Chunka Pusaqniyuq Chunka Tawa Yupaypa Pakasqa Willakuynin - Yupay Chunka Pusaqniyuq

“Llavi” nisqaqa, Apocalipsis qanchis chunka isqunniyuqpi Nínivepa maqanakuyta rikuchispa, hunt’akusqa huk historiwanmi karqan, chaymanta huk muyuy tikrariy paqarimurqan; chayqa, ari, imatapas llavi rurashanmi. Ñuqapa nisqayqa kaymi: Nínivepa maqanakuyqa manam Islampa hatariyninta señalasqa sapallan histórico llavichu karqan, aswanpas huk profético llavim kan. Chay maqanakuyqap profético dinamismonqa Bibliaq profecíankunapi reyinakunaq llapa siq’inkunata, Danielwan Apocalipsispi churakusqanman hina, Danielpa chunka hukniyuq capitulonwan tupachin kuskanman churan. Chayta ruraspanmi, chay reyinakuna llapanta saqin Daniel chunka hukniyuqpa qhepa soqtan versículonkunaq testigonkuna kananpaq, aswan allinraqmi—tawa chunka versículoq hawapi pakasqa historianta kicharinanpaq.

Nínive llaqtapi 627 watapi maqanakuyqa qallarichirqan Persia kamachiy atiyninpa qhipa chunka watankunata, Roma llaqtap yachay-sasachakuyninwan atipasqa karqan, Diospa providencianpa phuyun kuskan. Chayqa señalarqan muyuy-puntuta maypichus Mohammedpa islámico hordankuna hatariyta qallarin. Chay maqanakuyqa qichurqan huk hark’akuyta ñawpaqmantapacha kaqta, chay hark’akuyta, yuyayman hina, sayasqa qhipayman karqanman Roma Persiawan iskayninku kallpankuta waqaychaspa qhipaspa chayqa. Mana mayqenninkupas chayta ruwarqachu.

Islampa proféticopi rikch’ayninpi, tarisunchik Islamta hark’asqa kasqanta hinaspa cacharisqa kasqanta, qillqasqa Simi qallariyninmantapacha, imaynachus Saraj Abrahamta yuyaychan Hagarwan Ismaelwan hark’ananpaq.

Chaymanta manaraq, Hagar sutiyuq warmiqa profétic willakuyman yaykuchisqa kachkan, Señor Diosmi Sarata “hark’asqanrayku” wawayuq kananpaq.

Apocalipsis qanchisniyuq tawaq ñiqinpi Muhammadman qusqan “llave”, chaymanta qhipaman Nínive maqanakuywan hunt’akusqan, imapas profetapa historiampi ima p’unchaypis Islampa harkananta qichusqanta rikuchin.

Muhammadpa qhapaq suyu “hatarikuyninpas urmayninpas” manam ancha hatariy hinachu, urmay hinachu rikuchisqa, aswanqa huk “kachariy” hina, huk “hark’ay” hinam rikuchisqa. Islam proféticamente kacharisqa kaptin, chay kachariyqa Nínive maqanakuywanmi rikuchisqa karqan.

Qanchis cornetakunamantaqa, Islam nisqapa “ay” cornetaqkunallan historiata mast’arinku huk sapa atiy hina, ñawpaq kutipi profetiku historiapi yaykusqanmanta pacha gracia tiempu tukukuyninkama. Ñawpaq tawa cornetaqkuna, inti hayk’aq Roma occidentalman hamusqanku, Odoacer, Genseric, Atilla el Huno, hinaspa Alaric nisqakunata rikuchirqanku; chay hinaqa qhepa p’unchaykunapi tawa providencial juiciu atiykunata unanchaspa, ichaqa kunan pacha paykunapa tupaq masinkunaqa manam chay tawa ñawpaq atiykunapa chiqan mirayninkuchu. Manam chay hinachu “ay” cornetaqkunawanqa. Islam historiaman yaykuspanqa, huk chiqan siq’ita p’akarisqa kaspa katin cachariy hinaspa hark’aymanta, gracia tiempu tukukuyninpi llapanpi cacharisqa kanan kama. “Ay” cornetaqkunawanqa, “llave” nisqa “cachariy”mantaqa Nínive maqanakuywan señalasqa kachkan.

Ñawpaq puriqkuna allinta reqsirqanku 1299 watapi julio killapa 27 p’unchaynin kasqanta pachak pisqa chunka wata qallariyninpaq, chaymi tukurqan 1449 watapi julio killapa 27 p’unchayninpi; chaymantataq qallarin kimsa pachak isqon chunka hukniyuq wata, chunka pisqa p’unchayniyuq, chaymi tukukurqan 1840 watapi agosto killapa 11 p’unchayninpi.

Ñawpaq qillqapi reqsirqanchikmi 1333manta 1337kama Nicomediapaq muyuykuyta, mayqentaq Sultan Orhan Gazi apamurqan Nicomediaman—Osman Ipa churin kasqanrayku, paymi Ottoman Beylikpa qallariqnin karqan—hatun Byzantino llaqtan Nicomediata muyurispan. Chay muyuykuyqa Nicomediapaq maqanakuykunapa tukuyninmi, taytan Osmanwan qallarisqa kasqanmanta. Apocalipsis isqun ñiqi, chunka versiculopi pachak pichqa chunka watakunaqa 1299 wata, julio killapa 27 p’unchawninpi qallarin, hinaspa huk profeciapa qallariynin hina, chay qallariy p’unchawwan tinkisqa historiata qhawarisqa kanan. Osman I (dinastía otomanapa qallariqnin)qa Sultan Orhan Gazipa taytanmi karqan; paymi 1299 wata, julio killapa 27 p’unchawninpi, Nicomediapa suyupi, Nicomedia llaqtapa qayllanpi kachkaq Bapheus maqanakuypi, Imperio Bizantinota atispa, ñawpaq kaq ancha hatun atipayninta haywarqan; Nicomediaqa Roma hinaspa ñawpaq Bizancio historiapi ancha importante capital llaqtam karqan.

1299 watapi 27 ñiqin p’unchawpi, Osmanpa kallpankuna huk Bizancio soldadokunata, huk llaqtapi kamachiq apaq pusasqanwan, atirqanku. Chay maqanakuyqa yuyarisqa kachkan Osmanpa ñawpaq hatun sapallanmanta militar atipayninkunamanta huknin hina, pay Bithynia (Anatoliamanta chinchay inti haykuy ladonpi) ukhupi atiyninta huñuyta qallarisqan qhipaman. Chayqa huk ancha allin puriyniyoq ñanmi karqa huk huch’uy turku beylikmanta (ayllu kamachiy principadomanta) wiñaq atiyman tikraypi, mayqinchus qhipaman Bizancio suyukunata atipanqa hinaspa atipanakuypi llallinqa. Chay p’unchawmi Islampaq huk wiñay pacha qallariyninta señalan, mayqinchus tukukuyninpi 1453 watapi Constantinopla urmayninwan Otomano Imperiopa sayariyninman chayarqa. Osmanqa ghazi maqanakuy runakunata llamk’achirqan (fronterapi suwakuy-raider hina puriqkuna, islamniyoq kallpachakuyninkuwan), hinaspataq chaypi ghazi frontera maqanakuy runakunapa huk aswan allinchasqa soldado aylluman rurakuy qallarikurqa, mayqinchus progresivamente wiñarqa Osmanmanta qallarispa churin Orhanman pasaspa. Osmanpa qhepakuyninmanta wakin hatun imaymanakuna ukhupipas kachkanmi kay: Islamman saqerqa allpata hapiypi qhepakunanta, mana ghazi maqanakuy runakunapa maqanakuy kaynin hinachu; paykunapa mana allin ordenniyoq, usqhaylla maqay hinaspa usqhaylla ayqey taktinkunaqa atipayninkumanta qollqekunallata saqepaq karqa, ichaqa manam hayk’aqpas mayqin territoriotapaschu.

1299 watapi julio killapa 27 p’unchawpi, Osmanqa Nicomedia suyupi huk kampañata qallarisqa, chaymanta kimsa chunka tawa watakuna qhipaman churinqa churinqa tawa watayuq muyuy-sut’iyta qallarisqa Nicomedia llaqta umalliq capitale patapi. Taytanqa qallariyninpi, churinqa tukukuyninpi. Awqanakuyqa Nicomedia nisqawan rikuchisqa suyupa contranpi qallarin, hinaspan tukukun Nicomedia hapiyninwan, Nicomedia suyupa umalliq capital llaqtanwan. 1299 watamanta 1337 watakama kimsa chunka pusaq watayuq pacha kan, proféticamente “kimsa chunka pusaq” yupayqa sayariyta unanchan.

Pachak pichqa chunka watakuna, julio killapa 27 p’unchawmanta 1299 watapi julio killapa 27 p’unchawkama 1449 watapi, rikuchin chay pacha muyuyninta mayqinchus pusarqa Apocalipsis qanchis chunka iskayniyuq p’anqapa qanchis t’aqapi iskay ñak’ariypa Otomano Imperiopa sayarichisqanman. Kimsa chunka pusayuq watakuna Nicomediapa ñawpaqmanta ñawpaqmanta atipayninpa qallariyninqa huk taytawanmi (Osman) qallarirqan, churinwanñataq (Orphan) tukukapun. Chay pacha muyuynin rikuchin huk ñawpaq puriyninta, mayqinchus huk ayllu kamachikuq suyuchamanta wiñay wiñaylla hatuncharispa huk imperioman chayarqan.

Pachak pichqa chunka watakuna 27 julio 1299 p’unchawmanta 27 julio 1449 p’unchawkamam, tawa wata muyuy sut’ichayta hap’in, chaymi kimsa chunka pusaqniyuq watakunapa tukukuyninta señalaykun. Nicomediata atipay qallariyninqa tayta Osmanwanmi karqa, tukukuynintaq 1333 watamanta 1337 watakama tawa wata muyuyninwanmi hunt’akurqa; chay muyuytaqa Osmanpa churinmi ruwarqa.

Pachak pichqa chunka watakuna 1449 watapi julio killapa 27 p’unchayninpi tukukuptin, Bizancioq qhapaq apun Constantino chunka hukniyoq, icha inti lloqsimuq Romaq qhipa Constantinoqa, turkokunamanta saqesqa qhapaq suyuta hap’inanpaq mañakurqan. Chay p’unchaymanta Constantinopla atipayman chayaranankama tawa wata karqan. Chay tawa watakunaqa Constantinopla muyuriywan tukukurqan, hinaspa qhipa Constantinoqa chay muyuriyllapim wañurqan. Islampa hatariyninqa pachak pichqa chunka watayuq willakuy qillqasqapa ñawpaq kimsa chunka pusaqniyoq watankunawanmi rikuchisqa, chaymi tawa watayuq muyuriywan hunt’akurqan. Pachak pichqa chunka watakuna tukukuptinqa, Islamqa chayhina hatarisqanña karqan, chayrayku inti lloqsimuq Romaqa turkokuna chaypacha kapuq atiyninkuwan p’enqachisqa karqan. Julio killapa 27 p’unchaynin 1449 watapi p’enqakuymanta tawa wataqa inti lloqsimuq Romaq urmayninman pusarqan, Constantinoplaqa muyurisqa kayninwan hap’isqa kaptin. Ñawpaq kimsa chunka pusaqniyoq watakunaq tukukuyninqa huk muyuriywanmi señalisqa kachkan, hinaspa Otomano qhapaq suyupa sayariyninqa huk muyuriywanmi señalisqa kachkan.

Kimsa chunka pusaq yupayqa, Moisés Deuteronomio nisqapi churakusqan hina, chunka tawa watayuq puriyta ch’usaq pampapi muchuchisqa juicioq qhipa kimsa chunka pusaq wata nirqanpaq simbolonmi. Chayrayku kimsa chunka pusaq yupayqa, símbolo hina, tawa chunka yupaywan t’inkisqayuqmi. Osmanqa Nicomedia suyuta jap’irqan 27 julio 1299 p’unchawpi; kimsa chunka pusaq wata qhipamanqa churinmi chay suyuq hatun llaqtanta jap’irqan. Suyupas hatun llaqtapas iskayninkupas Nicomedia sutiyniyuq karqan. Historiadorkunaqa kay maqanakuyta “iskay” puriypa ñawpaq kaqnin kasqanta riqsichinku, chaymi Imperio Otomano hatariyninpa ancha qallariyninta reqsichin. Iskay kaq puriyqa historia nisqanman hina Nicaea maqanakuymi, 1301 watapi. Chaypim taytan Osmanqa Nicaea sutiyuq suyuta jap’irqan; 1331 watapi, kimsa chunka wata qhipaman, churinmi hatun llaqtanta jap’irqan, Nicaea sutiyuq, ñawpaq Romaq hatun umalliq llaqtan.

1299 watapi Nicomedia maqanakuywan tinkuchispa, iskay puriymantam ñawpaq kaq puriy karqa; iskay kaq puriynataq iskay watamanta qhipaman, 1301 watapi hamurqa. 1299qa kimsa chunka pusaqniyuqpa unanchaqninmi, iskay watamanta qhipataq (tawa chunka), Nicaea suyupata taytan hap’in. Ñawpaq Israelpa hatarispan prometisqa allpata hap’inanpaq kimsa chunka pusaqniyuqwan tawa chunkawan kasqan tinkikuynin, Julio 27, 1299 hinallataq 1301 watakunapim rikuchisqa kachkan. Islampa hatarimuyninpa chay ñawpaq iskay puriyninkunaqa sinchi awqanakuy kampañakunawanmi señalasqa kanku: taytaqa ñawpaqta suyuta atipaspam hap’in, churintaq tukuypi chay suyuq umalliq llaqtanta atipaspa hap’in. Iskay umalliq llaqtakuna urmasqankuqri, muyuykusqa hark’aypi urmarqanku. Iskay umalliq llaqtakunam huk tiempopeqa inti lloqsimuyniyuq Romaq umalliq llaqtankuna karqanku.

27 de julio, 1299, hinaspa 1301 watakunapas 11 de agosto, 1840 p’unchaypi tukukunku; chayqa 1838 watapa historianta rikuchin, chay watapi Litch ñawpaq kuti qillqasqanpi rikhurichirqan paypa qhawariyninta hinaspa willakusqanta kimsa pachak isqun chunka hukniyuq wata hinaspa chunka phichqa p’unchayniyuq profesía-manta, mayqinchus qhipaman 11 de agosto, 1840 p’unchaypi hunt’akunan karqa. Milleritakunaq hatariypaq iskay puriykunaqa 1838 hinaspa 1840 watakuna karqan.

Litchpa “38” nisqapi willakuyninpas, “40” nisqapi allinchasqa qhawasqanpas, qhipa rimariynintaqa uqllarin, chaytaqa qillqarqan Agosto 1 punchawpi, allinchasqa willakuyta manaraq chunka punchaw puchukaptin. Chay willakuy hunt’akuyninmi kay pachapi runakunata yachachirqan Bibliamanta profecía nisqapa allin metodología nisqanta. Kimsa chunka pusaq wata, ñawpaq Israelpa hatarikuyninta señalasqanqa, iskay watatapas ukhuyninpi hap’irqan, Puka Lamar qhichuyta chimpasqamanta Kadeshpi ñawpaq hatariy kama.

Chay hatun maqanakuyqa reqsisqa kachkan chunka pruebakunamanta qhipa kaqnin hina. Iskay watayuq huk pruebakuy pacha, chunka pruebakunawan, chunka pusaqniyuq watakunata sallqapi yapaspa, 1838 watatawan 1840 watatawan rikch’achirqan, hinaspa 1840 watapi chunka p’unchayniyuq huk pacha karqan.

Islampa hatarimusqan qallariynin qallariynin qallarinqa, Osmanwan 1299 watapi julio killapa 27 punchawninpi qallarispa, kimsa chunka pusayuq wata pacha huk periodota qallarin, chaymi 1337 watapi tawa watayuq muyuyta hark’asqa maqanakuywan tukukun. 1299 watapi julio killapa 27 punchawninqa iskay ruraykunamanta huknin karqan, historiador-kunaq riqsisqanman hina, Otomano Imperiopa hatarimuy qallariyninpaq; iskay kaq rurayqa 1301 watapin karqan. 1299 hinallataq 1301 watakunapi Nicomediawan Nicaea maqanakuykunaq iskay rurayninkuna 1838 hinallataq 1840 watakunata rikuchin. Qhelqaqa qallariyninmi tukukuyninta rikuchin.

Nicomediawan Nicaeawan sapan tarinkuta p’unchawkunapi lloq’e Romapa sapaq markankuna karqanku, sapaq historiankupi. Chayqa, yachasqañam, Constantinoplaqa qhipamanmi lloq’e umalliq llaqta tukurqan 330 watamanta 1453 watakama. Nicomediawan Nicaeawan Constantinoplapa urmayninta rikuchinku; llapankum islampa muyuriy harkanakunaq urmasqan karqanku, chay kampañapa tukukuyninta señalanapaq, maypichus Islam ñawpaqta hallp’ata apaykachaspa qhipamanta umalliq llaqtata apakapun.

Ñawpaq verye chusku watakuna, 1333manta 1337kama, chaymi rikuchin chay chusku watakunata 1449manta 1453kama, maypichus willakuy tukukun. Kimsa pachak isqun chunka hukniyuq wata, chunka pichqa p’unchay qhepaman, Islamqa hark’asqa kachkan, Milleritakuna “hatarinku” sut’inchay atiywan, mayqinchus rikuchisqa kachkan “kimsa chunka pusayuq” hinallataq “tawa chunka” nisqa kayninkunapi, imaynachus rikuchisqa kashan alfa historiapi, julio 27, 1299 hinallataq julio 27, 1449 historiapi. Islampa hatariynin hinallataq Diospa qhepa p’unchaykuna kachamunkunapa hatariyninqa rikuchisqa kachkan huk yupaychasqa unanchaqpi, mayqinchus sayarichisqa kashan 38 hinallataq 40 yupaykunapa masinchasqa t’inkisqanwan.

Ezequiel kimsa chunka qanchisniyoqpi, Islamqa inti lluqsiy wayra willakuymi, wañusqa ch’aki tullukunaman samaykuchisqa, atiyniyoq hatun soldadokuna hina sayaripunankupaq. Ezequielpa willakuynin chayamuchkaptin, hatarimuypas qallarin, 1838 hinallataq 1840 watakunapi Millerita historiapi kasqan hina. Chay willakuyqa 9/11 p’unchaypi chayamurqa, utqaylla hamuq domingo kamachiy p’unchaypitaq chay tullukunaqa atiyniyoq hatun soldadokuna hina sayarinqaku. Qhepa p’unchaykunapi Diospa soldadonkunata Iglesiapa atipaqnin kasqan hina hatarichiyqa 1838 hinallataq 1840 watakunaq nisqanwan rikuchisqa kachkan. 9/11manta domingo kamachiykamaqa 1840manta 1844kama nisqanwan rikuchisqa karqa, ichaqa 2023 wata diciembre killapa 31 p’unchayninmanta Nashvillepa nina q’urunkamakama pacha hinallataq rikuchin.

Constantino ñawpaq kaq (Hatun) nisqawan qhapaq suyu t’aqasqa kasqanmantapacha, qhipa Constantinokama, inti lloq’e Romaq willakuy p’unchawkunan sut’inchasqa profetiku historianta rikuchin. Chayrayku profetiku pacha señalasqa kachkan huk profetiku utaq simbóliku taytawan huk churinwan, sutinkupi rikuchisqa hina, ichaqa Constantino Hatunmanta Constantino chunka hukniyuqniykama mana chiqap yawar miray karqanchu. Ñawpaq kaqwan qhipa Constantinoqa profetiku hinallataq alpha omega unanchakuna hina rikuchisqa kanku, taytaqa (alpha) Constantinopla llaqtata akllasqa karqan umalliq llaqta kananpaq, churitaq (omega) wañurqan muyuykachasqa maqanakuypi, Constantinopla umalliq llaqta kayta saqisqan p’unchawpi. Inti lloq’e Romaq profetiku pachan señalasqa kachkan ñawpaq kaqwan qhipa Constantinowan. Pachak pichqa chunka wata pacha, 27 julio 1299 p’unchawmanta qallarisqa, kimsa chunka pusaqniyuq wata pachatam uqllan, hinaspataq tukukun tawa wata muyuykachasqa maqanakuywan. Chay muyuykachasqa maqanakuyqa rikuchirqan 1449manta 1453kama. Nicomedia nisqa kampañaqa qallariq huk suyu atipasqa kasqanwan, hinaspataq tukukuq chay suyuq umalliq llaqtan atipasqa kasqanwan. Imanatachus ñawpaq kaqwan qhipa Constantinopi karqan hina, Nicomediata atipayqa qallariq huk taytawan (ñawpaq kaq) hinaspataq tukukuq huk churinwan (qhipa kaq).

Pachak watayuq muyuykuy huk pachapi, pachak pichqa chunka watakunapa qallariyninpi, chaymi pusak watakunaman apawarqan, Constantino qhipa kaqpa p’enqaychasqa kasqanmantapacha 1449 watapi, 1453 watakama, Constantinopla muyuykusqa karqan hinaspa urmasqa. Iskay ñak’ariypa pacha willakuynin, kimsa pachak isqun chunka hukniyuq wata hinaspa chunka pichqa p’unchawkunata rikuchispa, qallariq karqan 27 julio killapi, 1449 watapi, tukukuqtaq karqan 11 agosto killapi, 1840 watapi. Chay p’unchawmi huk qallariy kachkan pusak watayuq pacha, chaytaq Hermana White sutiyoq nisqa: Diospa atyninpa ancha k’anchayniyuq rikuchikuynin.

Islamqa hark’asqa karqa 11 ñiqin agosto killapi, 1840 watapi; chaymanta qatiq tawa watakuna karqa, chaymi tinkun iskayninwan: Espíritu Santopa Pentecostéspi ichakuyninwan, hinallataq Apocalipsis chunka pusaqniyuq qillqapi atiyniyuq angelpa uraykamuyninwan, maypachachus Nueva York llaqtapi “hatun wasikuna” kimsañiqin ay ñak’ariypa Islamninqa 9/11 p’unchawpi maqasqa karqan. 9/11qa pachaq tawa chunka tawa waranqa akllasqakunapa sellasqa kay pacha qallariyninta señalan. Chay sellakuyqa huk pacha unaymi, hinaspa chay sellakuy pachapa tukukuyninqa qallariyninpa kikin señalninkunata apamun. Cristo 9/11 p’unchawpi uraykamuspaqa, Miguelpa uraykamusqanta rikch’achirqan iskay testigokunata kawsarichinampaq 31 ñiqin diciembre killapi, 2023 watapi, maypachachus sellakuypa qhipa pacha qallariyta qallarirqan.

Llave nisqaqa, mayqenqa Nínivepa maqanakuynta, Islampa imaymana kacharikuyninkunata rikuchin, chaykunaqa inti lloqsimu Roma oriental-ta urmachirqanku 1453 watakama. Pachak pisqa chunka watakunapi, chunka kaq versiculopi “pisqa killakuna” nisqapa ukhupi, qallariyninpas tukukuyninpas tawa watayuq pachatam hap’in. Chay iskay tawa wata pacha, kimsa pachak isqun chunka hukniyuq watakunawan chunka pichqa p’unchaykunawan tukukuyninwan tinkuchkan, mayqenchus 1840 watamanta 1844 watakama tawa wata pachata señalaspa rikuchirqan, chaypi Cristoqa “llapa kay pachata hatun k’anchayninwan” k’anchayta ruwananpaq. 1844 watapiqa, proféticop pacha manaña churakusqachu, imaraykuchus pachaqa “manañam pacha kanqachu” kanqa.

Chay kimsa siqi tawa watayuq pacha-kunam 9/11-manta Domingo kamachikama sellasqa pacha-man tupanku, hinallataqmi 9/11-manta Domingo kamachikama fractal-ninwanpas tupanku, chaytaqmi 31 diciembre 2023-manta Islam huk kutin kacharisqa kanan kama, Nashville-pa nina muyu-kunata apachinanpaq, rikuchisqa kashan.

31 de diciembre de 2023 p’unchawmanta Nashville llaqtapi ninakuna urmaykunakama proféticopi fractal nisqaqa kimsa tawa watayuq profético pacha-kunawan tipificasqa kashan; chay pacha-kuna llapallanmi 9/11-manta domingo kamachikuykama sellasqa pacha nisqawan tupanku. Chayrayku, tawa testigokunam reqsichinku 31 de diciembre de 2023 p’unchawmanta Nashville ataquekama historiata, hinaspa Nineveh maqanakuymin sapa kay testigokunapaq “llave” nisqa karqan. 1333, 1449, 1840, hinallataq 9/11pas llapallanmi muyurikuypi tikray punkukuna karqanku— “llaves.”

284 watapi hatun apu tukusqan qhipaman, 293 watapi, Dioclecianoqa Nicomediata akllarqan romano imperiopa inti lloq’e qhapaq llaqtan kananpaq, imperiota kamachinawan inti lloq’eman chaymanta inti yaykuman rakispa, Tetrarquía nisqa sistemata sayarichispa. Nicomediaqa achka chunka watakuna inti lloq’e kaqpi hatun kamachiywan soldadokunaq qhapaq llaqtan karqan. Constantino el Grande nisqapas chayta huk tiyanan hina llamk’achirqan, qayllapi kaq Byzantiumpi musuq qhapaq llaqtata ruwachiyta yuyarispa ñawpaqta (chaytan 330 watapi Constantinopla suticharqan). Constantinopla hatun qhapaq llaqtaña tukusqa qhipapas, Nicomediaqa hatun suyu chawpi hina qhiparirqan, Marmara Lamar Quchaq inti lloq’e patanpi allin yuyaywan churakusqa kaspa. Chayrayku, Roma llaqtahina utaq Constantinopla hinachu wiñaypaq qhapaq llaqta karqan, ichaqa Nicomediaqa romano historiapi huk ancha allin tikray pacha ukhupi, kamachinawan inti lloq’e qhapaq llaqta hina sut’inchasqa karqan. Pachak pisqachunka watakunaq qallariyninpi, inti lloq’e Romaq huk qhapaq llaqtan atipasqa kan; tukukuyninpitaq, inti lloq’e Romaq huk qhapaq llaqtan atipasqa kan. Iskay atipaykunapipas muyuy veryaq hark’ay karqan.

Emperador Dioclecianoqa Nicomedia llaqtata oficialmanta Romapi qhapaq suyuq inti lloqsimuynin capitalninman churárqa, 293 watapi tetrarquía nisqa sistemata ruraspa. Tetrarquía nisqa sistemaqa qhapaq suyuq huk inti yaykuyta, huk inti lloqsimuyta rakisqa karqa; iskayninpas, inti lloqsimuypi hinallataq inti yaykuypipas, hatun emperadorniyuq (Augusti) hinaspa sullk’a emperadorniyuq (Caesar) kaspa, tawa yupayta hunt’arqa, chaymi “tetrarquía” nisqa simipi sut’inchasqa kachkan.

Dioclecianoqa Esmirna iglesiaq omega símbolunmi, Nerontaq alpha símbolunmi. Constantino Hatunqa Pérgamo iglesiaq alpha símbolunmi, Justinianotaq omega símbolunmi.

Roma llaqtapa “kamachiy hina” rakisqan inti lluqsimuyman chaymanta inti yaykumuyman (mana unaypaq kaq) Diocletianom ruwasqa karqan, hinaspataq Roma llaqtapa profetiku rakisqan inti lluqsimuyman chaymanta inti yaykumuyman Constantinom ruwasqa karqan. Ñak’ariypa iskay simboliku iglesiapa willakuyninpi, Smyrna nisqawan rikuchisqa, Roma llaqta kamachiy hina inti lluqsimuyman chaymanta inti yaykumuyman rakisqa karqan; hinaspataq allin-tukunakuypa kinsa simboliku iglesiapa willakuyninpi, Pergamos nisqawan rikuchisqa, Roma llaqta profetiku hina inti lluqsimuyman chaymanta inti yaykumuyman rakisqa karqan. 293 alpha karqan hinaspa 330 omega karqan, hinaspataq mayo killapa 11 p’unchayninpi, 330 watapi, Hatun Constantinoqa Constantinopla llaqtata Imperiopa umalliq llaqtan hina dedicakurqan.

Dioclecianoq 293 watapi kamachisqa rakisqanqa qhipamanta hamuq llaqta ukhupi awqanakuywanraqmi urmarqa, chayqa 313 watapi Milán Edicto kama, maypichus inti lloqsimuyniyuq chiqamanta Constantino, inti yaykumuyniyuq lado-manta Liciniowan kuska, Milán Edictota hurqusqaku, cristianismota kamachipi allinchaspa, chaywanraqmi Tetrarquía nisqa—tawa rimanakuq, hukchasqa kamachiqkunaq sisteman, iskay hatun atiyniyuqkunapa chawpinpi maqanakuyman urmasqa (Occidente-pi Constantino, Oriente-pi Licinio)—tukuchisqataq. Chay kamachisqa rakiyqa, mayqinchus urmayman pusarqa, iskay chunka watayoq pacha karqa huk rakimanta huk rakikama, iskaynin rakikunaqa sistemaq urmayninta apamurqaku.

Esmirna iglesiaqa qallarin Nerónwanmi karqa 64 watapi, hinaptin hatun nina Rümapi hap’ipusqanmi Nerónpa hinaspa cristianokunata ñak’arichinampaq apaykachkarqa, paykunata Nina qallariyta ruwasqankuta Nerón tumpaspa. Nerónqa ñak’arichiy qallariyta señalaspan, qhipa punchawkunaq tukukuyninpi kaq qhipa ñak’arichiytapas rikch’achin. Chay qhipa ñak’arichiyqa gracia tiempop tukukuyninkama purin, chaypim papaq atiynin yanapaqniyoq mana kaspa tukukunqa. Chayrayku ñawpaq ñak’arichiy tiempop qallariyninqa Rüma ruparichisqa kasqanwanmi karqa, tukukuyninqa Rüma ruparichisqa kasqanwanmi kan.

Esmirna iglesiaqa qallarin Nerowan 64 watapi, Roma llaqtapi hatun nina ruparisqanta Nerowan cristianokunata qatiykunapaq llamk’achisqanmantan, paykunatan ninata qallarisqankuta tumpaspa. Iskay pachak pichqa chunka watakuna qipaman tukurun 313 watapi Milán Edictowan. Chay “edicto” nisqaqa iskay chunka watayuq pacha tukukuyninmi, Dioclecianoq kamachisqan hina t’aqasqanwan qallarisqa; hinaspataq Neronwan qallarisqa Esmirnaq iskay pachak pichqa chunka watayuq pacha tukukuyninpas karqan. Esmirna iglesiawan Neronwan sut’ichasqa iskay pachak pichqa chunka watayuq qatiykunaqa Diocleciano paqarichisqan ancha aswan mana allin qatiykunamanta chunka watakunatapas ukhunpi hap’irqan. Chay chunka watayuq qatiykunaqa Dioclecianoq iskay chunka watanpa qhipa kuskanmi karqan, imperiota 293 watapi kamachisqan hina t’aqasqanwan qallarisqa. Dioclecianoq 293 watapi inti lluqsimuy ladomanwan inti yaykumuy ladomanwan kamachisqan hina t’aqasqanmantan qallarirqan iskay chunka watayuq pacha, chayqa iskay chunka watayuq pacha iskay chunka watayuq rakikunayuqmi karqan.

Dioclecianoqa kamachikuywanmi imperiota inti lluqsimuymanwan inti yaykumuywanman rakirqan, chayhina Constantinoq ruraskan willakuypaq rakisqanta rikuchispa. Dioclecianoq rakisqanqa inti lluqsimuymanwan inti yaykumuywanmanmi karqan, ichaqa iskay kamachiqkunata inti lluqsimuypi, iskaytataq inti yaykumuywanpipas hap’irqan. Sapa suyuypaq huk ñawpaq kamachiq, huk qhipa kamachiqtaq karqan. 303 watapi, febrero killapa 23 p’unchayninpi, Dioclecianoqa cristianokunapaq contranpi achka “edictokuna” nisqakunamanta ñawpaqta lluqsirqan, chaywanmi Hatun Qatiykachaypa qallariynin señalasqa karqan, (Dioclecianopa Qatiykachaynin nisqapas sutichasqa), Romanokunaq Imperionpi cristianokunapaq aswan sinchi, aswan mast’arikusqa qatiykachay kasqanta.

Hatun ñakariyqa Dioclecianopa qipaq rantinkunapa uranpi (aswanqa Galeriuspa uranpi) 313 watakamaqa sutinchakarqan, chaypim Milanpa Edictonwan tukukapun. Nerónqa ñakariypa alfa unanchaqninmi, chaymi Dioclecianota rikuchirqan omega ñakariy hina, profético pacha ukupi, Esmirna iglesiatawan rikuchisqa. Ñakariyqa tukukapurqan huk político kasarakuywan hinaspa huk tratadowan Constantino llaqtamanta inti lloqsimuy chimpapi kaqwan Licinio llaqtamanta inti yaykumuy chimpapi kaqwan. 313 watapi febrero killapi, Constantinowan Liciniowan Milanpi tinkurqanku hinaspa Milanpa Edictonta lluqsichirqanku, chaymi imperio tukuypi cristianokunaman (hukkunamanpas) religioso toleranciata qorqan. Política alianzankuta kallpachaypaq, Licinioqa Constanciata (Constantinopa kuska pananta) kasarqañam kay tinkuy ukhupi utaq chaypa qayllanpi. Kay kasarakuyqa huk clásico romano político alianzam karqan—iskay emperadorkunapura acuerdonta sellaspa hinaspa tawantin suyu hina imperiota pisi pacha takyasqalla civil guerrarayku watakuna qipanpi sayachirqan. Chay alianzaqa manam unaytaqa sayarqanchu. Qipamanqa Constantinowan Liciniowan hukninwan huknin maqanakurqanku, hinaspa Constantinoqa Liciniota atiparqan 324 watapi, sapallan kamachiq tukuspa.

Neromanta Constantinomankama, iskay pachak pichqa chunka watayuq Smirnaq profetiko pacha hunt’asqa karqa; hinaspataq 313 watapi qallarikurqa Pergamo iglesiata, arí, allichakuywan compromisopi sayasqa iglesiata, chayqa tukukurqa Tiatira iglesiapi 538 watapi. Smirnaq iskay pachak pichqa chunka wataqa ñak’ariy pacha karqa, hinaspataq llapa chay pacha tukukuyninpi Dioclecianopa qatiksqan ñak’ariy hunt’arqa Apocalipsispa “chunka p’unchaykunata” (chunka watakunata), maypichus aswan sinchi ñak’ariy pachaqa llapa pachaq rikch’aynin hina fractal kasqanta rikuchin. Chay chunka watakunaqa iskay pachak pichqa chunka watapa fractalninmi kanku. Chay chunka watakunaqa Neropa ñak’ariyninpa omega-ninta representan, hinaspataq paykunapa tukukuyninpi imperioq omega rakiy este-man haqayeste-manpas.

Esmirna qallarikurqan Roma llaqtapa ruphasqanpi 64 watapi, chaymanta iskay pachak pichqa chunka watamanta qhipaman tukukapurqan 313 watapi, Milánpa Edictonwan, inti lloqsimuywan inti yaykuywan politikapi kasarakuywan. Chunka wata ñak’ariypa fractalnin qallarikurqan 303 watapi, hinaspa tukukapurqan 313 watapi Milánpa Edictonwan, inti lloqsimuywan inti yaykuywan politikapi kasarakuywan. Iskay chunka wata, Dioclecianoq 293 watapi inti lloqsimuytawan inti yaykuymanta kamachikuyta legalta rakisqanwan qallarisqa, tukukapurqan 313 watapi inti lloqsimuywan inti yaykuywan politikapi kasarakuywan. 313 watapi inti lloqsimuywan inti yaykuymanta kasarakuy tratadonqa tukukapurqan 324 watapi divorcionwan, chaypachaqa Constantino inti yaykuypa Liciniota atiparqan hinaspa sapallan Romapa kamachiqnin tukurqan. 324 watapa profetiko divorcionqa hamurqan kinsa wata qhipapi, 321 watapi ñawpaq domingo kamachiy qelqaymanta.

313 watamanta 330 watakama chunka qanchis wataqa huk hatun kamachiqkuna-paq kasarakuyta reqsichin, hinallataq Smirnawan Nerónwan rikuchisqa ñak’arichiy tukukuyninta, hinaspa Pérgamo sutiyoq allin yuyayta saqespa iskayman rakisqa iglesiapa qallariyninta reqsichin. Pérgamopa qallariynin 313 watapi, chay kasarakuypi, qhepanta hamurqan 321 watapi ñawpaq domingo kamachiywan qallarirqan ñak’arichiy. Chaymanta qhepapi hamurqan 324 watapi profetap hinalla divorcio nisqa rakiy, chaymi inti lloqsiywan inti yaykuyta Constantino ukhupi huk imperioman huñurqan. Soqta wata qhepaman, 330 watapi, inti lloqsiyman inti yaykuyman rakiyqa proféticamente huk kutita rurakurqan. Chunka qanchis watakunaqa Pérgamo iglesiapa alfa pacha kanku, chayqa profético historiapi Tiatira iglesiapa chayamunankama 538 watakama hinalla purinqa. Chay alfa pachaqa omega historiata reqsichinman karqan, 330 watamanta 538 watakama pachapa tukukuyninpi. Pérgamopa omega historianqa 496, 508 hinaspa 533 watakunapa pachanta reqsichin.

Raphia maqanakuy pi Ptolemaoqa “chunka qanchis watakunata” kamachirqan, hinaspa Raphia maqanakuymanta Panium maqanakuykamaqa “chunka qanchis watakuna” karqan. Chay chunka qanchis watakunaqa 313 watamanta 330 watakama chunka qanchis watakunawan simbólicamente tupanchakunku. Neroq Ismirna llaqtapi ishkay pachak pichqa chunka watankunaqa Pergamo iglesiapa ñawpaq chunka qanchis watankunaman pusarqan, hinaspa chayqa tinkin 457 A.C. ñawpaqman kinsa kaq kamachiypi qallariq ishkay pachak pichqa chunka watakunawan, chaymi Daniel pusaq kaq capítulo, tawa chunka pichqayuq tawa kaq versículopi 2300 watakunapa qallariynin, hinaspa Adventismopa cimientonmi, chawpi sayariq hatun pilarninmi. Ishkay testigokunapa ishkay pachak pichqa chunka watankunaqa Biblia profecíapi soqta kaq qhapaq suyupa ishkay pachak pichqa chunka watankunawan tupanchakunku; chayqa 1776 watapi qallarin, kay watataq 2026 watapi tukukun.

Adventismo-pa ñawpaq puriqkunaqa mana rikurqankuchu nitaq entiendeyta atirqankuchu 313manta 330kama chunka qanchis watakunata; imaraykuchus 1844 watapiqa manaraqmi entiendeyta atirqankuchu qanchis p’unchaw samana p’unchawpa asuntunta, nitaq inti p’unchawpa asuntunta. Chaywanpas paykunaqa reqsirqankum 150 watakunata Apocalipsis isqon ñiqi chunka kaq versiculopi nisqata, chaymi tukurqan huk pacha qallariyninman, mayqen pacha pusarqan 391 wataman chunca pichqa p’unchawniyuqman, mayqan tukurqan agosto killapa 11 p’unchawninpi, 1840 watapi. Chay yachayqa paqarichirqan hatun “Diospa atiyninpa rikuchikuyninta.”

Ñawpaq puriqkunaqa mana reqsisqakuchu iskay kaq pachata, pachaq pisqa chunka watayuqta, Apocalipsis isqonpi. Paykunap hatun qallariy yachayninkuqa sayayninmi, mayqin patapi “musuq k’anchay” Apocalipsis isqonmanta hatarichisqa kachkan. Chay k’anchayqa kicharisqa kachkan “llave” nisqawan, Nínive maqanakuyllamanta. Chay “llave”qa saqin huk profecía yachaqta reqsinanpaq llapan reino-kunata Biblia profecíapi rikuchisqakunata, Danielpiwan Apocalipsispiwan. Babilonia, Medo-Persia, Grecia, Seleucida hinallataq Ptolemaico imperio-kuna, Mohammedpa reino, hinallataq aswan allinta hatunyachin Roma imperiota, reqsichispa sayariyninta hinallataq urmayninta mana hukllataq Romap, aswanpas inti lloq’e Roman hinallataq inti ch’in Roman reino-kunap, chaymantapas Estados Unidospa (llulla profeta), papadopa (bestia), Naciones Unidaspa (dragón). Kay llapan reino-kunap sayariyninkupas urmayninkupas qhawachkanku dragónpa, bestiapa, llulla profetap kuyuriyninkuta, mayqinkuna qhipaman kay pachata pusanku Armagedonman. Chay kuyuriyqa rikuchisqa kachkan Daniel chunka hukniyuqpa qhepa soqta versiculonkunapi, chay kuyuriypa qallariynintaq rikuchisqa kachkan versículo tawa chunkaq pakasqa historiapi.

Nínive maqanakuyqa proféticopi rikuchiq t’oqomi kanan, Roma imperiopa, inti lluqsiy Roma qhapaq suyukunapa, inti yaykuy Roma qhapaq suyukunapa, hinaspa papal Romaq testimoniokunata tukuypi pacha tukukuymanta ruwaykunapa qatipayninpi hukllachaspa churanapaq. Chayrayku, Nínive maqanakuyqa llavemi kanan Romaq imaymana profético testimoniokunata hunt’aspa sut’inchananpaq; hinaspa Daniel chunka hukniyuq qillqapa tawa chunka tawaq versículonman hinaqa, Roma kikinmi musquy rikuyta sayarichin. Chay llave, chay siq’ikuna tantachiqqa, Nínive maqanakuymi.

Qatiq qallarisaq qaneqqqorut tallimat siornatigut saqqummiunneqartut, Saqqummersitat arfineq-pingajuanni ajunaarnartut pillugit sammisallit, allaaserisatsinni tullermi katersorlugit aallartissavavut.