Joel qelqa hinallata, Laodicea llaqtapi qanchis p’unchay adventista iglesiataq — Número diecisiete

Qhipa qillqasqa qillqapi tukuchirqayku Abramwan Pabloq willakusqan qhelqakuna mana tukusqa yuyayman hap’ikuspa; chaykunam, siq’imanta siq’iman, 430 watayuq pacha ruwanku, 30 watamanta qallarispa, chanta 400 watata qatiq. Yuyayniyman hina, wakin teología p’unchawpi kaqkuna 30 watakunata 400 watakunata qatiq pacha hina qhawarinkuman; ichaqa, llapaqman rimasqa kaptin, kimsa chunka watakunaqa chay pachaq qallariyninmanmi churakunku. ¿400 watachu ñawpaqman hamun, chaymanta 30; utaq 30 watachu ñawpaqman hamun, chaymanta 400? Kimsa chunka watakunam ñawpaqman hamunku, chaymanta tawa pachak watakuna; imaraykuchus achka testigokunam kanku, kimsa chunka watayuq pachata sayachinankupaq, huk iskay ñiqin profético pachawan t’inkisqa, chaymanta qatisqa.

Joséqa kimsa chunka watayuq karqa Faraonpaq ñawpaqenpi servicionta qallarisqan pacha, Génesis 41:46 nisqapi. Chaymantataq qallarirqan qanchis wata achka kay, hinaspataq qanchis wata yarqay qatiqninpi hamurqa. Joséqa, Cristopa rikch’aynin hina, kimsa chunka watayuq kasqanpi, iskay pacha 2520 p’unchayniyuqwan qatirqasqa karqa. Cristo kimsa chunka watayuq kaptin, chaymanta qatiq hamurqan iskay pacha 1260 p’unchayniyuq; chay iskayninku huñusqaña 2520 kasqanta ruwanku; chaymi kutin iskay qhapaq suyuqkunapi qanchis kutiwan tinkichisqa kachkan.

Davidqa kimsa chunka watayuq karqan rey hina tukuspa, hinaspataq tawa chunka watata kamachirqan, 2 Samuel 5:4 nisqapi qillqasqa hina. Davidqa Cristota rikuchin; Cristotaq kimsa chunka watayuq kaspannqa bautizasqa karqan, chaymantaq tawa chunka p’unchawta purun sach’api aparisqa karqan; hinaspataq bautizakuyninwan rikuchisqa kawsarimusqan qhepaman, tawa chunka p’unchawta discipulonkuna-man sapaqninpi qhiparispa yachachirqan. Cruzpiqa, Jerusalenpa chinkachisqanqa kuyapayakuyninrayku tawa chunka watakama suyasqa karqan, ñawpaq covenanto historiankupa qallariyninpi purun sach’api tawa chunka wata wañusqankuwan tupachisqa.

Ezequielqa kimsa chunka watayuq karqanña profeta kananpaq waqyasqa kaptin Ezequiel 1:1 nisqapi. Kunanqa mana tiempo hapisaqchu Ezequielpa kimsa chunka watan qhipaman hamuq pacha imayna kasqanta rimananpaq, ichaqa churasaq huk pisiylla IA-p ruwasqan resumen-ta, allin reqsisqa chiqaq willakuykunamanta, maykamataq servicionnin unay kasharqan. “Ezequielpa profeciankunaqa Antiguo Testamento ukhupi aswan chiqap p’unchaychasqa kasqankuwan reqsichisqa kanku, libro tukuypi 13 sut’i fechakuna qosqa kaptin. Kaykunataqa llapanta yupaychanku Joiaquínpa exilio watanmanta pacha (597 a.C. watata hina 1 watapi), chaymi qorin sut’i cronológico marco-ta, hinaqa 22 watayuqhina mast’arisqa.”

Jesús karqa kimsa chunka watayuq bautizasqa kasqanpacha, chaymantaqa askha runakunawan rimanakuyta takyachirqan huk semanaqpaq.

Anticristoqa Cristopa patrón proféticoman kamachisqa kachkan, hinallataq Cristoqa kimsa chunka watakuna wakichisqa karqan Hanaq Sacerdote Hatun hina ruwananman yaykunanpaq; chay hinaqa, anticristopaq reqsisqa profético kimsa chunka watakuna wakichiy pachaqa 508 watapi “sapa p’unchay” nisqata qichusqamanta qallarispa 538 watakama karqan. Chaypi papadokuna atiyniyoqchasqa karqa llulla hatun sacerdoteman hina; imaynan Cristoqa bautizakusqanpi atiwan llusisqa karqan, chay hinallataq 1260 watakuna papal tutayayqa tupachkanman Cristoq 1260 p’unchaynin ch’uya k’anchaypi bautizakusqanmantapacha cruzkama, chaymi tinkun papadopaq wañuy apaq ch’akikayninwan 1798 watapi.

Manam kay ñawpaq ishkay kutin pacha, kimsa chunka watayuq pachaawan qallariqkunaqa, mana ñawparinchu Abrampa ñawpaq puriyninta, paypa kimsa puriyniyuq rimaymanta rurananpi. Chayrayku, Abrampaqa ñawpaqta rimarisqa kachkan, ichaqa chayna kayta atinman karqanlla, Pabloq iskay ñiqin willakuyninwan takyachisqa qhipaman. Pablo siminkunata qillqarqan chaypim, tawa pachak watayuq willakuyqa tawa pachak kimsa chunka watayuq willakuyman tukurqan, maypichus ñawpaq kimsa chunka watakuna qhipa pacha tiempomanta sapaqchasqa kachkan.

Noqa yuyayniyoqmi, Cristoq kawsayninman hina, Alpha chaymanta Omega nisqa hina rikuchisqa kasqanman hina, huk pachakama pactok waranqa tawa chunka tawaqniyuqkunapa pactok rimanakuy ruwayninpi, paykunaqa Abramwan Pabloq iskay kutiyoq kimsa chunka watayuq willakuyninpa omega-ninmi — chaymanta qatiq tawa pachak watakunaqa pactok willakuypa omega-ninpi kikinta tariyniyuq kananm, chayqa waranqa tawa chunka tawaqniyuqkunapa sellasqa kaypa willakuyninmi. Kimsa chunka watayuq huk pacha, hinaspa chaymanta huk sapaq pacha, hunt’asqa kananm tiyan mana pacha yupayta churayniyuq hinachu, ichaqa Abramq t’ikrarichiq 430 watayuq willakuyninta hunt’aspa. Allinmi kanman chay ñawpaq rimayta huk kutita yapamanta ñawirispa, chaymanta kay chiqanman kutimuy hinaspa ñawpaqman rispa.

Jesús, José, David hinaspa Ezequielpas kimsa chunka watakunata wakichisqa karqanku huk llamk’aypaq, chaymi qhipa p’unchaykunapi Diospa llaqtanta rikch’achinqa. Ezequiel profeta karqa; Joséqa Cristo sacerdote-ta rikch’achirqan, Davidtaq rey karqa. Tawa símbolokuna, ichaqa huknin símbolom qhawarichin hanaq pacha Hatun Sacerdoteta, runa hinallataq Divino kamachiqninwan. Chay tawa testigokuna llapankunam Abrampa kimsa chunka watankunawan, chaymantataq huk profétiko pacha qatiqninwan, hukllata rimanku.

Anticristoqa kimsa chunka watakuna wakichisqa karqan, chaymantaq 1260 watakunapaq kallpachasqa karqan, 1798 watapi ñawpaq wañuyninta chaskinankama. Payqa iskay kaq wañuypa unanchaqninmi, imaraykuchus huñuy puchukaptin yapamanta wañun. Iskay kaq wañuyqa wiñaypaq wañuymi. Kawsarimusqa Salvadorniyoqmi kanchik, imaraykuchus Cristoqa mana wiñaypaqchu wañurqan, mana iskay kaq wañuytachu wañurqan. Papakunaq wañuchiq ch’akiywawqon hampisqa kaptin, Apocalipsis chunka kimsayuq willakun payqa yapamanta 42 killakunapaq kamachinqa, chaymi huk profético pacha hina reqsisqa, mana pacha yupaypa imamapasninyoq.

Domingo ley nisqapi kawsarichisqa kaptin, paypa llamkayninta hark’aq ejércitoqa Apocalipsis chunka hukniyuqpi nisqa kimsa wata kuskan p’unchaykuna tukukuyninpi kawsarichisqakuna kanku. Iskay kawsarichisqa atiyniyuqkuna, iskayninku señalkuna kaptinpas—huknin qanchis p’unchay sábadopa, huknintaq intipa—tukuy pacha runakunaq qhawarisqan tukunku, runakuna qhepa akllayninkuta ruwashaqtin kawsaypaq utaq wañuypaq.

Inti Domingo ley chayamupi, anticristoqa, mayqinchus bestiapas kashan, kimsa kuti hukllachasqa kaqta rikuchinqa: dragónpa, pay kikinpa (bestiapa), hinallataq llulla profetapa. Chay kinsa kallpakunaqa Diospa iglesianpa contra hukllakunkuq, mayqinchus llapa orqokunamanta aswan hanaqman oqarisqa kananpaq. Diospa iglesian atipaqmi kimsa chunka watakuna allichasqa kashan, mana cheqaqta kimsa chunka watakunaqa, aswanpas huk takyachisqa profetiku pacha, mayqinchus kimsa chunka chaskisqa kachkan, hinallataq 1844 watapi kamachiy qhepamanpas profecía hinaraq kallpachkan, sut’ichaspa sapaq profetiku pacha mañakuyqa manaña valeqchu kasqanta. Sasachakuy mana kanchu qhawarinapaq chay kimsa chunka watakunaqa allichakuy pachata rikuchisqanta profetapaq, sacerdotepaq, reypaqpas, paykunaqa iglesian atipaq hina kayllapi qori qhapaq suyuta rikuchinqaku. Ezequielpa tawa testigonkuna, Cristo, José, hinallataq David, Diospa qhapaq suyupa autoridadninta rikuchinku chaylla pachapi, mayqinpitaq papadokuna kamachiywan chay kimsa kuti hukllachasqawanpas kay pachata pusashanku Armagedónman.

Iglesia atipaytaqa Estados Unidos llaqtapi domingo p’unchaw kamachiypi hoqarisqa kachkan, hinaspa Machu Testamentoq, Musuq Testamentoq testimoniunman hina, pactopi runakuna, mayqenkunachus pachak tawa chunka tawa waranqa kanku, sacerdotekunap suyu hinam tukunan.

Sacerdotekunaqa kinsa chunka watayuq kanan karqa templopi servicinakuyta qallarinankupaq; chayrayku domingo ley manaraq hamuqtiempopi kaq huk pacha kan, chaypi sacerdocio wakichisqa kananpaq ñawpaq rurukuna hina olapi haywarisqa kananpaq. Sacerdotekunaqa, chay pachak tawa chunka tawa waranqa runakuna, Levita-kuna hina rikuchisqa kanku Pactoq Kachaqninpa hunt’asqan ch’uyanchay ruraypi. Kanchisqa huk profetiku pacha domingo leyman pusamun, maypichus ch’uyanchay ruray huk ch’uyaqchasqa ministeriota wakichin qhepa tamya tiempopaq. Wakichiyqa domingo leypi tukukun; chaymi kinsa chunka yupayqa sacerdotekunaq wakichisqannta rikuchin, chayhinaqa sacerdotepaq mañakusqa edadwan tupachkan. Cristoqa Hatun Sacerdote hina ministerionta kinsa chunkapi qallarin, hinaspa José Cristo-ta unanchasqanrayku paypas servicionta kinsa chunkapi qallarin. Llulla Cristoqa kinsa chunka wata wakichisqa karqa; chaymi kinsa testigokuna kachkan, kinsa chunka wata sacerdocioq wakichisqanta rikuchin.

Paní Whiteqa yachachin chiqapta nispanmi, imayk’a iglesiaq ch’uya kaptinqa, Profeciapa Espírituyninqa llank’achkanmi. Hatun sasachakuy q’illuta q’achuta t’aqiptinqa, qankunaqa kapunkichik huk santificasqa ministroyuq, Jesuswan kuska José sacerdote, pichus Dios hina runa hinapas kashan, Jesuswan Ezequiel profeta, Jesuswan David rey. Pikunachus waqtinpi wakichisqa kanku, kimsa chunka watakunawan unanchasqa pacha ukhupi, chaykunaqa pachak tawa chunka tawa waranqakuna ukhupi kananpaqmi, hinaspataq profetakuna, sacerdotekuna, reykuna hinam rikuchisqa kanku. Kay kimsa runakunaqa Cristopa llank’ananta profeta, sacerdote, rey hina nisqap biblia unanchakunanmi; chayrayku kimsa chunka yupayqa saqewanchikmi yuyayman, kay kimsa rak’ikunapi sapa hukninpi, biblia unanchakunamanta rurakusqakuna, pichus kimsa chunka wata wakichisqa karqanku, Cristo‑wan huñusqa kaspa, Dios kayninwan runa kayninwan hukllachasqa kasqanta rikuchinku. Chay hinaqa, sacerdotekunataq, chay unanchasqa kimsa chunka wata pacha ukhupi wakichisqa kaqkunaqa, Dios kayninwan runa kayninwan hukllachasqa kasqapa estandarten hinam rikuchisqa kanku.

Papal qhepatan tukuy p’unchaykunaq qhipa yawar maytuynin qhawarikun chay 42 killakunapi, Cristo runakunapurapi puriptin 42 killakunata paypa disipulonkunaq runayninpi. 42 killa watakuna watasqa kasqankumanta, ñak’ariywan ñit’isqa kaywan, qispichikuywan tukuq, hina yuyarisqa Abrampa iskay sapa willakuyninpi 430 watakunawan. Abrampa tawa pachak wata tukukuyninmi Puka Qochapi qispichikuywan tukukun, chayqa Bibliaqpi riqsisqa rikch’ayninmi probaciónpa wisq’akuyninpaq, papapa unanchasqa 42 killankunaq tukukuyninpi.

Chay iskay chunka iskay killakunaqa rikuchin Estados Unidos llaqtapi Domingo kamachiymanta qallarispa runapa probación tukukunankama kaq pruebapa pacha. Ichaqa chay 42 killakunapi, kimsa chunka watakuna wakichikuy pacha qepanta, Cristoqa puchuq kaq runapa personanpi pactota takyachkan. Anticristopa llullaq sacerdotenqa tukuy qhepa tukukuyninman chayan, maypichus Cristoqa wañurqan paypa siq’inpi, chayllapim Faraón, Egiptopa reyñin, wañurqan paypa siq’inpi. Carmelo Orqopi Baalpa profetankuna wañuchisqa karqanku, chayhinaqa Domingo kamachiypi llulla profetapa wañuyninta reqsichin. Domingo kamachiypiqa kan llulla profeta, chaymanta wañuchisqa; dragón, Faraónwan rikuchisqa; hinaspa bestia, papadowan rikuchisqa. Kaykuna llapallanmi Domingo kamachiypi rikuchisqa kanku Diospa sacerdotenkunawan, reyninkunawan, profetankunawan maqanakuypi. Iglesiataqa pichasqa kachkan Domingo kamachiy manaraq hamuqtin, hinaspa profecía qosqaqa kutichisqa kachkan—maypichus llulla profeta wañun chaypi. Chaymanta ñawpaqmanqa maqanakuqqa cheqaq utaq llulla profético willakuymantañam kachkan.

30 wata qullqasqa pachaqa domingo kamachiy ñawpaqman hamuq pachata unanchan. Chay pachaqa sacerdotekunapaq wakichiy pachan, Cristoqa tukuy imapim paykunapa ejemplonmi, imaraykuchus kaykunaqa Corderota qatiqkuna kanku. Abrampa profecianninpim ñawpaq 30 watakuna ukhupi pactoq tratota churakurqan; chaymi reqsichin, sacerdotekunapaq wakichiy pacha imatapas unanchasqanmantaqa, chayqa Señorpa pactonta musuqmanta ruwasqan pacha kasqanta, pachak tawa chunka tawa waranqa runakunawan, imaynachus Abrampa alfa historianninpim unanchasqa karqan hina. Chay pachaqa sacerdotekunapaq wakichiy pachan, paykunaqa domingo kamachiypi serviyta qallarin, kimsa chunka watayuq kaspa, Santo Espirituwan hawisqa kaspa, imaynachus Cristo bautismonpi karqan hina. Abrampa alfa historianninmanta huk chiqaqtaq hurquykuyta atin: domingo kamachiyman pusamuq chay pacha ima unanchasqanmantaqa, hatun ancha chaninniyuqmi kanan, imaraykuchus omegaqa sapa kuti alfa-manta aswan kallpasapa kachkan. Domingo kamachiyqa omega hinam unanchasqa, octubre 22, 1844, cruz, Egiptopi Pascua, hinallataq wakinkunapiwan.

Domingupi kamachiyqa kinsa chunka watapa unanchasqa pacha tukukuyninta rikuchin. Chayqa ñawpaqtaña rikuchisqa karqan llapa hatun qespichiy willakuykunapi, hinallataq akllasqa llaqtaq pactonmanta historianta tukuchin, mayqinchus Abramwan qallarisqa karqan. Chhayna laya profétikaman hina llapa chiqap testigokuna chay pachaq tukukuyninmanta qawachiptin, hinallataq chay pachaq sinchi propósito kasqanta rikuchiptin, ¿ima kanman qallariy puntunri?

Kan huk willakuy pacha kachkan kimsa chunka watakunaqwan rikuchisqa, achka testigokuna patapi domingo kamachiypi tukukuq. Chay pachapi huk pacha qatiq hamun, imaymana yupay chaninkunawan rikuchisqa, sapaqnin chay pachakunaqa domingo kamachiy qhepaman qatiq huk sut’i willakuyta churanku, huk sira profetiku historiapaq. Wakin chay pachakunaqa iglesiapa ukhupi historiapa siranmi rikuchinku, wakintaq hawapi kay pachaq siranmi, Armagedónman puriq.

Kay pachacháqa allinmi kanman yuyarichikunanchikpaq kayta: qhipa p’unchaykunapi ima tiempo profecíakunapas mana churasqachu mayqin riqsisqa p’unchaykunaman hina, mana chay p’unchaypas ni horapas willakusqankama plagaq qhipa tukukuyninpi. Daniel qillqapa chunka iskayniyuq capítulo-ninta apaykachasaq nisqayta rikuchinaypaq: profético tiempo manaña churayta. Chay capítulo chunka iskayniyuqpi kinsa versículokuna kashan, chaykuna profético tiempo-ta reqsichin.

Milleritakunaqa kay kimsa versiculokunata allinta entiendirqanku. Kay kimsa profecíakunaqa chay cheqaqkunaq hukninmi, cimientos nisqakunata representaq. Ichaqa Milleritakunaq kay versiculokunamanta entendisqankuqa “huk p’unchawqa huk watam” nisqa principio nisqaman hina aplicasqankupi sayasqa karqan. “Pachaqa manamña kanchu” nisqarayku, kay versiculokunaqa huk aplikaciontaraq hap’iyta tiyan, imaraykuchus llapa profecíakunaqa qhepa paraq pacha tiemponmanta rimasqanku. Kay versiculokunaqa qhepa paraq entendimiento nisqayuq kanan tiyan, mana tiempowan mensajeta ruranapaq llamk’achispa, nitaq kay versiculokunamanta Milleritakunaq entendisqankuwan contradecispachu. Kay kimsa versiculokunamanta chawpi versiculomanta, (versículo chunka hukniyuq), Milleritakunaq allin qhawariyninqa kaymi: iskay-kutin pacha periodota representan, mayqinchus kimsa chunka watayuq periodowan qallarin, hinaspataq 1260 watakuna qatiqninpi hamun. Versículo chunka hukniyuqqa chay kimsa chunka watayuq periodota reqsichin, domingo kamachikuy manaraq chayamuchkaptin ñawpaqman kaqta, chaytaq ch’inyay paqarichiy nisqawan representasqa.

Daniel chunka iskay chunka hukniyuqmi Diospa Simiyninpi kaq qillqaqa, Diospa llaqtanpa ch’uyachiy ruwanakuyta rikuchin, chaymi qhepa p’unchaykunapi, tukukuypa pachanpi, Danielpa qillqanmantam huk willakuy kichasqa kaptin pasakun. Chunka hukniyuq versiculopi tarinchik huk willakuyta, ñawpaq puriqkuna allinta yachasqanku, chayqa kimsa chunka watayoq pacha kasqan, hinaspam 1260 watayoq pachaman pusaykuq. Chunka iskayniyuq chunka iskaypi, qanchis, chunka hukniyuq, chunka iskayniyuq versiculokunapi kimsa willakuykunaqa tukukuypa pachankama wisqasqa kashanku. Tukukuypa pachanpi chay kimsa willakuykuna kichasqa kanan tiyan, imaraykuchus Diospa Siminqa hayk’aqpas mana pantanachu. Chay kikin chunka iskayniyuq chunka iskaypi, runakunaq gracia pacha tukukuyninmanta Bibliapi aswan sut’i rikuchiy churakusqa kachkan; chayraykum chunka iskayniyuq chunka iskayqa, cheqaqtapuni hinaspa aswan sut’inchasqaña, Adventismopa qallariyninmantaqa mana, aswan Adventismopa tukukuyninta reqsichin.

Kimsa willakuykuna Daniel chunka iskayniyuqpi sellasqa karqan chay kikin Qillqasqa Pasajepi, maypicha sellaypas kichariypas tarin aswan hatun profetiku nirqananta. Chay kimsa willakuykuna kichasqa kan huk pachak tawa chunka tawa waranqakunapa historiankupi, Alpha hinallataq Omegaqa sapa kuti rikuchin imaymanapa tukukuyninta, qallariyninwan kuska. Imatachus kichan Daniel chunka iskayniyuqpa kimsa profetiku pacha yupaykunapi, chayqa rikuchin Diospa profetiku Siminpa qhipa kichariyninta. Chay kichariyqa qawachisqa kachkan Apocalipsis qhapaqta huk ñiqinpi, Jesucristoq Revelacionnin kichasqa kaptin, gracia tiempo tukukuyninmanta manaraq. Daniel chunka iskayniyuqpa chunka hukniyuq versiculonqa Abramwan Pabloq ñawpaq rikuchisqankuman tinkuqmi, iskay kuti profecía nisqapa, mayqinchus qallarin kimsa chunka watayuq pachawan.

Daniel chunka iskayniyuq profeciakunaqa unanchaq pacha-kamaykuna kanku, chaykunaqa tukuy pacha tukukuypi kicharisqa kanku, hinaspataq chay kicharisqaqa Diospa llaqtanpa qhipa ch’uyanchasqanman pusamun. Chay kimsa profeciamantam ñawpaqninqa Cristo kikinmanta qosqa, hinaspa pay profeciata rikuchispaqa unupi sayashan linos p’achallikusqa, huk profético pacha-kamaypa tukukuyninta reqsichispa, chayta 1260 watakunamanta rikusqa hina, hinaspataq chay pacha-kamaypa tukukuyninta Diospa llaqtanpa atinin ch’eqesqa kasqanpa tukukuynin hina sut’inchaspa. Qhipa p’unchaykunapi Diospa llaqtanqa pachak tawa chunka tawa waranqa runakunan, paykunaqa ch’eqesqa kasqanku.

Manam Cristoqa yakupi sayashaspa huk tapuyta kutichishanllachu, aswanpas chay tapuyqa “Haykaqkamataq?” nisqa simikunawan qallarin. “Haykaqkamataq?” nisqaqa huk profétiko unanchaymi; chaytaqmi Jesusmanta tapusqa kachkan Daniel pusaq kaq pusaq chunka kimsañiqin versikupipas, maypichus tapusqa kachkan: “Haykaqkamataq?”

Hiddekel mayu ricuypi, lino p’achayuq qhari hina rikuchisqa Jesusman qhawaychasqa tapuyqa kaymi: “Kay admirakuykunapa tukukuyninqa hayk’aqkamataq kanqa?” nispa. Ulai mayu ricuypitaq, Palmoni hina rikuchisqa Jesusman, chay sut’inchasqa santoman, tapusqa kachkan: “Hayk’aqkamataq chay visión kanqa sapa p’unchaw sacrificiomanta, ch’usaqyachiq hucha llump’aymanta, hinallataq santuario-tawan ejercito-tawan sarusqa kananpaq?”

Pani Whiteqa ninqa, Danielman chaskisqa rikch’ayninkuna hatun mayukunapa patankunapi Shinar llaqtapi kunankama hunt’akuy ruwanankupi kasqankuta, hinaspata iskaynin mayu rikch’ayninwan tinkispa, Jesusman tapusqa kasqanta willakuy qhelqasqa “tapuyta,” mayqenchus sapa kuti domingo kamachiyta “kutichiy” hina paqarichin. Ichaqa iskaynin kutichiykunapas willakuy pacha ukhupi churakusqa kanku, chay pachaqa 1844 watapi tukukuq. Ñawpaq puriqkuna allinta reqsirqanku pusaq ñiqi t’aqapi tapuypa kutichiyninta, hinaspata Ulai mayu rikch’ayninpa kutichiynintapas; paykunataq intenderqanku 1798 wataqa Diospa llaqtanpa kallpan ch’iqichisqa kaynin tukukusqan waktam kasqanta. Ichaqa 1844 watamanta qhipaman, Diospa willakuy Siminpa “pacha-man hina churay” tukukuptin, willakuy tapuy “Hayk’aqkamataq?” ñawpaq puriqkunapa yachayninta yapamanta nispa rimarin: “2300 p’unchaykama; chaymantaq santuarioqa pisichasqa kanqa utqaylla hamuq domingo kamachiypi,” hinaspata Danielpa qhepa rikch’ayninpi “llapan” “musphaykunapas” hunt’asqa kanqa, ch’uya llaqtapa ch’iqichisqa kaynin kimsa watam hinaspa kuskan p’unchaykuna simbolico p’unchaykunapi tukukuptin.

Danielpa qhipa kimsa kapítulonkunaq Hiddekel mayupi rikuy-nisqan, hinaspa qanchis kapítulomanta isqon kapítulokama Ulai mayupi rikuy-nisqanqa, Hermana White nisqanman hina “Sinarpa hatun mayunkuna” sutichasqakuna kanku. Llapa historiata hinaspa Bibliata yachaqkuna riqsichinku Sinarwan hukllataq iskay mayukuna kasqanta, chaykunaqa iskayninku hatun mayukuna kasqanta. Chay iskay mayukunaqa Tigris (Hiddekel) hinaspa Éufrates kanku. Ulai mayuqa manan Sinarpa Éufratesninchu; chayqa Persia llaqtapi rurasqa huch’uy kanal mayum, manataq Sinarpichu. Adventismopa tiyasqanpa cimienton hinaspa chawpi sayaynin kananpaq rikuypi kaq Ulai mayuqa manan Sinarpichu tarikun, ichaqa profetisaqa Ulaita Éufrates kasqanta riqsichin, Sinarpa hatun mayunkunamanta huknin kasqanta.

Hiddekel rikch’aynin sut’i rikuchin dragónpa, bestiapa, llulla profetapaq hawapi willakuyninta, kay pachata Armagedónman pusasqankuta; Ulai rikch’aynintaq qhawachin Cristopa rurasqanta, Hinantin Dios kayninta runapa runa kayninwan huñuspa. Profecía hina, samaynin qelqakuna Ulai mayuta iskay kaq testigo hina Euphrates Mayuwan kuska apakunku, Cristo imata rurasqanta reqsinanchikpaq: Divinidadninta runa kaywan huñusqanta.

Éufratespas Tigrista ima, iskayninmi Edénmanta qallarin hinaspa pactokunapa historianta hunt’aspa purinku. Adventismopa chawpi sayayninman hayk’uspanku 22 de octubre de 1844 p’unchawpi, Éufratesqa runa-rurasqa Ulai hatun yarqhawan hukllachasqan kachkan, chaymi Divinidadta runakayninwan hukllachasqanta rikuchin, chayqa fe ruwayninta ruraspa hunt’akun, pachak tawa chunka tawa waranqa nisqakuna hina sut’inchasqakunapi. Ulaiqa Diospa profetico Simiyninpa atinqayninman huk pruebata rikuchin; imaraykuchus Ellen Whitepa atinqayninta churarin, Persia suyu Ulai mayuta Shinarpa hatun mayunkunamanta huknin kasqanta sut’ichaspa, kay pachapi yachaq hamut’aqkunapa nisqanwan ch’iqnikuspa.

Ulai mayupa unanchayninqa runapa siminmanta utaq Diospa Siminmanta huk pruebata rikuchin. ¿Runakuchu chiqap kanku, icha Panichay White nisqapa churakusqan simikunaqchu chiqap kanku? ¿Ulai mayuqa Persia llaqtapi huk sapan mayullatachu rikuchin, icha Edénmanta yaku-kunawan runakunamanta yaku-kuna chaqrusqa profetico mayutachu rikuchin?

Kay sasacháman achka akllanakuna kay sasa ruraypi kanman, ichaqa wak yuyaykunata churasaq, rikunaykipaq imata niyta munasqayta. ¿Kay pachapi historiadorkuna hinaspa teologokuna chiqapchu, Sister White-taq pantasqa? Mana pipas churanakunchu “Shinarpa hatun mayunkuna” nisqankuna Tigris hinaspa Éufrates kasqanta. Chay hinaqa, Sister White Persia llaqtapi Ulai mayuta Shinarpa hatun mayun nispa reqsispa, ¿llulla profetachu? Ichataq, ¿payqa cheqaq profeta, ichaqa pantayta rurasqachu? ¿Hayk’a pantaykunatataq cheqaq profeta ruwanman, manaraq llulla profeta tukunanmanta? Ichataq, ¿historiadorkunachu pantasqa kanku? Ichataq, ¿payqa cheqaptapunichu? Ichataq, ¿historiadorkuna hinaspa Sister White iskayninkupas cheqapchu? Kay sasa rurayta oqarirqani, chay sasa ruraypa sut’inchasqanwan yapasqa huk nisqata churayta munaspa, llinu p’achalliq runaman, mayu patapi sayaqman, payta “¿Hayk’aqkama?” nispa tapusqanku, iskayninpi Hiddekel hinaspa Ulai mayukunapa rikuyñinkunapi.

Danielpa pusaq t’aqapi, Danielqa Susa llaqtapin kashan, Persia suyupin; Susa llaqtataqmi Ulai mayu patapin kashan, yapuy llamk’ay rayku chayqa mayu kasqan hinallataq runakuna rurasqa unu apana ñankunatapas hap’in. Ulai mayu huk pachak pichqa chunka millakuna hina urayman purispanqa, Tigris hinaspa Éufrates mayukunapa tinkuyninwanmi t’inkikapun. Edénmanta qallarisqa Tigris hinaspa Éufrates mayukunaqa qhipaman hukllawakunku, chay hina huñunakuspaqa Persia suyupi Ulai mayupas kikillan tinkuypinmi chayaspa t’inkikun. Ulai mayuqa Tigrispa oqho sach’aquchakuna sistemanwan tupaspan, Tigris hinaspa Éufrates mayukunapa tinkuyninpi, Ulaiqa chay yakuq hukninman tukukun, mayqinchus hatun Shinar mayukunata ruwan. Historiador-kunaqa allintam nin, chay hinallataqmi Hermana Whitepas.

Pani Whiteqa pusaq ñiqi kapitulopi Ulaimanta rikch’ayta riqsichispaqa, mayuta riqsichin, chay mayuq runakuna rurashqan yaku apanakuna sistemawan reqsisqa, Tigris hinaspa Éufrates mayukunata huñuspa, iskay pacha 2520 watakunata rikch’achiq, chaykunam tukurqanku 1798 hinaspa 1844 watakunapi.

Tígris mayupa unay sutiqa Hiddekelmi karqa, hinaspa Éufrateswan tupanakusqanman hina, iskaynin mayukunam sut’inchasqa proféticamente churasqa kasharqa Asiriawan Babiloniawan t’inkisqa hina, paykunataq iskay leonkunamanmi riqsichisqa kanku, Diospa ovejankunata muchuchinankupaq. Chay iskay ch’usaqyachiq atiykunaqa ñawpaqchasqarqanku Roma pagana hinaspa Roma papal nisqa iskay ch’usaqyachiq atiykunata, chaykunaq señalninkunaqa qhariwan warmiwanmi kanku, utaq huk iglesiawan huk estadown. Roma paganaqa qharim karqa, estado nisqapa kamachiy yachayta rikuchiq; Roma papaltaq iglesia nisqapa kamachiy yachaypa qhellyasqa warminmi. Asiriaqa qharim karqa, Babiloniataq warmim, profético t’inkiyyninpi; chhaynataq Tígrista qhari hina, Éufratestaq warmi hina riqsichin.

Tigris mayuqaqa karqan kamachiy-hatunkaypa mayunmi, hinaspata 1798 watakama chayarkan; Euphratesqa iglesiapa kamachikuyninpa mayunmi, hinaspata 1844 watakama chayarkan. Euphratesqa 1844 watakama chayanan karqan, imaraykuchus 1844 watapi willakuqqa Babiloniamantam karqan, (Euphratesmanta), mayqinchus 1844 watapi hukmanta urmarqan. Imaynan Euphratesqa 1844 watapi huk urmay yaku patatam rurarqun, chay hinallataq Ulai mayu, runapa rurayninkunapa unanchaqnin hina, mayukuna tinkusqanmanpas huñusqa kashaspam, huk mayupa yakunwan hukllawasqa karqan. Kamachiy-hatunkaypa mayunqa 1798 watapi hark’asqa karqan, chaypi papal atiyninmanta civil autoridad qichusqa kaptin. Chay wata kikillanpita Estados Unidosqa hallp’a animal hina, Bibliapa profeciankunapi soqta kaq qhapaq suyu hina, kamachiyta qallarin. Tigris mayuqa 1798 watapi hark’asqa karqan, cheqaqpuni maypichus estadoqa qhipaman tukuy pachata kallpachinqa chay hark’ata urmachinankupaq, kunanmi papal ñak’ariykuna qochapi hina lloqsimuyta hark’achkan, mayqinkunachus atipaq llump’ay unu hina tukuy pachata pichariyta munan. Chay pirqa, utaq chay hark’aqa, iglesiawan estadowan rakisqa kananpa pirqanmi.

1844 watapi, Éufrates mayuwan Ulai mayuwanpas 1844 watapa willakuyninta reqsichinku Babilonia urmaynin hina, hinallataq chaylla ruraynintapas reqsichinku Cristo 1844 watapi qallarisqanta, pactopa Kachaqnin hina Babiloniapa yakunkunata runakunapa rurayninkunatapas picharqan huk llaqtamanta paypa santuarionman yaykunankupaqña kaq llaqtamanta—huk llaqta, Ancha Santísimo Cheqman manaraq yaykuchkaptinku ñawpaqta pichasqa kananpaq munasqa. Chay llaqtapa qhipa pichakuyninqa hunt’asqa karqan parawan, chawpi tutapa waqyaynin willakuypa uraypi urmamurqan chay parawan; chay chawpi tutapa waqyaynin willakuypa sut’i para sut’unkunaqa destilasqa karqanku Tigris mayupa yakunkunamanta, imaynachus Milleritakunaqa papal Roma llaqtata 1798 watatawan reqsirqanku, hinallataq imaynachus Babilonia urmayninta reqsispanku punku wisq’asqa kananpaq ñawpaqta chay willakuywan pichakusqaku; utaq ninki manaraq—Ulai, Tigris, Éufrates mayukunapa destilasqa yakunkunamanta hamuq parawan pichasqa kasqankuta, Daniel 8:14 willakuyninta willaspa, chawpi tutapa waqyaynin willakuyninta hunt’aspa, rikch’akuq p’unchaypi hucha pampachana p’unchaypa kicharikuynta manaraq qallarikuchkaptin.

Danielpa chunka iskayniyuq kapitulumanta qanchisniyuq versículopi Cristo Hiddekel mayu umakuna hawapi sayaspa kasqanpi, Tigris mayu umakuna hawapi sayashan, chay rikch’aypiqa runakunaq estado nisqapi yuyaychakuykunapa unuymanmi sayashan, mayqen rikch’aymi qhipa p’itiykama runakunaq estado nisqapi yuyaychakuykunapa qhipa puriyninkunata sut’inchan. Chaypi sayashan ñawpaq versículopi tapukuypa kutichisqanrayku, hina kikinmi Ulai mayu rikch’aypipas, lino p’achayuq qhari, mayqen chaypi Palmoni, Admirable Yupaychaq kaspa, ñawpaq versículopi tapukuyman kutichiyta qon. Iskayninpi rimayqa hanaq pachamanta angeleskunawan Cristowan rimaymi, iskayninpitaq tapukuyqa kaymi: “¿Hayk’aqkamataq?”

Kutichisqaqaqa 2300 p’unchawkunaqmanmi; pusaj kapítulopi, chunka iskayniyuq kapítulopipas “huk tiempo, tiempuykuna, hinaspa kuskan” nisqami kashan. Chay kutichisqaqqa 2300 wata hina, 1260 wata hinapas entiendisqami; ichaqa 1844 watapi Diosqa tiempoq rurayninmanta huk hark’akuyta churarqan profétiko willakuypi, imaraykuchus tiempoqa manañam kashanchu. ¿Ima kutichiytaq Palmoni, linu p’achawan p’achasqa qhari, qhepa generaciónnintaqpaq qun? “¿Hayk’aqkama?” nisqa tapuyqa achka testigokunapi rikuchisqam, domingo kamachiyta chay tapuyman kutichiy hina reqsinapaq; chayri domingo kamachiyllapichu santuarioqa pichasqa kachkan, hinaspachu “kay llapa admirakuynikunaqa” domingo kamachiyllapichu tukukusqa kachkan? ¿Imataq chay “admirakuynikuna” domingo kamachiyllapi tukukunku, hayk’aqtaq chay “admirakuynikuna” qallarikurqan?

“¿Hayk’aq?” nisqa unanchasqa tapuyqa domingo kamachiyta reqsichin, chay angelqa mana tapurqachu mayqan p’unchawpi domingo kamachiy karqanman, aswanqa tapurqa mayk’aqmi tukukunman admiraykuna. Chay “admiraykuna”qa domingo kamachiypi tukukun, chayrayku ima admiraykunataq domingo kamachiykama pushan? Ichataq astawan sut’inchaspa, ima “admiraykuna”taq Hiddekel qayllapi qosqa rikuchiypi unanchasqa kachkan, chunka kaqmanta chunka iskayniyuq kaq kamachikuykunapi rikuchisqa? Sichus yachayta atisun ima kasqanta chay “admiraykuna”, ichaqa tarisunchik mayk’aqmi chay “admiraykuna” qallarin. Daniel chunka kaqpi Gabrielqa sut’ita reqsichin ima kasqanta munasqan, Danielwan chay rikuchiy ukhupi tinkusqanpi.

Gabriel hamurqan Diospa llaqtanta unanchachinampaq ima pasananpaqmi qhipa p’unchaykunapi. Daniel chunka iskayniyuqpi kaq willakuykuna, mayqenkunata Miller llaqtapi runakuna allinta entienderqanku, chayta reqsispa chaywanmi kay kapitulum qhipa p’unchaykunaman mana churananchispaq nispaqa—Gabrielpa sut’inchasqa munayninta p’akisqallam kan. Gabriel chunka hukniyuq kapitulumpa huk ñiqin versiculomanta qallarispa chunka iskayniyuq kapitulumpa kimsa ñiqin versiculonkama willakuy profetata qallariptinqa, chaypi rikuchisqa historiataqa hawa profético sut’ichaykunamanta kashan imayna dragón, bestia, llulla profeta ima kay pachata Armagedónman pusanku chaymanta. Kapitulum ukhupi wakin pasajekuna kan Diospa llaqtan ñak’arichisqa kasqanta describeq, ichaqa chunka hukniyuq kapitulumpa historianninqa aswanqa hawa rikuchiyllam. Kayqa ninmi chunka kapitulumwan chunka iskayniyuq kapituluwan Danielpa qhipa visiónninpi huk alpha huk omega hina kasqankuta, imaraykuchus chunka hukniyuq kapitulumwan mana sutinchakuspa iskayninku ukhupi willakuyta describen, mayqenchus pachak tawa chunka tawa waranqa sellakusqankuta reqsichin. Chawpi kapitulumqa runakunapa hatariyninmi, norte reywan rikuchisqa, Roma papa nispawan, alpha kaq chunka kapitulumwan, omega kaq chunka iskayniyuq kapitulumwan kuska, pachak tawa chunka tawa waranqapa ukhupi experiencianta reqsichin qhipa p’unchaykunapi. Kimsa kapitulumkuna llapallan prueba tukukuyman apan; alpha kapitulumqa Diosmanta manchakuywan qallarin, chaymi ishkay clase adoradorkunata t’aqan; kapitulum tukukuyninpi Danielman atiy iskaychasqa qosqa kachkan, chaywanmi hukñiqin angelpa, iskayñiqin angelpa mensajenkunata reqsichin. Chunka iskayniyuq kapitulumqa omega kapitulummi, chaymi kimsañiqin angelpa taripay mensajenta reqsichin.

Capítulo onceqa sut’inta runakunaq hatarikuyninta Jerusalén llaqtapa tukukuyninmanta qallarispa probationpa wichq’akuyninkama, imaynachus Sister White nisqanman hina kayqa huk rikuchiymi probationpa wichq’akuyninmanta pacha tukukuypi. Daniel onceqa qallarin Jerusalén llaqtapa tukukuyninmanta, imaraykuchus Danielqa chaykunamanta hukninmi kasharqa Babiloniaman apasqa Jerusalén llaqtapa kimsa kuti tukuchisqanpi, chaymi unanchasharqa chay kikin llaqtapa tukukuyninta 70 AD watapi, hinaspataq yapamanta qhipa p’unchaykunapi kay pachawan rikuchisqa hina.

Iskay chiqaq Jerusalén llaqtapa iskay chiqaq tukukuyninkuna, sapa huk watapi kikin p’unchawpi pasaq, soqta pachak soqta chunka pichqa watakuna t’aqakusqa kashaqtin. Chay iskaynin tukukuyninkunaqa chay llaqtamanta karqan, maypichus Arca kasqa kanan karqan. Shiloqa chay kikillan profétiko unanchaykunata hap’irqan, hinaspataq rikuchin ñawpaq kaq tukukuyninta huk llaqtapa, maypichus Diospa kaynin kasqa, utaq kasqa kanan karqan. Paní White Jerusalénpa tukukuyninta qhepa p’unchaykunapa tukukuyninpa unanchanawan llamk’achishaqtin, payqa Cristopa Jerusalénpa tukukuyninmanta willakusqanmanta rimashan.

Silo, Jerusalén llaqtapa Nebucodonosorwan Tituswan urmachisqanqa kimsa testigokunam qhepa p’unchaykunamanta, Diospa llaqtanpa thuñisqanwan rikuchisqa hina. Siloqa ñawpaq angelpa willakuyninmi, mayqinchus yachachin Diosmanta manchakuyta, imatachus Elí mana rurasqachu, hinaspa payman hatunchay qoyta, imatachus Elí mana rurasqachu, paypa juiciopa horan chayamusqanrayku. Iskay kaq angelpa willakuyninmi maypichus iskaychasqa kasqanta tarisun, Nebucodonosorwan Tituswan rikuchisqa hina. Kimsa kaq Jerusalénpa thuñisqanqa, qhepa p’unchaykunapi, graciamanta pacha tukukuypim kachkan, chaymi juiciopa tukukuynin.

Capítulo onceqa kanmi kimsa angelkunapa kinsa willakuyninkunapa hawa historianninqa. Chayqa churakusqa kachkan capítulo chunkaq t’aqapi rakiy rikch’aynin ukhupi, hinaspa kinsa kallpachaq tupayninkuna chawpipi, chaykunaqa Danielpa rikch’ayninpa iskay chunka iskayniyuq p’unchayninpi pasan. Kaymi niyta munan capítulo chunka iskayniyuqpas Diospa llaqtanman qhipa p’unchaykunapi ima pasasqanmanta ukhu willakuy kananta. Chaypas niyta munan capítulo chunka iskayniyuq ukhupi kachkan mikhuriyqa capítulo chunka ukhupi kachkan mikhuriyta iskay chunka iskay kutita aswan lliphipi kachkananta.

Ulai rikuchisqapi, Cristotaqpas tapusqa karqa: “¿Hayk’aqkamataq?” Chunka iskayniyuq ñawpaq versículokuna, chunka kinsayuq versículopi tapuyta chayachispa, hawaqmanta hamuq profétic historiata reqsichirqanku, Biblia profecíapi atiykunamanta wakin ancha importante detallekunata sut’inchaspa. Chay chunka iskayniyuq versículokunaqa mana aswanchu karqanku, aswanpas qanchis kaq capitulopi rikuchisqa historiata yapamanta nispa, astawan hatunyachispa rikuchirqanku. Chay versículokunapi churakusqa profétic historiataq chunka hukniyuq capitulopipas yapamanta rikuchisqa, astawan hatunyachisqa, Medokuna Persiakunawan pacha qallarispa. Pusaqniyuq capitulopa qhipa kuskan hinallataq llapa isqunniyuq capituloqa Diospa qhipa p’unchay runankunata profeta Danielwan rikuchisqanmi. Profétic historiapa rikuchisqan, Ulai mayukunapa rikuchisqapi tarikusqa kinsa capitulokunapi, Diospa runankunapa rikuchisqanwan kuska, Danielpa Gabrielwan tinkusqanrayku chay capitulokunapi, chunka capitulomanta chunka iskayniyuq kapitulukama alpha-manta omega-kama hinam.

Hiddekel omega kasqan, Ulai alpha kasqanrayku, chunka iskayniyuq capítulo-pi kichasqa k’anchaywan rikuchisqa atiynin, pacha tukukuypa tiempun chayamuptin, Adventismopa chawpi sayayninwan tiyanan siminanta hinaspa sayayninanta kay visiónmanta iskay chunka iskay kuti aswan llipipin. Chayna kaptinqa, Danielpa qhipa visiónninpa k’anchayninqa sut’inchasqa kasqa Diospa llaqtanwan qhipa p’unchaykunapi tupaq k’anchay kasqanta. Angelqa linu p’achallikusqa runata tapuptin, “Hayk’aqkamataq?” nispa, kay musphaykunapa tukukuyninkama, chay musphaykunaqa wiñaypaq wiñaypaq qoyllurkunahina llipiqkuna kanku, imaynachus Abramwan rurasqa pactopa historianninqa Abramta qoyllurkunata qhawanampaq kamachiyta waqyarin. Daniel chunka iskaypi musphaykunaqa runakunapa tikrakusqanku huk pachaq tawa chunka tawa waranqa runakunapa unancha kasqanman.

Huk ñawpaq nisqapi reqsichirqanchik Daniel chunka iskayniyuqpa chunka hukniyuq versiculonqa huk willakuq pacha kasqanta, iskay pacha rakiyuqta, chaykunamanta ñawpaqninqa kimsa chunka wata kasqanta. Chay chunka hukniyuq versiculopi allin énfasis churaypaqmi qanchis versiculoman rirqani, qhipa p’unchaykunapi llaqtan ukhupi pay ruwasqan admirableskunapi Cristop sut’i haykuyta rikuchinaypaq.

Chunkaq chunka hukniyuq versoman kutispa, yuyarichiyta munani qamkunata iskay chunka iskayniyuq qillqa Gabrielpa sut’inchasqanman hina chiqanmanta “qhipa p’unchaykuna” nisqa kasqanmanta. Pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa p’unchayninkupi, chay p’unchaykunapi señallasqa kanku hinaspa Dioswan rimanakuyta yaykunku; Danielpa qillqanman hina, huk willakuy kichasqa kanqa, chaymi hatun qapariyman wiñanqa. Chay willakuyqa iskay chunka iskayniyuq qillqapi rikuchisqa kashan kimsa sapaq profetapa pacha tupukunawan, chaykunataqa Milleritakuna ñawpaqmantapacha sut’incharqanku, hinaspataq Profeciapa Espíritun allinchasqa. Chay kimsa pacha tupukunaqa mana pachatachu rikuchinku, imaraykuchus kikin angelmi, iskay chunka iskayniyuq qillqapi iskaynin makinta hanaq pachaman oqarispa, Apocalipsis chunka qillqapi huk makillanta hanaq pachaman oqarispa jurarqan, pacha manaña kanqachu nispa. Chay willakuy 1844 watapi nisqa kasqanrayku, Danielpa chunka iskayniyuq qillqapi kimsa profetapa pacha tupukunaqa unancha pacha tupukuna kanku, mana pachata rikuchinankupaqchu.

Chaymi, Daniel chunka iskayniyuqpi chawpi simbólicota sut’inchay pachakuna iskay kuti pachakuna kaspa, Michael hatarimun chay kikin capítulo-pi kimsa chunka watakunawan qallarin chayqa, yachankim iskay kuti pacha, kimsa chunka watakunawan qallariq, Abrampa alfa sut’inchayninpa hunt’asqa allin chinkaynin kasqanta. Tiempoq sut’inchayninpa omega-nin, akllasqa llaqtawan rimanakuy historiata qallariq, Diospa akllasqan llaqtanman hina, kikin capítulo-pi hunt’asqa allin chinkayninta chayan, chaymi Danielpa willakuyninpa tukukuq patan, imakunachus Diospa llaqtanman qhipa p’unchaykunapi hamunqa chaymanta.

Tukupay pachakuna chayamunan p’unchawpi, Danielpa qillqan kicharisqa kachkan, chaymanta lluqsisqa k’anchayqa Diospa llaqtanta sellan. Tukupay pachakuna chayamunan p’unchawpi, Danielpa qillqan kicharisqa kachkan, chaymanta lluqsisqa k’anchayqa rikuchisqa kachkan kimsa profetiku pacha hunt’asqakuna wan Danielpa qhipa kapitlulun ukhupi. Chay kapítuluqa omega kachkan chay kimsa kapítulukunaq, Hiddekel rikuyta ruwasqankumanta; Hiddekel rikuyta ruwasqantaq omega kachkan chay kimsa kapítulukunaq, Danielpa mayu rikuykunapa alpha nisqanta rikuchiqkunaq. Edénpi qallarisqa mayukunaqa qhipaman Danielman chayaran, hinaspataq Diospa profetiku Siminqa apamurqan Millerita kuyuriyman, ñawpaq kaq hukninchik angelpa, iskayniyuq angelpa ima kuyuriyninman, chayqa alpha kuyuriy kachkan kimsa angelkunapa iskay kuyuriykunamanta. Chunka isqonniyuq pachak iskay chunka watakuna, chunka hukniyuq versículupi, omega kachkan Abramwan Paulopa tawa pachak kimsa chunka wata profecianman.

Manaraq ñawpaqman purinanchikpaq Daniel chunka iskayniyuqpi Abrampa profecianwan tinkisqanman, allinmi yuyarinanchik pichus Pablo karqanman. Pabloqa mana gentilkunapa apostolnillanchu karqan, aswan allintaq Diospa profetiko Siminwanmi willakuyninta rikuchirqan. Chaymanta aswan importanteqa, Pabloqa dispensacional profeta kasqanmi. Dispensacional profetaqa huk profetami, Diospa llaqtanta pusananpaq huk dispensacionmanta hukman, Moisés hina: altarpi yupaychasqamanta santuariopi yupaychasqaman; Juan Bautista hina: kay pachapi santuario-manta Hanaq Pacha Santuarioman. Pabloqa qelqarqan aswan achka willayta, hinallataq kamachiykunata, literalmanta espiritualman rurasqanpa aplicacionninmanta, llapa wakin Biblia qelqaqkuna junt’asqamanta aswan achkata, mana tupaqta! Payqa hatarichisqa karqan literalmanta espiritualman tikrayta sut’inchananpaq, Diospa pactonpi kachkan llaqtanpa contexto-pi.

Pabloqa Abrahampa akllasqa llaqtanpaq siminkunawan tinkuchiq t’inkisqanmi, chay akllasqa llaqta chiqap kashqanmantam espirituyman tikrasqa karqan. Sichus mana allinta takyashqachu kanki Pablopa ima ruwaq kasqanmanta pactokuna historiapi, chayqa manam rikunkimanchu may sumaqta Diosmanta churasqa kasqanta, Diospa pacton llaqtanpaq ñawpaq kutin willasqa tiempo-profecía iskay-rikch’aq kasqanta, hinaspa kimsa chunka watayuq pacha periodowan qallarisqanta. Huk profecía akllasqa llaqtapa taytan churarqan; chaymanta espiritu akllasqa llaqtaman tikrasqankupiqa, huk dispensacional profeta hatarichisqa karqan chay tikrayta reqsichinampaq hinaspa sut’inchanampaq, hinaspallataq Abrampa tiempo-profecíanta takyachinampaq iskay ñiqin testigowan Nuevo Testamento-manta, ñawpaq testigowan Antiguo Testamento-manta tupaqchasqa. Abram qallariypi, chaymanta Pablo tukukuypi, qhepa p’unchaykunapa 1290 nisqapa ancha allin reqsichisqan kasqanta rikuchinku.

Qatiq qhipa qillqapi hinallataqmi ñawpaqman risunchis.