Qillqakunaq Santu Qillqapi kanmi wakin imakuna sasachakusqa entiendenapaq, chaykunataq, Pedroq rimayninman hina, mana yachasqakuna, mana takyasqa sonqoyuqkunapas, kikinkuq chinkayninpaq lluqsichinku, q’iwichinku. Kay kawsaypiqa manam atisunmanchu sapa Santu Qillqapa pasajenpa nisqanta lliwta sut’inchayta; ichaqa manam kanchu mayqin kawsaypaq ancha chaniyoq ruway cheqaq-kunapas pakasqa misteriopi phuyuchasqa qhipaykunanpaq. Diospa providencianpi tiempo chayamunqa, pacha cheqaq kay tiempoq cheqaqninwan suyaychasqa kananpaq, chaypim umakuna Paypa Espiritunwan kuyuchisqa kanqa Santu Qillqata mask’anankupaq, ayunaywanpas mañakuywanpas, t’inkiy t’inkiyta mask’aspa tariqkama, hinaspa huk t’inkiy hukwan huñusqa, hunt’asqa watasqa cadena hina tukunanpaq. Sapa hecho, alma-kunapa salvacionninwan chaylla kuska tupaq kaq, hinam ancha sut’ita rikuchisqa kanqa, ama pipas pantanampaq, amataq tutayapi purinampaq.
Imaynanchus ñawpaqman qatipashanchik profecíapa qhipa qhipanpi, kay p’unchaykunaqpaq sut’inchasqa cheqa chiqaq yachachiyqa sut’ita rikuchisqa, hinallataq sut’inchasqa kashan. Ñoqanchikqa mañakuykuchkanchik chay kusisqa atipanakuykunamanta mayqenkunataq kuska hap’ishanchik, hinallataq k’anchaymanta ñanninchikman achikyachiqmanta. Ñawpaq miraykunapi kawsarqanku runakunaqa mañakuykuqmi karqanku chay paykunaman achikyachiyta saqesqa k’anchaymanta. Yuyayninkutaqa Bibliamanta imaymana nisqakunapaqqa llamk’achirqanku, chaykunataq paykunata pruebanman churarqa. Ichaqa mana hamut’arqankuchu ñoqanchik hamut’ashanchik chiqaq yachaykunataqa. Mana mañakuykuqchu karqanku mana hap’irqankuchu chay k’anchaymanta. Paykunaqa Bibliata karqanku, imaynachus ñoqanchikpas; ichaqa kay allpaq historianninqa tukukuyninpi kaq escenakunawan tupaq sapaq chiqaq yachaykunapa kicharikuy pachaqqa qhipa miraykunallapim kashan, chay miraykunaq runankunaqa kay allpapi kawsanqaraq.
“Hatun chiqaqkunaqa kashqanku miraykunapa imaynata kawsasqankuman hina tupachisqa. Kunan pacha chiqaq, kay miray runakunapaq huk prueban kasqan, manam ñawpaq ancha karu miraykunapi runakunapaq prueban karqanchu. Sichus kunan ñuqanchisman k’anchamushan tawa kamachiypi kaq samana p’unchawmanta k’anchayqa ñawpaq pacha miraykunaman qosqa kanman karqan chayqa, Diosqa chay k’anchaymanta paykunata mañakunman karqan.” Testimonies, volumen 2, 692, 693.
Musuq hinataq ñawpaq hinataq
“Sapa pachaspiqa kachkanmi cheqaq kaypa musuq wiñaykuy, chaymanta Diospa huk willakuynin chay miraypa runakunaman. Ñawpaq cheqaq kaykunaqa llapallanmi ancha allinmi; musuq cheqaq kayqa manam ñawpaqmanta sapaqchu, aswanqa chaypa mast’ariyninmi. Ñawpaq cheqaq kaykuna allinta entiendisqanchikraykulla musuqtaqa unanchasunchik. Cristoqa kawsarimusqan cheqaq kayta discípulonkuman kicharipayta munaspaqa, qallarin ‘Moisesmanta hinallataq llapa profetakunamantapas,’ hinaspan ‘llapa Qelqakunapi paymanta nisqa imakunata paykunaman sut’inta yachachirqan.’ Lucas 24:27. Ichaqa musuq cheqaq kaypa musuq mast’ariyninmanta lloqsispa k’anchayqa ñawpaqta hatunchan. Pipas musuqta mana chaskiq utaq qhesachaqqa, manam cheqaqtapuni ñawpaqtaqa charinchu. Paypaqqa chayqa kawsayniyuq kallpanta chinkachin hinaspan mana kawsayniyuq rikch’ayllaman tukupun.”
“Kanmi kanku kashan iñiyta hinaspa Yuraq Ñawpaq Testamentoq chiqankunata yachachiyta rimakunku, ichaqa Musuq Testamento-ta chinkachinku. Ichaqa Cristoq yachachisqankunata mana chaskispa, patriarcakuna hinaspa profetakuna rimarisqankuta mana iñisqankuta qhawachinku. ‘Moisesman iñirqankichik chayqa, Ñoqamanpas iñiwankichikman karqan; paymi Ñoqamanta qillqarqan,’ nispa Cristo rimarqan. Juan 5:46. Chayraykun paykunaq Yuraq Ñawpaq Testamentomantapas yachachisqankupeqa mana cheqaq atiyniyoqchu kachkan.”
Achka runakuna, pisiña iñisqankuta nispa hinaspa evangelio yachachisqankuta nispa, chay hina pantaypi kanku. Paykunaqa Viejo Testamento qelqasqa Qelqakunata saqerparinku, chaymanta Cristoqa nirqa: “Chaykunaqa noqamanta testificaqkuna kanku.” Juan 5:39. Ñawpaq kaqta mana chaskispaqa, cheqaqtapuni qhepaman kaqtaqa mana chaskinku; iskayninkuqa huk mana rakiy atisqa llapanmanta partenmi kanku. Mana pipas allinta Diospa leyninta rikuchiyta atinchu evangeliota mana rikuchispa, nitaq evangeliotapas leyninta mana rikuchispa. Leyqa evangelio runachisqa kasqanmi, evangelioqa leymanta sut’inchasqa kasqanmi. Leyqa saphinmi, evangelioqa misk’i asnaq t’ika hinaspa rurunmi, chaymanta paqarin.
“Machu Testamentoqa musuq Testamentoqta achkiychin, musuq Testamentoqa machu Testamentoqtataq. Sapa hukninmi Cristo pi Diospa hatun k’anchayninpa rikuchisqanmi. Iskayntinmi cheqaqkunata qhawachinku, chaykunaqa tukuy pacha musuq sunqu uku kayninchikta astawan-astawan qhawaykachanqa, chiqap munakuq maskaqpaq.” Christ’s Object Lessons, 128.
Kunan p’unchawpaq chiqaq yachachisqa nisqaqa, sut’inchasqa hina, huklla pacha p’unchawpaq “rikuchisqa chiqaq yachachisqa”mi, chayqa “sut’ita rikuchisqa hinaspa willasqa” kasqanrayku. Chay wiñay miray, maypachachus “kunan p’unchawpaq chiqaq yachachisqa” rikuchisqa kachkan, chay p’unchawpi kawsak runakunaqa chay chiqaq yachachisqata chaskinankupaq “mañakusqa hinaspa huchayuqchasqa” kanku, mana chaskispataq wañunku. “Kay miraypaq” “kunan watukuy chiqaq yachachisqa” nisqanta hunt’achiq llapan chiqaq yachachiykunaqa, “kay allpa pacha historianta tukuchiq qhipa escenakunawan” tupaq “sapaq chiqaq yachachiykunapa mast’arikuyninpi” rikuchisqam. Chiqaq yachachisqaqa, chayrayku “kunan p’unchawpaq chiqaq yachachisqapas”, Musuq Testamentoqpa unanchasqanmi Machu Testamentoqwan tupachisqa. Chiqaq yachachisqaqa iskay testigokunapa hawanpi sayachisqam, hinaspa chiqaq yachachisqaqa qallariyniyuq hinaspa tukukuyniyuqmi, cheqaqta kasqayuq hinaspa espiritualmente kasqayuqmi, ñawpaq pacha hinaspa kunan pacha kasqayuqmi, alfa hinaspa omega, ñawpaq kaq hinaspa qhipa kaq.
Ñawpaq angelpa willakuyninpa Millerita cimientonqa “machu” nisqami kachkan kimsañiqin angelpa “kunan p’unchaypa cheqaq willakuynin” nisqawan tinkisqa. Pipas “Machuta qhesachkankuqa”, “mosoqtapas hinallataqmi qhesachkanku”, iskayninkuqa mana rakisqa huk llapallanpa partenmi kasqanrayku.
“Rikurqaniqa chay willakuy apaqkunaqa ancha nesesariokasqankuta, aswanpas, maypicha imayna fanatismupas hatarimushaptin, qhawarispa hinaspa allinta qhawarispa hark’anankupaq. Satanasqa llapa ladomanta qatiykachkan, chayrayku mana payta qhawarispanchikqa, mana ñawinchikkunata kicharispa saqesqanchiktaq paypa imaymana qollqepakuykunata hinaspa toqllankunata riqsispa, hinaspa Diospa tukuy armaduranta churakuspaqa, millay runapa nina hina k’anchay flechankunaqa chayasunkumanmi. Diospa Simiypiqa achka ancha chanin cheqaqkuna kan, ichaqa kunanqa ‘kay pacha cheqaqmi’ ovejakunapa munasqan. Rikurqanimi willakuy apaqkunapa peligronpi kasqankuta, kay pacha cheqaqpa ancha importante puntokunamanta karunchakuspa, mana ovejakunata huñunaypaq nitaq almapa santu kayninta ruraypaq yanapaq temakunapi unayta tiyaykusqankuta. Kaypim Satanasqa llapa atisqanman hina ventajahkunata hap’inqa, causata dañanampaq.”
“Ichaqa hina asuntukuna, santuario-manta, 2300 p’unchawkunawan tinkuchisqa, Diospa kamachikuyninkuna hinallataq Jesuspa iñiyninpas, sumaqta wakichisqañam ñawpa Advento kuyuyta sut’inchanankupaq hinaspa kunan kaq sayayninchista rikuchinankupaq, iskayrayaqkunapa iñiyninta takyarichinankupaq, hinaspa hatun k’anchayniyuq hamuq p’unchawkunamanta cheqaq kayta qoykunankupaq. Kaykunatam achka kuti rikurqani, chaymi kachaqkunaqa aswan hatun asuntokuna hinata qhawarispanku chaykunapi tiyarinankupaq.” Early Writings, 63.
“santuario, 2300 p’unchaykunawan, Diospa kamachikuyninkunawan, Jesuspa iñiyninwan tantasqa” nisqakunaqa llavinkunam kan “ñawpaq Advento kuyuyta” Milleritakunapaq sut’inchaypaq, chayhinataq “allinta” sut’inchaypaq “kunan kasqanchis imam kasqanta.” Pikunachus “iskayrayashanku” “ñawpaq Advento kuyuyta”manta, paykunaqa “iskayrayashanku” imachus “sumaq hamuq p’unchaypaq takyaq yachayta” qon chaytamanta. Imachus hamuq p’unchaypaq takyaq yachayta qon, chayqa ñawpaqmi.
Joel qillqaqaqa kay pacha pruebayuq chiqaq willakuy kashan. Kaytaqa askha testigokuna takyachinku. Joelqa “kunan pacha chiqaq kay” nisqaqa Profecía Espíritu-wan reqsichisqa kashan; chayqa Juan nisqanman hina Apocalipsis qillqapi, Jesuspa testimonio-ninmi.
Jesucristopa Revelasqanmanta, Diosmi payman qorqan kamachisqankunaman rikuchinanpaq imakunachus utqayllamanta pasanan kashaqta; hinaspan angelninwan kacharispa reqsichirqan kamachin Juanman: paymi Diospa siminmanta, Jesucristopa testimonninmanta, hinaspa llapa rikusqankunamantapas willakurqan. Apocalipsis 1:1, 2.
Juanpa “testimoniun” nisqan (mayqintachus pay “qillqarqan” nispa apaq) kimsa rakikunaqpi rikuchisqa karqan. Payqa qillqarqan “Diospa siminta”, “Jesuspa testimoniunta” hinaspa “imatachus pay rikurqan” nisqankunatapas. Apocalipsispa ñawpaq iskay versículonkunapi, Juanqa chay runata rikuchin, mayqinchus “profeciapa espiritun” qosqa karqan. Chay donqa Diospa Siminmanta huk sapaq revelacionta hap’iqmi, hinallataq Cristopa siminkunawan profetaman apasqa sapaq revelacionkunatapas hap’iqmi; (Cristo kikillanmantapas icha angel representantenkuna rayku) hinaspa chay donqa musquykuna hinaspa rikuykuna chawpinpi rikuchisqa cheqaq kaytapas hap’iqmi. Profeciapa espiritunqa Cristopa testimoniunmi, mayqintachus profetaman apasqa, hinaspa chayqa kikinta autoridadniyuqmi, imaynachus huk angel icha Cristo chay simikunata rimarqanchikman hina.
Hinallampi ñawpaqenman urmaykurqani payta yupaychanaypaq. Hinaspa niwarqan: Ama chayta ruwaychu; noqapas qanwan kuska sirviqmi kani, Jesuspa testimoniunta hap’iq wawqeykikunawan kuska: Diosta yupaychay; imaraykuchus Jesuspa testimonionqa profeciapa espiritunmi. Apocalipsis 19:10.
Gabrielqa reqsichkan Juanwan kuska serviq kasqanta, hinaspata mana yupaychasqa kananpaqchu kasqanta. Gabrielqa hinallataq reqsichin Juanwan rikuchisqa “wauqekuna”qa “Jesuspaj testimoniunta” charisqankuta, chaymi “profecíapaj espíritu” nisqa. Juanpa rikuchisqan “wauqekuna”qa pachak tawa chunka tawa waranqa runakuna kanku, hinaspata llapa wauqekunam “profecíapaj espíritu” nisqata charinku.
“Paykunaqa tutamanta tutalla hatarispanku, Tekoa chunlla pampaman lluqsirqanku. Chayman lluqsishaspankutaq, Josafat sayarispa nirqan: Uyariwaychis, Judá llaqtayuqkuna, Jerusalén llaqtapi tiyakkuqkunapas; Señor Diosniykichispi iñiychis, chaymi takyachisqa kankichis; profetankunatapas iñiychis, chaymi allin ruwasqa kawsayman chayankichis. 2 Crónicas 20:20.”
“‘Qankichis Señor Diosniykipi, chaymi sayachisqa kankichis; paypa profetankunapi qankichis, chaymi allin ruwasqa kankichis.’”
“Isaías 8:20. ‘Kamachikuyman hinaspa testimonioman; mana kay simi hina rimanku chayqa, paykunapi mana k’anchay kasqanraykun.’ Kaypi Diospa llaqtanpaq iskay qillqas churakunku: iskay condiciónkuna allin lluqsinapaq. Jehová kikin rimarisqan kamachikuy, hinaspa profeciapa espiritun, chay iskay yachaypa pukyukuna kaspa, llaqtanta tukuy imapas pasasqapi pusarinqa. Deuteronomio 4:6. ‘Kaymi qankunapa yachayniki hinaspa entiendenikichis nacionkunapa ñawpaqenpi, paykunaq ninqaku: Cheqaqtapuni, kay hatun naciónqa yachaq hinaspa entiendesqa llaqta kachkan.’”
Diospa kamachikuyninwan Profecíapa Espíritunwan kuska purinku Iglesiata pusaypaq, yuyaychaypaqpas; hinallataq mayk’aqpas Iglesia kayta riqsispan kamachikuyninta kasukusqa, chayqa profecíapa espírituqa kachqasqa karqan cheqaq kay ñanpi pusananpaq.
“Apocalipsis 12:17. ‘Hinaqaqonqa warmimanta phiñakuspa, rirqan maqanakuyta ruwanampaq chay warmipa mirayninmanta puchuqkunawan, paykunaqa Diospa kamachikuyninkunata waqaychanku, hinaspa Jesucristoq testimoniunta hap’inku.’ Kay willakuy sut’inmi reqsichin puchuq iglesiaqa Diosta reqsinqa paypa kamachikuyninpi, hinaspa profecía qosqanta kanqa. Diospa kamachikuyninman kasukuy, hinaspa profecía espiritunqa sapa kuti reqsichisqa karqan Diospa cheqaq llaqtanta, hinaspa pruebanqa aswan achka kuti kunan p’unchay rikurimuqkunapi qosqa kan.”
Jeremíaspa p’unchayninkunapi runakunaqa mana ima tapuytapas charirqakuchu Moisespa, Elíaspa, otaq Eliseopa willakuyninmanta; ichaqa Diosmanta Jeremíasman kachamusqa willakuynintaqa tapurqaku, hinaspataq saqirqaku, kallpanpas atipayninpas ususqa kama, chaymi mana huk hampiyña karqachu, aswanpas Diospa paykunata apachinanpaq prisionman.
“Chaynallataq Cristopa p’unchayninkunapipas runakuna yachakurqanku Jeremiaspa willakuynin cheqaq kasqanta, hinaspataq kikinkutaq yuyayman churarqanku ñawpaq taytakunkunapa p’unchayninkunapi kawsaspaqa paypa willakuyninta chaskisqankuman hina iñinankupaq; ichaqa chay pachallapitaq Cristopa willakuyninta qhispichirqanku, paymantaqa llapa profetakunam qelqarqanku.”
“Kimsa kaq angelpa willakuynin kay pachapi oqarimuspam, Diospa kamachikuyninta iglesiaman hunt’asqa kayninpi ch’amanwanwan rikuchinapaq, chay hinallataq profeciapa donninpas chaylla kutichisqa karqan. Kay donmi ancha reqsisqa ruwanakuyta ruwarqan kay willakuypa wiñayninpi hinallataq ñawpaqman apayninpi.
“Imasmi yuyaykunaqa kawsarqan Sagradu Qillqakunapa hamut’ayninkunamanta, hinallataq llamk’ay ruranamanta ñankunamanta, chaykunaqa atinqaku willakuyman iñiqkunapa iñiyninta kuyuchiyta hinaspa llamk’aypi t’aqanakuyman pusayta, profecíapa espiritunqa wiñaypaqmi kay kasqanta achikyachirqan. Wiñaypaqmi iñiqkunapa aylluman yuyaypi hukllayta hinaspa ruwaypi tinkunakuyta apamurqan. Sapa sasachakuypi, mayqanmi willakuypa wiñayninpi hinaspa llamk’aypa mast’arikuyninpi rikurirqan, Diospa kamachikuyninwan sayasqa kaqkuna hinaspa profecíapa Espiritupa k’anchayninman sinchita hap’ipakuqkunaqa atiparqanku, hinaspa llamk’ayqa paykunapa makinkunapi allinmi wiñarqan.” Loma Linda Messages, 33, 34.
Joel qillqaqaqa “kunan p’unchaypa chiqap yachachiy” nisqa hina sut’inchasqa kachkan Profecía Espíritupi, chaymi Juanman hina Revelación libropi Jesucristoq testimoniun kasqa. Chayqa Diospa Siminpipas chiqapta qhawarichisqa hinallataqmi. Bibliawan Profecía Espírituwan iskayninkum Joel qillqaqata qhipa p’unchaykunaman chiqapta churanku.
“Sapa ñawpa profetakunam paykuna pacha raykullachu rimarqanku, aswanqa ñuqanchikpaqmi rimarqanku, chayrayku profecíankuq rimariyninqa ñuqanchikpaqmi kallpanwan kachkan. ‘Kunanqa kay llapa imakunan paykunaq hawkayninpaq rikuchinakunapaqmi pasarqunku: qelqasqañataq kachkan ñuqanchikta yuyaychananpaq, ñuqanchikmanmi pacha tukukuykuna chayamun.’ 1 Corintios 10:11. ‘Manam paykunapaqchu, aswanqa ñuqanchikpaqmi sirvirqanku chay imakunata, kunan qankunaman willasqasqa kaqkunata, hanaq pachatam Espíritu Santo kachamusqanwan evangelio willaqkuna willasunkichik; chay imakunamanqa angelkunapas qhawariyta munanku.’ 1 Pedro 1:12. …”
“Bibliaqa kay qhepa wiñaypaq miraypaqmi tukuy qhapaq kayninkunata huñuspa hukllachasqa, watarusqataq kachkan. Ñawpa Testamentopi llapa hatun ruwaykuna, llakiywan hunt’asqa solemne ruraykuna ima, kasqankutaq, kunanpas kay qhepa p’unchaykunapi iglesiapi kutimuspam yapakamuchkan.” Selected Messages, libro 3, 338, 339.
Joelpa willakuyninqa “kallpachkasqa” kachkan “hamun” chaykunapaq “pikunamanmi kay pachapa tukukuyninkuna chayamun.” “Kallpachkasqa” nisqaqa sapa kutim “kunan p’unchaypaq chiqaq yachachiy” huk pruebam kasqanta aswan sinchita rimarin, chay pruebat mana atipaykukuqkunataq Judas hina Bibliapi runakunawanmi rikuchisqa kanku.
“Sapa yachachiy qhepanta sapakutinpis Judaspa rinrinninkunaman chayarpas mana uyarisqa urmarqan. Mayk’aqmi kunan p’unchaykunapi askha runakuna paypa puriyninta qatipakunku. Diospa leyninpa k’anchayninpi, kikillankupaq kaq runakuna mana allin kasqankuta rikunku, ichaqa mañakusqa allinchayta mana ruranku, hinaspan hucha kasqamanta huk hucha kasqaman pasaspalla purinku.”
Cristopa yachachikuyninkunaqa ñuqanchikpa pacha kawsayman, kay miraymanpas allinmi tupanku. Paymi nirqan: “Manan kaykunallapaqchu mañakuni, aswanpas mañakuni siminkuwan ñuqapi iñispaqkunapaq.” Chaylla kikin willakuymi ñuqanchikman apamun kay qhipa punchawkunapi, imaynachus Judasman apamusqa karqan hina. Chay kikin yachachikuykunata, paypa kawsayninpi mana rurayman churayta atisqanrayku, uyariq runakunaman hamun, chaywanpas kikillan pantaypi urmaykunku, huchankuta mana wikch’upusqanrayku. Review and Herald, March 17, 1891.
Juanqa, Apocalipsis qillqapi tukuypi, Diospa qhepa p’unchawkuna llaqtanta rikch’achin; Patmosman qarqosqa kasqanpitaq, domingo kamachiy sasachakuypi qatiykachasqa runakunata Juanqa sayarichin. Paymi willakun imarayku wichq’asqa kasqanta.
Ñuqa Juanmi kani, qankunapa wawqeyki hina, sasachakuypi, Jesucristoq qhapaq kayninpi, chaymanta payllapi sayakuypi ima, qankunawan kuska kaq; Patmos sutiyoq islapin karqani, Diospa siminrayku, Jesucristoq testimoniunrayku. Apocalipsis 1:9.
Juanqa qatiykacharqan Bibliamanta hinaspa Profecía Espiritumanta. ¿Imaraykutaq pachak tawa chunka tawa waranqakuna qatiykachasqa kanku Profecía Espiriturayku? Ñawpaq kaq chiqaqta profeta Joel reqsisqa, qanchis p’unchayniyuq Adventista iglesiapa apostasianta. Apóstol Pedro Pentecostés p’unchayta Joel paqareqmanta qillqasqaman hunt’akuynin kasqanta reqsichispa, chayta ruwarqan judíokuna “simikuna” rikurimuyninta atacasqankumanta kutichispa. Judíokunaqa, paykuna chay p’unchaykunapi qhepa p’unchaykunapi qanchis p’unchayniyuq Adventistakunata unanchaspa, nisqanku Pedrota hinaspa mensajeta willakuyta ruqkunataqa “machasqa” kasqankuta. Qanchis p’unchayniyuq Adventistakuna qhepa para mensajepa contranpi maqanakunqaku, imaynan judíokuna Pedro pa tiempompi ruwarqanku hina. Chayta ruwanku, imaraykuchus “kunan pacha chiqaq” qhepa para pruebayuq mensajeta willaqkunaqa “ñawpaq” cimientokuna chiqaqkunata apanku; musuq chiqaqqa sapa kuti ñawpaq chiqaq patanpi sayasqa kasqanrayku. Jeremías waqyarqan Diospa llaqtanta qhepa para tiempopi ñawpaq ñankunapi purinankupaq hinaspa ricchakuqpa waqra trompetanpa sonidonta uyarinankupaq, ichaqa paykuna mana munankuchu. Cimientopi sayasqa “ñawpaq” chiqaq mensajeyqa simbólicamente unanchasqa kashan Levítico iskay chunka suqta qillqapi “qanchis kutikama” nisqawan, mayqinchus pactopa tinkuyninta churaykun allpapaq sábado nisqapa nisqanman hina.
“Rikurqani nominal iglesiata hinaspa nominal adventistakunatapas, Judas hina, católicokunaman qhatuspaq ñuqaykuta, paykunapa influencianwan cheqaq kayman sayarinankupaq. Chaypim santos runakuna mana reqsisqa, pakasqa llaqtalla kanqaku católicokunapaq; ichaqa iglesiakuna hinaspa nominal adventistakuna, iñiyniykumanta hinaspa costumbrenchikkunamanta yachaqkuna (imaraykuchus sábado rayku cheqnikurqanku, mana atirqankuchu chayta kutichiyta), santoskunata qhatunkaku hinaspa católicokunaman willankaku runakuna hina llaqtapa institucionninkunata mana kasuqkuna; chayqa ninmi, sábadota waqaychanku hinaspa domingo-ta mana kasunkuchu.
“Hinaspan católicokunaqa protestantekunata ñawpaqman rinaqpaq kamachinqaku, hinaspataq huk kamachiyta lluqsichinqaku: pichqankunachus mana qhawarinqachu semanaq ñawpaq p’unchayninta, qanchis kaq p’unchaypa rantinpi, chaykunaqa wañuchisqa kananpaq. Hinaspan católicokunaqa, achka kasqankurayku, protestantekunapa ladoñinpi sayanqaku. Católicokunaqa atiyninkuta uywaqa rikch’ayninman qunqaku. Hinaspan protestantekunapas maman hina ñawpaqta rurasqanta ruranqaku santoikunata chinkachinankupaq. Ichaqa manaraq chay kamachiyku apamuchun utaq rurayninta rikhurichichun, santoikunaqa Diospa Siminrayku qispichisqa kanqaku.” Spalding and Magan, 1, 2.
Iskay kutin Sister Whiteqa reqsichin “iglesia nominal” nisqatawan “Adventistas nominales” nisqatawan sutichan, chaymanta sut’ita ruwan iskay “grupo nominal” nisqakunata “católicos” nisqakunamanta t’aqachispa. “Iglesia nominal” nisqapas “Adventistas nominales” nisqapas, Pedrowan Juanwan rikch’achisqa kaqkunata “cheqninakurqa” “sábado” rayku, “imaraykuchus mana atirqankuchu chayta kutichiyta.” Iglesia nominal nisqapas católicos nisqapas mana atinchu qanchis p’unchaw sábadopa cheqaq kayninta “kutichiyta”, hinaspa “Adventistas nominales” nisqakunaqa mana atinchu Levítico iskay chunka suqtayuqpi “qanchis kuti” nisqata “kutichiyta”, chayqa hallp’apa sábado kamachikuyninmi. Iglesia nominal nisqapas católicos nisqapas mana atinchu “kutichiyta” qanchis p’unchaw sábadoqa Bibliapi “cimientospi sayasqa” cheqaq yachachiy kasqanta, hinaspa “Adventistas nominales” nisqakunaqa mana atinchu “kutichiyta” Levítico iskay chunka suqtayuqpi “qanchis kuti” nisqaqa Millerita yachachiypi “cimientospi sayasqa” cheqaq kasqanta.
Patmos nisqapi Juanpa watasqa kayninqa pachak tawa chunka tawa waranqa runakunata rikuchin, paykunaqa Bibliatapas hinallataq Profecíapa Espíritu nispapas sayachinku; chaymantaq, qanchis p’unchayniyuq samana p’unchawmanta hawamanta ancha qatiykachasqa kanku, allpapaq qanchis watayuq samana watamantaq ukhumanta qatiykachasqa kanku. Chayraykun, qanchis isqon ñiqiypi Juanpa willakuynin, imarayku qatiykachasqa kasqanmanta, qhepantinpi qanchis chunka ñiqiypi samana p’unchaywan kuska hamun, ñawpaqmantapacha (“qhipamanta”) hamuq willakuywan, “hatun voz” nisqamanta, “trompeta” hina.
Ñuqa Juanmi, qankunapa wawqeykikuna hina, sasachakuypi kuska kaqniykikuna, Jesucristoq qhapaq suyumpi, paypa muchuywan suyaypiwan kuska kaqniykikuna, Patmos nisqa wat'a islapi karqani, Diospa siminrayku, Jesucristopa testimoniunraykuwan. Señorpa p'unchayninpi Espíritu ukhupi karqani, hinaspan qhepaymanta uyarirqani hatun kunkata, corneta hina. Apocalipsis 1:9, 10.
Juanqa rikch’arin ninakunata reqsichin, paykunaqa 9/11 p’unchaypi uyarirqanku Revelación chunka pusaqniyuq angelpa trompetan hina qapariyninta, Diospa llaqtanta waqyachkan Jeremíaspa “ñawpaq ñankuna”man kutimunankupaq. Chay hatun qapariyqa qanchis kaq trompetapa willakuyninpas karqan, mayqinchus kikinmi kinsa kaq ay.
Hermana Whiteqa qillqarqanmi nispan: “Bibliaqa kay qhipa miraypaqmi qhapaq qori qollqenkunata huñuspa, hukllachaspa watarqan.” Joelpa libronqa chay bíblico “qhapaq qori qollqekuna” ukhunmanta hukninmi, kay “qhipa p’unchaykunapi” kaq kunan chiqaq willakuy. Pentecostés p’unchaypi Pedronqa reqsichirqanmi chay pachapi hunt’akuchkan chayqa Joelpa libro kasqanta. Pedroqa, Joel hinallataq, manam aswanqa Pentecostés pachapaqchu rimarqan, astawankaqa ñuqanchikpa “pachanchikpaqmi.” Pentecostés pachaqa Cristiano Dispensaciónpaq ñawpaq tamyam karqan. Pentecostésqa Cristiano Dispensaciónpa qallariyninta señalaspan, chay hina ruwaspaqa Cristiano Dispensaciónpa tukukuynintapas rikuchin. Cristiano Dispensaciónpa tukukuyninqa qhipa tamyapa pacha kachkan, Pentecostéswan unanchasqa hina. Chayraykun Pedroqa Diospa llaqtanpa huk unanchanmi, Cristiano Dispensaciónpa tukukuyninpi kaqkunapaq; paykunaqa Santo Espíritupa ichakuynin hunt’akuyninta reqsinchik, Joelpa libronta llamk’achispa chayta ruwanankupaq.
Ichaqa Pedroqa, chunka hukniyuqkunawan kuska sayarispa, rimayninta hatarichispa, paykunata nirqan: Judea llaqtayoq runakuna, hinallataq llapa Jerusalén llaqtapi tiyaqkuna, kayta yachaychis, simiykunatataq uyariychis: kaykunaqa manam machasqachu, qankuna yuyasqaykichisman hina, p’unchaypa kimsa horañam chayraq kashan. Aswanpas kaymi profeta Joelpa nisqan karqan: Qhepa p’unchaykunapim, Dios nin, llapa aychaman Espírituyniymanta hich’amusaq; churiykichiskunañataq ususiykichiskunañataq profetisinqaku, wayna qhariykichiskunañataq rikuykunata rikunqaku, machu qhariykichiskunañataq musquykunata musqunqaku. Hinallataq chay p’unchaykunapim kamachikuqniykunaman, warmi kamachikuqniykunamanpas Espírituyniymanta hich’amusaq; paykunañataq profetisinqaku. Hanaq pachapim admiraykunata rikuchisaq, uray allpapitaq señalkunata: yawar, nina, qosñi phuyutaq. Intiqa tutayaman tukusqa kanqa, killataq yawarman tukusqa kanqa, Señorpa hatun, reqsisqa p’unchaynin manaraq chayamuchkaptin. Hinaspataq, pipas Señorpa sutinmanta qayakuqqa salvasqa kanqa. Hechos 2:14–21.
Profeciata allinta allin yachaq kayta alli rurayta munaspaka, sut’i churasqa yuyayniyoq kanan tiyan kay pachaq tukukuyninqa Qelqasqa Qhelqepi historiata willakuynin ukhupi “siq’i patapi siq’i” hina rikuchisqa kasqanmanta. Kay chiqaqwan kuskaqa kashanmi, profetakunallataq kikin Diospa llaqtanta qhepa p’unchaykunapi rikuchisqankumanta. Joelqa qhelqasqanta qhepa p’unchaykunapi churaykun, imaraykuchus “Señorpa p’unchaynin” qayllamuyta willakun.
Sionpi qipata waqachiychis, santo orqoypitaq waqyayta oqarichiychis: hallp’api llapa tiyaqkuna katkatichunku; Señorpa p’unchaynin hamushanmi, qayllaña kashanmi. Joel 2:1.
“Qipa” nisqa huk unancha hina, wakin niyninkunawan kuska, huk willakuy waqyaqta rikuchin. Unancha hinaqa qipaqa huk pacha muyuta utaq huk pachapi sayayta, utaq iskayninta kuskatapas rikuchiyta atin—imayna contextopi kasqanman hina. Qipaqa taripaytapas rikuchin. Qipakuna Raymi, Allinchasqa Kay Punchawmanta chunka punchaw ñawpaqpi, qayllamuy taripaymanta huk waqyaq karqan.
“Señorpa p’unchaynin” nisqaqa, mayqin qillqap t’aqapi maypi “Señorpa p’unchaynin” nisqa llamk’achisqa kasqanman hina, ichaqa huk pacha punkuta utaq huk pacha unayta rikuchin. “Señorpa p’unchaynin” nisqaqa qanchis qhipa plagas nisqakunawan rikuchisqa ejecutivon taripaypa unanchan kananmanmi, utaq waranqa watayuq mileniopa tukukuyninpi ejecutivon taripay kananmanmi. Mayqen kasqanpas, waqrapuqa Diospa ejecutivon taripayninta reqsichin. Chayrayku, “Señorpa p’unchaynin” nisqaqa Diospa ñak’ariy churaynin chaypi apamuykusqan punkuta utaq Diospa ñak’ariy churayninkuna apamuykusqan pachata rikuchinmanmi.
“Qina” hina “Señorpa p’unchaynin” hinaqa huk p’unchawta chaymanta huk pacha unayta ima qhawachinman, imaynachus Revelación qanchis qinakunawan capítulo pusaqpi chay isqunpi rikuchisqa qhipa historiapi huk puntoswan huk periodoswan testificasqa kashan. Joelpa “Señorpa p’unchayninta” chay “qinawan” representasqan, waqyasqa qinan phukusqa kananpaq—iskaynintaqmi kachkan: huk punto tiempopi, hinallataq huk periodo tiempopi, kayqa qallarin wañusqakunapa juicio-nin tukukuptin, kawsaqkunapa juicio-nin qallariqtin. 9/11 p’unchawpi huk qina phukusqa karqan, kawsaqkunapa juicio-nin chayamusqanta huk punto tiempopi señalaspa, hinallataq 9/11-ta kawsaqkunapa juicio-nin periodonpa qallariynin hina señalaspa.
Chayrayku, kunanpas, Señor nin: llapa sonqoykichiswan noqaman kutirikuychis, ayunaywan, waqaywan, llakikuywan ima. Sonqoykichista llik’iraychis, ama p’achaykichistachu; hinaspa Señor Diosniykichisman kutirikuychis. Payqa kuyakuq, llamp’u sonqoyuq, phiñakuyman unay unay yaykuq, ancha suma munakuyniyuqmi, hinaspa mana allin ruwaymanta llakikunmi. Pitaq yachanmanchus kutirimuspa llakikusqanta, qhepapi bendicionta saqeykunanta; Señor Diosniykichispaq mikuy haywarikuyta, upyay haywarikuytawan? Trompetata Sionpi waqachiychis, ayunuta ch’uyaqchaychis, hatun huñunakuyta waqyachiychis. Joel 2:12–15.
Kayqa iskay kaqtammi Joel kamachin waqrachata waqachinankupaq. Joelpa “waqrachankunaqa” iskayninmanta kaykanku, qanchis qhipa muchuykunapa asuykamusqan ejecutivon taripaypa waqyay willakuyninkuna hina, hinaspataq Laodiceapa wanakuyman qayakuyninpa, hinallataq gracia tiemponpa utqaylla tukukuyninpa contexto ukunpi churakusqa kanku.
Sinchita qapariy, ama llakichikuychu; kunkaykita waqra hina hatarichiy, hinaspa llaqtayman huchankuta rikuchiy, Jacobpa aylluntaq huchankunata. Isaías 58:1.
Isaías, Joel, Juan, hinaspa Pedropas, llapa kashanku qhipa p’unchaykunapi pachak tawa chunka tawa waranqakunata rikuchiqkuna; chayhinallataq Jeremíaspas, paymi reqsichin imaymanaraq waqrapa waqaynin waqyasqa kananpaq.
Kaymi ninmi Señor: Ñankunapi sayarichiy, qhawariychik, ñawpaq ñankunamanta tapuychik, maypim allin ñan kashan; chaypi puriychik, chaymanta samayta tarinkichik almankichikpaq. Ichaqa paykuna nirqaku: Mana chaypi purisunchikchu. Hinallataq qankunaman ricchakuqkunata churani, nispa: Wiyaychik waqra waqaychasqan qaparinta. Ichaqa paykuna nirqaku: Mana wiyarisunchikchu. Jeremías 6:16, 17.
Qhipa p’unchaykunapi trompeta waqachisqa karqa 9/11-pi, hinaspa chaymanta qhipaman qhepa paraqa uraykamuyta qallarisqa allin ñanta akllaspa chaypi puriqkunaman. Chay pachallanpi Revelación dieciocho nisqapi angélqa uraykamurqa.
“Qhipa paraqaqa Diospa llaqtanman urmamunanmi. Huk atiyniyuq angilmi hanaq pachamanta uraykamunqa, hinaptinqa tukuy kay pachapas paypa hatun k’anchayninwan k’anchasqa kanqa.” Review and Herald, 21 de abril de 1891.
9/11 p’unchaw Nueva York llaqtapi hatun wasikuna urmachisqa kaptin, atiyniyuq angel uraykamurqan, qhipa paraqtaq qallariqta urmamurqan.
“Kunanqa hamusqachu ñuqaqa willakusqayta niwaspa, New York llaqtata hatun unu wayq’un apasqa kananpaq nisqayta? Kaytaqa mana hayk’aqpas nisqachu kani. Nisqaniqa, chaypi jatun wasikuna huk pata huk pataman sayarichisqa kasqankuta qhawaspa: ‘Ancha manchay rikch’akuykunam kanqa, Señor allpata ancha sinchita chukchichinapaq hatariptin! Chaypim Apocalipsis 18:1–3 nisqanmanta simikuna hunt’akunqa’ nispa. Apocalipsispa chunka pusaqniyuq kaq tukuy capitulonqa kay allpaman hamuqkunamanta huk waqyaymi. Ichaqa mana ima sut’i k’anchayniyuqchu kani, New Yorkmanta imañataq hamunqa nisqamanta; chayllam yachani, huk p’unchaw chaypi kaq jatun wasikuna Diospa atiynin muyuchisqanwan tikrasqanwan urmachisqa kanqankuta. Qowasqa k’anchaymanta yachaniqa, tukuy pachapi chinkachiy kasqanta. Señorpa huk simillanwan, atiyniyuq kallpanpa huk llamk’ayllanwan, kay hatun rumi wasikuna urmanqaku. Chaypi rikch’akuykuna kanqa, paykunapa manchayninqa mana yuyayllawanchu atisqa.” Review and Herald, July 5, 1906.
9/11 p’unchaypi qhepa paraqa qallarisqa ch’iqchiyta, Inti p’unchay kamachikuypi hunt’asqa urmayninmanta ñawpaqta.
“Evangelio-pa hatun llamk’aynin manam tukunanpaqchu Diospa atiyninpa rikuchikuynin qallaripi ima hina señalasqa karqan chaymanta aswan pisilla kaspa. Profecíakuna, evangelio-paq qallaripi ñawpaq para hich’aypi hunt’asqa karqanku, chaykunaqa wakmanta hunt’asqa kanqaku qhepa para hich’aypi, tukukuyninpi. Kaypim kachkan ‘samaykuy pacha-kuna’, apostol Pedro ñawpaqman qhawarispa nisqanman hina: ‘Chayrayku wanakuychik, kutirikuychikpas, huchaykichik pichasqa kananpaq, Señorpa ñawpaqenmantapacha samaykuy pacha-kuna hamunanpaq; paytaq Jesus-ta kachamunqa.’ Hechos 3:19, 20.” The Great Controversy, 611, 612.
“Pichqachakuy pacha” nisqapa hunt’asqan tukuy llaqtapiqa kawsaq kashaqtiykim hina kan, imaraykuchus willakuyqa “wanakuychik” nisqami, wañusqa kaspaqa chaytaqa mana ruwakuy atinchikchu. “Pichqachakuy pacha” chayamun chayraqmi kawsaq almapa “huchankuna”qa “pichasqa” kayta atinman. “Pichqachakuy pacha” qallarin 9/11 p’unchaypi, chaymi kawsakkuqkunapa taripayninpa qallariyninta reqsichin. Pentecostés nisqa kaqmanta kutichisqa kan evangelio dispensiónpa tukukuyninpi. “Pichqachakuy pacha” chayamuptin, Pentecostéspi rikuchisqa kay ruwaykuna kutinmanta ruwakuyta qallarikurqan.
“Suma munaywanmi suyakuni Pentecostés p’unchaypi pasasqakuna kutimunanta, chay kutipi kasqanmanta astawan hatun atiywan. Juanqa nin: ‘Rikurirqani huknin angel hanaq pachamanta uraykamusqanta, hatun atiyniyuqta; hinaptinmi kay pachaqa k’anchariq karqan paypa hatun k’anchayninwan.’ Chaymantaq, imaynan Pentecostés pacha karqan hinata, runakunaqa cheqaq kaqta uyariqanku sapaq runa kikin siminpi rimapusqanta.”
“Diosqa musuq kawsayta samaykuchiyta atin llapa almapi payta cheqaq sonqowan sirviyta munakqkunaman, hinallataq altarmanta kawsayniyuq rawray nina kaspita siminkuman tupachiyta, hinaspa paypa yupaychayninwan rimayta atisqa eloquentekunaman tukuchiyta. Waranqa waranqa rimaykuna kallpachasqa kanqaku Diospa Simiyninpi admirakuypaq cheqaqkuna willakuyta rimanankupaq. Qhatiq simi paskasqa kanqa, manchakusqa runakunataq kallpachasqa kanqaku cheqaq kaymanta sinchi kallpawan testimoniota apananpaq. Señor yanapachun llaqtanta alma templonta llapa qhelliymanta pichanankupaq, hinaspa chhayna ancha qayllapi paywan tinkisqa kananankupaq, chaymanta qhepa para uraykamuqtin chaskiqnin kanankupaq.” Review and Herald, July 20, 1886.
Qatiq qillqapi qhepanpi kayman qatiqkusaqku.
Hinaspatawanmi rimarisqa angelqa huk kuti kutimuspam, puñuymanta rikch’achisqa runahinata rikch’achiwaraq. Hinaptinmi niwarqa: ¿Imatataq rikunki? Ñoqataq nirqani: Qawarisqani, haqaypi qori lliphipi qori kandelabrota, hawanpi huk tasayuqta, hinaspataq chaypi qanchis mechankunata, chay qanchis mechankunaman qanchis tubokunata, hawanpi kaqkunaman. Hinaspataq iskay olivo sach’akuna qayllanpi kasharqa, huknin tasa pañan ladonpi, huktaq lloq’e ladonpi.
Chaymi kutichirqani, rimarispa ñuqawan rimashaq angelman, nispa: ¿Imataq kaykuna, taytay? Hinaspa ñuqawan rimashaq angel kutichiwanki, nispa: ¿Manachu yachanki imakuna kasqankuta? Ñuqataq nirqani: Mana, taytay.
Chaymi kutichispa rimawarqan, nispa: Kaymi Señorpa simin Zorobabelman, nispa: Mana kallpawanpas, mana atiyniyoq kaywanpas, aswanqa Ñuqa Espirituywanmi, nin Apu Señor tukuy ejercitokunapa. Zacarías 4:1–6.