaynin “qanchis kuti” qallarinanqa Isaías 7 capítulo, 8 hinaspa 9 versículopinpas reqsisqa kashan. Hawa kaqpas ukhu kaqpas mana rakisqachu kanmanchu, iskaynin pacha periodo, iskay waranqa pisqa pachak iskay chunka watayuqpas, Ezequielpa iskay k’aspiyninkunam, mayqinchas huñusqa kaspa, pachak tawa chunka tawa waranqa sellakusqanta rikuchin, chayqa Divinidadwan runa kaywan huñunakusqanmi.
Danielpa causativa “marah” visiónwan pasasqanmi chay profecíapa siq’inanta rikuchin maypin Miguel uraykamuspa qhepa p’unchaykunapi llaqtanta kawsarichin. Chay kawsarichiyqa rikuchinmi imayna Cristo hunt’an tukuy ñankunata, paypa Divinidadninta qhepa p’unchaykunapi llaqtanpa runa kayninwan huñunaypaq. Chayqa hunt’akunmi Diospa yuyayninwan runapa yuyaynin huñusqa kaptin, huk yuyaylla kanankupaq; hinallataq hunt’akunmi trono wasipi, Ancha Santo Cheqapi, mayqen “fortaleza” kasqanmi Hermanay White sut’inchasqanmanhina almapa “ciudadela” (fortaleza) nisqa.
Diospa qhapaq t’iyanapa wasinpi, p’unchaykuna tukukuyninpi kawsaj llaqtanqa Cristopa yuyayninta jap’inku; chaymantaq Cristowan kuska hanaq pachapi tiyachisqa kanku. Hanaq pacha maypin Cristoq tiyasqanqa, temploq uman utaq pukara kasqanmi. Cuerpon temploqa uray naturaleza-yuqmi, chayqa aycha, utaq cuerpom. Hinallataq hanaq naturaleza-yuqmi, chayqa yuyaymi. Daniel qhelqap chunka hukniyuq t’aqapi chunka versículopi, llave mayqenchus hawaman rikuchisqa musuq qhawaypi pukarata reqsichin, chaylla llaveqa ukhupi qhawaypi pukaratapas reqsichin; chayta ruwaspataq reqsichin ima historiapichus Republicanismopa waqrankuna, Protestantismopaq waqrankunapas tikrakuynku animalpa rikch’ayninman (Republicanism), utaq Diospa rikch’ayninman (cheqaq Protestantism). Iskay waqrankunataq qanchisniyuqmanta kaj pusaqniyuqman tukunku.
Protestantismopaq cheqaq waqranqa, hinaqa, Filadelfia llaqtapi kaq waqrami, Ezequielpa atiyniyoq ejército kasqanmanta, hinaspa Isaíaspa estandartenmi, animalpa rikch’ayninpa contra guerrapi hoqarisqa, ñawpaqta Estados Unidospi, chaymanta pacha kay pachapi. Daniel chunka hukniyoq qillqapi, chunka versículopi, sagrada historiapi maypichus k’aspi-kunapa huñunakuy qallarinan rikuchin. Ucranian guerraqa 2014 watapi qallarikurqan, ichaqa manaraqmi 2022 watakama Rusiaqa Ucraniata yaykuyta qallarispa. 2023 watapi, 2001 watamanta iskay chunka iskayniyoq wata qhipaman, Miguelqa paypa llamkayninta qallarin, ñawpaq kaq pantasqankurayku ñak’arikusqakunata kawsarichispa, 2020 watapi chunka sipas vírgenespa parábolan hunt’akusqanman hina. Ñawpaqtaqa huk “voz” nisqata hatarichirqan, chaymi kunan ch’in pampa nisqapi waqyaspa kachkan. Julio killapi 2023 watapi, chay voz waqyayta qallarin, hinaspa chayqa kikin vozmi karqan, kinsa kaq angelpa reforma kuyuy qallariyninpi 1989 watapi hatarichisqa, imaraykuchus Jesusqa tukukuyninta qallariyninwanmi sapa kuti rikuchin.
“Rimay” chunlla pampapi waqyaspa qallarin huk kaq Apocalipsis qillqapa rakinwan riqsichispa, maypichus Dios kaywan runa kaywan huñusqasqa rikuchikun Jesucristoq Apocalipsisnin hina, chay apocalipsisqa kicharisqa kananpaqmi kashan manaraq probation tukukuchkaptin. Danielqa chay apocalipsista chunka rakinpi riqsirqan, “causative” nisqa rikuywan. Dios kaywan runa kaywan huñusqasqa Apocalipsispa qallariq versículokunapiqa aswan ancha hatun cheqaq simim, ñawpaq rimarisqamanta kamachikuyman hina. Dios kaywan runa kaywan huñusqasqa, mayqanmi pachak tawa chunka tawa waranqakunapa sellosqasqa kaynin, Diospa Siminwanmi hunt’asqa. Chay Simiqa Taytamantam Churinman qusqa, paymi angelninman qun, hinaspan chay mensajeta runa rantinman qun. Ñawpaq ishkay patakunaqa Dios kaywanmi rikuchisqa. Chay ishkay patakunaqa huk sapa reqsisqa kasqankuta charinku, imaraykuchus Dios kaypa iskay kaq patanqa tukuy imakunata kamaq Dios kayta rikuchin. Qatiq ishkay patakunaqa Diospa kamasqankunawanmi rikuchisqa. Ñawpaq patanqa mana urmaq angelmi, iskay kaq rikurimuynin Diospa kamasqanqa karqan chaymi atiyniyuq qosqa karqan kikin rikch’ayninman hina musuqmanta kamayta. Chay tawa kaq patan, runa kayta rikuchispa, chay mensajeta hap’ispa iglesiakunaman apachinan karqan, iglesiakuna “ñawinchaspa uyarinankupaq” chaypi qillqasqa kaqkunata.
Kay yachayta qatiqmasun hamuq qillqapi.
Jesucristopa qhawayninmi kayqa, Dios payman qosqan, kamachinkunaman rikuchinampaq imakuna pisi tiempollapi pasananpaq kasqanta; hinaspataq angelninwan kachaspam siervon Juanman reqsichirqan. Paymi Diospa siminta, Jesucristopa testimonionta, hinaspa tukuy imakunata rikusqanta qelqayman churaran. Kusisqanmi leyqeq, hinaspa kay profeciapa siminkunata uyariqkuna, chaypi qelqasqa imakunatapas waqaychaqkuna; pachaqa qayllam kashan. Juanqa Asyapi kachkaq qanchis iglesiasmanmi qelqamun: qankunaman munakuyninpas thak kaypas kachun, kaqmantapacha, karqamanta, hamunamantawan; hinaspa trononpa ñawpaqenpi kachkaq qanchis Espiritukunamantawan; Jesucristomantawan, paymi cheqaq testigo, wañusqakunamanta ñawpaqpi paqarisqa, kay pachapi reykunapa umalliqnin. Paymi ñoqanchista munawarqanchik, hinaspa kikin yawarninwan huchanchikkunamanta mayllawarqanchik, Diosman, paypa Taytanman, reykunata hinaspa sacerdotekunata rurawarqanchik; payman yupaychaypas atiyniyoq kamachiypas wiñay wiñaypaq kachun. Amén. Qhawariychik, phuyukunawan hamushan; tukuy ñawim rikunqa, tuksirqankupas rikunqanku; kay pachapi llapa ayllukunapas payraykum waqanqaku. Arí, Amén. Ñoqam Alpha hinaspa Omega kani, qallariynin hinaspa tukukuynin, nispa Señor nin, kaq, karqa, hamunaman kaq, Tukuy-Atiyniyoq. Ñoqa Juanmi, qankunapa wawqeykichikpas, Jesús Cristopi ñak'ariypi, reinopi, hinaspa muchuywan suyaypi masiykichikpas, Patmos sutiyoq isla pi karqani, Diospa siminrayku, Jesucristopa testimonioyninrayku. Señorpa p'unchayninpi Espiritupi kasharqani, qhepapiymanta trompetapa hinalla jatun simita uyarirqani, nispa: Ñoqam Alpha hinaspa Omega kani, ñawpaq kaq hinaspa qhepa kaq; rikunki chayta huk librupi qelqay, hinaspataq Asyapi kachkaq qanchis iglesiasman kachay: Efesoman, Esmirnaman, Pergamoman, Tiatiraman, Sardisman, Filadelfiaman, hinaspa Laodiceaman. Apocalipsis 1:1–11.