Apocalipsispa chunka kapítulonpi, maypichus ñawpaq kaq hukninpas iskay ñawpaq angelkunapa willakuyninkunaq historianta rikuchin, Juanqa, Diospa qhepa p’unchaykunapi llaqtanpa unanchaynin hina, ñawpamanta willasqa karqa, paypa unanchasqan historiapi huk llakikuyman hina pantay kananpaq; chay pantaytaq ñawpaq kaq hukninpas iskay angelkunapa historiapi kaq imam karqa, Milleritakunaq yuyayninkumanta sellasqa qheparisqa, paykunaq iñiyninkuta watukuypaq.
Hanaq pachaqmantan uyarisqay simitaq hukmanta rimarqawan, nispan: Riy, chay kichasqa huch’uy liwruta hap’iy, lamar qochapi hallp’apipis sayaq angelpa makinpi kaqta. Hinaptin angelman rispa nirqani: “Chay huch’uy liwruta qoykuway” nispa. Paytaq niwarqan: “Hap’iy, mikhuy tukurpay; wiksaykitaqa hayaqta ruwasunkiman, ichaqa simiykipi misk’i hina misk’i kanqa” nispa. Chaymi angelpa makinmanta chay huch’uy liwruta hap’ispa mikhurqani; simiypiqa misk’i hina misk’i karqan, ichaqa mikhuyta tukuruptiy wiksayqa hayaqta rikurqan. Apocalipsis 10:8–10.
Chunka versículopi, Juanmi rikuchin historiata 11 agosto 1840 p’unchawmanta, chay hatun angel huch’uy librowan makinpi uraykamuqtinmanta, 22 octubre 1844 p’unchawpi Hatun Llakikuyman chayanankama. Manaraq chay historiata unanchaspa rikuchiptin, “hanaqpachamanta uyarisqan simi” payta nin, huch’uy librota mikhuptinqa, “wiksaikitaqa hayaqta ruwasunkiman, ichaqa simiykipiqa misk’i hina misk’i kanqa” nispa willaspa. Chay hayaq llakikuyqa Milleritakunapa iñiyninta pruebanapaqmi karqa, hinaspapas manam allinchu karqa chay llakikuyta manaraq chayamuptin yachanankupaq; ichaqa Juanqa qhepa p’unchaykunapi llaqtata rikuchin, paykunam yachanankupaq kamachisqa kanku chay ruwaykunaq reqsichisqanwan tupaq chiqaq willakuykunata, chaykunaqa ñawpaq angelpa iskay ñiqin angelpa willakuyninpa historianninkunam.
Chay sagrado historiami rikuchinmi tukuy p’unchaykuna qhipa p’unchay llaqtaman huk prueba hamunanpaq kasqanta, chay pruebaqa huk imapi sayasqa kananta, chaytaqa manam allinchu karqan paykunaqa prueba manaraq chayamuchkaptin ñawpaqta entiendenankupaq; ichaqa mana Millerita-kunapa kikillan experiencianchu karqan, astawanpas hunt’asqa hina tupaqchasqa karqan primero angelwan segundo angelwan rikuchisqa ruwaykunaq qillqasqanwan, imaraykuchus qanchis truenokunapas rikuchinku, “future events which will be disclosed in their order.”
Millerita kunakpa aswan yachayta munasqankurayku, Diospa qhepa p’unchay llaqtanqa Millerita kunapa hina kikin rakiychasqa ruraykunata hunt’achinqa; ichaqa ima kaqpas Millerita kunata pruebanapaq karqan, paykunapaq allinmi karqan manaraq ñawpaqta yachanankupaq, chayqa huk pruebanam kanqa, huk imaraykuchus paqarisqa kaqwan apamusqa, chaymi sellasqa qhiparisqa karqan pacha qayllamunan kama Judá ayllupi León nisqaqa Jesucristoq Revelacionninta kicharinanpaq, chaymi Daniel chunka hukniyuqpi tawa chunka versiculopi pakasqa historiapi pasan.
Imataq sellasqa karqa Diospa qhipa p’unchaykunapi llaqtanman pruebayta ruwanampaq, chay pruebaqa maypi Milleritakuna pruebasqa karqanku chay señalwan tupananpaqmi karqa; imaraykuchus, Milleritakunapa historiapi ñawpaq hunt’akuypi hina otaq qhipa p’unchaykunapa qhipa hunt’akuyninpi hina, qanchis truenoqa “ruwaykunapa sut’i rakiy” karqa, “ñiqinpim riqsichisqa kanankupaq.”
Mana sut’inchasqa mana reqsisqa karqanmi: Juanqa 1840 watapi agosto 11 p’unchawpi huch’uy liwruta apakuspa Cristo uraykuypa historianta rikuchisqan hina, chaymanta 1844 watapi octubre 22 p’unchawpi Hatun Llakikuykama chayasqan historiata, chay kikin historiataqa 1844 watapi abril 19 p’unchawpi iskay ñiqin angelpa uraykuywanpas rikuchisqa karqan. Ñawpaq llakikuyqa Juanpa llakikuynin hina entiendisqa kayta atin: paymi 1840 watapi agosto 11 p’unchawpi huch’uy liwruta mikhuspa, 1844 watapi abril 19 p’unchawpi llakikuywan tupasqa. Chay llakikuy chayamuptinmi iskay ñiqin angelqa makinpi “qillqasqa” apakuspa uraykamurqan.
“Huk atiyniyuq huk sinchi angel kamachisqa karqan kay pachaman uraykamuq. Jesusqa makinman huk qillqasqata churarqun, hinaspan kay pachaman chayamuspá qaparirqan: ‘Babiloniaqa urmasqanñam, urmasqanñam’, nispa. Chaymantataq rikurqani llakikuywan qhipasqa runakunata yapamanta ñawinkuta hanaq pachaman oqarispa, Señor-ninkupa rikurimuyninta iñiypi, suyakuy pin qhawarishaqta. Ichaqa askha runakunaqa upa hina kasqankupim qhiparqaku, puñusqa hina; chaywanpas uya-ninkupi ancha sunqu llakiypa señalta rikuyta atirqani. Chay llakikuywan qhipasqa runakunaqa Qelqakunamanta yacharqaku paykunaqa suyasqa tiempopi kasqankuta, hinaspa pacienciayuqta visiónpa hunt’akuyninta suyanankupaq kasqanta. Chay kikin pruebakunami paykunata 1843 watapi Señor-ninkuta suyanankupaq pusarqa, chaymi 1844 watapipas Payta suyanankupaq suyachirqaku. Ichaqa rikurqanim aswan achkaqkunaqa mana chay kallpayuq kasqankuta, mayqinchus 1843 watapi iñiyninkuta reqsichirqan. Llakikuywan qhipasqa kayninkuqa iñiyninkuta pisiñachirqan.” Early Writings, 247.
Juan chunka kaq kapitulumpi Juanpa rikuchisqan Millerita historiami, ñawpaq angelpa historianta hinallataq iskay ñiqin angelpa historiantapas. Ñawpaq angelpa uraykamuynin huk willakuyniyuq, chaymanta iskay ñiqin angelpa uraykamuynin huk willakuyniyuq, sapankanku kikin historiankunapa qallariyninta señalanku; iskayninkupas llakiywan tukukusqaku, ichaqa Juanqa aswan chiqanmanta iskaynin angelkunapa llapan historianta rikuchispa. Hinaspapas 1844 watapi octubre killapa 22 p’unchawnin qhipaman, kinsa ñiqin angel huk willakuyniyuq chayamusqanmanta qhipapas, 1863 watapi hatarikuq mana kasukuypa llakisqanqa, kinsa testigota qun huk pachaqqa huk willakuywan qallarispa llakiywan tukukuq kasqanmanta.
Kimsa angelpa kuyukuynin ñawpaq llakikuyñin, 18 julio 2020 p’unchawpi, Miller runakunapa ñawpaq llakikuyñinwan tupaq paralelokarqan. Huk cheqaq yachachiymi wichq’asqa karqan, imayna 1844 watapa cheqaq yachachiyñinpas Señorpa sellasqan karqan paypa makinwan wakin yupaykunapi pantasqaman wichq’aykuspa, chaymi Miller runakunapa ñawpaq llakikuyñinta paqarichirqan. Chaymanta, pantasqa kasqan entendisqa kaptin, chay pantasqaqa kichasqaña karqan, Judá ayllumanta Leon makinta hurquspaq hina. 18 julio 2020 p’unchawpa pantasqanqa paqarirqan mana munasqankurayku reqsiyta paypa makinqa hoqarisqa kasqanta 22 octubre 1844 p’unchawpi, pay rimashaqtin: “tiempoqa manañam kanqachu.”
Imapas Philadelfiamanta kuyuy karqan ñawpaq angelpa ñawpaq llakikuyñinpi, icha Laodiceamanta kuyuy karqan kinsa angelpa ñawpaq llakikuyñinpi, paypa makinmi waymarkata rikuchin. Abril 19, 1844 p’unchawpi hinallataq julio 18, 2020 p’unchawpipas chay llakikuyqa huk ch’iqiy tiempota paqarichirqan. Pikunachus agosto 11, 1840 p’unchawpi utaq setiembre 11, 2001 p’unchawpi huñusqa karqanku, chaykunaqa ch’iqisqa karqanku, chaymanta qhipamanqa Cristoqa llaqtanta iskay kuti huñuyta qallariq.
Payqaqa huk llaqtantam huñurqan 11 septiembre 2001 p’unchawmanta qallarispa; imaraykuchus, Cristopa bautismonwan rikuchisqa hina, Diosmanta hamuq unanchasqa uraykamusqan p’unchawmi payqa disipulonkuna huñuyta qallarin, manaraq chaymanta ñawpaqtaqa. Chaymanta, huk ch’iqiy qhipaman, Cristoqa llaqtanta iskay kutita huñun. Cristoqa disipulonkunata bautismonmanta qallarispa huñurqan, hinaspataq cruzpa paqarichisqan ch’iqiy qhipamanqa, disipulonkunata iskay kutita huñuyta yapamanta qallarin. Julio 2023 killapi qallarisqa iskay kaq huñuymanta profetiku chiqaq kayqa, julio 18, 2020 p’unchawpi sellasqa karqan chaymanta huknin karqan, ichaqa sut’itaqa Milleritaqkunaq willakuyninpi huk ima kasqanmanta.
Daniel 11 qillqap tawa chunka versículopin, ukhu mana tukukuq t’uqumanta bestia hatarimurqan, hinaspata 2020 watapi kay pachapa bestiamanta iskay waqranninta wañuchirqan. 2023 watapi julio killapi, Señorqa qallarirqan qhepa p’unchaykunapi llaqtanta iskay kutita huñunayta. Chay huñuy ruwayqa sagrado Millerita historiapi rikuchisqa kachkan, hinaspata chay historiapi iskay histórico testigokuna kachkan llaqtanta iskay kutita huñusqanmanta. Huñuy ruwayqa profético elemento kaspa, 2023 watapi julio killakama sellasqa karqan. Llaqtanta iskay kutita huñuy ruwayqa cumplirikun Ucrania Maqanakuy historiapi, pusqayuq presidenteq iskay akllayninman manaraq chayamuchkaptin, chayqa qanchisniyuqmanta kashan.
11 kaq agosto killapi, 1840 watapi, Señorqa huñurqan movimiento Millerita nisqata, hinaspa chay huñunakuyta señalaspa qallarichirqan carta 1843 nisqawan, mayu killapi 1842 watapi rurasqa-paq lloqsichisqawan. Chay cartaqa mensaje fundamentalta rikuchirqan, imaraykuchus chay pachapi Payqa templo Millerita nisqapa cimientonta churasharqan. Ángel Apocalipsis libropa chunka kaq kapitulumanta uraykamuynin, 11 kaq agosto killapi, 1840 watapi, Cristopa bautizakuyninwan tupachakun; chay bautizakuymi, wakin imakunawan kuska, Cristopa discipulonkunata akllayta qallarishasqanta señalasqa.
“Juanpa, Andrespa, Simónpa, Felippa, Natanaelpa qayasqa kasqanwanmi qallarirqan cristianokuna iglesiapa cimienton churasqa kay. Juanqa iskay discipulonkunata Cristoman pusarqan. Chaymantataq huknin, Andrés, wawqinta tarispa, Qespichiqman qayarqan. Chaymanta Felipepas qayasqa karqan, paytaq Natanaelta maskhaq rirqan.” The Desire of Ages, 141.
William Millerpa llamk’ayninqa pacha tukukuymanta 1798 watapi qallarispa, 1840 watapa agosto killapa 11 p’unchayninkama, Juan Bautistaq llamk’ayninta rikuchirqan; ichaqa Apocalipsis chunka capítuloq angelnin uraykumusqan hina, Cristo bautizakusqanpi Espíritu Santopa uraykuywan unanchasqa kasqanman hina, Señorqa “huñurqan” sayarichisqan discipulonkuna-ta. Kay iskay testigokunaqa reqsichinmi Cristoqa qhipa p’unchaykunapi runankunata 2001 watapa setiembre killapa 11 p’unchayninpi huñusqanta, Apocalipsis chunka pusaqniyuq capítuloq angelnin uraykumusqanpi; ichaqa Miller runakunawan hina, qanchis trueno-kunamanta huk imallawan, sellasqa kasqanwan, pruebaychasqa kananpaq karqan, chaymanta qhipamanmi Señorqa runankunata iskay kutita huñunqa.
Diospa qhepa p’unchawkuna llaqtanpa iskay kaq huñunakuynin qallarin Danielpa chunka hukniyuq kaq capitulonpa chunka hukniyuq versiculonpa ancha tukukuyninpi rikuchisqa historiapi, Putinpa Ucraniamanta atipayninman ñawpaqta, hinaspataq chunka iskayniyuq versiculoman ñawpaqta, maypichus Rusiaq, Putinpa ima willakuyninpas profetica tukukun. Chayrayku Danielpa chunka hukniyuq capitulonpa chunka hukniyuq versiculonqa Apocalipsispa chunka hukniyuq capitulonpa chunka hukniyuq versiculonwan tupachkan, chaypim iskay testigokuna kawsayman kutichisqa kanku.
Milleritakunapa santu historiapiqa, Señorqa 1844 watapi abril 19 p’unchawmanta qhipamanmi paqallamanta huk kutita tantachiyta qallarisqa kanki llaqtanta; chay pacha Señorpa llaqtanta tantachinampaq llamk’achisqaqa karqan, paykuna Mateo qhelqapi iskay chunka pichqa kaq kapítulopi chunka sipaskunapa rikch’ayninpi taripay pacha hunt’achkashasqankuta, hinallataq Habacuc qhelqapa iskay kaq kapítulontapas hunt’achkashasqankuta reqsiy. Milleritakunaqa imayna kasqankuta reqsispataq kutirimunankupaqqa, Diospa profético Simiynin ukhupi kikinkuta rikuchisqa kasqankuta reqsinankupuni karqan. Paykunam rikunan karqan, Diospa llaqtan kasqankuta, paypa llaqtan kasqankuta nispa sut’inchakkuqkunamanta sut’ita t’aqasqa. Llakisqa llaqtanta tantachispaqa, payqa huk rikch’ayninta qusqa karqan chay gentilekunapaq oqarisqa señaspa; chhaywanmi aswan kallpacharqan paypa cheqaq ichaqa llakisqa llaqtanwan, sutillapi paypa llaqtan kasqankuta nispa rimakkuq llaqtawanpas t’aqanakuyta.
Chay p’unchaypiqa kashanqa Jeséypa saphin, llaqtakunapaq unanchakuna hina sayarisqa; paymanmi mana judío llaqtakuna maskhanqaku; samayninpas k’anchayniyuq hatun yupaychasqa kanqa. Chay p’unchaypitaqmi Señor yapamanta iskay kaq kutipi makinta churanga llaqtanpa puchuqnin qhepakunata kutichimunapaq, Asiria suyomanta, Egipto suyomanta, Patrosmanta, Cusmanta, Elammanta, Sinar manta, Hamatmanta, hinallataq lamar qochapi islaikunamantapas. Hinallataqmi llaqtakunapaq huk unanchata hatarichinqa, Israelmanta qarqosqakunata huñuspa, Judápa ch’iqisqa kasqankunatapas tawa kay pachapa kuchunkunamanta tantachinqa. Isaías 11:10–12.
Profeta Jeremías 1844 wata 19 abril p’unchawpi llakikuywan qhiparirqanku chaykunata rikuchispa, paymi reqsichinña mana “asikuyta ruwaqkunapa huñunakuyninwan” kuskanchakuqchu kasqanta; chaykunaqa 1843 wata pantasqa willakuyta apaykachaspa, Jeremíaswan rikuchisqa runakuna llulla profetakuna kasqankuta qhawachiy hina hap’irqanku.
Asikunaychu asipayakuqkuna tantanakuypiqa, manataq kusikurqanichu; sapallaymantaq tiyakurqani makiykirayku, piñakuyniywanmi hunt’achiwanki. Jeremías 15:17.
“Burlakuna tantanakuy” nisqaqa Jeremíaswan rikuchisqa runakunata qarqorqanku.
“Aska runakunaqa mana iñiq wawqinkuna-rayku qatikachisqa karqanku. Wakinkunaqa iglesiapi kasqankuta waqaychanankupaq, suyakusqankumanta upallakuyta munaspa allinta chaskirqanku; ichaqa wakinkunaqa Diosman cheqaq kayqa hark’asqanta yuyarqanku, paypa makinman churakusqan chiqaqkunata chhina pakayta mana atinkuchu nispa. Mana pisillachu iglesiapa huñunakusqanmantapas qarqusqakuna karqanku, manam ima raykullapas aswanqa Cristopa hamunanta iñisqankuta willakusqanraykullachu. Iñiyninkupa kay pruebayta apaqkunapaqmi profetapa siminkuna ancha chaninnaq karqan: ‘Qankunata cheqniq, sutiyrayku qarqusuq wawqikikunaqa nirqanku: “Señorqa hatunchasqa kachun” nispa; ichaqa Paymi qankunapa kusikuyniykipaq rikurinqa, paykunataq p’enqakusqañam kankaq.’ Isaías 66:5.” The Great Controversy, 372.
Apuq kachkan apaykachiptin huk unanchata llapa mana israel runakunapaq, chayqa kanqa pay iskay kutita mast’arispa makinwan tantanaykipaq llaqtanpa puchuqninman, Israelpa qarqusqankunata. Paykunaqa chaykuna kanku manaña tiyaykuq “asipayakuqkunapa huñunakuyninpi.”
“Isaípa saphin” nisqaqa iskay yawar miraykunapa unanchaqninmi: hukninqa judiokunamanta, huktaq judiokunamanta hawapi yawar miraywan huñusqa. Chaymi mana Jesúspa yawar miraynillantaña rikuchinchu, aswanpas divinidadwan runakay huñusqapa unanchaqninmi; imaraykuchus hoqarisqa estandarteqa huk llaqtata rikuchin, paykunaqa wiñaypaq sellasqaña kanku divinidadwan runakay huñusqasqa kayninman chaymanta kawsaymanpas. Chayqa Daniel qillqapi chunka hukniyuq kapitulumanta chunka kaq versículopinpas “pukara” nisqa unanchawan rikuchisqallataqmi. Chay chunka kaq versículopi, pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa sellakusqan pacha yuyachisqa kachkan “pukara” nisqapa profétiko hamutayninwan, chayqa umam. Chunka hukniyuq versículopa historiapin, Ucrania maqanakuywan kuska, Señorqa makinta iskay kutita mast’arin, llakikuywan pantasqa qarqusqakunata huñunampaq.
Chayrayku, Daniel chunka hukniyuqpa qhawayninta sayachispa, domingo kamachiy manaraq hamuqpuni profétic historiapi papado haykuyta riqsichirqanchik. Qhawarqanchikmi republicano waqrupa rurayninta, Trumpwan rikuchisqa, qanchisniyuqmanta kaq pusaqñiqinman tukuspa, iglesiatawan estadotawan huñuykachaspa llamk’ayta qallarisqanpi. Kanchikmi protestantismoq apostata waqrupa siq’inta, Macabeokuna rikuchisqan hina. Chayllataq historiapi, chay versículokuna rikuchisqanpi, qanchis truenoq siq’inta churanchik, chayqa chunka virgenkunapa parábolanpa siq’inmi, pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa experiencianta riqsichispa; hinallataq kimsa angelkunapa siq’inta, cheqaq protestante waqrupa rurayninta sut’inchaspa. Chay historiapi cheqaq protestante waqrupaq huk ruwanakunamanta hukninqa iskay kaq huñunakuymi.
Iskay huñunakuyqa karqan iskay kaq angelpa willakuyninpa historiapin, hinallataq kinsa kaq angelpa historiapinpas 1844 watamanta 1863 watakama, chaymi Milleritakunapa historiankumanta ishkay testigokunata sayarichin Señormi makinta iskay kuti mast’arispa ch’iqchiskas flock’anta huñunampaq.
“23 septiembre p’unchawpi, Señorqa qhawarichiwarqan payqa makinwan iskay kaq kutita mast’arispa llaqtanpa puchuqninkunata kutichimunanpaq, chaymanta kay huñunakuy pachapi llamk’anakuykuna astawan kallpachakuspa iskaychasqa kananpaq. Ch’iqichisqa kasqan pachapi, Israelqa maqasqa, llik’isqa karqan; ichaqa kunan huñunakuy pachapi Diosqa llaqtanta hamp’inqa, wataykullantaq. Ch’iqichisqa kasqan pachapi, cheqaq kayta mast’arinapaq rurasqa ch’amanakuykunanqa ancha pisillata ruwarqan, pisillata utaq mana imatapas hunt’arqanchu; ichaqa huñunakuy pachapi, Diospa makin llaqtanta huñunanpaq churakusqanrayku, cheqaq kayta mast’arinapaq ch’amanakuykuna munasqanman hina rurayninta hunt’ankaq. Llapanmi huk sonqolla, kallpawan ima llamk’aypipas kanan. Rikurqanim ima pantasqa kasqanta mayqenpas kunan huñunakuy pachapi pusawananchiqpaq ch’iqichisqa kasqanman qhawarispa ejemplokunata apaykachayta; Diosqa kunan ñawpaqman hina mana astawan imatapas ruwaspaqa, Israelqa hayk’aqpas mana huñusqachu kanman.” Early Writings, 74.
Ñawpaq Qillqakunapa yapasqanpi, Paní Whiteqa chayraq nisqa rimayta kayhinam sut’inchan:
“3. 74 kaq panapi nisqapi, Señorqa ‘makinta iskay kutita haywarispa llaqtanpa puchuqninkunata kutichimunanpaq’ nisqa qhawariyqa, Cristo suyasqakunapurapi huk kuti kasqa huñunakuyta hinaspa kallpanta sapallanta riqsichin, chaymanta payqa llaqtanta wakmanta huñunayta hinaspa hatarichiyta qallarisqanta.” Early Writings, 86.
Qanchis truenuykunapa sagrado historianninqa, 1840 watapa agosto killapa 11 p’unchawmanta 1844 watapa octubre killapa 22 p’unchawkama, rikch’achirqan 1844 watapa octubre killapa 22 p’unchawmanta 1863 watapi hatarikuq rebeliónkama sagrado historiata. Siki siki hina, ñawpaq historiakuna yuyayniyoq doncellakunapa rikch’aynin karqan, iskay kaq siq’itaq mana yuyayniyoq doncellakunapa rikch’ayninta qawaran. Iskay historiakunaqa qallariqku huk angelnin uraykamuspa huk mensajeta apamusqanwan, chay mensajeta mikhuq hina chaskinapaq. Angelpa chayamuninqa iskaynin historiakunapi huk pruebanakuy ruwayta qallachirqan, chaymi huk ch’iqichakuyta paqarichirqan; hinaspataq 1849 watakama, Hermana White-man rikuchisqa karqan Señorqa yapamanta mast’arimusqanta makinta iskay kaq kutipi, kunanqa 1844 watapa octubre killapa 22 p’unchawpi ch’iqichisqa runakunata huñunapaq.
Hatun llakikuywan chinkachisqa karqanku, imaynachus yuyaysapakunapas 1844 watapi abril killapa 19 punchawninpi ñawpaq llakikuywan chinkachisqa karqanku hina. Iskay kaq huñunakuyqa reqsichirqan Señorqa “qallarisqanta hukllachiyta hinaspa wakmanta hatarichiyta llaqtanta.” Iskay kaq huñunakuypi Señorpa ruwasqanqa huk unancha oqarisqanmanta kan, chay unanchaqa willakuypi hukwan hukwan hukllachasqa, hinaspa paykunaq runa kayninpas Paypa Dios kayninwan hukllachasqa. Chay unanchapa munayninqa Diospa huk kaq michiyninta Babiloniamanta waqyamuspa lluqsichiymi, chaytaqa warmikunaq qharikunaqwan unanchata rikuspanku hunt’achinku.
Unanchakuyqa kaymi chay soldadokunapa ejerciton, paykunaqa runa kayninkuta Cristopa Dios kayninwan hukllachasqakuna domingo kamachiy prueba pacha tiempope. Chayrayku, iskay kaq huñunakuymi “Jesépa saphinta” reqsichin, hoqarisqa kanqa, Rutpa iskay sutinchasqa profetico simbología apamuspa; payqa huk gentil warmi karqa, unanchakuywan huñusqa, Boozwan hukllachasqa, paymi pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa simbolon, hinallataq Redentorpa simbolonpas, paymi Rutpaq preciota pagorqa, hinaspa paypa qaylla ayllun karqa. Cristopa Dios kayninpa encarnacionninpi, runa kaypa urmasqa aychanwan hukllachaspa, ñuqanchikpa qaylla ayllunmi tukurqa. Chay hoqarisqa unanchakuyqa kanku mensaje rayku hukllachasqakuna, paykunaqa domingo kamachiy manaraq chayamuchkaptin, runa kayninkuta Cristopa Dios kayninwan hukllachay llamkata tukuchanku.
Kay yachayta qatiqnin qillqapiqa qispichisunchikmi.
“Bibliam allinta yachakusqanman hina astawan wiñan. Yachaq runa mayqinmanña qhawarispa muyuriykunman chaypas, Diospa mana tukuq yachayninta hinallataq munakuyninta rikunqa.
“Judíokunapa kamachikuyninpa ancha hatun kayninqa manaraqmi hunt’asqa yachakunchu. Chay kamachikuyninpi ruwanakuna, unanchaqkunapi ima, jatun, ukhu yuyayniyuq cheqaqkuna llanthuychasqa rikuchisqami kachkan. Evangelioqmi llave hina, chay pakasqa ima misteriokunata kicharinanpaq. Salvación nisqa qespichiy planota yachaspaqa, cheqaqkunaqa yuyayman kicharisqakapun. Kunan riqsisqanchikmanta aswanmi noqanchikpaq atisqa privilegio kan kay admiraypaq temakunata entiendenanchikpaq. Diospa ukhu kaqkunata entiendenanchikmi tiyan. Angelkunapas munanku qhawariyta chay cheqaqkunaman, chaykunaqa sut’ichisqa kanku Diospa siminta llakikuy sonqowan maskhaq runakunaman, hinaspa mañakuqkuna aswan hatun largokuna, anchokuna, ukhukunapi, altokunapi yachayta, pay sapallan qusqan yachayta.”
“Kay pachak kay pacha historianta tukukuyman qayllaykuchkaptin, qhepa punchawkuna-man tupaq willakuykunaqa aswanraq yachayninchikta mañakun. Musuq Testamento Qellqakunaq qhepa libroqa hunt’asqa kachkan cheqaq kaykunawan, chaykunata entiendenanchikpaqmi necesarikun. Satanásmi achka runakunaq yuyayninkunata qhuyarqan, chayrayku ima achka achkayta tarispa kusikurqanku Apocalipsis-ta mana yachayninkupaq. Ichaqa Cristoqa sirviente-nin Juanwan kaypi willarqan imakunachus qhepa punchawkunapi kanqa chayta, hinaspan nin: ‘Kusisqañam leyekuqqa, kay willakuy simikunata uyariqkunapas, chaypi qellqasqa kaqkunata waqaychaqkunapas.’ Apocalipsis 1:3.”
“‘Kaymi wiñay kawsayqa’, nispa Cristo rimarqan, ‘qamllam chiqap Dios sapallan kanki, chayta riqsisunkuman, hinallataq Jesucristota, mayqintaq qam kachamurqanki’ ”. Juan 17:3. ¿Imaraykutaq mana kay yachaypa ancha chaninnaq kasqanta reparanchikchu? ¿Imaraykutaq kay hatun k’anchayniyuq chiqaqkuna sonqonchikpi mana rawraykuchkanchu, siminchik patapi mana chukchurichkanchu, hinallataq tukuy kayninchikta mana hunt’achkanchu?
“Diosqa Simin qusqanchikman quspaqa, qespichikuyninchikpaq tukuynin ancha munasqa chiqaqkunata makinchikman churawarqanchik. Waranqa runakuna kay kawsay pukyukunamanta unu oqarirqanku, ichaqa manam imapas pisiyanchu qusqanqa. Waranqa runakuna Señorta ñawpaqninman churakurqanku, hinaspa qhawarispaqa kikin rikch’ayninman tukuchisqa karqanku. Sonqonku ruphan ukhunpi, paypa kayninmanta rimaspanku, Cristo imayna kasqanta paykunapaq, hinaspa paykuna imayna kasqankuta Cristopaq willaspanku. Ichaqa kay maskhaqkunaqa manam kay hatun, ch’uyakuna yachachiykunata tukuchirqankuchu. Aswan waranqa runakunaqa qespichiymanta pakasqa misteriokunata maskhanapaq llamk’ayman yaykuyta atinman. Cristo kawsayninmanta, hinaspa kachamusqayninpa kayninmanta unay yuyaymanaspaqa, chiqaqta tarinapaq sapa musuq kallpachakuypi aswan sut’ita k’anchay rayokuna lliphipinqa. Sapa musuq maskhayqa imatapas aswan ukhu, aswan munaychaqta rikuchinqa, kunankama mana qichusqa kasqamanta. Kay yachachiyqa mana tukukuqmi. Cristo runa kayman hamusqanmanta yachakuy, paypa huchamanta allinchasqa sacrificionmanta, hinaspa chawpipi sayaspa ruwasqanmanta yachakuyqa kallpachakuq yachaqpa yuyayninta llamk’achinqa pacha tukunan kama; hinaspa hanaq pachata mana yupay atina watayuqta qhawarispa rimanqa: ‘Hatunmi Diosta yupaychaspa kawsaypa misterionqa.’”
“Wiñay kawsaypi yachasaqku chayta, kaypi chaskispa atisqanchik k’anchariyta chaskisunchik chayqa, yuyayninchikta kicharispa. Qispichiypa temasninmi wiñay p’unchaykunakaman qispichisqa runakunapa sonqonkunata, yuyayninkunata, siminkunatapas ocupanqa. Paykuna entiendenqaku chay cheqaqkunata Cristoqa kichariyta munarqa disipulonkunaman, ichaqa mana paykunaqa chayta hap’iyta atinankupaq fe-niyoq karqankuchu. Wiñaypaq, wiñaypaqmi Cristo-pa hunt’asqa kayninmanta, glorianmantapas musoq qhawariykuna rikhurinqa. Mana tukuq p’unchaykunapim cheqaq wasi kamayuqqa qorin waqaychasqanmantam orqhomunqa musoq imakunata, mawka imakunatawan.” Christ’s Object Lessons, 132–134.