Pani Whiteqa achka kutin rimarin, hamut’anapaq munasqa profétic yachachikuykunaqa qhawaychisqa kanku suyuqkunap hatariyninwan urmayninwanpas.
“Danielpa qillqasqanpi hinaspa Apocalipsisman sut’inchasqa nacionkunapa oqarisqanmantawan urmasqanmantawan yachakuytaqa tiyan, imayna mana valeq kasqanta sapa hawapi rikuchikuq, kay pacha llaqtakunapi hatunchayllamanta qhapaqyayninmantawan. Babilonia, llapan kallpayninwan hatun kayninwanpas, mayqin rikch’aqtaq kay pacha manaña qhepaman rikurqanichu chay hina,—kallpawan hatun kaywanpas, chay p’unchay runakunapaqqa ancha takyachisqa, unaypaq takyaq hina rikurqan,—imaynataq llapanmanta tukukuqta pasaq ripusqa! “Qorapa t’ika” hina, chinkarqan. Santiago 1:10. Chay hinallataq chinkarqan Medo-Persia qhapaq suyu, hinaspa Greciawan Roma qhapaq suyukunapas. Chay hinallataq tukukun llapa imapas mana Diosniyoq sapinchasqa kaq. Sapallanmi sayanqa chay Paypa munayninwan huñusqa kaq, hinaspa Paypa kasqanta rikuchiq kaq. Paypa kamachikuyninkunaqa sapallankum kay pachapi yachasqa takyaq imakuna.” Profetas y Reyes, 548.
Reinokunapi alli aswan urmankunapas, Danielpa hinaspa Apocalipsispa librokunapi rikuchisqa kaq suyuqkunamanta, profecíakunata yachayman allin qayllaypa chawpinmi kanku. Babiloniapa urmayninqa Génesis chunka hukniyuq qillqapi Nimrodpa Babelnin urmayninwanmi unanchasqa. Chaymantataq Danielpa pichqa kaq kapitulumantapi, Babiloniaqa yapamanta urman. Papadonpa atiyninman hatariyninpa willakuynin, watapi 538, hinaspa qhepanpi urmaynin 1798 watapi, qhepa p’unchaw Babiloniapa tukupaq urmaynintapasmi unanchan, imaraykuchus papal atiq kayqa profecíapi espirituyniyuq Babiloniam. Papadoqa 1798 watapim urmarqa, hinaspa Apocalipsis chunka pusaqniyuq kaq kapitulumanta qhepa urmayninta sut’inchan. Daniel chunka hukniyuq kaq kapitulumantapi, tawa chunka pichqayuq versículopi, papadoqa, chaypi norte llaqtapa reynin hina rikuchisqa kashan, yanapaqniyuq mana kaqtinmi tukukuyninman chayan. Kayqa suceden pruebanapa p’unchaynin wichq’aykuptinmi, imaraykuchus chunka hukniyuq kapitulumanta tawa chunka pichqayuq versículon, hinaspa chunka iskayniyuq kapitulumanta huk versículo, chaylla historiatam rikuchinku.
Payqa hatun wasikunata hatarichinqa iskay qochakuna chawpipi, sumaq santu orqopi; chaywanpas tukukuyninman chayanqa, mana pipas yanapanqachu. Chay pacha Michael hatarinqa, llaqtayki runakunapaq sayasqa hatun príncipe; hinallataq sasachakuy pacha kanqa, mana hayk’aqpas karqachu llaqta kasqanmantapacha chay pacha kama; chay pachataq llaqtayki runakuna qispichisqa kanqaku, sapaqninpis libropi qelqasqa tarikukuqkuna. Daniel 11:45, 12:1.
Iskay kaqnin angelpa willakuyninqa sayarunmi Babilonia iskay kuti urmaq kasqan chiqanman hina. Chiqaq Babiloniaqa, Nimrodwan Belshazzarwan rikuchisqa, iskay kutita urmarqan; espiritu Babiloniaqa 1798 watapi urmarqan, hinaspataq yapamanta chayta ruwan, runapa probacionnin wisq’akusqan p’unchawpi.
Hinaspan huknin angelpas qatikurqan, nispan: Babilonia urmarun, urmarun, chay hatun llaqta, llapa nacionkunata machachisqanrayku wañusqa qolqeyuq huchallikuyninpa phiñakuyninpa vinowan. Apocalipsis 14:8.
Iskay kaq kutimuy “Babilonia urmayninmanta” iskay kaq angelpi rikurichin profecíaq chanin churayninta, qelqasqa Simikunaq ukhupi simikuna, rimaykunapas iskaychasqa kaqkunata reqsinapaq hina, iskay kaq angelpa willakuyninwan Chawpi Tuta Qapariywan huñusqa willakuykunapa unanchaqnin kasqanta. Chay hinallataq allinta sayachin Panichay White nisqan kamachiyta, mayqenman hina profecíata yachayqa Danielpa hinaspa Apocalipsispa librokunapi rikuchisqa suyukunap sayariyninwan urmayninwan takyachisqa kanan. Chayqa sut’inchan kay yuyayta: Babiloniaq urmayninta unanchanapaq, profecíata yachaq runaqa Babiloniaq llapa urmayninkunata huñunayku tiyan, “siki patapi siki pata hina,” chaymanta qhipa p’uchukay urmayninmanta chiqap profecíaq willakuyninta sayachinapaq.
Iskay ángelpa iskay ñiqi willakuyninpi Babilonia iskay kuti urmaynin, iskay testigokunapa qhapaq willakuyninwan cheqaq kay churasqa kasqan sut’inchaj profétic kamachipi sayasqa kashan. Willakuynin ukhupi Babiloniapa urmaynin iskaychayqa, Bibliapi qhipa para nisqa sut’inchasqa profétic ruwanakuyta rikuchin. Chay sagrado ruwanakuyqa, qhipa para kaspan, imaymana profecía siq’ikuna huñunaymi, “siqi patanpi siqi” hina. Profecíata yachaq runa chay ruwanakuyta llamk’achiptin, chayqa qhipa param “willakuyninta” sayachin. Chay qhipa para willakuyqa, sagrado ruwanakuyta churaywan sayasqa kaspan, qhipaman willakusqa kachkan iskay ñiqi ángelpa hinaspa Chawpi Tuta Qapariyniyoq huñusqa profétic historiankunapi. Kayqa ñawpaq ángelpa kuyuy historiapin cheqaqmi karqa, hinaspataq kunan p’unchaypipas, kinsa ñiqi ángelpa kuyuy historiapin, cheqaqmi kashan.
Daniel qillqap tawa kaq, pichqa kaq kapitunkunaqa, historiapa huk siq’inta reqsichin; chayqa Babiloniapa hatarimusqanta hinaspa qallariyninta, tawa kaq kapitupi Nabucodonosorwan sut’inchasqa kasqanta, hinaspa chaymanta Babiloniapa urmayninta hinaspa tukukuyninta, pichqa kaq kapitupi Belsasarwan sut’inchasqa kasqanta, uyarichin. Iskaynin kuskachasqa kaspankuqa hukllam profetico siq’ita paqarichin. Chay iskay kapitukunamanta paqarisqa profetico siq’iqa Danielpa hukmanta kimsa kama kapitunkunapa hawanman churana, qhepa para willakuyninta sayachinapaq.
Ishkay kapitulokuna rikuchinku Nebucodonosorpa urmayninta hinaspa yapamanta hatariyninta, hinaspa Belshazarpa urmayninta chaymanta tukuy chinkachisqa kayninta; chayrayku rikuchinku Babiloniapa urmayninta qallariyninpi hinaspa tukuyninpi kay linajepi. Iskay kapitulokuna ruwasqan profecía liniaqa sayasqa kachkan Babilonia urmaspa, hatarispa, hinaspa yapamanta urmasqan patapi. Chay chiqaq kaylla reqsichin chay iskay kapitulokunaqa iskay kaq angelpa mensajeninta representanankuta. Chay iskay kapitulokunaqa representan Apocalipsis chunka kimsayuqpi allpa uywapa historianta, chay historiapitaq iskay kuti willakusqa kachkan iskay kaq angelpa mensajen hinaspa Chaupi Tuta Qapariy.
Chayrayku, manaraq Danielpa tawaq kaq, pichqa kaq capitulokunata yuyaymanaspa qallarispaqa, qhepa para nisqa sagrado metodología-ta reqsisun; chaymanta, chay metodología-ta apaykachaspataq, qhepa paramanta willakuyta reqsisun.
Ñawpaq kaq huknin chaymanta iskay ñawpaq willakuq angelkunapa historiapi ancha importante waymarkqa karqan William Millerpa profecíakunata hamut’anapa kamachikuykunawan rikuchisqa metodologíam. Chay kamachikuykuna runakunapaq llamk’achisqa karqanku Chaupi Tuta Qapariy willakuyta reqsinankupaq, hinaspa chay willakuyqa chay historiapaq qhepa tamya willakuymi karqan. Kinsa ñawpaq willakuq angelpa historiapipas huk ancha importante waymarkqa “Profecíaq Llavekuna” nisqawan rikuchisqa metodologíam. Chay kamachikuykunaqa William Millerpa kamachikuykunawan kuska llamk’achisqa kanankupaqmi kachkan, kunan p’unchay historiaykupaq Chaupi Tuta Qapariy willakuyta reqsinanchikpaq; hinaspa kunan chay kamachikuykunawan takyachisqa kasqan willakuyqa qhepa p’unchaykunapa qhepa tamya willakuyninmi. Millerpa kamachikuykunaqa allpa uywapa profecía historiapin ñawpaq tamyata rikuchinku, hinaspa chay kamachikuykuna “Profecíaq Llavekunawan” kuskaqa allpa uywapa profecía historiapin qhepa tamyata rikuchinku.
Qhipa paraqaqaqaqaqaqaqa, chaymi willakuyta ruwachinapaq apaykachasqa yachayñan. Wakin runakuna pantasqas kanku, qhipa paraqaqaqaqaqaqa experienciata mask’aspa, manaraq ñawpaqta chay experienciata paqarichiq willakuyta mask’aspa. Cristiandadpa iglesiakuna pentecostales nisqakunaqa chay pantaypa sut’i rikch’ayninmi. Chay kikin pantasqa puriy hinallataq tarikusqa kananpaqmi wakinkunapaqpas, qhipa paraqaqaqaqaqaqa willakuyta mask’aqkuna, ichaqa mana mask’ayta munanku chay yachayñanta mayqinmi qhipa paraqaqaqaqaqaqa willakuyta reqsichin, takyachinpas. Allin yachayñan mana kaqtinqa, allin willakuyqa mana reqsisqa kanmanchu. Allin willakuy mana kaqtinqa, allin experienciaqa mana hayk’aqpas atikunmanchu.
Kay biblia nisqapi kay cheqaq willakuypa ancha ancha importancianta aswan achka runakuna mana reqsinku, imaraykuchus paykuna manam hayk’aqpas yuyarqankuchu Bibliata yachaypaq huk cheq ñan kasqanta, hinallataq Bibliata yachaypaq achka pantasqa ñankuna kasqanta. Bibliata yachaypa pantasqa ñanninqa, mayqinmi aswan sapa kutin akllasqa kachkan, wak runakunapa yuyayninkunapi atiykuymi, imatachus Biblia yachachisqanmanta. Kayqa runakunawanqa chayhina llapaq rikurisqa sasachakuymi, chayrayku sapa iglesiami huk sistema wakichin, ovejankunapa chay llullasqa reqsikuyninta allichayta munaspa. Chay llullasqa reqsikuyqa paqarichinmi llulla ruwayta: umalliqkunapa huk sistema sayarichiyta, paykunataq Bibliata entiendenapa espiritu yachaqkuna hina reqsichisqa kanku, mana yachaq ovejakunapa entiendenanta allinta pusananpaq. Bibliaqa cheqaqtapuni sut’inchan iglesia paqarisqanpa ancha allin wakichisqa estructuranta, chaypim kanku ancianokuna, profetakuna, yachachiqkunapas; ichaqa Bibliaqa manam hayk’aqpas allinchanchu iglesia organizacionpa millay waqlliynta, mayqinchus paqarichin umalliqkunapa huk sistemanta, paykuna consecrasqa kaspa sut’ichanankupaq imatachus cheqaq kasqanta otaq mana cheqaq kasqanta, hinaspataq pichus hereje kasqanta otaq mana hereje kasqanta.
Diospaq chaskisqa rikurichikuyta yachakuy, mana p’enqakuspa llamk’aq hina, cheqaq simita allinta rakispa. 2 Timoteo 2:15.
Iglesiapi pusaqninqa kachkan willakuywan kallpachananpaq, rimananpaq huchata qawachispa, yachachinanpaq, hinaspa waqlliq yachachiykunamanta hinaspa chay waqlliq yachachiykunata mast’arichiqkunamantapas waqaychananpaq; ichaqa sapaqninchikmi “estudiayta” ruwasun “Diospa ñawpaqenpi allin chaskisqa” rikuchikunanchikpaq, “cheqanta rakispa cheqaq simita.” Chayta ruwaspaqa, yachananchikmi imayna ruray ñan nisqata Bibliam riqsichin, cheqaq simita cheqanta rakiypaq allin ñan kasqanta. Isaiaspa librunmi kay imaymanakunata qhawarichin qhipa paraq contexto-pi; chayraykum chaymanta qallarisun.
Chay p’unchaypi Señorqa nanaykuna, hatun, kallpasapa espadawan castiganqa leviatanta, t’uqsisqa mach’aqwayta, ari, chinkrisqa mach’aqway leviatanta; hinaspan wañuchinqa qochapi kashaq dragonta. Chay p’unchaypi takiychis paymanta: Puka vinumanta uvas chakran. Ñoqa Señormi waqaychani; sapa ratollañataqmi unuyninwan qarqachini: ama pipas dañachinampaqmi tuta p’unchay waqaychasaq. Mana phiñasqachu kani: pichá maqanapi k’iska-kasha qispichayta churawanman? Paykunataq chawpinta pasasaq, kuskallataq ruphachisaq. Mana chayqa, kallpayman hap’ipakuchun, ñoqawan allinyakunanpaq; hinaspan ñoqawan allinyakunqa. Jacobmanta hamuqkunata saphichinqa: Israelmi sisarinqa, wiñanqa, tukuy kay pachapa uyanman rurukunawan hunt’achinqa. ¿Payta maqasqachu, payta maqanankuta maqasqan hina? ¿Ichapas wañuchisqachu, paywan wañuchisqa runakunapa wañuyninkuman hina? Tupuywanmi, wiñariqtin, paywan rimarinanki: sinchi wayranta sayachin inti lloqsimu wayrapa p’unchayninpi. Chayraykun Jacobpa huchan pichasqa kanqa; kaymi llapan rurun huchanta qichunanpaq: altarpa llapa ruminkunata rumichallwa hina allinta takasqa, p’akichisqa ruwaptin, sach’a huacankuna, imágenespas manañam sayanqachu. Ichaqa amachasqa llaqtam ch’usaqyasaq kanqa, tiyana saqisqam kanqa, ch’in pampa hina saqisqa; chaypim becerro michinqa, chaypitaq sirikunqa, ramankunatapas tukuruq mik’unqa. Ramasnin ch’akiptinqa p’akirisqa kanqaku: warmikuna hamuspa ninawan ruphachinqaku; mana yuyayniyuq llaqtam chayqa: chayrayku paykunata ruraq Diosqa manam kuyapayankachu, paykunata kamachiqpas manam favorninta rikuchinqachu. Hinaspa chay p’unchaypi pasanqa, Señorqa mayumanta Egipto yaku mayukama t’aqaqtin, qankuna hukmanta hukmanta huñusqa kankichis, Israelpa churinkuna. Hinaspa chay p’unchaypi pasanqa, hatun waqra pututu waqyasqa kanqa, hamunqaku Asiriapa hallp’anpi chinkapunayaraq kashaqkuna, Egipto hallp’api qarqusqakuna, hinaspan Jerusalénpi santo orqopi Señorpa ñawpaqenpi yupaychanqaku. Isaías 27:1–13.
Ñawpaq artikulokunapiqa sapa kuti rimarqanchikmi “unancha” nisqamanta, Diospa wakin wawanankunata Babiloniamanta lluqsichinapaq hoqarisqa kasqanmanta. Isaías qhelqapi iskay chunka qanchisniyuq capítuloq qhipa versículonmi chay unanchapa ruwasqanta rimarin, nispa: “hatun pututu waqachisqa kanqa, hinaspan hamunqaku Asiria allpapi wañuypaqña kashaqkuna.” Asiriaqa qhipa p’unchaykunapi Babiloniapa unanchanmi, chay versículopi Babiloniamanta lluqsinankupaq waqyasqa willakuyta uyariqkunataq hamunku hinaspa yupaychanku pachak tawa chunka tawa waranqa runakuna hina rikuchisqakunawan, profecíapi “Jerusalénpi ch’uya orqoman” churisqa kashaqkunawan.
Kay versículo nin: “chay p’unchaypi chayqa ruwasqa kanqa,” nispa. “Chay p’unchay,” nisqaqa, Apocalipsis chunka pusaqniyuq kapítulopi iskay kaq simi Diospa wakin wawanakunata Babiloniamanta lluqsiyman waqyachkan chay p’unchaymi, tukuy chay kapítulopa qhawanapaqninmi. Apocalipsis chunka pusaqniyuq kapítulopi iskay kaq simiqa, domingo ley kasqanpi waqan, Tiro llaqta pampachasqa warmi yuyarisqa kaptin.
Hinaqman huk simita hanaq pachamanta uyarisarqani, nispa: Lloqsimuychis paymanta, llaqtay runakuna, ama huchankunapi yanapakuqkuna kanaykichispaq, amataq muchuyninkunamanta jap’ikunaykichispaq. Huchankunaqa hanaq pachakama chayarqanku, Diostaq mana allin ruwasqankunata yuyarirqan. Apocalipsis 18:4, 5.
Isaías qillqap iskay chunka qanchisniyuq capítuloqa, qallariyninpi rikuchin kikin p’unchayta maypin capítulo tukukun, nispa: “Chay p’unchaypi Señorqa nanaywan, hatunwan, kallpasapa espadanwan castiganqa leviatanta, t’oqsiykacha mach’aqwayta, arí, leviatanta q’iwisqa mach’aqwayta; hinaspan wañuchinqa lamar qochapi kaq dragonta.”
Ley dominicalpi, Diospa kamachisqa, kutichiy juzgamienton qallarin dragónpa reinokunanpi (Naciones Unidas), bestiapa (papado) hinaspa llulla profetapa (Estados Unidos). Ley dominicalpi llulla profeta urmachisqa kachkan, Bibliamanta profecíapa soqtakuna reinon hina; hinallataq nacional apostasíaqa nacional tukukuyman apamun. Ley dominicalqa maypin Diospa kamachisqa juzgamientonkuna qallarin urmayta dragónpa hawanpi, paymi Satanás (paypa kay pachapi reinonmi dragón hina rikuchisqa), bestiapa hinaspa llulla profetapa hawanpi. Chayqa huk ñawpaqman puriq muchuychasqa kastigom, ley dominicalpi qallariq. Isaías qhelqapi iskay chunka qanchisniyuq capítuloq qallariyninpas tukukuyninpas ley dominicalmi; chay capítuloqa rikuchin sapaq asunto-kunata, chaykunam kuska t’inkisqa kachkan historiatawan, mayqinchus apamun chayman ley dominicalman, hinaspa qepanta hamuq historiatawanpas.
Qhawariqkuchkanchikmi iskay chunka qanchisniyuq capítulota, chaymi iskay chunka pusaqniyuqwan iskay chunka isqunniyuq capitulokunapaq profético kaq churananta sayarichin. Chay capitulokunapi tarisunchikmi qhepa para imayna rurana kasqanta sut’inchasqata, chaymi saqesunchik Danielpa tawaqwan pisqa capitulokunata churayta Danielpa hukmanta kimsa capitulokunakunapa hawanman, chaypaq ancha allin yachananchikpaq. Isaíaspa iskay chunka qanchisniyuq capitulon qhepata, dragónpa qhapaq suyunpa wiñaylla ñak’ariynin qallariyta reqsichisqanman hina, qillqanmi chay pacha ukhupi Diospa llaqtanman kamachisqa kasqanta: “takiychis paypaq.” ¿Pitaq chay payri?
Imapaqman takinankupaq kasqanmanta kutichiyqa taki sut’inpi kachkan, paykunaqa takinankupaqmi “Puka vinumanta uvas chakra, Señorpa waqaychasqan” nisqata. Uvas chakramanta willakuyqa Diospa llaqtanmantam willakuy, chaytaqa Isaiasmi ñawpaqta rimarin pichqa kaq kapituluypi.
Kunanqa takiyniytaq munasqaypaq munaykuy sapa munasqaymanta, uvas chakra-ninmanta. Munasqayqa huk uvas chakrayuq karqa allin rurupuq urqu patapi. Payqa muyurirqan, rumikunatapas hurqusqan, akllasqa uvas sach’ata tarpuran, chawpinpitaq huk torreta sayarichirqan, chaypiñataq huk uvas saruna p’itata ruraran. Suyarqan allin uvas rurananta; ichaqa sach’a uvastan ruramurqan. Kunanqa, Jerusalén llaqta tiyaqkuna, Judá runakuna, ama hina kaspa, noqawan uvas chakraywan ukhupi juzgaychik. ¿Imataq aswanraq ruwakuyta atikuman karqa uvas chakraypaq, mana ruwasqayta? ¿Imanasqataq, allin uvas rurananta suyaspay, sach’a uvastaq ruramurqan? Kunanqa, hamuychik; willasqaykichik imatachus uvas chakraywan ruwasaq: muyurinanmanta qincharisaq, chaymi mikusqa kanqa; pirqannta urmachisaq, chaymi sarusqa kanqa. Ch’usaqyachisaqtaq; manaña kuchusqa kanqachu, manaña allpasqa kanqachu; ichaqa kiskakuna, cashakuna wiñamunqa. Phuyukunatapas kamachisaq, ama para parachinankupaq chaymanqa. Tukuy atiyniyuq Señorpa uvas chakranqa Israel wasiymi, Judá runakunañataq munakusqan mallki. Payqa suyaran taripayninta, ichaqa qawasqa ñak’ariy; chaninnaq kayta, ichaqa qawasqa waqay qapariyta. Isaías 5:1–5.
Domingu kamachikuy sasa willakuypa historiampi, Diospa llaqtanqa uvas chakra takita Diospa llaqtanman takinankupaqmi kachkan, imaraykuchus chay taki nin: “Kunanqa, Jerusalén llaqtapi tiyaqkuna, Judá runakuna ima, mañakuykichik, noqawan uvas chakraywan chawpipi juzgaychik.” Uvas chakra takinqa taki kachkan mayqan ñawpaq pacto llaqtapas qispichisqa hina saqisqa pasasqanta reqsichiq, chaykamataq Diosqa pactota ruwan Pedro nisqanman hina, paykunaqa “ñawpaq p’unchaykunapi mana llaqtachu karqanku, kunantaq Diospa llaqtanñam kanku” nisqankunawan. Chaymi reqsichin mana para urmasqanta uvas chakraman, chay hina reqsichispa Elíaspa llamkayninta, paymi chay tiempo patapi hamun, pay sapallanmi chay tiempo patapi parata paqarichiyta atin. Yachanchikmi chay takiqa pacto llaqtapa saqisqa pasasqanmantam kashan, imaraykuchus uvas chakra takitaqa Cristo takirqan ñawpaq Israelman, chay pacha ñawpaq Israel saqisqa pasasqa kashaqtin, chaykama Diosqa espirituypi Israelwan pactota kuskan ruwasharqan.
Uyariychik huk yachachiyta uyariychis: Huk wasi kamachiq karqa, paymi huk uvas chakra tarpuykurqa, muyuriqninta perqawan muyurichirqa, chaypi vinota saruy p’itata allparqa, huk torreta ruwarqa, hinaspataq chakramichiqkunaman mink’arparqa, karu llajtaman ripurqa. Rurukunapa pacha qayllaykuptintaq, sirviente ninkunata kacharqa chakramichiqkunaman, chay chakraq rurunkunata chaskinankupaq. Chakramichiqkunataq sirvientenkunata hap’ispa, hukta maqaykurqa, hukta wañuchirqa, huktaq rumikunawan samqarqa. Yapamantaq huk sirvientekunata kacharqa, ñawpaqkunamantapas aswan achkata; paykunataqa chayllatataq rurapurqaku. Qhipamantaqa, tukuykunamanta qhipata, churinta paykunaman kacharqa, nispa: Churiytaqa yupaychanqaku. Ichaqa chakramichiqkuna churinta rikuspanku, kikinkupura rimanakurqaku: Kaymi herenciata chaskiq; hamuychik, wañuchisun, herenciatapas qichusun. Hinaspataq hap’ispanku, uvas chagramanta hawaman wikch’uykuspa, wañuchirqaku. Chayrayku, uvas chakraq apun hamuspa, imatataq chay chakramichiqkunawan ruwanqa? Paykunañataq ninaku payman: Chay mana allin runakunataqa ancha nanaywan tukuchinqa, chakrantaq huk chakramichiqkunaman mink’arponqa, paykunataq rurukunata pacha chayamunanpi qunqaku. Jesusmi paykunaman nin: ¿Manachu hayk’aqpas Qellqasqakunapi ñawirqankichik: Rumi, wasi ruwaqkuna qhisqichasqanku, chay kikinmi iskinaq umalliqninman tukupun; kayqa Señormanta ruwasqanmi, ñawinchikkunapaqtaq admiraypaqmi? Chayrayku niykichik: Diospa qhapaq kamachiyninqa qankunamanta qichusqa kanqa, hinaspa huk llaqtaman qosqa, chaypa rurunta apariqman. Pipas kay rumipi urmaqqa p’akikunqa; ichaqa pimpa hawanmanpas chay urmanqa, ñut’uy ñut’uytaq tukuchinqa. Kurakkuna sacerdotekuna, Fariseokunawan, paypa yachachiykunata uyarispa, payqa paykunamanta rimashasqanta entienderqaku. Mateo 21:33–45.
Jesús ñawpa Israelman Diospa uvas chakra takiyninta takispa, paykunaqa chay willakuypa yuyayninman hinallataq kallpanman ancha aysasqa karqanku; chaymi Jesús sut’inchaspa tapurqan chay simipas qhawarikuq judíokunata, imatataq ruwanman uvas chakrapa Señornen chay Churinta wañuchiqkunawan nispa, paykunaqa mana atirqankuchu allin kutichiyta mana quyta, kaynata nispa: “Payqa chay mana allin runakunata ancha llakikuypi chinkachinqa, hinaspataq uvas chakranta huk chakra llamkaqkunaman rantinqa, paykunataq tiempollanpi rurunkunata payman kutichinqaku.”
Jesúsqa chaymantataq usqhaylla yapay huk versota takiyman yaparqan, cheqnisqa rumimanta takispan, hinaspataq paykunaq kutichisqankuta tukukuq haylliwan huñurqan kaynata nispa: “Chayrayku niykichis: Diospa qhapaq suyunninqa qankunamanta qechusqa kanqa, hinaspataq qusqasqa kanqa huk llaqtaman, chaypa rurunkunata apamuqman. Pipas kay rumi pataman urmashpaqa p’akirachisqa kanqa; ichaqa pimpa patanmanpas pay urmaykuptinqa, ñut’u allpaman tukuyta kutaykunqa.” “Ñut’u allpaman tukuyta kutaykunqa” nisqaqa Isaias iskay chunka qanchisniyuqta yuyarichin, maypichus nin: “altarpa llapa ruminkuna qirumina rumi hina ch’aqwasqa p’akirisqa kanqa, sach’a huertakunaq hinallataq wakakunapa unanchaqninpas manam sayanqachu.” Iskay chaykunapas Josíaspa rurayninmanta rimayninkunami, paymi tukupay p’unchaykunapi kaqkunata unanchan, pikunachus yapamanta tariykunku “qanchis kuti” nisqata, chaymi mitk’achiq rumi, chayta ancha chaninnaqta mana tariyta munasqankunata ñut’uchiq.
Intichus domingo kamachiy p’unchawpi, Isaías qillqapa iskay chunka qanchisniyuq kapitulanpi rikuchisqa hina, pikunachus “ñawpaq p’unchawkunapi mana llaqtachu karqanku,” chaykunaqa Señorpa uvas chakranmanta puka vinoyuq takita takinankupaq kachkan. Kay qillqakunaqa achka kuti sut’incharqanku iskay ñawpaq willayniyuq mana kaqtinqa kinsañiqin willay mana kasqanta. Domingo kamachiyqa kinsañiqin willaymi, hinaspa domingo kamachiy p’unchawqa ñawpaq ñiqin chaymanta iskay ñiqin willaykunapa historianta uqharin. Isaíaspa iskay chunka qanchisniyuq kapitulanpi, domingo kamachiyqa Danielpa huk ñiqin kapitulanpi rikuchisqa pacha muyuta reqsichin, chaymanta yapamanta Danielpa hukmanta kinsa kapitulkamak. Profecía hina, iskay chunka qanchisniyuq kapitulanpi domingo kamachiy p’unchawqa 11 septiembre 2001 watapa historianta reqsichin, maypichus ñawpaq willay kallpachasqa karqa, utqaylla hamuq domingo kamachiykama.
Qatiqaspalla qhawasqanchikta kay takiipi hinallataq purichisunchik, mayqintachus salvasqa runakuna willakunanpaq kachkan, chay pacha qayllapi Roma llaqta qharqaq warmi takiyta qallarinanman chayamunanpaq, hamuq qillqapi.
Hinaspa qhawarirqani, chaypiqa, huk Cordero Sion orqopi sayashaqta, paywan kuska pachak tawa chunka tawa waranqa runakunataq, paypa Taytan sutin umankup patapi qillqasqa kashaqta. Hanaq pacha mantataq uyariirqani huk rimayta, achka unu-kunapa qapariynin hina, hatun illapaq qapariynin hina; hinallataq uyariirqani arpa waqachiqkunapa arpaykuta waqachispa qapariyninkuta. Paykunaqa trono ñawpaqpi, tawa kaqkunapa ñawpaqpi, kurakakunapa ñawpaqpinpas, musuq taki hina takirqanku; chay takitaqa manam pipas yachakuyta atirqanchu, aswanpas pachak tawa chunka tawa waranqa, kay pachamanta rantisqa kashaqkunaqa. Kaykunaqa warmikunawan mana qhellichasqa kaqkuna kanku; imaraykuchus paykunaqa sipaskuna kanku. Kaykunaqa Corderota maymanchus rinqa chayman qatipaqkuna kanku. Paykunaqa runakuna ukhuntaqmantam rantisqa karqanku, Diospaq hinallataq Corderopaq ñawpaq rurukunahina. Siminkupitaq manam llulla rimay tarikusqachu; imaraykuchus paykunaqa Diospa trono ñawpaqpi mana pantayniyuq kanku. Apocalipsis 14:1–5.