Estados Unidospi uywaqpa uñachisqan profético siq’i, bestiapa rikchayninpa ruwasqanwan sut’ichasqa pruebata rikuchiq, kimsa waymarkakunawan parallelpi purin, chay waymarkakunaqa Constituciónpa siq’inmanta qhawachkanku. Iskayninku parallelpi purinku, sapa hukninpas huk siq’iman riqsichiq específico willakuyta qun. ¿Imaynataq bestiapa rikchayninpa pruebanmanta pasaqkunaqa chaymanta wakichisqa kanqaku Diospa trono wasinmanta lluqsimuq k’anchaypi purinankupaq, Estados Unidospi domingo kamachiy qallarisqanpi qallariq qatiykachay pacha ukhupi? ¿Imataq bestiapa rikchayninpa ruwasqanpa pruebanmanta kasqan, yachaq virgenkunata sellaykuspa huk experiencia-man churaynin, chaywan domingo kamachiy qallarisqanpi qallariq qatiykachay pacha ukhunta puriyta atinkupaq, maypichus naciónpa apostasianninta naciónpa tuniy nin qipantin, hinaspa Satanásqa musphayllapa rurayninkunata qallarin?
“Mana atiyta sasachkan Diospa llaqtan runakunapa kay pachapi kawsashaqkuna imayna kuskanchakusqanta yuyachiyta, hanaqpacha k’anchay hatun kaypas ñawpa pacha qatiykachakuykuna kutimusqankuwan chaqrusqa kaptin. Paykuna purinqaku Diospa tiyananmanta lluqsiq k’anchaypi. Angelkunapa vasitantaq hanaqpachawan kay pachawan mana sayk’uq willanakuy kanqa. Hinaspa Satanás, mana allin angelkunawan muyurisqa, Dios kasqanta nispa, tukuy ima milagrokunata ruwanqa, atispaqa, akllasqa runakunatapas pantachinanpaq.” Testimonies, volumen 9, 16.
Pani Whiteqa rimarin Cristo Capernaumpi sinagogapi willakusqan qillqasqa Juanpa soqta kaq qillqapi tarikusqan willakuyta. Paypa rimariyninkunaqa *The Desire of Ages* nisqapi kachkan, “Galileapi Krisis” sutiyuq capitulopi. Chaypiqa sinchita rimarin Cristoq mana ima kallpachakuytapas rurasqanta, Juanpa soqta kaqpi rebelión hunt’asqa kaptin hark’anampaq, pay sumaqta yachaspa chay pachallapi aswan achka discipulonkuna chinkachisqanta huk pacha runakunawan ministerionpi imapas karqanman hina.
“Jesúsqa yachachisqan cheqaq kaq willayta rikuchispa, chaymi achka discípulonkuna kutiripunaykuchkanakuqpaq karqa, payqa yacharqun ñawpaqman rimayninkunamanta ima lloqsinqanta; ichaqa hunt’ananpaq huk kuyapayakuq munaynin karqa. Payqa ñawpaqmantapacha rikurarqa, wateqanakuy p’unchawpi munasqan discípulonkunamanta sapaqninpas sinchita pruebaychasqa kanankuta. Getsemanípi nanaynin, entregasqa kasqan, chakatapi wañuchisqa kasqanpas, paykunapaq aswan sasachakuypuni prueba kanqa. Manachus ñawpaqta ima pruebatapas qorqankuman karqa, achkakunaqa sapaq kikillankupa munaynillanwan puriqkuna paykunawan tinkisqa kanman karqa. Señorninku juzgakuna wasipi huchachasqa kaptin; payta reyninkuta hina rimarispa jap’iq llapa runakuna qhapariykuspa, phiñakuspa rimapayaspa; asipayaspa huñusqa runakuna ‘¡Chakatapi wañuchiy payta!’ nispa qhapariqtin; kay pacha munayninkuna mana hunt’akaptin, kay sapaqkikinta mask’aqkuna Jesúsman kasukuyta saqespa, discípulonkunaman apamunman karqa huk ancha hayk’aq, sonqota llakichiq llakikuyta, munasqa suyaykunapa tukukuyninmanta llakinku hina, chayman yapaspa. Chay tutayaq horapi, paymanta kutiriqkunapa ejemplonqa wakinkunatapas paykunawan aysariyman karqa. Ichaqa Jesúsqa kay crisis-ta chayarichirqa, siki kayninwanraq cheqaq qatiqninpa iñiyninta kallpanchayta atispa.”
“Khuyapayakuq Qispichiq, payta suyaq chinkachiyta hunt’asqa yachayninwan, llamp’u sonqowan yachachiqninkunapa ñanta allinta pampachispa, paykunata kuruna suyachkanankupaq hatun pruebaman wakichispa, tukukuq pruebaypaq kallpancharqan!” The Desire of Ages, 394.
Intichá, domingo p’unchaw kamachikuyqa qhepa kaq llapan aswan hatun pruebam, maypichus runapa karakternin rikuchikun. Manaraq chay qhepa prueba chayamuchkaptin, mana hayk’aqpas hukman tukukuq Cristoqa saqin huk prueba kananpaq, chaywanmi paypa llaqtanpa wiñay destino-nin juzgasqa kanqa. Chayqa huk prueba kachkan, maytanpas atipananku tiyan manaraq sellasqa kachkaptinku, hinallataq manaraq paykunapa probationninku tukukuchkaptin domingo p’unchaw kamachikuypi. Chayqa huk profético prueba kachkan, yuyaysapa vírgeneskunata wakichiq, “coronachisqa aswan hatun pruebankupaq, hinallataq qhepa pruebapaq kallpachaq!” Qhepa pruebaqa paykunapa coronachisqa aswan hatun pruebankum, chay pruebayuq pachapitaq yuyaysapa vírgeneskunaqa “Diospa trono-nmanta lluqsiq k’anchaypi purinqaku”. Imataq chay pruebayuq ruray ukhupi, “bestiapa imagenninpa rurakuynin” nisqapi rikuchisqa kaq, yuyaysapa vírgeneskunata coronachisqa aswan hatun pruebapaq wakichin, hinallataq saqin Diospa trono-nmanta lluqsiq k’anchaypi purinankupaq? Ima k’anchaytaq Diospa trono-nmanta lluqsin?
Hinaspan qanchis sello kicharisqa kaptin, hanaq pachapi upallay karqa kuskan hora hina. Hinaspan qhawarirqani Diospa ñawpaqninpi sayaq qanchis angelkunata; paykunamanmi qanchis trompetakuna qosqa karqa. Hinaspan huk angel hamuspa altarpa qayllanpi sayarqa, qorimanta rurasqa inciensopa qonqorninwan; paymanmi achka inciensokuna qosqa karqa, llapa ch’uya runakunaq mañakuyninkunawan kuska, tronoq ñawpaqninpi kaq qori altarman haywananpaq. Hinaspan inciensopa qosñin, ch’uya runakunaq mañakuyninkunawan kuska, angelpa makinmanta Diospa ñawpaqninman wicharirqan. Hinaspan angelqa inciensopa qonqorninta hap’ispa, altarpa ninanwan hunt’achirqan, chaytataq kay pachaman wikch’uykurqan: hinaspan uyarikurqa kunay-kunaykunapas, illapakunapas, llipyaykunapas, allpa kuyuyñinpas. Apocalipsis 8:1–5.
Qhipa p’unchaykunapi, chunka sipaskunapa rimay yachachikuynin hunt’akushan pachapi, huk pachak tawa chunka tawa waranqa runakuna sellasqa kashaptinku, qanchis ñiqin sellu kichasqa kachkan, hinaspataq santo runakunapa mañakusqankuman kutichiy hina ninata kay pachaman wikch’umusqanta reqsichin. Chunka sipaskunapa rimay yachachikuyninpa qhipa hinaspa hunt’asqa allin hunt’akuyninpi urayman wikch’usqa ninaqa chawpi tuta qapariypa willakuyninmi, Exeter camp meeting nisqapi Santo Espiritupa ichamunwan rikuchisqa hina, hinaspa Pentecostés p’unchaypi Santo Espiritupa ichamunwanpas, chaypi ninahina rikuchisqa karqan. Qhawariychis Hermana Whitepa rimarinan chawpi tuta qapariypa willakuyninmanta.
“Ñawpaq willakuyta mana chaskiqkunaqa, iskay kaq willakuymantaqa manam allinta yanapasqasqa karqankuchu; nitaqmi chawpi tutapi qapariymantapas yanapasqasqa karqankuchu, chaymi paykunata wakichinan karqan, iñiywan Jesuswan kuska hanaq pacha santuarioq ancha Santo lugarninman yaykunankupaq. Hinaspa iskay ñawpaq willakuykunata qichusqanrayku, yuyayninkuta hina tutayachirqanku, chayraykum kinsa kaq angelpa willakuyninpi ima k’anchaytapas mana rikuyta atinchu; chay willakuymi ancha Santo lugarman ñanta rikuchin. Noqaqa rikurqani: imaynatachus judiokuna Jesusta chakatarqanku, chay hinallataqmi sutillapi iglesiakuna kay willakuykunata chakatarqanku; chayraykum ancha Santoman ñanmanta mana ima yachayniyoqchu kanku, hinaspataq chaypi Jesuspa mañakuyninmanta manam allinta yanapasqa kayta atinchu. Imaynatachus judiokuna mana imapaq valeq sacrificiokunata haywarqanku, chay hinallataqmi paykunaqa mana imapaq valeq mañakuyninkuta haywarinku, Jesuspa saqesqan cuartoman; hinaspa Satanásqa, chay pantasqa kasqanwan kusisqa, huk religioso kayta hap’ikun, hinaspa kay cristianokuna kasqankuta nirqanku chaykunapa yuyayninkuta payman pusaykun, atiyninwan, señalkunanwan, llulla musphachiq admirakuyninkunawan llamk’aspa, paypa toqllanpi watayta munaspa.” Primeros Escritos, 259.
Milleritakunapa historiankupi, chawpi tuta qapak willakuypa prueba nisqanqa “Jesusta iñiypiwan hanaq pacha santuarioq aswan santu lugarinman yaykunankupaq wakichiyta” karqan. Kunan wiñachisqa kachkan chay chawpi tuta qapak willakuyqa hinallataqmi animalpa rikch’ayninpa kamasqan ruwakusqanta pruebay hina rikuchisqa kachkan. Iskayñinkutaqmi prueba kan, mayqinchus gracia tiempo tukukuyman pusayku, chaypi character rikurichisqa kasqan. Milleritakuna Aswan Santu Lugarman iñiypiwan yaykuspa, paykunaq iñiyninqa huk kutitaq pruebasqa karqan. Pachak tawa chunka tawa waranqa runakunaq iñiyninqa domingo kamachikuypi pruebasqa kanqa, ichaqa paykunamanqa nisqaña kachkan seguro kanankupaq, imaraykuchus paykuna purinqaku “qanchis selloqmantam lloqsimuq k’anchaypi”, mayqin sello kicharisqa karqan chawpi tuta qapak willakuy qallariptin mana unanchasqa kasqan kicharikuyta julio killapi 2023 watapi.
Chay pacha kichasqa willakuyqa churasqa kachkan “siki siki pataman” nisqa yachachiy ñanwan, chaymi qhipa tamyaqpa yachachiy ñan. Chay qhipa tamyaqqa 2001 watapi ch’iqchiyta qallarin, hinaspata Adventismopa qhipa suyaychasqan pruebanqa qallarin. 2023 watapa julio killapi, domingo kamachiywan tukuq pruebay llank’anapa qhipa pacha qallarin, chawpi tuta qapariypa willakuynin chayamusqanrayku; chaymi qhipa tamyaqpas, chaymi qawasqa yachay yapakuypas, qanchis sello qichusqa kaptin paqarichisqa, chaymi qanchis trueno-kunapa kichasqa kayninpas, hinaspata Jesucristopa Revelación-ninpas. Llapa siki-kuna, profetapa k’anchaynin kichasqa kayta rikuchiqkunaqa, Daniel qillqapa chunka hukniyuq kapitulonpa tawa chunka versiculopa pakasqa historiapi kichasqa kasqankuta reqsichisqa kachkanku.
Chay pakasqa historiapi, Constituciónpa kimsa hatun kallpachakuna rikuchisqan siq’inmi rikuchikun. Chayqa siq’i, iglesiawan estadowan huñunakuspa uywapa rikch’ayninta ruwanku. Chaypi kashan huk profético siq’i, Estados Unidospa presidentenkunata rimapayashaq, paykunaqa ilustranku política maqanakuykunapa dinámicanta, chaykunaqa kay historiapi pasanku allpa-uywapa Republicano waqrankunapa historiapin. Chay siq’ipiqa ishkay hatun política partidokunapa Estados Unidosmanta paralela historiankunapas kanku. Chay siq’iqa ancha qayllapi t’inkisqa kashan apostata Protestantismopa waqranwan, qallariyninmanta 1844 watapi, chaymantaña domingo kamachiypi gobierno civilpa kamachiyta qhichuykama.
Apostata Protestántismoq profetiku ruwninpi kanan Hasmonaea Dinastíaq testigun kayninmi, apostata Protestántismopa unanchan kasqanta rikuchin. Apostata Protestántismopa waqra-líneanpa qhepanpiqa, Laodicea nisqa Qanchis Punchawniyoq Adventista iglesiapa líneantaqmi kachkan. Laodicea Adventismopa línianmantaq, pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa líneanmi lluqsimuq. Chay pakasqa historiapiqa kinsa kaq ay qaparikuypa Islamninpa líneantaqmi kachkan. Rusiaqa huk líneayoqmi, Naciones Unidas nisqaqa huk líneayoqmi, hinallataq, papaq atiyninqa huk líneayoqmi.
Sichusqa qillqakuna yachaq runa, qhepa p’unchaykunapi kawsak Berea llaqta runa hina kuskata churaspaqa, tawa chunka versopi pakasqa historiapi riqsichisqa siq’ikuna mikhunqa. Sichusqa qillqakuna yachaq runaqa angelpa makinmanta librota orqonqa, chaytaq mikhunqa. Chaymantataq, domingo kamachiypa qhepa prueban chayamunanpachaqa, mana chaylla chawpi tutapa waqyaypa willakuynin kicharisqa kasqanta entiendenqachu, aswanpas hunt’asqata entiendenqa imaynatas millay uywapa rikch’aynin Estados Unidos nisqapi rurakusqa karqa.
Qanchis kaq sellopa k’anchayninmi tronomanta lloqsin; chunka sipaskunapa rikch’ayninpa contexto-ninpiqa, chayqa chawpi tutapa qapariynin willakuymi. Chawpi tutapa qapariyninpa willakuyninmi yachaysapa sipaskunata wakichin, ñawpaq pacha ñak’arichikuykuna kutimuspanku chay pachaqqa.
“Ñawpaq historiaykuta qhawarispa, kunan kay kasqaykama ñawpaqman purisqanchikpa sapa huk puriyta rikuspa, niyta atini: ¡Diosman yupaychana! Diospa rurasqanta qhawarispa, manchay admirakuymi hunt’asqa kachkani, hinallataq Cristo pusaqninchis kasqanpi sinchi confiaywan. Hamuq p’unchaykunapaq manam imatapas manchakunanchikchu, Señorpa imayna pusawasqanchikta, hinallataq ñawpaq historiaykupi yachachikuyninta qonqaykuptinchikqa chayllam.” Testimonios para los Ministros, 31.
Apuqa runakunata pusashanmi kay suyaychasqa pruebakuy ruraypi, chaymi qallarikurqan julio killapi, 2023 watapi. Paypa pusayninqa prophetic Simi kicharisqanta yallinmi, tawa chunka huch’uy rimaypa pakasqa historianta tupachispa. Chay historiataq reqsichin imaynatas uywaqa siq’isqan rikch’aynin Estados Unidos llaqtapi ruwakun, hinaspa, ari, manam chaylla tukupuy pacha ruwaykunamanta huk imaymana aswan achka kaqkunallachu. Inti punchaw kamachikuypi chay coronasqa hatun pruebaman chayaspa, ñawpaq pachakuna qatiykuna yapamanta qallarispa kutimuptin, “manam ima manchakuytapas hamuq pachamanta kanchu, mana chayllachu yuyaymanasunchik imaynatan Apuqa pusawarqanchik, hinaspa yachachisqanta ñawpaq historiaypi.”
Domingo p’unchaw kamachikuypiqa “ñawpa pacha historiakuna” yapamanta kutichisqa kanqa Estados Unidos llaqtapi uywaqa hinallataq rikch’ayninpa rurakuynin pacha. Judá ayllumanta Leónqa qhipa willakuyta kicharispa, llaqtanta pusarqa chhinkasqa historiama chay tawa chunka versículopi. Chaypim llaqtanta yachachirqa mana sapallantaq profétika Siminta entiendenankupaqchu, aswanpas chay qhipa sasachakuypi Paypa rantin runankuna kananpaq akllasqakunawan kuska kananpaq, huk experienciata haypanankupaq atiy hina privilegioyta, hinallataq responsable kaynintapas.
Chay runakunapa huk willakuyq profético característicanninqa kaymi: tronuqmanta lluqsimuq k’anchaywan puriyta yachanku. Chay k’anchayqa pakasqa historiap k’anchayninmi, tawa chunka versículopi kaq, may sapa detallpi willaspa, Estados Unidos llaqtapi animalpa rikch’ayninta sayarichiypi llamk’aq religioso, político, social, economíco dinamicanakunata sut’inchan. Kay sagrado historiapi reqsikusqa k’anchayqa rurasqa kachkan línea hawan línea nisqawan, kaymanta aslla, chaymantataq aslla, chaymi chay historiata sut’inchaq k’anchay, ñawpaq pacha qatiykunakuna huk kutita yapamanta qallarichisqa kaptin.
Yachaypa yapakusqanta entienden chaykunam yuyaysapa runakuna kanku, hinaspa yachaypa yapakusqanqa kashan uywa bestiapa rikchayninpa kamarisqanman; yuyaysapa runakunataq unaymantaña entiendenqaku kay pachapi uywa bestiapa rikchayninpa kamarisqanpa willakuyninta, chay willakuy chayamunanmanta ñawpaqta. Jesusqa, Alfa hinallataq Omega kasqanrayku, imapas tukukuynintaqa sapa kuti rikuchin qallariyninwan.
Allinmi yuyarinapaqmi kayta qhawaspa yachay: maypichus Hermana White sut’inchan Diospa llaqtanqa tronomanta lluqsimuq k’anchaypi purinqaku nisqanta, chayqa Testimonies qillqap isqon kaq volumenpa ñawpaq kaq capitulonpa tukukuyninmi. Chay capítulo qallarin p’anqa chunka hukniyuqpi, chayrayku capítulo qallarin isqon-chunka-hukniyuqpi, hinaspan tukukun Domingo p’unchaw kamachiyta willaspa. Chayqa sut’inchan pacha maypichus bestiapa rikch’aynin rurakun, hinaspa pachak tawa chunka tawa waranqa runakuna rikurichisqa kanku; ichaqa chayna kapitulotam chay hina qhawayta atinki, ichaqa iñiyniyki chayta rikunapaq kaptinlla.
Qanchis volumenpa ñawpaq rakin kasqanrayku, chay reqsisqawanmi qallarun, hinaspan “Reypa hamunanrayku” nisqa sutichayta llamk’achin. Sutinchasqaqa sut’itaqmi qhawachin mana Cristoq iskay kutin hamuynillamantachu, aswanpas chunka sipaskunamanta yachachikuymanpas; imaraykuchus chay rakipa sutinqa chaymantaqa Pablo-ta qutipan.
“Raki 1—Reypa Hamunanpaq”
“‘Aslla pisi tiemputa, hamuqqa hamunqapuni, mana suyayk’anqachu.’ Hebreos 10:37.”
Kay iskay versikulukunaqa saqisqa kachkan, ichaqa paykunaqa kay pasajepi k’anchayman yapakunku.
Manaraqmi huk pisi p’unchawkama, hamunanqa hamunqapuni, mana qhiparinqachu. Chaymi chiqap runaqa iñiywan kawsanqa; ichaqa pipas qhipaman kutirinqa chayqa, almaiyqa manan paypi kusikunqachu. Ichaqa ñuqanchikqa manan chinkayman qhipaman kutiriqkunamanta kanchikchu; aswanpas chay alma qispichinankama iñiqkunamantam kanchik. Hebreos 10:37–39.
Pabloqa Habacucmanmi rimarqa, chaypi iñiq, yachaq qari-sipas vírgenes nisqakunaqa contrastasqa kanku pablopa nisqanwan, paykunamanta waqinkunaqa “qhipaman kutimunku chinkayman” nispa. Habacucqa kayhinatam nirqan:
Qhawariy, paypa hatarichisqa almaqa mana cheqaqchu paypi; ichaqa chaninnaq runaqa kawsanqa iñiyninwan. Habacuc 2:4.
Habacucpa suyasqan pachaqa chunka sipaskunapa suyasqan pachanmi, chaymanta hamuq Reymanta rimay kapítulupis, Hebreos qillqamanta Pablopa nisqankunawan tinkuchispa, kay kapítulupa hunt’asqa chananchaqninpas, allin churakuyninpas huk pachapi kashanta reqsichin; chay pachaqa pachak tawa chunka tawa waranqa sellasqa runakunapa sellasqa kaynin pachanmi. Chay pacha qallarin 11 septiembre 2001 watapi, tukukuntaq domingo kamachiypi, chaymi Laodicea Adventismopa qhipa sasachakuynin; chunka sipaskunapa yachachiy willakuypiqa, chayqa domingo kamachiypi runapa kaynin rikurichisqanmi. Kapítulupa qhipa párrafokunaqa domingo kamachiymantan rimanku, kapítuluqa qallarin 11 septiembre 2001 watamantan rimarispa.
“Qhipa Krisis”
Kunan pacha tukukuypi kawsashanchik. Pacha señalkuna utqaylla hunt’akushaspanmi willakun: Cristo hamuyninqa ñañañamña kachkan. Kawsashanchik kay punchawkunaqa ancha llakiyoq, ancha importanteqmi. Diospa Espiritunqa allmanta pisiyachkachaspa, ichaqa cheqaqtapuni, kay pachamanta qechukuchkanña. Unquykuna chaymanta juiciokunapas ñam urmaykuchkanña Diospa gracianta pisipaqkunaman. Hallp’api, qochapipas ñak’ariykuna, runakuna tiyasqankupi mana takyasqa kay, guerrapa manchachikuyninkunaqa hatun unanchaykunam. Chaykunaqa ñawpaqman hamuq aswan hatun ruwanakunata rikuchkanku.
Mana allinpa mana allin kallpakuna hukllachakuspa kachkan, hinallataq huñunakuspa sinch’ichakuchkan. Paykunaqa kallpachakuchkan qhepa hatun sasachakuypaq. Jatun tikraykunaqa pisi tiempollapi kay pachanchispi ruwakunqa, tukukuypaq kuyuykunataq utqayllam kanqa.
“Kay pachapi imaymana kasqanqa rikuchinmi sasachakuy p’unchaykunaña ñawpaqninchisman chayamushasqanta. Sapa p’unchay qillqasqa willakuykunapi hunt’asqan kachkan qaylla p’unchaykunapi manchay hatun ch’aqwaypa rikuchikuyninkunawan. Sinchi suwakuykunaqa achka kuti ruwasqa kachkan. Llank’ay sayachiykunaqa sapa kuti rikurin. Suwakuykuna, wañuchiykunapas maypiña ruwasqa kachkan. Supaykunapa hap’isqan runakunaqa runakunapa, warmikunapa, huch’uy wawakunapapas kawsayninkuta qichhuchkanku. Runakunaqa millay mana allin ruwaykunawan pantasqaña kapunku, tukuy laya mana allinkunapas atiykachachkan.
Awqaqa atipasqa tarisqa justiciata waqlliyta, hinaspa runakunapa sonqonkuman junt’achiyta sapaq allinchasqa qhapaqyayninmanta munayta. “Justicia karu-pi sayan; cheqaq kayqa ñanpi urmasqa, chiqap kaypas mana yaykuyta atinchu.” Isaías 59:14. Hatun llaqtakunapi achka runakunaqa wakcha kaypi, ñak’ariypi kawsanku, mikhunamanta, wasimanta, p’achamanta casi pisiqchasqa; chay kikillan llaqtakunapitaq wakinkuna kan sonqo munaqninman hina aswan achkawan, qhapaq kawsaypi tiyakunku, qolqenkuta gastaspa sumaq allichasqa wasikunapi, kikinkuta sumaqchaspa churakuykunapi, ichaqa aswan mana allinraqmi sensua munaykunata hunt’achinankupaq, machay upyaykunapi, tabacopi, hinaspa wakin imakunapipas umapa kallpankunata chinkachiq, yuyayta qhatiq, alma-ta uraykachaq. Yarqaywan wañuq runakunaq qapariyninkunaqa Diospa ñawpaqenman wichariq hamun, chaykamataq tukuy ima ñak’arichiywan, qichuywanpas runakunaqa hatun-hatunta qhapaq kaykunata huñuchkanku.
“Huk kutipi, New York llaqtapi kashaspa, tutapi qayasqa karqani hanaq pacha kama patapata sayarichisqa wasi hatun ruwaykunata qhawarinaypaq. Kay wasikuna ninamanta mana rupariq kasqankuta nispa qillqasqa karqanku, hinaspa sayarichisqa karqanku dueñonkunaqpas, ruwaqkunaqpas hatunchasqa kananpaq. Aswan hanaqman, aswan hanaqmanpas kay wasikuna wichariq karqanku, hinaspa chaykunapi aswan chanin kaq materialkuna llamk’achisqa karqanku. Chay wasikunaq dueñoqninkuna mana tapukuchkarqankuchu: ‘Imaynatan aswan allinta Diosta hatunchasun?’ Señorqa mana yuyayninkupi karqachu.”
Yuyarirqani: “¡Ay, imaynatachus kay hina kaqninkuta churashaqkuna rikuyta atinkuman Diospa rikushqanman hina! Paykuna hatun sumaq wasikunata huñuchkanku, ichaqa mayna upa kayninmi tukuy pachakunapa Kamachiqninpa ñawpaqenpi paykunapa yuyaychakusqanku, rurasqankupas. Manam sonqopa hinaspa yuyaypa llapa kallpankuwan yachakuchkankuchu imaynatas Diosta hatunchayman chayankuman. Qonqapusqankuña kayta, runapa ñawpaq kaq rurananta.”
Imayna hatun wasi sayasqankuman hina, dueñokunaqa kusikurqanku hatun munayniyuq hatunchakuyninkuwan, qollqeyoq kaspankum kikin munayninkuta hunt’achinankupaq, hinallataq vecinokunkunapa envidianta hatarichinankupaq. Chayhina churakusqan qollqemanta achkhaqa tarisqa karqan apremiaspa, wakchakunata ñit’ispa. Qonqarkanku hanaq pachapi sapa negocio ruraymanta cuenta waqaychasqa kasqanta; sapa mana chanin trato, sapa llullachiy rurasqa, chaypi qillqasqa kachkan. Tiempo hamushanña, chayfraudepi hinallataq insolenciapi runakuna Señor mana saqenqachu aswan chimparinankutaq chay puntoyman chayanqaku, hinamanta yachanqaku Jehovápa muchuywan awantanamanta huk límite kasqanta.
Qhepaman ñawpaqeyman rikurirqani huk nina rupariymanta mancharikuypaq rikch’akuqta. Runakuna qhawarirqaku hatun, altu, hinaspa ninamanta mana rupariq kasqanpaq yuyasqa wasi-kunata, hinaspa nirqaku: “Paykunaqa allin sumaqta waqaychasqa kanku.” Ichaqa chay wasi-kunaqa llamp’u q’illimanta rurasqa hina tukuyta rupharispa mikhukapusqaku. Nina wañuchiq makina-kunaqa mana imatapas atirqakuchu chay chinkachiyta hark’ayta. Nina wañuchiq runakunaqa mana atirqakuchu makina-kunata purichiyta.
Ñuqaqa yachachisqa kani: Señorpa tiempun chayamuchkaptin, mana ima tikraypas kanmanchu hatunchakusqa, munayniyoq runakunapa sonqonkupi, runakuna tariqanku salvanapaq kallpasapa kasqa makiqa tukuchinapaqpas kallpasapa kasqanta. Mana ima kay pachapi atiyniyoqpas atipanqachu Diospa makinta hark’ayta. Mana ima materialpas ruwasqa wasi sayachinapaq apaykachasqachu paykunata tukuchiymanta waqaychananpaq, Diospa señalasqa tiempun chayamuchkaptin runakunaman kutichiyta kachamunanpaq, paykuna Leyninta mana yupaychasqankurayku hinallataq paykuna kikinkupaq munaychakusqankurayku.
Manam achkaqa runakunaqa kanchu, yachachiqkunapurapipas, hinallataq suyukunata kamachiq runakunapurapipas, kunan pacha aylluy kawsaypa kay kasqanmanta ukhupi kaq sababkuna allinta unanchayta atispaqqa. Qhapaq kamachiyta hap’iqkunaqa mana atinkuchu allin chiqanta taripayta millay sunqu kaypa, wakcha kaypa, muchuywan waqcha kaypa, hinallataq aswan yapakushan huchakunaq sasachakuyninmanta. Paykunaqa yanqa llank’ashanku rantiy ruwaykunata aswan takyaq, aswan sinch’i sayasqa kaqman churayta munaspa. Sichus runakunaqa Diospa siminpa yachachisqanta aswan allinta uyariyman churanku chayqa, paykunata pantachiq sasachakuykunapa allichayninta tarinkuman.
Qillqakunaq sut’inchanku kay pachaq kasqanta imayna kasqanta Cristo kutimunan iskay kaq hamuyninman ñawpaqta. Suwa kaywan, ñit’iywanpas hatun qhapaq kayta huñuq runakumanta qillqasqa kachkan: “Qhepa p’unchaykunapaqmi qhapaq kayta huñurqankichik. Qhawariychik, chakraikichikta rut’uq llamk’aqkunapa pagon, qankunaq llullakuywan hark’asqa kasqanrayku, qaparishan; chay rut’uqkunapa qapariyninkupas Señor de Sabaotpa rinrinmanmi chayan. Kay pachapim kusikuypi kawsarqankichik, munasqaykichikman hina purirqankichik; sonqoykichiktam wirayachirqankichik wañuchinapaq p’unchaw hina. Chanin runatam huchacharqankichik, wañuchirqankichikpas; payqa manam qankunata hark’akunchu.” Santiago 5:3–6.
“Ichaqa, pichus ñawincharin pacha señalakuna utqayllaña hunt’akusqanmanta qusqan willakuykunata? Ima rikch’aytan kay pachapi runakunaman rurakun? Ima tikraytan rikuchkan chaykunapa rikch’akuyninpi? Mana aswanraqchu, imaynan rikurqan Noé pacha llaqtapi tiyakuqkunapa rikch’akuyninpi hina. Kay pachapi ruwanakunapi, kusikuykunapipas sonqonkuta churaspa, unu manaraq allinta puriqqa runakunaqa ‘manan yacharqankuchu, unu unuymanta hamuspa llapallankuta apanankama.’ Mateo 24:39. Hanaq pachamanta kachamusqa willakuykuna karqan, ichaqa manan uyariyta munarqankuchu. Chay hinallataq kunan pacha, Diospa willakuq siminta lliwta mana yupaychaspa, wiñay chinkayman utqayllata purichkan.”
“Kay pachaqa maqanakuypa espiritunwanmi kuyuchisqa kachkan. Danielpa chunka hukniyuq qillqapi willakusqan profecíaqa ñañanmi hunt’asqa tukuyman chayanankama. Manaraq unayllataqmi profeciakunapi rimakusqa ñak’ariypa escenasninpas pasakunqa.
“‘“Qhawariy, Señorqa kay pachata ch’usaqyachin, waqlliyachin, tikrarchin, hinallataq chaypi tiyaqkunata ch’iqichin…. Imaraykuchus paykunaqa kamachikunata p’antachirqanku, ordenanzata tikrachirqanku, wiñay tratotata p’akirqanku. Chayraykun ñakasqa kay pacha tukuyta mikhurqan, chaypi tiyaqkunataq ch’usaqyachisqa kanku…. Panderokunapa kusikuy takyninqa tukukun, kusikuqkunapa qapariyninqa chinkapun, arpapa kusikuyninqa tukukun.’ Isaías 24:1–8.
“‘¡Ay p’unchaymanta! Señorpa p’unchayninqa qayllamñam kachkan, tukuy-atiyniyuqmanta hamuq chinkachiy hina hamunqa…. Murukunaqa k’urunkuna urapi ismusqañam, waqaychanakunaqa ch’usaqyachisqañam saqisqa, pirwakunaqa urmachisqañam, trigoqa ch’akirusqanrayku. ¡Imaynata uywakuna nanaywan qaparinku! Wakakunaq qatunkunaqa musphaypi kanku, mana q’achuyuq kasqankurayku; arí, ovejakunaq qatunkunapas ch’usaqyachisqañam kanku.’ ‘Uvas sach’aqa ch’akirusqañam, higos sach’ataq kallpaynaqyachkan; granada sach’a, palma sach’a hinallataq manzana sach’apas, pampapi llapa sach’akunapas ch’akirusqañam: runaq churinkunamanta kusikuyqa ch’akirusqanrayku.’ Joel 1:15–18, 12.”
“‘Sonqoymi nanaywan; … manam upallayta atiniychu, imaraykuchus qam uyariqanki, aylluy sonqoy, waqra waqaych’akusqanta, ch’iqchiypa waqaych’akusqanta. Chinkay hawan chinkaymi waqyasqa; llapa allpataq tukusqa qichusqa kashan.’ Jeremías 4:19, 20.”
“‘Kayta qawarirqani hallp’ata; hinaspa, qhawariy, mana imaynachas ruwasqa karqan, ch’usaqtaq karqan; hanaq pachatawan qawarirqani, hinaspa mana k’anchayninqa karqanchu. Qawarirqani urqukunata, hinaspa, qhawariy, chukchurirqanku; llapa wayqukunataq sasallamanta kuyurirqanku. Qawarirqani, hinaspa, qhawariy, mana runaqa karqanchu, hanaq pacha p’isaqkunataq llapallan phawayta ayqekurqanku. Qawarirqani, hinaspa, qhawariy, rurun allpaqa ch’in pampa tukusqa karqan, llapa llaqtankunataq urmachisqa karqanku.’ Versos 23–26.”
«“¡Ay! chay p’unchawqa hatunmi, mana pipas payhina kanchu: Jacobpa sasachakuynin p’unchawninmi chayqa; ichaqa chaymanta qispisqa kanqa.” Jeremías 30:7.»
“Kay pachachuqkunachu kay pachapi Diospa contra awqawan kuska sayarirqanku. Kayllataqchu llapan runakuna mana fidel kasqankutaq tukurirqanku. Pisiqlla, ichaqa, Diosman cheqaq kasqankuta waqaychakuqkuna kan; Juanqa qillqanmi: ‘Kaypin kashanku Diospa kamachikuyninkunata waqaychaqkuna, Jesuspa iñiynintawan.’ Apocalipsis 14:12. Manaraq unaymi maqanakuy sinchita rurakapunqa Diosta serviqkunawan mana Payta serviqkunawan. Manaraq unaymi tukuy kuyuchisqa kay atisqaqa kuyuchisqa kanqa, ama kuyuchiy atisqa kaqkunaqa qhiparänankupaq.”
“Satanásqa Biblia yachaypi sinchi llank’aqmi. Payqa yachanmi pisi p’unchayñan kasqanta, chayraykun kay pachapi Señorpa ruwasqanta llapa rikch’ayninpi hark’ayta maskhan. Mana atikunchu ima hina kasqanta yuyachiyta Diospa llaqtanpa kawsayninta, kay pachapi kawsashaqkunaq, hanaq pacha qhapaq k’anchaywan ñawpaq p’unchaykunapi qatipayasqa ñak’ariykuna huñunakuptin. Paykunaqa purinqaku Diospa tronomanta lluqsimuq k’anchaypi. Angelkunapa chawpinmanta hanaq pachawan kay pachawan sapa kuti willanakuy kanqa. Hinaspa Satanásqa, millay angelkunawan muyurisqa, Dios kasqanta nispa, tukuy rikch’aq milagrokunata ruwanqa, atispaqa, akllasqakunatapas pantachinampaq. Diospa llaqtanqa mana milagrokuna ruwasqanpiqchu allinta waqaychasqa kasqankuta tariqku, imaraykuchus Satanásqa ruwasqa kanqa chay milagrokunata qatipayaspa rikurichinqa. Diospa mallkisqa, pruebayasqa llaqtanqa kallpankuta tariqku Éxodo 31:12–18pi rimarisqa señalpim. Paykunaqa sayaykuyta ruwanaq kawsay simipi: ‘Qelqasqan kachkan.’ Kayllan allpa simi maypichus allinta sayayta atinku. Pikunachus Dioswan rimasqa tratonkuta p’akirqanku, chay p’unchaypi mana Diosniyuq, mana suyayniyuqmi kanqaku.
Diospa yupaychaqninkunaqa aswan sut’inchasqa kanqaku tawa kaq kamachiyta yupaychasqankurayku, kaymi Diospa kamaq atiyninpa unanchan, hinallataq runapa hawkayninta hinaspa hatunchayninta mañakusqanman testigun. Millay runakunaqa sut’inchasqa kanqaku Kamaqpa yuyarinan monumentonta urmachiyta kallpachakusqankurayku hinaspa Roma llaqtapa hatarichisqan institucionninta oqarichisqankurayku. Ch’aqwaypa asuntunpi tukuy Cristiandad iskay hatun clasekunaman rakisqa kanqa: Diospa kamachiykunata hinaspa Jesuspa iñiyninta waqaychaqkuna, hinaspa uywata, paypa rikch’ayninta yupaychaqkuna, hinaspa paypa unanninta chaskiqkuna. Iglesiapas estadopis atiyninkuta huñuspa llapanta, “uchuykunata hatunkunata, qhapaqkunata wakchakunata, librekunata kamachisqakunata,” uywapa unanninta chaskinankupaq munachinqaku chaypas, Diospa llaqtanqa mana chaskinqachu. Apocalipsis 13:16. Patmosmanta profetaqa qawan “uywamanta, paypa rikch’ayninmanta, paypa unanninmanta, sutinpa yupayninmantapas atipaqkunata, vidrio lamar qochapa patanpi sayashaqta, Diospa arpakunata hap’isqata,” hinaspa Moisespa hara hinalataq Corderopa takinta takispa. Apocalipsis 15:2.
“Manchakuypaq pruebakuna, sasachakuyninkunapas, Diospa llaqtanpaq suyaykuchkan. Maqanakuypa espiritunqa kay pachapa huk kuchunmanta huk kuchunkama nacionkunata kuyuchishan. Ichaqa hamuq ñak’ariy pacha chaupinpi,—huk ñak’ariy pacha, mana hayk’aqpas karqanchu nacion kasqanmantapacha hina,—Diospa akllasqan llaqtanqa mana kuyukuqmi sayanqa. Satanáspas, paywan kuska kaq aysayninkunapas, manam atinqachu paykunata chinkachiyta, kallpapi sinchi angelkuna paykunata amachanqaku.” Testimonies, volumen 9, 11–17.
Pachak tawqa tawa chunka tawa waranqa runakunaqa, “Diospa yuyaychasqa, imaymana sasachakuyninpi kamasqa runakuna”, paypa “akllasqa llaqtantin runakuna” kaspa, “ñawpaq pacha qatiykuna” kutimuspankupas “mana kuyuriqlla sayanqaku”. Paykunaqa “purinqaku” chay k’anchaypi, chay k’anchayqa qanchis kaq sello willakuypa k’anchayninmi, chaymi chawpi tuta waqyay, chaymi uywaqa rikch’akuyninpa rurasqan riqsichiq k’anchay.