Danielpa, Revelaciónpa librokunaqa hukllam kanku, Bibliam huk libro kasqanmanta hinallataq, Antiguo Testamentowan Nuevo Testamentowan churasqa.
“Jesúspa kawsayninmanta, wañuyninmanta, kawsarimpuyninmantapas, Diospa Churin kasqan hina, mana hunt’asqata qhawachiy atikunmanchu, Manaq Ñawpaq Testamentopi kaq testimonio mana kaspaqa. Cristoqa Manaq Ñawpaq Testamentopin sut’in rikuchisqa kachkan, Musuq Testamentopin hina. Hukninqa hamuq Salvador-manta testifican, huknintaq profetakuna nisqankuman hina hamusqa Salvador-manta testifican. Qespichiypa planonta allinta chaninchaspa yachaypaqqa, Manaq Ñawpaq Testamentopa Qelqasqanta sumaqta, sapa ukhunta entiendenapaq yachanapaqmi kanan. Profétikupaq ñawpaq p’unchawkunamanta hamuq hatunchasqa k’anchaymi Cristopa kawsayninta, hinallataq Musuq Testamentopa yachachiykunata sut’in kaywan sumaq kaywanpas rikuchin. Jesuspa milagrokunanqa paypa divinidadninpa huk prueba kanku; ichaqa aswan kallpayoq pruebakuna payqa kay pachapa Redentor kasqanpaqqa tarikunku Manaq Ñawpaq Testamentopi profecíakunapi, Musuq Testamentopi historiatawan tupachisqa kaspa. Jesusqa judíokunata nirqan: ‘Qelqasqakunata mask’aychis; chaykunapin yuyankichis wiñay kawsayta chariychis nispa, hinaspan chaykuna noqamanta testificanku.’ Chay p’unchawkunapiqa mana huk qelqasqapas karqanchu, Manaq Ñawpaq Testamentopa qelqasqanllam karqan; chayraykun Salvadorpa kamachikuyninqa sut’inmi.” Spirit of Prophecy, volumen 3, 211.
Aswan kallpachaq qhawayqa, pichus imatas Cristo kasqanmanta, tarikun ñawpa Testamentoq willakuy qhelqapi willasqa profeciakunata mushuq Testamentoq historiapi chay profeciakuna hunt’asqa kasqanwan tupachispa. Chay hina kikinmi Danielpa hinallataq Apocalipsispa qhelqankunapa chawpinchayninwanpas.
«Apocalipsispiqa Bibliaq llapan librokuna tinkunku hinaspa tukukunku. Kaypiqa Danielpa libroyninpa hunt’ayninmi kachkan. Hukninqa willakuymi; hukñataq revelaciónmi». Hechos de los Apóstoles, 585.
“Complemento” nisqaqa hunt’achayman apanapaqmi nin. Antiguo Testamento qhelqapi profeciakunapa hunt’akuyninqa Cristoq “divinidadnin”manta “pruebakuna”manta “aswan kallpayoq” karqan. Danielpa libronpi profeciakunapa divinidadninmanta aswan kallpayoq evidenciankunaqa, Apocalipsis librupi chay profeciakunapa hunt’akuyninmi, imaynachus chaypi rikuchisqa hina. Danielpi kashaq profeciakunaqa Apocalipsis librupi qatiqllasqa kachkanku, hinaspataq qhepa p’unchaykunapi hunt’asqa tukunku, Jesucristoq Revelacionnin kicharisqa kaptin.
“Apocalipsisqa huk libro sellasqa kashan, ichaqa huk libro kichasqapas kashanmi. Chaypi qillqasqan kachkan kay allpap historianninpa qhepa p’unchaykunapi pasananpaq musphay admiray atipaq ruwaykunamanta. Kay librupa yachachikuyninkuna sut’inmi kanku, manam místico nitaq mana entiendey atina hinaqa. Chaypim Danielpi hina kaq profeciakunaq kikin siq’innin hapiykun. Wakinkama profeciakunataqa Diosmi kutichin; chaywanmi rikuchin paykunaman ancha importanciata quna kasqanta. Señorqa manam imatapas mana hatun consecuenciayuq kaqtaqa kutichinchu.” Manuscript Releases, volumen 9, 8.
Judá suyupi rey Jehoiakimpa kamachikuyninpa kimsay watañanpi, Babiloniapa rey Nebucadnezar Jerusalénman hamuspa muyurqan. Daniel 1:1.
Daniel qillqap ñawpaq versículonqa allin unanchasqa kasqanman hina sumaq profétic yachaykunawan hunt’asqa kashan. Qallarisun Jehoiakim-manta yuyaymanasqanchikta.
Joacimqa Judá llaqtap qhipa kimsa reykunamanta ñawpaqnin karqan. Chayraykun payqa ñawpaq angelpa willakuyninta representan. Churin Jeconíasqa, Jeconías sutiyoqpas, Conías sutiyoqpas kasqanrayku reqsisqa, iskay ñiqin angelpa willakuyninta representan. Jeconías qhipamanmi Sedequías hamurqan, paymi Judá llaqtap qhipa kimsa reykunamanta qhipaqnin karqan. Sedequíasqa kinsañiqin angelpa willakuyninta representan. Achka profétic testigokunam kan, chaykunaqaqa Joacimqa ñawpaq angelpa willakuyninpa símbolun kasqanta sayachin. Kay pruebakunata allinta entiendenapaqmi ancha importante, imaraykuchus chaymi Danielpa ñawpaq kapituluq ñawpaq versículonqa ñawpaq angelpa willakuyninta reqsichisqanta sut’inchan, chay cheqaq kayqa huk ancla hina kaspa saqin, chaywanmi ñawpaq kapítulota entiendesun Apocalipsis chunka tawañiyoqpa ñawpaq angelpa willakuynin hina. Iskay kaq Crónicasmanta qallarisun.
Hinaq espada-manta qispisqakunataqa Babiloniaman apachirqan; chaypi paypaq hinaspa churinkunapaq sirviqkuna karqanku, Persia qhapaq suyu kamachiy qallarikama: Jeremíaspa siminmanta Señorpa nisqanta hunt’ananpaq, allpa samana punchawninkunata kuskaqtaq chaskinankama; imaraykuchus ch’inniyasqa kasqan llapan p’unchaykuna samasqa karqan, qanchis chunka watata hunt’ananpaq. 2 Crónicas 36:20, 21.
Babiloniapi qanchis chunka watakuna prisionpi kayqa karqan allpapa kuskachanakunanta, Levitico iskay chunka phisqayoqpi nisqawan hina mana hunt’asqa samay punchawkunata kusikunanpaq. Qanchis chunka wata samay punchawkunam churan tawa pachak isqun chunka watakunaman, ñawpaq Israel llaqtamanta runakuna Levitico iskay chunka phisqayoqpa kamachisqanta mana kasukusqankurayku. Tawa pachak isqun chunka wata hatarikuymi ñawpaqta purirqan qanchis chunka wata prisionman apasqa kaymanta ñawpaqta. Chay tawa pachak isqun chunka watakuna tukukuptin, kinsa reykunam Nabucodonosorpa munayninman urmachisqa kanqaku.
Qanchis chunka watakuna prësu kaypa tukukuyninpi, Señorqa Cirota hatarichirqa, paymi kimsa reykunamanta ñawpaq kaq karqa, paykunam decretota qosqanku Israel llaqtaman kutimunanpaq hinaspa Jerusalénta yapamanta hatarichinampaq. Artajerjesqa chay kimsa reykunamanta kimsakaqmi karqa, paytaq kimsakaq decretota qorqa 457 a. C. watapi. Chay kimsakaq decretoqa qallariychirqa iskay waranqa kimsa pachak watakunata, Daniel capítulo pusaqpi, versículo chunka tawayuqpi nisqanta. 1798 watapi, piñakuypa ñawpaq tukukuyninqa tukukuqmi karqa, Danielpa libronqa kichasqa karqa, hinaspa kimsa angelkunamanta ñawpaq kaq hamurqa. Kimsakaq angelqa hamurqa 1844 watapi, octubre killapa iskay chunka iskayniyuq p’unchawninpi.
Judá llaqtap kimsan qhipa reykunataqa llapankum Nabucodonosorwan uyarinakusqa karqanku, hinaspa Joacimpa prisionman apasqa kasqanwanmi qanchis chunka watakuna qallarikurqan. Chayqa Babilonia tukusqa kanankama hinallataq purirqan, hinaspa Babiloniata tukuchiqqa general (Ciro), pisi p’unchawkuna qhipaman rey tukuspan, kimsan kamachiykunamanta ñawpaq kaqta pasarqan. Kinsa kaq kamachiyqa tuta-kunawan paqarin-kunawanmanta willakuy qallarichirqan, chaymi kimsan angelkunamanta kinsa kaqpa chayamunwan tukukurqan. Cristoqa sapa kuti tukukuqta qallariywanmi reqsichin.
Qanchis chunka watakunapa qallariyninqa karqa Nabucodonosorpa Jerusalén contra ñawpaq kaq maqanakusqanwan. Qanchis chunka watakunapa tukukuyninqa señalasqa karqa Babiloniapa thuñisqanwan. Jerusalén llaqtapa qhipa, hunt’asqa thuñichiyninqa hamurqa kimsa reykunamanta kimsan kaqpa patanman, paykunata llapanta Nabucodonosor maqasqa kashaqtin. Jerusalénpa thuñichiyninqa pasu-pasulla puriq karqa. Qhipa kimsa reykunaqa huk profétiko unanchayta representan, chay nisqapi llapankupas Nabucodonosorpa maqasqan kasqankurayku. Paykunaqa kimsa decretokunata tipificasqanku, chaykunapas huk unanchaylla karqa, imaynatachus iskay waranqa kimsa pachak p’unchaykunapa tukukuyninpi kimsa angelkuna kasqankuman hina.
“Esdraspa qanchis kaq kapitulanpi tarikun kamachikuyqa. Chunka iskayniyuqmanta iskay chunka suqtayuqkama versículokunapi. Hunt’asqa kaqninpiqa Artajerjes, Persia suyupa reynin, 457 wata manaraq Cristopa paqarinanmanta, churarqan. Ichaqa Esdras 6:14-piqa Señorpa wasin Jerusalén llaqtapi ruwasqa kasqan nin ‘Ciro, Darío, Artajerjes Persia suyupa reyninpa kamachisqanman hina [“decreto”, margenpi]’. Kay kimsa reykuna, kamachikuyta qallarispa, musuqmanta takyachispa, hunt’achispapas, profecíapa munasqan hunt’asqa kayninman chayarqachirqanku, chaymi 2300 watakunapa qallariyninta señalananpaq. 457 wata manaraq Cristopa paqarinanmanta, kamachikuy hunt’asqa tukusqan pacha, kamachikuypa fechanta hina hap’ispaqa, qanchis chunka semanakunamanta profecíapi nisqa sapa imapas hunt’asqa kasqan rikurirqan.” The Great Controversy, 326.
Hermana Whiteqa reqsichinmi kimsa kamachikuykunaqa willakuy hunt’asqa kananpaq kasqanta. Payqa sapa hukninwan hukninpa tupanakuyninta sut’inchan, chayta ruwaspataq hebreo simipi “cheqaq kay” nisqa simipa gramatical kaqnin qillqayninkunatapas reqsichin. Paymi nin: ñawpaq kamachikuyqa qallarin, iskayñiqin kamachikuyqa chayta yapamanta takyachin, kimsañiqin kamachikuytaq “qanchis chunka semanakunamanta willakuq willakuyqa llapa sut’ichasqankunata” hunt’achin. Hebreo simipi “cheqaq kay” nisqa simiqa hebreo alfabetoq ñawpaq, chunka kimsayuqñiqin, hinallataq qhipa qillqankunamanta huñusqa kasqanwan ruwasqa kachkan. Ñawpaq kamachikuyqa qallarin, iskayñiqinqa yapamanta takyachin, qhipa kamachikuytaq willakuyta hunt’achin. Chay kimsa kamachikuykunaqa Alpha hinallataq Omegapa firmanta apachkanku, hinaspataq Babiloniapi apasqa kaymanta qanchis chunka watayuq willakuy tukukuyninpi hunt’asqa karqanku, manaraq kimsañiqin kamachikuyqa qanchis chunka wata tukusqamanta unaymanta chayamusaq kaptinpas. Chay kimsa kamachikuykunaqa sapaqchasqa ñawpaqman puriq karqanku, hinaspataq kimsa kamachikuykuna kaspapas, sapa profetiku unancha kachkarqanku.
Ñawpaq angelqa 1798 watapi chayamurqa, iskay ñiqin angelqa 1844 watapi pukllay pacha chayamurqa, kimsa ñiqin angelqa 1844 watapi octubre killa 22 punchawpi chayamurqa. Chay kimsa angelkunaqa huk profético unanchasqam kanku, Apocalipsis pusaq chunka tawa ñiqin capitulopi wiñaypa evangelio nisqata rikuchispa.
“Ñawpaq kaq iskay kaq willakuykunaqa 1843 watapiwan 1844 watapiwan qusqa karqanku, kunanqa kinsa kaqpa willakuyninpa uranpin kashanchik; ichaqa llapan kimsa willakuykunapas manaraqmi willakuyta saqesqachu. Kunanpas, imaynachus ñawpaqmantaqa karqan hina, chaykuna kutimanta willasqa kanankupaq ancha allinmi, cheqaqta maskhaqkunaman. Qillqawan simiwanpas willakuyta waqyarinanchikmi, paykunapa ordenninta, hinaspa chay profeciakunapa rurayninta rikuchispa, mayqenkunachus ñoqanchikta pusamun kinsa kaq angelpa willakuyninman. Mana atinchu kinsa kaqqa kananpaq ñawpaq kaqwan iskay kaq mana kaspaqa. Kay willakuykunataqa kay pachaman qunanchikmi rurasqa qillqakunapi, rimaykunapiwan, profetapa historianta qatichispa rikuchispa ima kaqkunachus karqanku hinaspa ima kaqkunachus kanqaraq.” Selected Messages, libro 2, 104, 105.
Judá llaqtapa qhipa kinsa reyninkuna hukllam karqanku, Babilonia reynin paykunata imaymana tupuykunapi kamachisqanman uraykachisqanrayku. Judá llaqtapa qhipa kinsa reyninkuna, kinsa kamachikuykuna, hinallataq kinsa angelkuna, sapaqchasqa kinsa kaspankupas, hukllam hina proféticu unanchasqa rikuchisqa kanku.
Qhipa kimsa reykunaqa iskay chunka watayuq ñak’ariy willakuyqap qallariyninpi proféticota churakusqankum, chayraykutaq chay iskay chunka watayuq ñak’ariyqap tukukuyninta rikuchiq qallariyninpa hukninman tukunku. Chay ñak’ariyqa qallarin kimsa reykunapa sapa kuti astawan uraychasqa kasqanwan, tukukuynintaq suyuta hinaspa capital llaqtanta thuñichisqanwan. Chay willakuyqap tukukuyninqa Babilonia llaqtapa nacionninta hinaspa capitalninta thuñichisqanta señalan, chaymi kimsa sapa kuti hamuq kamachikuykunapa chayamunanta señalan. Iskay waranqa kimsa pachak watayuq willakuyqap qallariyninqa kimsa sapa kuti hamuq kamachikuykunawan señalasqan kashan, chaytaq iskay waranqa kimsa pachak watayuq willakuyqap tukukuyninta rikuchin, mayqanmi kimsa sapa kuti hamuq willakuykunamanta ruwasqa kashan.
Kimsa angelkuna, sapa hukninpa kimsa willakuyninkunapas, kimsa reykunawan chaymanta paykunaq kimsa ñawpaqman puriq kamachikuyninkunawan unanchasqa karqan. Chay kimsa reykuna, sapa hukninpa kimsa kamachikuyninta willaqkuna, kimsa ñawpaqman puriq reykunawanmi unanchasqa karqan; paykunan sapa huknin Nebucodonosorpa contran hatarikuymanta willakuyninkuta qawarichirqanku. Kimsa hatarikuymanta willakuykuna, kimsa kamachikuykunata unancharqan; chay kamachikuykunataq kutin kimsa willakuykunata unancharqan. Hukninqa qanchis chunka watakunapa profecíanta qallarin; chaytaq kutin iskay chunka kimsa pachak watakunapa profecíapa qallariyninwan tukukun; chay profecíataq 1844 watapi kinsa kaq angelpa chayamuyninwan tukukun. Hallp’a samaynin sábado nisqanta kusikunanpaq karqan chay qanchis chunka watakunaqa, 1844 watapa octubre killapa iskay chunka iskayniyuq p’unchawmanta mana rakisqa kayta atinchu.
Joacimqa rikch’arin Ciroq ñawpaq kamachisqanta, hinallataq Apocalipsis chunka tawañiyuq kapitulumanta ñawpaq angelpa willakuynintapas. Chaymanta aswanraqmi, Judá suyup qhipa kimsa reyninkunapa kimsa testigonkuna, kimsa kamachikuykuna, hinallataq kimsa angelkunapa willakuyninkuna, Joacimpa unanchanpaq chiqap willaykunata qon; imaraykuchus kimsa angelkunapa profétic historiankuq allinta, ancha allintaq, puquchisqa kasqan. Llapan kimsa willakuyninkunaqa huk historiapi chayamuyniyoqmi, chaymanta qhipataq historiapi kallpachasqa kayniyoq.
Ñawpaq angelqa 1798 watapi chayaramurqa, hinaspataq 1840 watapi agosto killapa 11 p’unchayninpi kallpachasqa karqa, huk p’unchawqa huk wata kasqan kamachiyta takyachispa.
“1840 watapi huk watapi, huk musuq ancha admirakuq profecía hunt’asqa kasqanmi lliwpa allin yuyayta hatarichirqan. Iskay wata ñawpaqtaqa, Josiah Litch, iskay kaq hamuqta willakuq kamachikuq ministrosmanta huk umalliq, Apocalipsis 9 nisqamanta huk qhawariyta rikhurichirqan, Imperio Otomano urmananta ñawpaq rimarispa. Paypa yupaychasqanman hina, kay atiyniyuqqa urmachisqa kanan karqa… 11 de agosto de 1840 p’unchaypi, Constantinopla llaqtapi poder otomano p’akichisqa kanan suyachkaptin. Hinataqmi noqaqa creen, chayqa cheqap kasqan tarisqa kanqa.”
“Chay tiempollapi sut’ita nisqa hina, Turquíaqa, kachaqninkunawan, Europaq yanapanakuq atiyninkunapa amparayninta chaskirqan, chayhinataq cristiano nacionkunapa kamachikuynin uraman churakusqa karqan. Chay pasasqa ima ruwaypas willakusqa qillqasqapa nisqanta hinallataq hunt’arqan. Chayta yachaspaqa, achka runakuna yuyarirqanku Millerwan paypa masinkunawan hap’isqa profecíaq sut’inchay yachaykuna allin kasqanmanta, chaymantaqa musuq atiyniyuq kallpachay qosqasqa karqan advento kuyuyman. Yachaysapa runakuna, hinallataq hatun kayniyuq runakuna, Millerwan hukllachakuspa, yachachispa hinallataq paypa qhawariyninkunata uyarispa qillqaypi urquchispa, 1840 watamanta 1844 watakama llank’ayqa usqhayllata mast’arikurqan.” The Great Controversy, 334, 335.
Ñawpaq angelqa chayamurqan 1798 watapi taripay kichasqa kasqanta willaspa, ichaqa chay willakuyqa William Millerpa reqsisqan allin kasqanman sayasqa karqan: Bibliapi willasqa profecíapi huk p’unchawqa huk watawan tantiyachisqa kasqanta. Chay kamachiyqa “11 de agosto de 1840” p’unchawpi takyachisqa karqan, hinaspan ñawpaq willakuy kallpachakusqa karqan. Cristopa kutimuyninmanta sut’inchasqa nisqapa mana hunt’akusqanrayku, bibliapi 1843 watapi nisqa, 1844 watakama mast’arikusqanwan, Apocalipsis chunka tawañiyuq kapitulumanta iskay ñiqin angelqa chayamurqan. 1844 watapi puquy pacha nisqapi chay sut’inchasqapa mana hunt’akusqanrayku, protestante iglesiakunaqa Millerpa huk p’unchaw huk wata kanan kamachiynta mana chaskirqankuchu, hinaspan Babiloniapa ususinkuna tukurqanku. Chay willakuyqa chaymanta qhipaman kallpachakusqa karqan 1844 watapi ruphay pacha nisqapi, Chisi Chaupin Qapariyninpa willakuyninwan hukllachasqa kasqanrayku. Chisi Chaupin Qapariyninpa willakuynin 22 de octubre de 1844 p’unchawpi hunt’akusqanwan, kinsa ñiqin angelqa paypa willakuyninwan chayamurqan.
1863 watapi Laodicea Adventismo mana kasukuy mana kasukusqanrayku, Diospa llaqtanman churakurqan ñawpa Israelpa llaqtan ch’in pampa purisqanmanta willakuyta yapamanta kausaypi ruraykuyta. Kimsa kaq willakuypa kallpachakusqanqa 11 septiembre 2001 kama suyarinanpaq karqan. Kimsa willakuymanta sapa hukninmi historiapi chayamun, chaymanta qhipamanmi kallpachakunku.
Jehoiakimwan Cirospis ñawpaq angelpa kallpachasqa kayninta rikuchkanku, mana hamuynintachu. Jehoiakimqa Judápa qhepa kimsa reykunamanta ñawpaq kaqtinpas, hinaspapas payqa ñawpaq angelpa willakuyninta rikuchiptinpas, profecía nisqapa sapanchasqan unanchakuykuna paypaq, hinaspa Cirospaqpas, iskayninkuta qawachinku ñawpaq angelpa kallpachasqa kayninpa unanchasqankuta, manataq ñawpaq angelpa hamuyninpa unanchasqankutachu. Ñawpaq willakuypa hamuyninqa Jehoiakimpa historiampi Manasés karqa, paymi Judápa qhepa qanchis reykunamanta ñawpaq kaq karqa.
Qanchis reykuna ñawpaqta hamurqanku Jerusalén llaqtapa hunt’asqa hinaspa qhipa tukukuynin chinkachisqanpaq. Chay qanchis reykuna huk wiñaymanta wiñayman puriq willakuyta rikuchinku, imaynachus paykuna unancharqanku chay historia 1798 watamanta 1844 watakama kasqan hina. Ñawpaq angelqa 1798 watapi chayaramurqa, hinaspa kinsa kaq angelqa 1844 watapi octubre 22 p’unchaypi chayaramurqa. 1798 watamanta 1844 watakama historiaqa ñawpaq hinaspa iskay kaq angelkunapa historiannintam. Kinsa kaq angelpa historiaqa 1844 watapi qallariq. Pana White Apocalipsis chunka kaq capitulopi qanchis trueno-kunapa unanchaq kayninta sut’inchaspan, ninmi qanchis truenokuna ñawpaq hinaspa iskay kaq angelkunapa historianta rikuchisqanta, ichaqa manam kinsa kaq angeltachu.
“Juanman qusqan sapaq k’anchay, qanchis illapakunapi rimarisqan, huk siq’ichaymi karqan imayman ruwaykuna imam hina pasananpaq, ñawpaq kaq hinaspa iskay kaq angelkunapa willakuyninkuna uranpi.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.
Apocalipsis chunka kaq qanchis truynukunap historianninqa, 1840 watapi agosto 11 p’unchawmanta qallarispa primer angelpa kallpachasqa kasqan historianta, hatun llakikuyman 1844 watapi octubre 22 p’unchawkama, reqsichin; ichaqa chaywanpas, primer hinaspa iskay ñiqin angelkunap llapan historiantaqa hap’inmi. Qanchis truynukunap llapaqpa aplicasqankuqaqa, 1798 watamanta 1844 watapi octubre 22 p’unchawkama kasqanta reqsichin. 1798 watamanta hatun llakikuq p’unchawkama primer angelpa hamusqan historianninqa primer hinaspa iskay ñiqin angelkunap historianninqa, hinaspa proféticamente qanchis truynukuna hina reqsichisqa kachkan. Qanchis truynukunataqa Judá llaqtapa qhipa qanchis reykunanwanpas unanchasqa karqan. Chay qhipa kimsa reykunamanta qhipa kimsaqa manam sapaqllachu qatipaq reykunata reqsichirqanku, aswanpas huñusqalla huk unanchakuy kanku, ñawpaq, chawpi hinaspa qhipa nisqakunamanta ruwasqa.
Kimsa angelkunapa willakuyninpa historiapin, ñawpaq kaq willakuyqa kallpachasqa karqa 1840 wata, agosto killapa 11 p’unchawninpi, chay ruwaytataq iskaynin Jehoiakimpas Cirospas rikch’achirqanku.
Qatiq qillqapiqa qatiqmanta kay ancha allin yachaqa cheqaqkunata reqsispa purichisunchik.
“Sapa yachaq runaqa sinchi chiqap kawsayta kuyaywan waqaychanan tiyan. Sapa yuyaymi Diospa rikuchisqa siminta manchakuy yupaychaywan rikunanpaq kutirinan tiyan. Chayhina Diosman kasukkuqkunamanqa achkiwan khuyapayawankupas qosqa kanqa. Paykunaqa paypa kamachikuyninmanta musphaypaq imakunatam rikuspa yachankaq. Hatun chiqaqkuna, Pentecostés p’unchawmanta pacha mana qhawasqa, mana yuyarisqa kasqankumanta, Diospa siminmanta kikin llimp’i ch’uya kayninpi k’anchanqaku. Cheqaqtapuni Diosta kuyakkuqkunamanqa Espíritu Santoqa yuyaymanta chinkarparisqa chiqaqkunata rikuchinqa, hinallataq llapanmanta musuq chiqaqkunatapas rikuchinqa. Diospa Churinpa aychanta mikhuspa, yawarnintataq upyaqkunaqa Danielpa, Apocalipsismanta qillqakunamanta Espíritu Santomanta hamuq chiqaqta orqomunqaku. Hark’ayta mana atisqa kallpakunatan ruwanakuyta qallarinankupaq sayachinqaku. Wawakunapa siminkunapas kicharisqa kanqa runakunapa yuyayninkumanta pakasqa karqan ch’uyanchasqa pakasqa imakunata willakunanpaq. Señorqa kay pachapa pisi yachayniyuq imakunatan akllarqan yachaysapa runakunata p’inqachinampaq, hinallataq kay pachapa pisi kallpayuq imakunatapas akllarqan atiyniyuqkunata p’inqachinampaq.
“Bibliataqa ama yachay wasikunamanqa mana apamuytaqa tiyanachu mana iñiywan qhilluqchasqa yachachiykunapa chawpinpi churaska kananpaq. Bibliataqa yachachiyqepa allpankama, hinallataq yachachisqa imapaq kaqninman tukuchina. Chayqa cheqaqmi, kawsaq Diospa siminmanta ñawpaq p’unchawkunapi yachasqanchikmantaqa kunanqa aswan achkata yachanchik; ichaqa sapaqraqmi achka yachanapaq kashan. Chaytaqa kawsaq Diospa simin hina apaykachana, hinallataq tukuy imapipas ñawpaq, qhipa, aswan allin hina yupaychana. Chaypim cheqaq espiritu wiñay rikurinqa. Yachaqkunaqa allin qhali diniyu runa kayninkuta wiñachinqaku, Diospa Churinta aychanta mikuspa, yawarninta upyaspa. Ichaqa mana qhawasqa, mana uywasqa kaptinqa, almaq qhali kayninqa ismurinqa. K’anchaypa mayunpi qhipariy. Bibliata yachay. Diosta cheqaq sonqowan sirviqkunaqa saminchasqa kanqaku. Paymi mana saqenmanchu ima cheqaq llamk’aypas mana kutichisqa kananpaq; tukuy sutinchasqa sonqo kayta, tukuy chiqap kay ruwaytaqa paypa munakuyninwan hinallataq allin yuyaychasqanwan sapaq señalkunawan coronanqa.” Review and Herald, August 17, 1897.