passage unavailable
This passage is not yet available in .
Kimsa ñawpaq reykunaqa achka cheqaqkunaq unanchaqninmi kanku, ichaqa cheqaq kaypa muyuyninkunamanta huknin, paykunawan tinkisqa kaq, Judá suyupa qhipa kimsa reykunanmi—Joacim, Jeconías hinaspa Sedequías—paykunataq Ciro, Darío hinaspa Artajerjes-ta unanchaqkuna. Ciro, Darío hinaspa Artajerjes-taq kutin kimsa kamachikuyninkunata unanchaqkuna, 536 a. C. manta 457 a. C. kama chayasqakunata; chaykuna-taq kutin Apocalipsis chunka tawan-niyuqpi kaq kimsa angelkunata unanchaqkuna, sapa-sapankutaq 1798 watapi, 1844 watapa abril killapa 19 p’unchayninpi, hinaspa 1844 watapa octubre killapa 22 p’unchayninpi chaymunku. Apocalipsis chunka tawan-niyuqpi kaq kimsa angelkuna chayamuy historiataqa pachak tawa chunka tawayuq waranqa runakuna sellakusqa kasqan p’unchaykunapi sut’inta, letra letra hina, kutichisqa kachkan; chaymi reqsichin Saúl-ta rey hina llusisqa kasqanwan qallariq profecía siq’iqa tukukuyninman chayan, iglesia triunfante kaqta utqaylla hamuq domingo kamachikuypi llusisqa kaptin. Chay siq’ipiqa rey Josíaspa muyuyninpas kachkan, chaymi qhepaman chayan Jeroboampa Betel hinaspa Dan llaqtakunapi hatarikuyninman, 977 a. C. watapi.
Iskay chunka iskayniyuqnin.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Jeroboampa kamachikusqan p’unchaykunaqa iskay chunka iskay watam karqan; chaymantataq taytakunawan puñurqan, hinaspan churin Nadab paypa rantinpi kamachirqan. 1 Reyes 14:20.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Chaymantataq Jeroboamqa Sichem llaqtata hatarichirqan Efraín urqupi, chaypitaq chaypi tiyaran; chaymantataq lluqsispa Penuel llaqtatapas hatarichirqan. Hinaspa Jeroboamqa sonqonpi nirqan: Kunanqa kay qhapaq kayqa kutinqa Davidpa wasinmanmi. Sichus kay llaqta Jerusalénpi Señorpa wasinman sacrificiota ruraq lluqsinqaku chayqa, kay llaqtapa sonqonqa kutinqa señorninkuman, Judápa reynin Roboamman; hinaspa wañuchiwankaku, kutispataq Judápa reynin Roboamman rinqaku. Chayrayku reyqa yuyaymanakuspa iskay qori becerrokunata ruwachirqan, paykunatataq nirqan: Ancha karunñam qankunapaq Jerusalénman wichariyqa; qhawariy, Israel, kaymi diosniykikuna, Egipto hallp’amanta horqosuqniykikuna. Hukninta Betelpi churaran, huknintataq Danpi churaran. Kay ruwaytaq huchaman tukurqan; llaqtataq hukninpa ñawpaqenman yupaychaq rin, Dan kama. Hinaspa altokunapa wasinta ruwarqan, sacerdotekunatataq runakunapa pisi yupasqa kaqninmanta churaran, mana Levípa churinkunamanta kaqkunata. Jeroboamtaq pusaj killapi, killapa chunka pichqa p’unchawninpi, Judápi kaq raymiman rikch’akuqta, huk raymita kamachirqan; altar patapitaq haywarqan. Chaynata rurarqan Betelpipas, ruwasqan becerrokunaman sacrificiota haywaspa; Betelpitaq ruwasqan altokunapa sacerdotenkunata churaran. Chhaynaqa Betelpi ruwasqan altar patapi haywarqan pusaj killapa chunka pichqa p’unchawninpi, kikim sonqonmanta yuyarisqan killapi; hinaspa Israelpa churinkunapaq raymita kamachirqan; altar patapitaq haywarqan, inciensotapas rupachirqan. 1 Reyes 12:25–33.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
490
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Hina pasasqa karqan, ñawpaqmantapacha payta reqsiqkuna rikurqanku, qhawariy, profetakunawan kuska willakuyta rimashaqta, chaymi runakuna huknin hukninta nirqanku: “¿Imataq kayqa, Kispa churinman hamusqa? ¿Saúlpas profetakunawan kuskachu kashan?” Hinaspa chay llaqtallamanta huk runa kutichispa nirqan: “¿Pitaq paykunapa taytanri?” Chayraykum rimay tukurqan: “¿Saúlpas profetakunawan kuskachu kashan?” 1 Samuel 10:11, 12.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Hinaspataq, huk Diospa runan Judámanta hamurqa Señorpa siminwan Betelman; Jeroboamqa altarpa qayllanpi sayasharqa inciensota rupachinanpaq. Chaymi payqa altarpa contranpi qaparirqa Señorpa siminpi, nispa: “¡Altar, altar! Kayhinatan Señor nin: Hinaspataq, Davidpa wasinman huk wawa nacerqonqa, Josías sutiyoq; paymi qampaq haywarinqa alto llaqtakunapa sacerdotenkunata, qam hawapi inciensota rupachiqkunata, runakunapa tullunkunataq qam hawapi rupachisqa kanqa”, nispa. Chay p’unchayllapitaq huk señalta qorqa, nispa: “Kaymi señal, Señorpa rimarisqan: Hinaspataq altarqa llikisqa kanqa, hawanpi kaq uchpankunataq ichhuykusqa kanqa”, nispa. Hina kaptinmi rey Jeroboam, Betelpi altarpa contranpi qaparirqa Diospa runanpa nisqanta uyarispa, altarpa hawanmanta makinta haywarirqa, nispa: “¡Hap’iychik payta!” Nispa. Chaymi paypa maki, paypa contranpi haywarisqan, ch’akirqa, mana kutichiyta atispa payman.
Altarpas llikinasmi karqan, uchpankunapas altar manta ichhukuqta lluqsirqan, Señorpa siminwan Diospa runan qosqan señalmanta hina. Hinaptinmi rey kutichispa nirqan Diospa runaman: Kunanqa Señor Diosniykipa uyanta mañakuy, hinaspa noqapaq mañakullaway, makin kutimunanpaq hukmanta. Hinaqtin Diospa runan Señor-ta ruwakuspa mañakurqan, chaymanta reypa makin hukmanta kutirirqan payman, ñawpaq kasqan hinaña tukurqan. Hinaspa rey nirqan Diospa runaman: Wasiyta riway, samariykuy, hinaspa huk kutiypas qosqayki. Ichaqa Diospa runan nirqan reyman: Wasiykipa kuskan-ta qowaqtiykipas manan qanwan kuska yaykuymanchu, nitaq kay cheqapi tantata mikhusaqchu, nitaq unuta upyasaqchu. Señorpa siminwan hina kamachisqa karqani, nispa: Ama tantata mikhuychu, ama unuta upyaychu, amataq hamusqayki ñanllataraq kutimuychu. Chayraykun huk ñanninta rispa purirqan, manataq Betelman hamusqan ñannintaqa kutirqanchu. 1 Reyes 13:1–10.
Profetapa mana mikhunankupaq ama ninqa Jeroboamwan, paypa “wasiyki kuskan” nisqa qusqanrayku, Herodespa Saloméman “reynoniy kuskan” qosqanmanta tupachkan.
Hinaptin p’unchaw chayamuptinmi, Herodes compadiosninkunapaq, soldado kurakakunapaq, hinallataq Galileapi aswan reqsisqa runakunapaqpas, paqarisqan p’unchawninrayku hatun mikhuyninta rurachkarqan. Chaymanta, chay Herodiaspa ususin yaykumuspan tusurqan, Herodesta hinallataq paywan kuska tiyaykachkaqkunatapas kusichispa; chaymi rey sipasta nirqan: “Mañakuy imatapas munasqaykita, qosqaykin.” Hinaspan jurarqan: “Imatapas mañawanki chayta qosqayki, kamachikuyniypa kuskan kama.” Payqa lluqsispa mamanta tapurqan: “¿Imatataq mañakusaq?” Paytaq nirqan: “Bautizaj Juanpa umanta.” Marcos 6:21–24.
Herodespa suqta partido qhapaq suyuntam qoway nisqanqa paypa p’unchayninpi kasqa. Herodesqa Romapa unanchayninmi, hinaspata Apocalipsis chunka qanchispi chunka reykunakqa Danielpa qanchis kaq kapitulumanta Romapa chunka kutin rakisqa kasqanwanmi rikuchisqa kanku, iskay kaq kapitulumanta chunka sillu rurukunawan kuska. Paypa p’unchayninqa señalisqan kashan suqta kaq qhapaq suyu qanchis kaq qhapaq suyuwan rantisqa kaptin, domingo kamachiypi, chayrayku kay yuyaypi Naciones Unidaspa p’unchayninmi, Bibliapa profecíanpi qanchis kaq qhapaq suyu hina. Mana unaymanta hamuq domingo kamachiypi, chunka reykuna, Jeroboampa chunka norte llaqtankuna rikuchisqankunawan sut’ichasqa, Apocalipsis “chunka qanchis” nisqapi huk hora qhawariyninpaq animalman qhapaq suyunkuta qoyta munanku.
Diosqa sonqonkuman churaran munayninta hunt’achinankupaq, huk yuyayllapi kachunankupaq, hinallataq qhapaq suyunkuta uywaman qunankupaq, Diospa siminkuna hunt’akunankama. Apocalipsis 17:17.
Manaraqmi Ezequielpa tawa kaq qillqapi willakuyninta hap’ipakuyman chaymanta, reqsisunmi chunka kimsa kuti Ezequiel sut’inchamanta p’unchawta chiqanmanta sut’inchasqanta. Chay chunka kimsa ñanrikuchiqkunaqa llapallanmanta rakikunku kay pachawan Diospa llaqtanpa chawpinpi. Kay pacha, Egipto nisqawan rikuchisqa, suqta kuti chiqan p’unchawman churakun; Tiro suq kutita rimarisqa kachkan; huk suqta kutitaqa Jerusalénmi yuyaychakusqa kaq. Kay libro qallarin 592 BC watapi, chayqa chunka qanchisniyuq Jubileo muyuypa kinsa chunka wata kasqanwan; Ezequielpa tawa chunka kaq qillqap hukaq versiculonmi 22 octubre 573 BC nisqanta sut’inchan, muyuypa tukukuynin kasqanta. Jubileo muyuyqa pachaq tawa chunka tawayoq waranqa runakunapa sellasqa kay pachatam rikuchin, 9/11-manta aswan qayllam hamuq Domingo kamachikuykama; chaymantaqa, chay kikin historiapa huk fractalninpi rikuchisqa kachkan, 31 diciembre 2023-manta aswan qayllam hamuq Domingo kamachikuykama. Iskay pachakunaqa tupachisqa karqan 11 agosto 1840-manta 22 octubre 1844-kama.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Juan hina, Ezequieltapas kamachisqa kashan Apocalipsis chunka kaqpi uraykamuq angelpa makinpi kaq librota hap’inanpaq, hinaspataq waqaychasqamanta, llakikuymanta, nak’ariymantawan librota mikunanpaq nisqapas.
Qamqa, runa churiy, uyariy ima nisqayta qamman; ama chay hatariq wasi hina hatariqchu kay: simiykita kichariy, hinaspa mikhuy imata qusqayki. Hinaspa ñuqaqa qhawarirqani, qhawariy, huk maki kachamusqa karqan ñuqaman; chaypitaq huk liwru qillqap rulluynin karqan; paytaq ñawpaqniyman mast’arirqan; uqhunpipas hawanpipas qillqasqa karqan: chaypitaq qillqasqa karqan llakikuykuna, waqaykuna, hinaspa ay. Ezequiel 2:8–10.
Willakuyqa kimsa kuti nisqa hina rikuchisqa kachkan, chay hinaqa Apocalipsis chunka tawañiyuq kaqpi kimsa angelkunaq willakuyninta unanchan. Chayraykun, kimsakaq angelpa sellasqa willakuyninmi Jerusalén ukhupi kaqkunata sellan, paykunaqa waqaychaykuspa llakikunku iglesiapa huchanmanta hinallataq allpamanta, imaynachus Ezequielpa isqunniyuq kaqpi hinallataq Apocalipsispa qanchisniyuq kaqpi rikuchisqa kasqanman hina.
Israelpa Diosnin hatun k’anchayninmi querubinmanta, maypichus kasharqa, wasipa punku punkllunkama wicharirqa. Hinaspan llaqtarimun llinu p’achayuq runata, mayqenpa ladonpichus qillqanapaq tinterunta apasharqa. Hinaptinmi Señor payta nirqa: Jerusalén llaqtapa chawpinkama puriy, ari, llaqtapa chawpinkama puriy, hinaspa chaypi llapan millay ruwaykuna ruwakusqanrayku waqaspanku, llaqllaspanku kachkakunaq urkunman señalta churay. Ezequiel 9:3, 4.
Sellota qillqasqata chaskiqkunaqa waqashanku iglesia-pa huchankunamanta, hinallataq llaqtapa huchankunamantapas; Ezequielpa willakuyninqa awasqa kachkan Jerusalénwan Egiptowanpa historiankupi, iglesiawan kay pacha simbolokuna hina.
“Diosman hina levadurantaqa manam llapanpi chinkarachisqachu atiyninta. Iglesiapa ancha hatun peligronnin chaymanta llaquynin tiempopeqa, k’anchaypi sayasqakuq huch’uy huñuqa waqaspanku, llakispanku ima millay ruraykunam allpapi rurasqa kasqanrayku. Ichaqa aswanraqmi mañakuyninku oqarinqa iglesiapaq, chaypi kaq runakuna kay pachapa hina kawsaspanku rurashasqanrayku. …”
Kamachikuyqa kaymi: “Llaqta chawpinta puriy, Jerusalén llaqta chawpintapas puriy, chaypi ruwasqa llapa millay abominacionkunamanta waqaq, llakikuq runakunapa urkunman señalta churay.” Kay llakikuq, waqaq runakunaqa kawsay simikunata willakuspa karqanku; qhawachirqanku, yuyaychirqanku, mañakurqankupas. Wakinkuna Dios-ta mana yupaychaspa p’enqaypi churashaqkunaqa arrepentikurqanku, sonqonkutapas Paypa ñawpaqenpi uraykachirqanku. Ichataq Señorpa k’anchayninqa Israelmanta ripusqaña karqan; askha runakuna religiónpa formankunallata ruwaspa qhiparaptinkuqa, atiyninpas, kayninqa mana kasqachu. Testimonies, volumen 5, 209, 210.
Lamentaciones nisqap p’anqapa contexto-ninpi, waqaywan llakiwan, Apocalipsis chunka tawaq kapitulopi kimsa angelkunata rikch’achispa, lamentaciones nisqakuna hinaspa waqayqa ñawpaq kaq hukñiqin hinaspa iskayñiqin angelkuna kanku, kimsañiqintaq ñak’ariy willakuymi, inti lloqsimuymanta wayrata unanchaq, chaytaq Apocalipsis qanchisniyoq kapitulopi tawa hark’aq angelkuna qochkachkanku.
Egipto
Ezequielpa qillqasqan libropi chunka kimsayuq p’unchawkuna qhawachisqa kashan. Egiptomanta p’unchawkunapa qallarinqa Ezequiel 29:1 nisqapi kashan, chaytaq 587 ñawpaq Cristomanta watata rikuchirqan.
Chunka wata, chunka killapi, chunka iskayniyuq p’unchaw killapi, Señorpa simin hamuwarqan ñuqaman, nispa: Runaq churin, uyaykita churay Faraonman, Egiptopa reyninman, hinaspa paypa contran willakuy, tukuy Egiptopa contranpas: Rimay, hinaspa niy: Kayhinan nin Señor Dios: Qhaway, qanpa contraykin kani, Faraón, Egiptopa reynin, hatun amaruk, mayukunapa chawpinpi siriykuq, chaymi nirqan: “Mayuyqa ñuqap kikinmi, ñuqatataq ruwarqani ñuqapaq.” Ezequiel 29:1–3.
587 a.C. wataqa Jerusalén llaqtapa muyuykusqa sinchi hark’aypa watanmi, chay hark’ayqa huk wata kuskanwanraq qallarisqa karqa Jerusalén llaqtapa tukukuyninmanta ñawpaqta. Chay pachapin Ezequiel willakun Diosqa Egiptota urmachinqa nispa, chay urmachisqaña Diospa llaqtanman rikuchinqa imayna pantasqa kasqankuta Egiptopa dragonninpi hap’ipakusqankurayku. Capítulopa tukukuyninkamantaqa willakuy huknin nisqa ruwakun, Egiptoqa Babiloniaman qusqa kanqa nispa; chayhinapin reqsichin maypachachus chunka reykuna Bibliapa profecíanpi qanchis kaq reinonta qunku kunan pacha Babiloniaman—pusaq kaq reinoman, qanchis kaqkunamanta kaqman. Chay profecía hunt’asqa karqa “chunka qanchisniyuq” watakuna qhipaman, 571 a.C. watapi, imaynachus capítulopa tukukuyninpi churakusqa kasqanman hina. Chayraykun capítulo 29qa Egiptowan tinkisqa fechakunamanta ñawpaq kaqta hinallataq qhipa kaqta willakun.
Qanchis chunka qanchisniyuq watapi, ñawpaq killaqpi, killaq ñawpaq punchawninpi, Señorpa simin noqa-man hamurqan, nispa: Runa churiy, Babilonia llaqtapa rey Nebucadrezarqa Tiro contra soldadonkuna-man sinchi llamk’ayta rurachirqan; llapa umakuna q’alayakusqa karqan, llapa rikrankunapas q’arachasqa karqan; ichaqa mana pagota chaskirqanchu, soldadonkunañataqpas mana, Tiro-manta, chay contra llamk’asqankumanta. Chayrayku kayhinata Señor Dios nin: Qhawariy, Egipto suyuta Babilonia llaqtapa rey Nebucadrezar-man qusqani; payqa achka runankunata apapunqa, qapariyninta apakunqa, ima kaqnintapas qichunqa; chaymi soldadonkunaq pagon kanqa. Egipto suyuta payman qusqani chay llamk’asqanrayku, chayta contra sirvisqanrayku, imaraykuchus noqapaqmi llamk’arqanku, nispa Señor Dios. Chay p’unchaypi Israel wasipa waqran wiñariyta paqarichisaq, qamtataq paykuna chawpipi simiykita kicharinaykita qosqayki; hinaspan yachanqaku noqa Señor kasqayta. Ezequiel 29:17–21.
Ishkay chunka wata, ñawpaq killapi, ñawpaq punchawpi, chunka qanchis kaq versículopi nisqa p’unchawqa Ezequielpi chunka kimsayuq p’unchawkunamanta qhipa kaq p’unchawmi; hinaspapas chayllam 573 a.C. watapi octubre killa iskay chunka iskayniyuq p’unchawmanta qhipaman urmaq p’unchawqa. Chayqa Daniel chunka hukniyuqpi, versículokuna tawa chunka iskayniyuq hinallataq tawa chunka kimsayuqpi, “norte llaqtapaq rey” nisqaman Egipto qosqa kasqanta rikuchin, chay hinallataq chunka reykuna qanchis kaq reinonta qanchismanta kaq pusaq kaq reinoman qusqanku chay pacha kasqantapas. Chayqa “Israelpa wasinpa waqranna” saphiyuqmanta t’ikramuspa wiñayta qallarisqan pachapi hunt’akun. Isaíaspiqa Israel t’ikarimun inti lloqsimuq wayra p’unchawpi.
Jacobmanta hamuq qamunankupaqmi sapichakunqaku; Israelqa t’ikarinqa, wiñarinqa, hinaspa kay pachapa tukuy uyanman rurukunawan hunt’achinqa. Isaías 27:8.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
“Cristopa rurunkunaman pataman Espíritu Santota samayninta pukllachisqan, hinaspa paykunaman sumaq kawsayta qoykusqanpas, Pentekostés p’unchaypi qusqakunanpaq achka para manaraq chayashaqtin, wak qanchis unu sut’ukunallam karqan.” Spirit of Prophecy, volumen 3, 243.
Ezequielpa Egiptopa urmananta rimarisqanqa 587 a. C. watapi, muyuykuchisqa watapi, willakusqa karqan; hinaspataq “chunka qanchisniyuq” wata qhipamanmi chay rimarisqa hunt’akurqan. Chayqa “chunka qanchisniyuq” yupaywan rikuchisqa pacha ukhupi hunt’akun, chayhinaqa Daniel 11:40 nisqapa pakasqa historianta rikuchin. Chayqa pachak tawa chunka tawa waranqa sellakusqan tiempollapim hunt’akun, imaynachus Ezequielpa 9 kaq capitulopi sut’inchasqa kashan. Sellakusqan tiempopi qhepa para paramun, ñawpaqta 9/11 pi ch’iqchisqa hina, hinaspataq Domingo kamachiypi hunt’asqa paramusqanwan. Isaías nisqanman hinaqa “inti lloqsimuq wayra p’unchaypi” hunt’akun, Islamqa inti lloqsimuq wayrami, hinaspa Islamqa kimsakaq “ay” nisqallataqmi. Ezequiel mikunanpaq kaq willakuyqa kimsantin willakuymi karqan, chaymanta kimsakaq rakiyqa “ay” willakuymi karqan.
Ezequielpa chunka kinsayuq fechayuq willakuyninkunaqa Jerusalénwan, Egiptowan, Tirowan ima tupachisqa karqan. Llapa kaykunam hatariykachasqa kachkasharqan iskaychakuq sonqoyoq mana kasukuyta, “chunka kinsayuq” yupaywan rikuchisqa hina.
Qatiq qillqapi, Ezequielpa p’unchayninmanta rimarisqanchikta qhipa artikulopi qatiqkusun.