Pani Whiteqa reqsicherqanmi, Nueva York llaqtap hatun wasikuna urmachisqa kaptinqa, Apocalipsis libro chunka pusaqniyuq qhaway, hukmanta kimsa versículokama nisqakuna hunt’asqa kanqanta.
Kay qhipaman ricurirqani huk angelta hanaq pacha-manta uraykamusqanta, ancha atiyniyuqta; hinallataq kay pachapas k'ancharirqan paypa k'anchayninwan. Hinaspan sinchita qaparirqan kallpayoq simiwan, nispa: Babilonia hatunqa urmarqan, urmarqanñataq, supaykunapa tiyananman tukuspa, llapa millay espíritu-kunapa pakakunankuman, llapa mana ch'uya cheqnisqa p'isaqkunapa wichq'asqa wasinmanpas. Tukuy suyukunaqa paypa waqllikuypa phiñakuynin vino-manta upyarqanku; kay pachapa reykunanpas paywan waqllikurqanku; kay pachapa rantikuqkunataq qhapaqyachisqa karqanku paypa misk'i qhapaq kayninkunapa achka kayninrayku. Apocalipsis 18:1–3.
2001 watapi 11 ñiqin killapiña, kay pachapi “reykuna”qa Romapi iglesiwanña huachuy huchata rurasqaku karqan. Iskay Kachkanakuy Hatun Awqanakuy qhipaman, President Harry S. Trumanqa, huk kuti ñawpaqta, 1951 watapi, Vaticano-man huk embajadorta churarqan. Paypa munaynin papadowan huk siyasiy tinkuyta sayachiyqa Estados Unidospa Congresonpa chiqapta mana chaskisqachu karqan; ichaqa manam chayhinachu karqan ashka chunka watakuna qhipata, President Ronald Reaganqa, 1984 watapi, Vaticano-man huk embajadorta churaptin. 2001 watakama, llapa nacionkunaqa Tiro llaqta qarqachakuq warmiwan diplomasiyapi huk tinkuyta sayachispa Vaticano wan huachuy huchata rurasqakuña karqan.
11 septiembre 2001 p’unchaykama, llapa “naciones” paypa huachafornicacionninpa piñakuyninpa vinonta upyarqankuña. Babiloniapa vinonqa papado paqarichisqan llapa imaymana llulla yachachiykunata sut’inchan; ichaqa kay versículokunapi sapaqta reqsichisqa huk especial laya vinonqa paypa huachafornicacionninpa piñakuyninpa vinonmi. Papadopa piñakuyninqa paywan mana acuerdopi kaqkunata qatiqchasqanmi. Chay qatiqchasqanta hunt’an estadopa atiyninta llamk’achispan, qhellichasqa ruwasqanta ruwanankupaq. Paypa piñakuyninpa vinonqa, paypa pantasqanmanta especial botellanmi, mayqinchus sut’inchan estadota llamk’achiyta paypa hereje nisqan runakunapa contranpi.
1840 watapi agosto killapi 11 p’unchaymanta 1844 watapi octubre killapi 22 p’unchaykama, Millerita Adventismo, tutayaq pacha Edad Oscura nisqamanta waqyasqa kashaqtin, hinaspa chaymantaqa Protestante iglesiakunamanta t’aqasqa kashaqtin, paykunaqa chaykama Romaq ususinkuna tukusqanku, chaymantaqa musuq chayamushqa allpa uywaqa hawanpi cheqaq Protestante waqra tukurqan. Pedroqa Diospa chay musuq akllasqa llaqtanpa imayna kasqankuta nacion hina reqsichin.
Ichaqa qankunaqa akllasqa miraymi kankichik, reypa sacerdotekunam, ch’uya llaqtam, Diospaq sapalla runakunam; chay hinaqa, paypa hatun alabanzankunata willarichinkichik, paymi tutaymanta qankunata waqyarisunkichik admiraypaq k’anchariyninman: Ñawpaq pachapiqa mana llaqtachu karqankichik, ichaqa kunanqa Diospa llaqtanñam kankichik; mana kuyapayakuyninta chaskirqankichikchu, ichaqa kunanqa kuyapayakuyninta chaskirqankichikña. 1 Pedro 2:9, 10.
11 septiembre 2001 p’unchawkamaqa, Qanchis p’unchaypaq Adventista iglesiaqa ñamña karqan, achka kutitaq Estados Unidos gobiernunpa político estructuranta llamk’achispa, qhesachayta ruwarqan paykunaqa heréticos nispa qhawasqankunata. Manaraq 2001 chayamuchkaptinqa, Adventistakunaqa ñamña Babiloniapa sapa vinonta ukyarqanku, chayqa rikuchin estadopa atiyninta llamk’achiyta, heréticos nispa qhawasqankunata qhesachaypaq.
Efraínqa simbolonmi Jeroboampa hatarichisqan rebeliónninta hinallataq Israelpa chincay llaqtakuna qhapaq suyu norte nisqanta, chaymi Isaías qallarin iskay chunka pusajniyuq capítulo nisqanta, qanchis p’unchaw samana Adventista iglesiata Efraínpa machasqa runakuna hina rimarispa.
Ay ay, Efraínpa machasqa runankunap hatun kaymanta rurakusqa corónanman; paykunapa sumaq k’anchayninqa ch’usaykuq t’ikasinam, wirayuq pampa wayq’ukunapa umanpi kashaq, vinowan atipasqa runakunap! Qhawariy, Señorqa huk atiyniyuq, kallpasapa runata hap’in; chayqa chikchi para hina, chinkachiq wayra tempestadmanta hina, atiyniyuq unu mayukunap hunt’asqa lluqsimuynin hina, allpaman makiwan urmachinqa. Efraínpa machasqa runankunap hatun kaymanta rurakusqa corónanqa chakikunawan sarusqa kanqa. Hinallataq, wirayuq pampa wayq’upa umanpi kaq sumaq k’anchayninqa ch’usaykuq t’ikasinam kanqa, ruphay p’unchay manaraq chayamuptin ñawpaq rurun hina; chayta qhawariq runaqa rikuspalla, makinpiraq kaptin, usqhaylla mikukun. Chay p’unchaypiqa Señor de los Ejércitosmi llaqtanpa puchuqninpaq hatun k’anchaypa corónan, sumaq kaypa diademan kanqa; juzgakuypi tiyaqpaq juzgakuy espiritun kanqa, punkukama maqanakuyta kutichiqkunapaq kallpataq kanqa. Ichaqa paykunapas vinorayku pantarqanku, sinchi machachiq upyanarayku ñanmanta lluqsirqanku; sacerdotepas, profetapas sinchi machachiq upyanarayku pantarqanku, vinowan millp’usqa kanku, sinchi machachiq upyanarayku ñanmanta lluqsisqa kanku; rikuykunapipis pantanku, juzgakuypipis mitk’akunku. Tukuy mesakunanqa millay kutichisqawan, qañu kaywanpas hunt’a kashan, mana maypipas chuya kasqanpaq. Isaías 28:1–8.
Kimsa kaqllaqa llakikuyqa chayamurqa setiembre 11, 2001 watapi, hinaspataq chayamurqa “corona” nisqaman, chayqa “Efraínpa machasqakunapa” pusariyninta rikch’achin. Mana iglesia-pa Maryland llaqtapi hatun kamachiy wasinta atacarquchu huk avión hunt’a combustiblewan; ichaqa sut’incharqa paykunapa mana atisqankuta reqsiyta, Islam-pa chayamuninqa kimsa kaqllaqa llakikuypa qallariynin kasqanta, chaymi qhipa tamya willakuyninpa kimsa kaq angelpa. Chay kikin willakuypa hinaspa llamk’aypa qallariyninmi, mayqintachus paykuna ninakuqkuq sayarichisqa kasqankuta willanaykupaq. Paykuna reqsisqa kanku mana corona sapaqllachu, mayqinchus pusariyta rikch’achin, aswanpas “hatunchakuypa corona” nisqa hina; chayhinapin reqsichin ishkay yupaychakuq t’aqakunamanta hukninta, mayqinchus Habacuc qelqapa iskay ñiqin kapítulopi rimanakuy ukhupi paqarirqan hinaspa paqarinraq. Setiembre 11, 2001 watapi, Habacucpa rikchaqnin runakuna sayarirqanku puñuy-ninku patapi punku qayllapi maqanakuypi.
Jerusalén llaqtapa punkunkunaqa maypin Jerusalén runakunapa tinkuyninku rurakurqan chaymi. Punkukunapi maqanakuyqa Isaiaspa ñawpaq kapitulumanta “rimanakuyta” rikch’achin, inti lloqsimuynin wayra p’unchaypi qallarisqanta, Islampa p’unchayninpi. Chay pasajepi Habacucpa yupaychaqkunapa iskay clasekunaqa iskay kurunakunawanmi rikuchisqa kanku. Efraínpa machasqakunaqa, chay pachakama ña estadopa atiyninta llamk’achispa, herejekuna nisqankuman hina qhawasqankuwan rimanakuyninkupi atipanakuyta mask’asqanku, Señor de los ejércitospa kurunanwanmi tupachisqa kanku. Cristoqa Señor de los ejércitos hina rikuchisqa kaptinqa, chayqa soldadokunapa ejercitonta pushaq hina rurasqanta rikch’achin. Punkupi maqanakuyqa cheqaq teologiapa llullaq teologiapa hawanpi rimanakuymanta rikuchisqa guerran.
Manam qhichwasqa General Conference-pa umalliqninkunallachu Efraínpa machasqankuna hina rikuchisqa kanku, aswanpas sacerdotekuna (pastoral ministeriota apaqkuna), hinallataq profetakuna (teólogokuna yachachiqkunawan) kallpayoq upyanawan ñanmantam lluqsisqaku. Isaías sutiyoq imaynatachus rimarin profecíankaq qallariynin versículokunapi, chayqa llapa iglesiatam niwanchik.
Amozpa churin Isaiaspa rikusqanmi, Judámanta Jerusalénmantawan rikurqan, Uzías, Jotam, Acaz, hinaspa Ezequías Judápa reykuna kasqan p’unchaykunapi. Uyarichun hanaq pachakuna, uyariychis kay pachapas: Señormi rimarqan, wawakunata wiñachirqani hinaspa hatunyachirqani, paykunataq noqapa contraypi hatarirqanku. Wakaqa reqsinmi dueñonta, asnopas señorninpa mikhunan qhirwanta; ichaqa Israelqa mana reqsiwanchu, llaqtaypas mana yuyaymananchu. ¡Ay, huchasapa nación, mana allinkunawan apasqa llaqta, mana allin ruwaqkunapa miraynin, wakllichiq wawakuna! Paykunaqa Señor-ta saqirqanku, Israelpa Santo-ninta piñachirqanku, qhepaman kutirqusqanku. ¿Imaraykutaq aswanraq maqasqa kankichis? Aswan-aswanraqmi hatarinkichis. Llapan umam onqosqan, llapan sonqopas pisi kallpayuq. Isaías 1:1–5.
Llaqtan huchasapa onqosqañam kashan, sonqonta yuyaynintapas tikrananpaq ima hampipas qonan p’unchaymantaña pasashan. Isaíasqa reqsichin machasqakunaqa ñanmanta lluqsisqankuta, hinaspa chay ñanqa Jeremíaspa nisqanman hina “ñawpaq ñankuna” nisqañam. 11 de septiembre de 2001 p’unchawpi qhipa para urayta qallarin, hinaspa Jeremíasqa reqsichin ñawpaq ñankunapi purispa, machasqakunaqa chaymanta lluqsisqa “ñan” nisqapi, qhipa paramanta samayta tarisqanchikta.
Kaymi niwanchik Señor: Ñankunapi sayariychik, qhawariychik, hinaspa tapukuychik ñawpaq ñankunamanta, maypichus allin ñan kasqanmanta; chaypi puriychik, hinaspa samayta tarinkichik almankichikpaq. Ichaqa paykuna nirqanku: Manam chaypi purisunchikchu. Hinallataq qankunapaq watuqkuna churakurqani, nispa: Uyarispa uyariychik waqra waqaychasqanta. Ichaqa paykuna nirqanku: Manam uyarisunchikchu. Chayrayku uyariychik, llaqtakuna, hinaspa yachay, aylluy, imachus paykunapi kashasqanta. Uyariy, pacha: qhawariy, kay llaqtaman mana allinta apamushaq, paykunapa yuyaykunapa rurunmi; simiykunata mana uyarisqankurayku, kamachiyniytapas mana kasukusqankurayku, aswanpas wikch’usqankurayku. Jeremías 6:16–19.
Efraínpa machasqa runakunaqa 11 septiembre 2001 p’unchawpi pantasqa ñanpi kasharqanku, hinaspataq 1863 watapi “qhipaman kutirispa karunchakusqa” rikurirqanku, chaypachataq “ñawpaq ñankunata” mana chaskiyta qallarisqanku. Chay “ñawpaq ñankunapin”mi tarikun qhipa tamyaq samariyninpas musuqchayninpas, chay tamyapas qallariqmi chay pachallapitaq paykunapa contranpi “Ay” nisqa willakuynin rimarisqa kaptin. Islampa kinsa kaq “Ay” nisqanqa mana reqsikuy atisqachu Efraínpa hatunchakuyninpa coronanpaq, imaraykuchus sapa kuti aswan-aswan saqisqanku chay uray simikunata, mayqenkunachus profecíapi Islampa ruwanasninmanta reqsichin. Jeremíasqa reqsichinmi chay pachapi Señorqa ricchakuqkunata hatarichisqanta, chaykunaqa Habacucpa ricchakuqninmi, hinaspataq punkukunapi maqanakuypi Efraínpa machasqa runakunaman willarqanku corneta waqayninta uyariyta munasqankuta. Chay kinsa kaq “Ay” nisqa, 11 septiembre 2001 p’unchawpi chayaq, qanchis kaq Trompetan karqan.
Isaías sut’inchan: “ñanta saqisqankum machasqa upyanawanmi; qhawaypi pantanku, taripaypi taksanku. Tukuy mesakunaqa millay qayllawan, q’aqawan hunt’asqam kanku, ch’uyallapaq manam mayqanpas kanchu.” Llulla mesa, 1863 watapi yaykuchisqa, mayqinchus “qanchis kutita” qichurqan, hinaspa huk sut’inchay qillqasqa raprawan kuska purichisqa kananpaq mañarqan, Habacucpa iskay sagradu mesankunapa llullanta rikuchin; ichaqa machaqkunaq llamk’achisqan llulla “mesakunaqa” millay qayllawan hunt’asqam kanku, qhawaypipas pantanku. Habacucpa hinaspa Jeremíaspa rikch’akuqkunaqa niq karqanku metodología nisqamanta rimanakuypi “qhawayta” “mesakuna” patapi qillqayta; ichaqa machaqkunaq llulla mesankunaqa pantasqa qhawaytam rikuchinku.
Maypi mana qhawayqa kanchu, chaypi runakuna wañunku; ichaqa leyta waqaychaqqa kusisqan. Proverbios 29:18.
Efraín ayllupi machasqakunaqa Diospa kamachisqanta qispichirqanku, ichaqa “rimanakuy”pa, punkuypi maqanakuy pacha contexto-ninqa, Diospa proféticokamachisqanmi, ñawpaq kaq hinaspa kimsakaq angelkunapa kuyuypi sayachisqa metodología nisqawan rikuchisqa hina. Isaías qhawayninta churarispa iskay chunka pusaqniyuq qillqapa ñawpaq pusaq versículokunapi, chaymanta payqa metodología nisqata reqsichin, chaymi qhipa paraqa, hinaspataq sut’inchaspa machasqakunata reqsichin “asipayakuq runakuna, kamachiqkuna” hina, “Jerusalén llaqtapi.”
¿Pitataqmi yachayta? ¿Pitataqmi yachachinqa yachachikuyta entiendenanpaq? Ñuñumanta qispisqakunata, chuchumanta karunchasqakunata. Kamachikuyqa kamachikuypi kanan; kamachikuy kamachikuypi; siq’i siq’ipi, siq’i siq’ipi; kaypi aslla, chaypitaq aslla. Arí, hakallata rimak simikunawan, huk simipiwanmi kay llaqta runakunata rimapaykunqa. Paykunaman nirqan: Kaymi samay, sayk’usqaman samachiyta qonkichikman chay; kaymi muskhyachiy. Ichaqa mana uyariyta munarqankuchu. Chayraykun Señorpa siminqa paykunapaq karqan kamachikuy kamachikuypi, kamachikuy kamachikuypi; siq’i siq’ipi, siq’i siq’ipi; kaypi aslla, chaypitaq aslla; purinankupaq, qhipaman urmanankupaq, pakisqa kanankupaq, toqllaman urmanankupaq, hapisqa kanankupaq. Chayrayku, uyariychik Señorpa siminta, qamkuna asikuq runakuna, Jerusalénpi kay llaqtata kamachiqkuna. Imaraykuchus nirqankichik: Wañuywanmi rimanakuyta ruwasqayku, uku pacha wanusqakunapa kasqanwanmi rimanakuychikta allinchayku; llumpay lluqsiq muchuy pasaptinpas manan ñuqaykuman hamunqachu; llullakuytaraqmi pakakunayku ruwakuyku, llulla kay urapitaq pakakusqayku. Chayrayku Señor Diosqa kayhinan nin: Qhawariy, Sionpi huk rumiwanmi cimientota churani, pruebasqa rumi, ancha chanin esquinapi rumi, sinchi cimientota; pichus creen, manan usqhayta phawananqachu. Taripaq justiciatapas siq’imanmi churasaq, chiqap kaytataq plomadaman; chikchiqa llulla pakakuyta pichanqa, unuñataq pakakusqa kasqanta llapanta p’ampachinqa. Wañuywan ruwasqaykichik rimanakuyqa p’aqisqan kanqa, uku pacha wanusqakunapa kasqanwan allinchasqaykichikpas manan sayanqachu; llumpay lluqsiq muchuy pasaptinqa chaywanmi sarusqa kankichik. Isaías 28:9–18.
“Rimanakuy” kaypiqa kay hinanpi sut’ichisqa kachkan: “¿Pitaq yachachinqa yachayta? ¿Pitaq hamut’achinqa yachachikuyta?” “Pitaq” nisqaqa yachaq kayman atiyuqkunata rimapayashan, ichaqa ima nisqaqa yachachikuyta hamut’anamanta, chaymi yachayqa. Daniel qillqa kicharisqa kaptinqa, yachay yapakun, chayqa Diospa Siminpa cheqaq-kunata aswan allinta hamut’anata rikuchin. “Yachachikuy” simiqa iñiynikuna, kamachiykuna, yachachisqakuna utaq kamachinakuna huñusqa kasqanta nin, mayqinchus huk yuyay llika utaq huk yachay kurkuwan qhawarisqa. Bibliamanta “yachachikuykuna” hamut’anapaqqa, Bibliamanta huk ñan yupaychasqa kanan tiyan, chaywanmi yachay kurkuta ruwakun.
Imaynaqa ruray ñanqa riqsichisqa kachkan: “kamachiy hina kamachiy patapi kanqa, kamachiy patapi kamachiy; siqi hina siqi patapi kanqa, siqi patapi siqi; kaypi asllata, chaypitaq asllata.” Chay ruray ñanmi 11 de septiembre de 2001 p’unchawta kinsa kaq “Ay” nisqapa chayamunanta riqsichirqan; chayqa sayarichisqa kachkan ñawpaq kaq “Ay” nisqapa profético siqinwan iskay kaq “Ay” nisqapa profético siqinta huñuspa, chaymanta kinsa kaq “Ay” nisqapa siqinpaq iskay testigokuna qusqanrayku. Chay ruray ñanqa “rimanakuy” nisqapa pruebanmi, iskay laya yupaychaqkuna rurananpaq; imaraykuchus “Señorpa siminqa paykunaman karqan kamachiy patapi kamachiy, kamachiy patapi kamachiy; siqi patapi siqi, siqi patapi siqi; kaypi asllata, chaypitaq asllata; hinaqtin rispa qhipaman urmanankupaq, p’akikunanpaq, toqllaman urmanankupaq, hinaspa hap’isqa kanankupaq.”
Jerusalén llaqtata kamachiq asikuy runakunaq pichqa mitk’achikuyninkunaqa pichqa mana yuyaysapa doncellakunatan rikuchin. Chay ruwanakuyqa sut’inmi huk pruebatana, imaraykuchus Efraín machasqa runakunaqa Jeremíaspa ñawpaq ñanninkunata qhispirqanku, mana munarqankuchu uyariyta ricchaqkunaq waqra waqaychasqan advertencianman, llulla mesakunata rurarqunku, wañuywanpas huk pactota rurarqunku; chay kikin pachallapitaq, Señor de los ejércitospa coronanta punku maqanakuypi churakuqkunaqa kawsaywan huk pactota rurasharqanku.
11 p’unchaw 2001 watapi, qhipa para — samaypas kachariypas kasqan — uraykuyta qallarin, hinallataq pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa sellasqankupas qallarin. Chaymi Efraínpa machasqakunapa rurasqan ñanmantawan, Elías willakuqpa rikuchisqan ñanmanta ch’iqninakuyta qallarichirqan. “Achkakuna” machasqakunawan kuska urmanqaku, ichaqa akllasqa kananpaq pisikunaqa Señorta suyaqkuna kanku.
Chayqa hinallataq Señorqa kallpawan rimawarqan, hinaspa yachachiwarqan ama kay llaqtapa ñanninta purinaypaq, nispa: Ama ninkichikchu: “Huñunakuy”, tukuy paykunaman kay llaqta “Huñunakuy” nisqanman; amataq manchakuychikchu paykunapa manchakusqankuta, amataq mancharinkichikchu. Señor de los ejércitos pay kikinlla t’aqasqa kachun; paylla kachun qankunapa manchakuyniykichik, paylla kachun qankunapa qhasqachikuyniykichik. Hinaspa payqa mayllay wasi hina kanqa; ichaqa iskaynin Israel wasikunapaqqa mitk’achinapaq rumí hina, urmachinapaq qaqa hina, Jerusalén llaqtapi tiyaqkunapaqqa toqlla hina, watana hina. Askha paykunam ukhupi mitk’achinqaku, urmanqaku, p’akinqaku, toqllaman urmaykuspa hap’iskuyniyuq kanqaku. Testimoniota watay, kamachiyta sellay yachaqaykunapi. Ñoqataq Señorpi suyanisaq, Jacobpa wasinmanta uyanta pakaykuqpi, hinaspa payta suyaspa qhawasaq. Isaías 8:8–17.
Cheqaqmi Isaiasqa kikin rimayninwan kuskanmi kanan; chayrayku iskay chunka pusaqniyuq kapitulumpi achkha urmakkunaqa, pusaqniyuq kapitulumpi urmakkunallataqmi kanku. Pusaqniyuq kapitulumpeqa tarinchik paykunaq urmaynin sello churay pacha ukhupi kasqanta, chay pachaqa 11 de septiembre de 2001 punchawmanta qallarisqa. Pusaqniyuq kapitulupa willakuyninqa kay llaqtapa “ñan”ninpi ama purinapaqmi; paykunaqa Jeremíaspa ñawpaq ñankunaq ñannimpi puriyta mana munasqankurayku, maypichus qhepa tamyaq willakuynin tarikun. Pusaqniyuq kapitulumpi urmakkunaqa, confederación nisqapi atiykukkunam, chayqa Babiloniapa sapallan vinon nisqanta rikch’achin; chaymi iglesiapiwan estadopi huñunakuyta rikch’achin, herejes nisqa hina qhawasqakunata awqanakuypaq. Imataq paykunata pusaqniyuq kapitulumpi mitk’achin? Chayqa mitk’achiq rumi, mayqanpas 1863 watapi qallariyninpi takyachisqa cheqaq kayta ñawpaqta qhesachasqanta rikch’achin: Levitico iskay chunka soqtayuqpi “qanchis kuti” nisqata, mayqantachus “constructorcuna” 1863 watapi qhesachasqaku. Chay qhesachaypiqa, William Millerman angelkuna qosqanku willakuyta qhesachaypaq, apostata protestante metodología nisqaman kutirikurqaku.
Iskay chunka pusaqniyuq capítulo-pi, rumiqa mana chaskisqa kasqanrayku hunt’asqa asut’iypa taripaynin hamun; chayqa Bibliapi uywapa señalanmanta rikch’akuq unancha, Estados Unidos llaqtapi domingo leywan qallarispa, hinaspa tukuy pachaman unu lloqsimuq hina mast’arikuspa hunt’an. Domingo ley p’unchawpiqa Adventista iglesiapa “wañuywan” “uku pacha”wan rurasqan pactonqa pichasqa karqan. Efraínpa machasqakunapa wañuywan pactonta pichaspaqa, paykunapa “llullakuypa pakakunanku” qichusqa kanqa. “Llullakuypa pakakunanku” nisqaqa apóstol Pabloq rikuchisqan hina, chay llulla simi kallpayoq pantachikuyta apamuqmi; Jerusalénpi kamachiq asipayakuq runakunaman ichaqa chay kallpayoq pantachikuyta urmachin, chiqaq kayta cheqnisqankurayku.
Paypas hamuqmiqa Satanáspa rurayninman hina shamun, llapa atiywan, señalkunawan, llullakuy milagrokunawanpas, hinaspa mana allin kaypa llapa engañakuywan wañuyman richkakunapi; imaraykuchus paykuna manan cheqaq kayta kuyaywan chaskirqankuchu, salvasqa kananpaq. Chayraykun Dios paykunaman kachamunqa sinchi pantachikuyta, llullat creenankupaq; llapallankupas condenasqa kanankupaq, cheqaq kayta mana creeqkunaqa, aswanpas mana allin kaypi kusikurqanku. Ichaqa noqaykuqa sapa kuti Diosman agradecekuyta debeniyku qankunamanta, wawqekuna, Señorpa munasqankuna, imaraykuchus Dios qallariymantapacha qankunata akllarqasunkichik salvasqa kanaykichikpaq, Espiritupa santoyachisqanrayku hinaspa cheqaq kaypi iñisqaykichikrayku. Chaymanmi qankunata qayasurqankichik noqaykupa evangelioyniykuwan, Señorniyku Jesucristoq glorianta chaskinaykichikpaq. Chayrayku, wawqekuna, sayaqlla qhepakuychik, hinaspa yachachisqa costumbrekunata sinchita hapipakuychik, simiwanpas otaq cartaykuwanpas yachachisqa kaptin. 2 Tesalonicenses 2:9–15.
“Llullakunaq pakakusqan”, mayqinmi “sinchi pantasqaman” paqarichirqan, tukukuyninpi apamun utqaylla hamuq domingo p’unchaw kamachiypa muchuyninta. Apóstol Pabloqa reqsisichin cheqaq kayta mana munakuq huk laya runakunata, hinallataq cheqaq kaywan santuqchasqa huk laya runakunatapas; chayhinapin rimarinku Habacuc iskay ñiqin kapitulumanta rimanakuypi iskay laya runakunamanta. Iskay chunka isqun ñiqin kapituluqpi, Isaías qallarin Ariel sutita iskay kutita nispa; chayqa Jerusalénpa huk sutinmi.
Ay, Arielpaq; ay, Arielpaq, Davidpa tiyasqan llaqtapaq! Watamantan watakama yapaychiychis; qhapak uywakunata wañuchichunku sacrificiokunapaq. Isaías 29:1.
“Ariel” nisqa (Jerusalén llaqtata) iskaychasqa simbólicon sutichasqa kasqanqa, huk kutitaqmi “ay” nisqawan huchachasqa kachkan. “Watamanta wataman” sacrificiokunata wañuchisqanqa 1863 watapi qallarisqa wiñay rebeliónpaqmi rikch’aynin. Qatiq versículokunanmi rikhuchin Domingo kamachiy sasa p’unchawpa crisisnin pacha Seventh-day Adventist iglesia patapi ruwasqa juicio imayna kananta. Isqon versículopi huk “admirakuypaq señal” reqsichisqa kachkan, chaymi metodología nisqamanta rimanakuyta kallpanchan, hinallataq Adventismoq rebelde kasqanta reqsichin Chawpi Tuta Qapariy willakuypa huk elementon hina; chay willakuymi iskay kaq angelwan tinkisqa kachkan, imaynatachus ñawpaq versículopi “Ariel” nisqaq iskaychasqan rikhuchin.
Qankunalla, hukmankuchikuychik; waqaychik, ari waqaychik: machasqañam kanku, ichaqa manam vinowanchu; tanqanakunku, ichaqa manam sinchi upyanawanchu. Señorqa qamkunamanmi jich’asqa puñuypa espiritunta ch’allaramusqa, ñawiykichiktataq wisqarapusqa: profetakunata, kamachiqniykichikkunata, rikuykunaq rikukuqkunatapas pakarusqa. Llapan rikuytaq qamkunapaq tukusqa sellasqa libropa siminkunahina, chayta yachaq runaman quspanku, nispa: “Kayta ñawiriy, ama hina kaspa,” paytaq nin: “Manam atiniychu; sellasqanmi,” nispa. Hinaspa libroqa mana yachaq runamanmi qusqa kachkan, nispa: “Kayta ñawiriy, ama hina kaspa,” paytaq nin: “Manam yachaqchu kani,” nispa. Chayrayku Señorqa nirqan: Kay llaqtaqa simillanwanmi qayllaykamuwan, labionninkunawanmi yupaychawan, ichaqa sonqonta karupi karunchasqa noqamanta, manchakuyñintaq runakunapa kamachisqan yachachiyllam; chayraykum, qhawariychik, kay llaqtapi musphaypaq ruwayta ruwasaq, ari, musphaypaq ruwayta, admirakuypaqtawan: yachaqninkunapa yachayninqa chinkarinqam, allin yuyayniyuq runankunapa hamut’aynintaq pakasqa kanqa. Isaías 29:9–14.
Capítulo iskay chunka qanchisniyuqpi qillqasqa “rimanakuy” ukhupi, cheqaq ruway yachaymanta llulla ruway yachayman churanakuyta rikuchispa, Jerusalenpi kamachiq asipayakuq runakunapa machasqa kayninqa sut’inchasqa kashan ñawsa kay hina, chaymi Adventismo-pa pusariqninkunata hark’an sellochasqa librot mana unanchanankupaq. Danielpa libronwan Apocalipsispa libronwan hukllam libro kanku, chay libroq mana sellochasqa rakhuynintaq, probation tukukunamanta pisiñataq ñawpaqta kichasqa kaq, Jesucristoq Revelacionninmi. Chaypiqa “qanchismantapuni pusaq kaq” nisqaq pakasqa yuyaynin kan. Danielqa iskay capítulo ukhupi unanchanampaq chaskisqa “pakasqa yachaywan” rikuchisqa kashan. Chayqa Qanchis Trueno-kunapa “pakasqa historiann” kashan. Chayqa Islammanta kinsa kaq “Ay”pa willakuyninmi, hinallataq “Chawpi Tuta Qapariy”pa willakuyninmi.
Danielpaq Apocalipsispaq sapa libronqa quyusqa kachkan chaykunamanmi, Cristoq pacha Sanhedrinwan rikuchisqa karqanku; paykunaqa rikuchinku huk pusay sistema kasqanta, Diospa cheqaq kayninta sayachiyta hinaspa amachayta nispalla rimaj, ichaqa tukukuypi Cheqaq Kayta chakataypi yanapakuq. Sanhedrinwan unanchasqa sistemaqa Jerusalén llaqtata kamachiq asipayasqa runakunan. Paykunamanmi sellasqa libro qusqanku, hinaspa paykunaq reqsisqa, yachaysapa, yachaq respondenku libro ima ninantaqa mana ñawinchayta atinkuchu, imaraykuchus sellasqa kashan. Chaymantataq, chay uywakuna, pusaypaq akllasqa runakunallata qatinqankupaq yachachisqa kaqkuna, kikillan librota chaskinku; paykunaq kutichisqankutaq kaymi: asipayasqa runakuna Jerusalén llaqtata kamachiqkuna, qhepa p'unchaykunapaq Sanhedrin, imata ninanta willaptinkuqa chayraqmi unqusqankuta entiendenqaku.
Willam Miller-man qispichisqa, hinaspa chaymanta Future for America-man qusqan metodologíam, proféticah historiapa huk señalmim. Chayqa huk señalm, kawsaywan wañuypa prueba tapukuyninta reqsichiq. Mana allin metodologíawanqa, qhepa paraq mensajenqa “wichq’asqa libropa siminkuna hina” kan. Qhepa paraq mensajeyoq mana kaptinqa, chay mensajemanta paqarisqa experienciam mana hayk’apipas hap’iy atikunachu. Chay metodologíam proféticah línea patapi proféticah línea churaypa ruwanakuy, kaypi Bibliapi, chaypitaq Bibliapi kasqanman hina. Metodologíamanta debateqa qallarin, ñawpaq kaq mensajem kallpachasqa kaptin, qhipa p’unchaykunapa qallariyninpi hinallataq tukuyninpi historia-kunapipas.
Qallariypi Milleritakuna kuyukuyninpa historiapi, llakikuyqa qallarikurqan 1840 watapi agosto killapa 11 p’unchayninpi, hinaspataq chay historiapa tukuyninpi kutimurarqan, chay pacha-kunapi maypachachus Filadelfia sutiyuq Millerita kuyukuy Laodicea sutiyuq Millerita kuyukuyman tikrakurqan. Llakikuyqa hukmanta qallarikurqan kinsa kaq angelpa Laodicea kuyukuyninpa historiapi 2001 watapi septiembre killapa 11 p’unchayninpi, hinaspataq chay kuyukuypa tukuyninpi kutimun, maypachachus kinsa kaq angelpa Laodicea kuyukuynin Filadelfia kuyukuyman tikrakun, pachak tawa chunka tawaq waranqayuqkunapa kuyukuyninman. Milleritakuna qallariy pruebapi, hinaspataq Milleritakuna tukuynin pruebaypi, chay pruebaqa Elías willakuqpa metodologianwan rikuchisqa karqan. Jesúsqa, Alpha hinaspa Omega hina kaspa, sapa kuti qallariyninwanmi tukukuyninta qhawachin.
Yachachisqa hina, “siki siki pataman siki churay” nisqapa metodologiyanmi kunan llamk’achisunchik, hamuq qillqapi Danielpa tawañiqin chaymanta pichqañiqin kapitukunata yuyayman hap’ispa.
“Manam pipas cheqaq willakuyyuqchu Cristo hamunanpaq utaq mana hamunanpaq p’unchayta churayta atinampaq. Yachaychis Diosqa manan pipasman qoninchu kamachiyta ninanpaq Cristoqa phisqa watata, chunka watata, utaq iskay chunka watata hamuyninta qhipachisqanmantachu. ‘Qankunapas wakichiskas kachiychis; imaraykuchus runap Churinqa mana yuyasqaykichis horapi hamunqa’ (Mateo 24:44). Kaymi ñuqanchikpa willakuyninchikqa, hanaq pacha chawpipi phawaykachaspa kinsa angelkuna willakusqankupuni. Kunan ruranapaq llamk’ayqa kay qhipa kuyapayakuq willakuyta waqaychaspa willaymi urmasqa mundoman. Musuq kawsaymi hanaq pachamanta hamuspa llapan Diospa llaqtanta hap’iykun. Ichaqa t’aqanakuykunaqa iglesiapi hamunqaku. Iskay partemi ruwasqa kanqa. Trigowan cizañakunaqa kuska wiñanqaku cosechapaq.”
“Llamk’ayqa aswan ukhuman yaykunqa, hinallataq aswan sonqowan rurasqa kanqa pacha tukukuynin kama. Hinaspa llapa Dioswan kuska llamk’aqkunaqa sinchi kallpawanmi waqaychanqaku iñiyta, mayqinchus huk kutilla churasqa karqa santosman. Mana karunchasqachu kanqaku kunan willakuy-mantachu, mayqinchus ñam kay pachata k’anchaykuchkan hatun k’anchayninwan. Mana imapas valechu maqanakuypaq, Diospa hatun kayninllam mana. Sapallan rumi, sayayta atinqa chayqa wiñay pacha Rumim. Cheqaq kay, imayna Jesúspi kasqan hina, pantay p’unchaykunapi pakakuna wasim.”
“Profecíaqa hunt’asqa kasqa, siq’ipi siq’i hina. Kimsa kaq angelpa willakuyninpa unanchan uraman aswan sinch’ita sayasqanchikrayku, Danielpa profecíanta aswan sut’ita entiendesunchik; Apocalipsisqa Danielpa yapakuyninmi. Diospa ch’uya kamachiqnin Espíritu Santomanta qhawarichisqa k’anchayta, Diospa sapaqchasqa sirviqnin kunawan apachisqanta, aswan hunt’asqata chaskisqanchikrayku, ñawpa profecíapa chiqaqnin kunaqa aswan ukhuman, aswan takyaqtaq, wiñay tiyanan hina, rikurinqa; sut’ita yachasunmi Diospa runakunaqa Espíritu Santopa kuyuchiyninwan rimarisqankuta. Runakunaqa kikinkumanta Espíritu Santopa kallpachasqan urapi kananmi tiyan, profetakuna nisqankunapi Espíritupa rimariyninkunata entiendenankupaq. Kay willakuykunaqa manam profecíakunata rimarqaku chaykunapaqchu qorikusqa karqa, astawanqa ñoqanchikpaqmi, hunt’akusqan escenas ukhupi kawsachkaspanchikpaq.”
“Manam allinchuqchu kaykunata rikuchiyta atinayta, Señor mana kay llamk’ayta ruwanaypaq qosqawanqa. Qanllamanta hukkunapas kanku, manataq huk icha iskayllachu, qam hina musuq k’anchayniyoq kasqankuta yuyanku, hinaspataq llapa kamachisqa kasqanku runakunaman churayta. Ichaqa Diospaq kusikuy kanman ñawpaqtaña qosqa k’anchayta chaskiykuptinku, chaypi puriykuptinku, hinaspa iñiyninkuta Qelqakunapi sayachiykuptinku, chay Qelqakunaqa Diospa llaqtanpa unay watakuna hap’ipakusqan yachachiykunata kallpachanku. Wiñay evangelioqa runa rantiqkunawan willasqa kananmi. Ñoqanchikqa waqaychayta tiyan angelkunapa willakuyninkuta, hanaq pacha chawpinpi phawaykusqankuta rikuchisqa hina, urmasqa pachaman qhepa admoniciónta apaqta. Sichus mana waqyachisqachu profetizayman, waqyachisqañam profeciakunata creenapaq, hinaspa Dioswan kuska llamk’anapaq wakin umakunaman k’anchayta qonanchikpaq. Kaytan ruwaspa kallpachakuchkaniku.” Selected Messages, book 2, 113, 114.