Qhipa tamya willakuyqa kayqa huk waqaychanakuymi aswan qayllamushaq prueba tukuyninmanta, huk sapanka allichakuyman waqyakuyman kuska. Chay iskay yuyaykunaqa rikuchisqa kanku Isaíaspa rikusqan chunka kaq, chunka hukniyuq kaq kapitulukuna ukhupi, hinaspataq chayta ruwanku Daniel chunka hukniyuq willakuyninpa willakuy contexto ukhupi, mayqinchus 1989 watapi kicharisqa karqa, hinaspataq pakasqa historianta kicharisqa kachkan pachapi sellasqa kayta huk pachapi pachak tawa chunka tawa waranqa runakunaq, mayqinkunachus rikusqapi Isaíaswan churinkunawan rikuchisqa kanku. Iskay siq’ikuna kuskallaqa Ahazpaq huk waqaychanakuyta rikuchinku, payqa Laodicea runakunata rikuchispa, mana “hamut’ayniyuq” kayta kay iskay ukhu hinaspa hawa siq’ikunaq, mayqinkunachus Bibliaq profecíanpi llapanta mast’arikunku.
Daniel 11:11 hinaspa Apocalipsis 11:11 hinaspas kikin ukhupiwanpas hawanpiwanpas kaq rikch’ariyta qhawachinku; Danielqa hawapi kaqta, Apocalipsisqa ukhupi kaqta qhawachin. Kay iskay ukhupi hawanpi “capítulo y versículo” nisqakunaqa chunka capítulopi chaymanta chunka hukniyuq capítulopi hawapi ukhupi willakuykunawan chiqapmanta tinkunku, chaytaqmi Isaías 11:11-pi ruwanku.
Isaías qanchisniyuq p’anqaqa 9/11-mi, chaymi 9/11-pi Isaíaspa ch’uyanchasqa kayninta hinaspa huk willakuq hina hawisqasqa kayninta reqsichin. Qanchis kaq p’anqamanta ñawpaqmanqa, 9/11-pi chayasqa willakuypa huk siq’inta rikuchin. Chunka kaq p’anqaqa Daniel chunka hukniyuq p’anqapa qhepa suqta versículokunapa ruwananpaq kasqanta reqsichin, imaraykuchus chayqa 1989 watapi tukukuypa pacha chayamuqtin kichasqa willakuy karqan.
Isaiaspa chunka hukniyuq kapitulunqa 9/11 nisqanta, hinallataq Isaiaspa hawkasqa kasqanta chaymanta willakuynintawan rikuchin. Huk ñiqiqa chunka ñiqiwan “Jessie” sutirayku t’inkisqa kachkan, hinaspa chunka ñiqi nin: “Hina p’unchaypi”, hinaspa chunka hukniyuq ñiqi kayhinataq qatiykun: “Hina p’unchaypiqa Señorqa yapamanta iskay kaq kutipi makinta churankan llaqtanpa puchuqninta kutichimunanpaq.”
Chay punchaw karqa 1850 watapi.
Hinaspanqa lluqsimunqa huk varaqa Jesépa kurkunmanta, saphinmantataq huk raman wiñanqa: hinaspan Señorpa Espírituynin samasunqa paypa hawanpi, yachaypa hinaspa entiendenapa espíritun, yuyaychaypa hinaspa kallpapa espíritun, reqsiypa hinaspa Señorpa manchakuyñinpa espíritun; hinaspan usqhayta entiendenanpaq ruwasqa kanqa Señorpa manchakuyñinpi: mana ñawinqa rikusqanman hina juzganqachu, nitaq rinriynin uyarisqanman hina k’amananqachu: ichaqa chiqap kaywanmi wakchakunata juzganqa, pampachaywanmi allpap llamp’u sonqoyuqkunapaq k’amananqa: siminpa varanwanmi kay pachata maqanqa, labionkunamanta samayninwanmi mana allinkunata wañuchinqa. Chiqap kaytaq sikinpa chumpin kanqa, cheqaq kaytaq wiksa washanpa chumpin kanqa. Atuqpas ovejawan kuska tiyanqa, leopardotaq cabritowan kuska sirikunqa; becerro, malta leon, hinaspa wiraychasqa uywataq kuska kanqaku; huk huch’uy wawañataq pusanqa. Vaca hinaspa oso kuskata mikhunqaku; wawankutapas kuskata sirikunqaku: leonpas toroman hina q’ichata mikhunqa. Ñuñuq wawañataq áspidpa t’oqonpi pukllanqa, ñuñumanta qispisqa wawañataq cockatricepa machayninman makin churinqa. Manan imatapas nanachinqakuchu nitaq chinkachinqakuchu llapa santo orqoypi: Señorpa reqsiyninwanmi kay pacha hunt’a kanqa, imaynan unu lamar qochata p’istan, hina.
11:10 Chay p’unchaypiqa Isaípa saphin kanqa, llaqtakunapa unanchaqnin hina sayaq; paymanmi mana judiokuna maskhamunqaku; samayninpas hatun yupaychasqa kanqa.
11:11 Chay p’unchaypiqa pasakunqa, Señorqa yapamanta iskay kaq kuti makinta oqarinqa llaqtanpa puchuqnin runakunata kutichimunanpaq, Asiriamanta, Egiptomanta, Patrosmanta, Cushmanta, Elammanta, Shinarmanta, Hamatmanta, hinallataq lamar qochapi watakunamantapas.
11:12 Hinanmi hukllana nacionkunapaq hoqarinqa, Israilmanta qarqosqakunata huñumunqa, Judápa chinkachisqa masinkunatapas kay pachapa tawa kuchunkunamanta tantamunqa.
Efraínpa envidiakusqanpas chinkapunqa, Judápa awqankunapas kuchusqa kanqaku: Efraínqa manañam Judáta envidianqachu, Judápas manañam Efraínta ñak’arichinqachu. Ichaqa paykunaqa inti yaykunan ladoman Filisteokunapa rikran pataman phawarinqaku; inti lluqsinan lado runakunatapas kuskalla qichunqaku: Edompa, Moabpa hawanman makinkuta churankaku; Amónpa churinkunataq kasukunqaku.
Señorqa tukuyllataqmi chinkachinqa Egipto lamar qalluyninta; atiyniyuq wayranwanmi mayuta pataman makinta kuyuchinqa, qanchis mayu rakinakunamanmi waqtaq, runakuna chaqisapa ch’akillapi chimpanankupaq. Hinallataqmi ñan kanqa llaqtanpa puchuqninpaq, Asiriamanta puchuq kaqkunapaq; imaynachus Israelpaq karqa, Egipto hallp’amanta lluqsisqan p’unchaypi. Isaías 11:1–16.
Huk ñiqin chanikunapi nin: “Jeseq sapanmanta huk varaq lloqsinqa, sapinmantaq huk mallki wiñanqa: Señorpa Espíritunmi paypa hawanpi samasqa kanqa.” Cristomanta atiyniyuq nisqaqaqa qatiqlla kanmi, ICHAQA chay nisqaqa aswan qhepa p’unchaykunamanmi tupakun, manam Isaiaspa p’unchayninkunamanchu, nitaq Cristo runakunapurapi purisqan p’unchaykunamanpas.
Allin ñawiywan ñawinchaymi reqsichin huk kama isqon versukama llapallanku Cristo-pa reqsichikuyninkuna kasqanta, chaymanta chunka versupi nin: “Huk k’aspi lloqsinqa,” nispa. Mana ima p’akiychu yuyay puriyninpi huk versumanta qallarispa chunka versukama. Chunka versu nin: “chay p’unchaypi,” nispa, chayqa huk versupi nisqa p’unchayllapim hunt’akunan. Iskay versupas, chunka versupas huk versupas, “saphi” nisqata reqsichinku, chay hina ruwaspa iskaynin versukunata tinkuchinku, siq’imanta siq’iman.
Huk ñiqin chunka ñiqin versículokunawan kuska ninku: “Jessepa sapanmanta huk varaq lloqsinqa, sapinmanta huk mallki wiñanqa: chay p’unchaypi Jessepa huk sapi kanqa, runakunapaq huk unanchasqa hinam sayanqa; chaymanmi mana israel runakuna maskhanqaku; samaynintaq hatun yupaychasqa kanqa.”
Huk “vara” nisqaqa autoridap unanchanmi.
Pay warmiqa wawa qhariyuqta wachakurqan, mayqinmi llapa nacionkunata fierro varawan kamachinan karqan; chay wawanqa Diosman, hinallataq tiyanan tronomankama apasqa karqan. Apocalipsis 12:5.
Huk “vara” nisqaqa akllaypa, rakiy paqchaypa, hinallataq t’aqaypa unanchaqninmi.
Chaymi Moisésqa varankakunata Señorpa ñawpaqman churarqun testimonio karpa ukhupi. Paqarinnin punchawnintataq Moisés yaykurqan testimonio karpaman; hinaspan qhawariy, Aaronpa varan, Levipa wasinpaq kaq, raphirqasqa karqan, mallkikunata paqarichispa, waytakunata sisachispa, almendrasta ruruchispa. Hinaspan Moisésqa Señorpa ñawpaqmantan llapa varankunata hurqumurqan llapa Israelpa churinkunaman; paykunaq qhawarirqanku, sapankankutaq sapankankupa varanta apakurqanku. Hinaptinmi Señorqa Moisesta nirqan: “Aaronpa varanta kutichiy testimoniopa ñawpaqman, waqaychasqa kananpaq huk señal hina hatarikuqkunapaq; chayhinapin noqamanta paykunaq rimarimurayninkuta tukuyninta qichunki, mana wañunankupaq.” Chayhinatan Moisésqa ruwarqan; imaynachus Señor payta kamachirqan, chayhinatan ruwarqan. Números 17:7–11.
Aarónpa t’ikaq kasqan varanmi qhepaman para tiempope huk “vara” kasqanta reqsichin, imaraykuchus Aarónpa varanllam chunka kimsa “varakuna”manta t’ikaq karqan. Chay t’ikaq kasqanqa qhepaman para tiempop simbólonmi, maypichus Dios rikuchinqa huk sapa kikinchakuyninta chunka iskay qhapaq mana kasukuk “varakuna” ukhupi, paykunaqa qhepaman para willakuyta charisqankuta nispa; hinallataq Elíaspa ninawan rikuchisqanpi sut’inchasqa hina, cheqaqpa llullaqmanta sapaqchasqa kasqanta. “Vara” nisqapas tupuypa hinaspa taripayninpa símbolunmi.
Huk soqtanina qarqamanta hina t’uru qaspi; chay angel-taq sayarqan, nispa: Hatariy, hinataq Diospa templonta tupuway, altarta ima, chaypi yupaychakkunatapas. Apocalipsis 11:1.
“Vara” lloqsin Jesépa troncomantan, chaymanta “Jesé” ninanqa ‘riqsisqa sayariy’ ninanmi, imaynachus Bibliapi profecíapi señalkuna rikuchkanku hinata. Faresqa chiqap “saphi”mi Jesépaq, hinaspa “Fares” ninanqa “llakikuy, lloqsiy utaq ch’eqechakuy” ninanmi. Faresqa Jesépa yawar mirayninpa saphinmi utaq qallariyninmi. Chayrayku “Jesépa saphin” nisqaqa alfa Faresta simbolizan, omegaqa Jesémi: qallariywan tukukuywan. Jesépa saphinqa ch’eqechakuymanta qallarin (Fares), hinaspa runa sayashaqpa señalanmanmi tukukun. Runakuna proféticamente hatariyqa qhapaq suyu-ta señalanmi. Bibliapi Faresqa huk yawar mirayta qallarin, manaraq ima t’inkisqayuqchu manaraq pay riqsichisqa kaptin; sutinpas “p’akiy” ninanmi, chaymi genealogíanpa qillqasqanwan sutinqa Fares-ta qallariy hina riqsichin, Jesé-taq tukuyninman ruwan. Melquisedecpas huk bíblica personajem, paypas mana ñawpaq mirayninyuq hina riqsichisqa, imaynachus Farespa kasqan hina. Farespa saphinqa chay cheqaq kayta apamun: payqa Melquisedecpa sacerdociota representan, pimanmi Abraham diezmo-ta pagaran.
Melquisedecpa kamachikuyninmi Cristop sacerdotecuninpa kamachikuyninqa.
Mayman ñanpaq yaykuq noqanchikraykuña yaykurqan, chayqa Jesusmi, wiñaypaq hatun sacerdote ruwasqa Melquisedecpa kamachiyninman hina. Hebreos 6:20.
Jessepa saphinqaqa Melquisedecpa sacerdociunmi karqan, chayrayku qallariyninqa tukukuyninta rikuchinantaqmi. Jesseqa Melquisedecpa sacerdociunpa qhipa huñuyninta sayarichiqta rikuchin, paykunataq Isaiaspa nisqanman hina llaqtakunapaq huk unancha kanku.
“Rama” ninan ‘sach’akunata kuchuy; sach’a kurkunta icha tukrunkuta (urmachisqa kasqanman hina utaq tarpukusqa kasqanman hina),’ nisqanta niq, chay “rama”qa huk kamachiy llaqtamantan wiñan, chay kamachiy llaqtataq saqesqa karqan, imaynachus Daniel qhelqapi tawa kaq rakipi Nabucodonosor saqesqa karqan hina. Profecía simipiqa sach’aqa huk kamachiy llaqta kashan, huk kamachiy llaqta tukukuptintaq chay sach’aqa kuchusqañam kashan.
Kay qillqapi “mallki tunkumanta” lluqsimun huk such’u qullumanta, mana hanaq ramanmantachu. Ñawpaq suyu, such’u qulluwan rikuchisqa kasqanmantam, huk “vara”, atiyniyuq kaypa unanchaqnin, lluqsimun; chay atiyniyoq kayqa sayarin imachus chay “vara” apamun “ruruq ñuqch’akunatawan t’ikariykunata”, qhepa para willakuypa. Chay atiyniyoq kayqa hamun ñawpaq suyumanta, kuchusqaña kasqanmantam.
“saphi” nisqaqa “Jessiypa saphin” kachkan, hinaspa “toqomanta” lluqsimuq “kallma”qa hamushan “toqomanta”, mayqenpa saphinkunaqa Jessiypa saphin kanku. Kamachiyta paqarichiq kallmaqa toqomanta lluqsimun, ichaqa Rámaraqa saphimantan hamun—hinaspa saphiqa unanchan. Saphiqa qallariyninmi, tukukuynintaq rámaraqmi.
“saphi” nisqaqa rikch’aynintaqa qhawariq utaq ñanpaq señalmi. Isaías willakun ñuqanchisman: Saphiqa Domingo kamachikuy chayamunan p’unchawpin hamun.
Chay p’unchaypi qanchis warmikuna huk qhariyta hap’ipayanqaku, nispa: Ñuqaykuqa kikin t’antaykuta mikuysaqku, kikin p’achaykutataq churakusaqku; sutiykiwanlla sutichasqa kayta saqeyku, p’enqayniykuta qichunaykipaq. Chay p’unchaypi Señorpa raphinqa sumaqtaq k’anchariqtaq kanqa, kay hallp’apa rurunpas allin ancha munaytaq kanqa Israelmanta qispisqa runakunapaq. Hinaspa pasasqa kanqa, Sionpi puchuq kaqpas, Jerusalénpi qhipaq kaqpas, santo nisqa kanqa, arí, sapa huk Jerusalénpi kawsaypi qillqasqa kaq. Señorqa Sionpa ususinkunapa map’a kayninta mayllaspataq, Jerusalénpa yawarninta chawpinmanta pichaspataq taripaypa espiritunwan, ruphaypa espiritunwantaq. Isaías 4:1–4.
Kay qanchis warmikuna hap’ipakunku chay “huk qhari” nisqataqa papam kashan, paymi domingo kamachiypi qanchismantapuni kaq pusajñiqinman tukupun, arcapi kaq pusaj alma-kunata llullachispa rikch’achisqan hina. Domingo kamachiypi, “chay p’unchaypi,” “Señorpa saphin sumaqtaq hatun yupaychasqataq kanqa,” “Señorqa Sionpa ususinkunapa qhellinta mayllaspataq, Jerusalén llaqtapa yawarninta chawpimanta pichaspataq taripayninpa espirituwan, ruphayninpa espirituwanwan.” Taripayninpa espirituwan, ruphayninpa espirituwan pichayqa domingo kamachiypi Malakías kimsa nisqapi Alianzapa Kachaqninwan hunt’achisqa kashan. “Sumaq saphi” nisqaqa pachak tawa chunka tawa waranqa runakunan, mana kurkumantachu hamunku, aswanpas Jessipa saphinmanta, chaymi unanchanqa.
Paykunapa kamachikuyninqa rikuchisqa kachkan huk tuqruwanmi, chayqa urmasqa qhapaq suyupi wiñaq mallkimanta lluqsimusqa. Filadelfia qhapaq suyu urmarqan 1856 watamanta 1863 watakama, chay urmasqa qhapaq suyupi sayachisqa kamachikuymi Domingo kamachiypi yapamanta sayachisqa kachkan. Chay mallki, banderata hina kaspa, hoqarisqa kaptinmi, pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa Laodicea kuyuyñinqa tikrarin pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa Filadelfia kuyuyñinman. Chaypim Millerita icha Filadelfia qhapaq suyumanta hamuq kamachikuy, manachayri tuqru, rikuchisqa kachkan huk llave hina, chayqa Eliakimman churakusqa, Isaías 22:22 nisqapi.
Davidpa wasinpa llaventaqa umrunman churasaq; chayhinaqa kicharinqa, mana pipis wichq'anqachu; wichq'anqataq, mana pipis kichanqachu. Isaías 22:22.
Kay versículoqa señalasqa kachkan 22 octubre 1844 watata, hinaspataq Eliakimta reqsichin huk “llaveta” chaskisqanta. Ñawpaq iskay versículokunapiqa Laodiceapa kamachiy atininqa qechusqa kachkan Shebnamanta, hinaspataq Eliakimman qosqa. Domingo leypiqa, akllasqa pactopi llaqtaman ñawpaq qosasqa karqan chay kamachiy atininqa qechusqa kan Laodicea Séptimo Día Adventismopa reinonmanta, hinaspataq qosqa kan Philadelphia kuyuchiypa reinonman, pachak tawa chunka tawa waranqakunapaq—chaymi gloriapa reinoqa.
Paykunata nirqan: Qamkunaqa, pi kasqaytataq niwaqkuna? Hinaspan Simón Pedro kutichispa nirqan: Qamqa Cristo kanki, kawsaq Diospa Churin. Hinaspan Jesús payta kutichispa nirqan: Kusisqa kanki, Simón Barjona; manan aycha ni yawarchu kayta qamman rikuchisurqanki, aswanpas hanaq pachapi kaq Yayaymi. Hinallataq qanman nini: Qamqa Pedro kanki, kay rumi patapitaq Iglesiayta hatarichisaq; ukhu pachapa punkunkunapas manan atipayta atinachu. Qanmanmi hanaq pachapa qhapaq suyuypa llavekunata qosqayki; imatapas kay pachapi watanki chayqa hanaq pachapipas watasqa kanqa; imatapas kay pachapi paskanki chayqa hanaq pachapipas paskasqa kanqa. Mateo 16:16–19.
Atiy kamachiy, Pedro-man qusqa llavi hina rikuchisqa, Isaías 22:22 nisqapi Eliakimpa rikrampi churakun. Pedroqa chay pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa ramanmi, paykunaqa Cristowan pactota ruwanku domingo kamachiy manaraq hamuqllaptin. Chay qillqasqapi Pedroqa Cesarea Filipo llaqtapin kashan, chaymi Daniel chunka hukniyuqpa versículo chunka kimsayoqmanta chunka pichqayoqkama nisqakunapi Panium sutiyuq. Sutin tikrasqa kashan, pactowan tupanakuyta rikuchispa, hinaspa “Pedro” sutita qhawaykuspa, sapa letrapa yupasqa mayninchayninta mirachispa, 144,000manmi tupun. Chay atiy, icha varaqa, icha llaviqa, Eliakimman churakusqa, Shebnaqa pukyu pampaman pelotahina wikch’uykusqa kaptin, hinaspa chayqa “varan”mi Filadelfia Millerita Adventismo nisqapa stumpmanta lluqsimuq, chaymi 1856 watamanta 1863 watakama kuchusqa karqa.
Pedroqa chaskin Diospa rimayninpi huñusqa llaqtanpa kamachikuyninta trigo q’achuta tares nisqakunamanta rakisqa kaptin, trigoqa Pentecostéspa wayraq t’antakuna ofrendahina oqarisqa kananrayku. Ñawpaqtaqa tares nisqakuna rakisqanku, imaynachus Pentecostéspa wayraq t’antakunapi levadura kasqanta horneakunawan qichusqa kasqanwan rikuchisqa hinata. Varaqpa otaq llavip kamachikuyninqa urmasqa suyuq t’uphumantam hamun, hinallataq p’anqa, enseña hina kasqaqa, Jesépa saphinmantam hamun hinaspapas Jesépa saphinmi, imaraykuchus Jesusqa imapas tukukuyninta qallariyninwanmi rikuchin. Saphiqa qallariymi, p’anqataq tukukuymi. Kay willakuy hamuq pacha nisqapa profetapa kayninqa manam entiendisqa kayta atinchu Cristopa pacha qhawasqa simipas rimanakuylla judíokunaq nisqankunawan, kunan p’unchaykunapipas, imaraykuchus chayqa qhipa para metodologíapa hatun kamachikuyninmi, hinaspapas Davidpa wasinpa llavin kasqanwanmi rikuchisqa. Llaviqa wichqasqa kasqa punkuta kicharin Davidpa wasinman. Llaviqa punkuta kicharin hanaq pacha santuario-man, Davidpa wasinman. 1844 watapa octubre 22 p’unchaypa alfa nisqaqa domingo kamachikuy omega nisqapi kutimun.
David, Jessipa churin, huk watuchisqa rimayta qillqarqan, chaymi Cristopa p’unchayninkunapi simi-llamk’aq judíokunawan astawan rimanakuyta tukuchirqan; chayhinataq paypa judíokunaman qespichiy willakuyninpa tukukuyninta señalasqan.
Davidpa Salmun. Tayta Diosmi niwarqa Señorniyman: “Pañay laduypi tiyay, awqaykikunata chakiyki urapi sarunanpaq churaykama.” Tayta Diosmi kallpaykiq varanta Sionmanta kachamunqa: awqaykikunapa chawpinpi kamachiy. Llaqtaykikunami munayllawan hamunqaku atiyniyki p’unchaypi, santu kaypa sumaq k’anchariyninpi, paqarimuy paqarinapa wiksanmanta; wayna kayniykiq sut’uyninmi qanpaq kachkan. Tayta Diosmi jurarqa, manataqmi kutirikunqachu: “Qanqa wiñaypaq sacerdotem kanki Melquisedecpa ordenninman hina.” Salmos 110:1–4.
Palmoniqa kamachirqan kay qillqasqata Salmo 110pi churayta; chayqa, chiqapmi, yupay yachay pacha ukhupi huk sapaq yupay hina reqsisqa kachkan. “220” nisqapa kuskanpas, “11” nisqapa chunka kutiypas, huk alma-man suyachinman “110” yupayqa imapaqpas ancha allin reqsichiyniyuq kasqanta; hinallataqmi kashan, chay qillqasqapas hina. Chayqa Davidpa takiyninmi, Davidtaq pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa unanchanmi, chayrayku chayqa chakra urpikunapa takiymanta huk qillqasqami, Moisespa hinallataq Corderopa takiyninmanta. Rikuchin ima p’unchaypiña ñawpaq chakra arariqkuna q’ipanman churakuspa, chakraqa pachak tawa chunka tawa waranqaman qusqa kananpaq. Chaypas kaqtinqa, chaymi “atiyniyki p’unchay” nisqa, Pentecostespa atiyninwan tinkuspa, Pentecostal pacha tukukuyninpa patanpi.
Diospa llaqtanqa “munayniyuq” kanqaku p’unchaypi hamusqankumanta “paqarimuy paqarina wiksamanta”, “wayna kayniykiq sullallinwan.” Musuq paqarikuyqa tikrakuyta hinallataq kawsayta rikuchiq huk uyarikuymi. Pachak tawa chunka tawa waranqaqa paqarina wiksamanta hurqusqa karqanku 2023 watapi Julio killapi, chaymantataq paqarirqanku wayna kayninkuq sullallinwan, imaraykuchus Chisi Chaqwaq Qayllakuyniyuq willakuyman paqarisqa karqanku, chaymi qallariypipas, ichaqa Millerita sutiyuqkunawanpas, karqan, manachayqa paykunaq “wayna kayninpi.” Chayqa kikillan sullallinmi, imaraykuchus omega historiapa ukunpi alpha historiapa kutimuyninmi. “Paykunaq p’unchayninpi” ‘atiyniyuqchasqa kayninkupi,’ maypichus Shebna qarqosqa kachkan “tiyananmanta, hinallataq” “kasqanmantapas” urayman aysasqa “kaspas,” Eliakimta, chay pachak tawa chunka tawa waranqaqa omega saserdotekuna ruwasqa kanku, imaraykuchus Melquisedecpa ordenninman hina ruwasqa kanku, imaraykuchus pachak tawa chunka tawa waranqaqa wañuyta manan mallinqachu, utaq Melquisedecwan hina wiñaypaq saserdotekunam kanku.
Paypa kallpakuynin p’unchawninpi, Señorqa “Sionmanta Kikin kallpanpa varanta” kachamunqa. Paypa kamachikuyninmi, iskaynin qhapaq suyunkunapa—graciapa (justificación) hinallataq gloriapa (santificación)—churakusqa kachkan kikinpa gloria coronanta churarikkunaman, imaraykuchus paykunaqa Paypa suyunta reqsichinku. Sionmanta kachakunku, imaraykuchus Sionpa niyninmi pachak tawa chunka tawayuq waranqa runakunapa unanchanta rikuchin.
Fariseokuna huñu kuska tantakusqa kachkaptinku, Jesusqa paykunata tapurqa, nispa: “Cristomanta imatataq yuyankichis? Pipa churintaq payqa?” Paykunaqa payman nirqaku: “Davidpa churinmi.”
Paykunata nirqan: Imaynataq chayqa Davidqa Espíritu-pi kashaspa payta Señor nispa qayarin, nispa: “Señorqa Señorniyman nirqan: Paña laduypi tiyay, awqaykikunata chakiyki uraman churayman chaykama” nispa? Chayhinaqa, David payta Señor nispa qayariptinqa, imaynataq paypa churin kanman?
Hinaspa manam atinirqachu huk simiwanpas kutichiyta; chay p’unchawmanta ñawpaqmanpas manam pipas atirqachu payta aswan tapuykunawan tapuyta. Mateo 24:41–46.
Davidpa Cristoqan profétic tupanakuyin, alfa omega nisqakunaman hina—qallariyninpas tukukuyninpas—“línea sobre línea” nisqa yachay-ruwanapa aswan hatun kamachinmi, chay kamachitaqa mana atirqankuchu sut’i rimaywan p’itiykuq Judíokuna unanchayta, imaynan huk Laodicea-llaqtaq Qanchis Punchaw Adventista mana entiendenchu kayta: Millerita-kunapa historiankunam, Chawpi Tuta Qapariy willakuy tiempopi, maypin hanaq pacha lliphiy unu wart’asqa karqa Adventismopa wayna kasqanpi. Qampa wayna kayniykipa “rocío” nisqanqa pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapi kachkan, hinaspa 9/11-pi qallarin ch’iqchiyta; Domingo kamachitaq “atiyniyuq p’unchay” nisqanmi, chaypi puchuq ayllu Melquisedecpa ayllupi sacerdote hina qhawarisqa kayman hawisqa llank’anankupaq hawisqa kachkan.
Laodicea nisqapi qanchis p’unchaymanta adventista yupaychasqa puchuy sapanmanta (iglesia wañuykama maqanakuypi kaq) lluqsimun ramaqa (iglesia atipaq); chay hinallataq Jesépa sapinmanta, pachak tawa chunka tawa waranqa runakuna—kanmi sumaq rurukunaq rama, paypa kallpan p’unchayninpi oqarisqa hina haywarikusqa ofrenda.
Kay yuyaykunata qipa qillqapiqa sutinchaspa qatipasaqku.
“Proverbios Huk”
“1850 watapi abril killapa 1 punchaw, ‘Uchuy Michiq Uywakunaman.’
“Munakuy wawqikuna.—Señorqa qhawachiwarqa, enero killapa 26 p’unchawninpi, chaytan willasaq. Rikurqani Diospa wakin llaqtan runakuna upa hina, puñusqa hina kasqankuta; kuskallam rijch’arisqa kasharqanku, manataq allintachu yacharqanku kay pacha tiempopi kawsashasqanchikta; hinaspa ‘qhari’ ‘allpa pichanawan’ yaykumusqanta, hinaspa wakinninkuna pichasqa apasqa kanankupaq peligropi kasqankuta. Jesusmanta mañakurqani paykunata qespichinanta, aswan pisi tiempollata qespichispa saqenanta, manchay hatun peligronkuta rikunankupaq, chhaynaqa wakichikuyta atinkuman wiñaypaq ña ancha qhipa manaraq kaptin. Angelqa nirqa: ‘Tukukuyqa hamushan hatun muyu wayra hina.’ Angelmanta mañakurqani khuyapayakunanta hinaspa qespichinanta kay pachata munakuqkunata, imankunawan kasqankuman watasqa kaqkunata, mana munasqankurayku chaykunamanta sapaqchakuyta, chaykunata saqispa sacrificiota ruwanankupaq mensajerokunapa ñanninkuta utqhayachinankupaq, yarqaywan wañuq ovejakunata michinankupaq, espiritual mikhuymanta pisisqa kasqankurayku.”
“Imaynan ñuqaqa qhawaq karqani wakcha almanakuna kunan p’unchay chiqaq kaymanta pisi kaptin wañuqta, hinaspa wakinkunaqa, chiqaq kaypi iñisqankuta rimarispa, Diospa llamkayninta ñawpaqman apaypaq munasqa yanapakuykunata hark’aspa, paykunata wañunaykuta saqisqankuta, chay qhawarisqaqa ancha nanay karqan, hinaspan angelmanta mañakurqani chayta ñuqamanta anchuchinanpaq. Rikurqani Diospa causanqa wakin kapuqninkumanta imatapas mañaspa, Jesúsman hamuq wayna runa hinata, [Mateo 19:16–22.] llakisqa ripusqankuta; hinaspa manaña unayllamanta lluqsimuq muchuy maqanakuy pasaspa tukuy kapuqninkuta picharinqa, chaymantataq pacha qhepam kashanqa kay pachapi kaq imaymankunata sacrificio hina qusqa hanaq pachapi qhapaq qori waqaychasqata churakunankupaq.”
Chaymantataqmi qhawarirqani hatun k’anchayniyuq Redentorta, sumaqta munayllapaqta, payqa k’anchay suyukunamanta lluqsispa, kay tutayaq, sapallaña kay pachaman hamusqanta, ancha chanin kawsayninta quspa wañunanpaq, chaninnaq mana chaninnaqkunapaq. Payqa sinchi asikuywan p’enqachayta, asut’iyta apakuran, watasqa k’iska kurunata umanpi churakurqan, hinaspataq huertapi hatun yawar sut’ukunata sudarqan; tukuy kay pachapi huchakunapa llasa q’epin paypa hawanpi kashaqtin. Angelqa tapuwarqan: “¿Imapaq?” ¡Ay!, qhawarirqanitaq yacharirqanitaq chayqa noqanchisraykun kasqanta; huchanchiskunamantam tukuy kayta ñak’arirqan, ancha chanin yawarninwan Diosman redeemispa kutichiwanchispaq.
“Chaymantaqa yapamanta ñawpaqniyman rikhurichisqa karqan kay pacha imaykakunata mana munaspa qichuyta chinkaq almankunata qispichinapaq, cheqaq kayta paykunaman apachispa, chaykamataq Jesús Yaya Diospa ñawpaqninpi sayaspa, paykunapaq mañakuspa yawarninta, ñak’ariyninta, wañuynintapas rimarichkaptin; hinaspa Diospa kachaqninkuna suyasqakaptin, wakichisqa, qispichiq cheqaq kayta paykunaman apanankupaq, kawsak Diospa sellonwan sellasqa kanankupaq. Sasam karqan wakinkunapaq, kunan pacha cheqaq kayta creenikuq kasqankuta rimaykuqkunapaqpas, chhika pisi rurasqallatapas mana atiyta, Diospa kikin qullqinta Diospa kachaqninkunaman qunankupaq, chay qullqita paykunaman mañaykusqanrayku mayordomokuna hina kamachinankupaq.”
Chaymantaraq ñak’ariq Jesús, paypa huch’uychasqa qespichisqanwan, llump’ay hatun munakuyninwanpas, paykunarayku kawsayninta qusqan, huk kutimanta ñawpaqniyman rikuchisqa karqa; chaymantaqa, paypa qatikuqkuna kasqankuta niqkunapa kawsayninku, kay pachapa imankakunayoq kaspa, qespichiypa causanta yanapanata ancha hatun imata hina qhawarisqankuta. Angelqa nirqan: “¿Kayhina runakuna hanaq pachaman haykuyta atinmanchu?” Huk angelñataq kutichirqan: “Mana, hayk’aqpas mana, hayk’aqpas mana, hayk’aqpas mana. Kay pachapi Diospa causanman mana sonqochakuqkunaqa, hanaq pachapi qespichiq munakuy taki-taqa hayk’aqpas takiyta manan atinchu.”
Rikurqaniqa, Diospa kay pachapi utqayllata rurashqan llamk’ananqa chaylla pisi p’unchawkunapi allin kaypi tukusqa kananpaqmi, hinaspa utqay willakuqkunan ñanninkupi aswan usqhayta purinankupaq, ch’iqtichisqa oveja qhatutam maskhanankupaq. Huk angelqa nirqan: “¿Lliwchu willakuqkuna? Mana, mana, Diospa willakuqkunanqa huk willakuyta apanku.”
Rikurqaniqa Diospa causan hark’asqa kasqanta, hinaspa p’enqayman churaska kasqanta wakin puriqkunarayku, paykunaqa Diosmanta mana ima willakuyniyuq kaspanku. Chay hina runakunaqa Diosman cuentata qonqaku sapa dólarmanta, maymanchus purirqanku mana ruwanankupaq kasqanman, chaypi llamk’achisqankumanta; chay qolqeqa Diospa causanta yanapanman karqan, hinaspa mana chayniyuq kasqanrayku almanakuna yarqaywan wañusqaku espiritu mikhuypa pisiyninmanta, mayqenchus Diospa qayasqan akllasqan kachaqninkuna paykunaman qusqankuman karqan, atiykunata charispaqa.
“Hatun chukchiyqa qallarimusqanñam, hinaspa purinqapuni, llapallan mana munasqakuna cheqaq kaymanta hap’iykuspa mana kuyuy atina sayayta, Diospaq hinaspa paypa ruwanaspaq ofrendakuspa, chukchisqa qispichisqa kanqaku. Angelqa nirqan: ‘¿Yuyankichikchu pipas ofrendakunankupaq kallpachasqa kananta? Mana. Mana. Chayqa kikin munay ofrenda kanan. Chaqrata rantinapaqqa llapallanmi munakun.’—Noqaqa Diosman waqyasqani paypa llaqtanta qespichinampaq, wakinkunaqa pisi kallpayoqña, wañuqña kasqankurayku.”
“Rikurqani, pikuna kallpayuqkuna makinkuwan llamk’anankupaq, hinaspa yanapanankupaq kay causata qawachiyta, chay kallpankumantapas mañakuykachasqa kasqankuta, hukkunataq imaynan kawsayninkumanta mañakuykachasqa kasqankuman hina.”
“Hinaqtinmi rikarirqani tukuy atipaq Diospa juicionkuna utqayllam hamushasqanta. Angelmanta mañakurqani paypa siminpi runakunaman rimananpaq. Paymi nirqan: ‘Sinaí Urqupa llapa qaparikuyninkuna, illapakunapas mana kuyuchinmanchu Diospa siminpa sut’i cheqaq kayninkunawan mana kuyukuy munasqakunata; nitaq angelpa willakuyninpas mana rikch’arichinmanchu paykunata.’” Review and Herald, April 1, 1850.