Joel qillqaqa hinallataq Laodiceapi Kaq Qanchis Punchaw Adventista Iglesiata - Kinsa Chunka Yupaqqa

Kay llapan kayta ruwakurqan, profetapa nisqan hunt’akunanpaq: “Sionpa ususinman niychik: Qhawariy, qhapaq kamachiqniyki qamman hamushan, llamp’u sonqoyoq, huk asnupi tiyashan, hinaspa asnupa wawampi, malta asnupi.” Mateo 21:4, 5.

Sionpa ususin, ancha kusikuy; Jerusalénpa ususin, qapariy: qhawariy, Qanpa Reyniyki hamusunki qanman: payqa chaninnaqmi, salvacionniyoqmi; llamp’u sonqoyoqmi, asnupi sillakuspa, hinallataq malta asnuchapi, asnupa wawanchapi. Zacarías 9:9.

Pichqa pachak watakuna ñawpaqmanmi, Señorqa profeta Zacaríaswan willarqan: “Anchata kusikuy, Sionpa ususin; qapariy, Jerusalén llaqtapa ususin. Qhawariy, qampa Reyniykim qamman hamushan. Payqa chaninmi, salvaciónniyuqmi; llamp’u sonqoyuqmi, asnupi sillakuspa, hinaspa malta asnuchapi, asnupa wawampi.” [Zacarías 9:9.] Discipulokunaqa mana reparaspanku Cristo juzgaman hinaspa wañuyman rishasqanta, manam kay profecíata hunt’achiyta atinkuchu karqan.

“Chayna hinallataq, Millerpas paywan kuska kaqkunapas willakusqanman hina hunt’arqanku, hinallataq huk willayta qorqanku, chaytaq saminchasqa qelqakuna ñawpaqmantaraq willarqan kay pachaman qosqa kananpaq; ichaqa mana atirqankuchu chayta qoyinankupaq, sichus tukuyta entienderqankuman chay willakusqakunata, paykuna llakikuywan pantasqa kayninkuta rikuchiqta, hinaspa huk willayta qawachiqta, Señor hamunankama llapa suyukunaman willasqa kananpaq. Ñawpaq kaq hinaspa iskay kaq angelkunaq willayninkuta allin p’unchaypi qosqa karqan, hinaspa Diospa yuyayninman hina paykunawan ruwachiyta munasqanta hunt’arqan.” The Great Controversy, 405.

“Manam ima ñawpaq p’unchaykunapaq manam imatapas manchakunanchikchu, ichaqa Qispichiqninchikpa pusawasqanchik ñanta, hinallataq ñawpaq historiaykupi yachachisqanta qunqaspanchikqa.” Life Sketches, 196.

Ñanpa qallariynin qhepanpi huk lliphipiq k’anchay sayarichisqa karqan, maymantataq huk angil niwarqan chayqa “chawpi tuta waqyasqa” kasqanta. Kay k’anchayqa tukuy ñanpinta k’ancharqan, chakinkunapaqtaq k’anchayta qorqan ama mitk’anankupaq.

“Sichus ñawinkuta Jesúspi sayachispa qhawarqanku, payqa ñawpaqenkupi karqa, llaqtaman pusaspa, hinaptinqa allin waqaychasqa karqanku. Ichaqa mana unayllataq wakinkuna sayk’urqanku, nispa: llaqtaqa ancha karupi kashan, ñawpaqmantaraq yaykunayku karqan, nispa suyarqanku. Chaymantataq Jesús paykunata kallpachaq karqa, hatun k’anchayniyuq paña makinta hoqarispa, chay makimantataq huk k’anchay lluqsirqa, adventista t’aqapi kuyuspa muyuriq, hinaspa paykuna qaparirqanku: ‘Aleluya!’ Wakinkunataq mana yuyayniyuq hina ñawpaqman qhipapi kachkaq k’anchayta ñiqiranku, nispa: mana Dioschu kaykama karuman horqomuwarqanchik, nispa. Qhipapi kaq k’anchay wañurqan, chakinkuta hunt’asqa tutayaypi saqespa, hinaspa mitk’arqanku, señaltawan Jesustapas mana rikuyta atispa, ñantaq urayman urmaykurqanku, ukhu tutayaq, mana allin kay pachaman.” Christian Experience and Teachings of Ellen G. White, 57.

“Chawpi tuta qapariyqa manam ancha yuyaychaykunawan apasqa karqachu, mayqenchus Qillqakunaq qhawachikuynin sut’i, tukukuqpas karqa. Chaywan kuska riqurirqa huk kallpa tanqaq, chaymi alma-ta kuyuchirqan. Mana iskayrayay karqachu, mana tapukuy karqachu. Cristoq atipayninwan Jerusalénman yaykuynin p’unchawpi, raymita waqaychanankupaq llapa suyukunamanta huñusqa runakunaqa Olivos Orqoman hamuqkanku, hinaptin Jesus-ta pushaq t’aqaman hukllawaspa, chay horapa kallpachasqan-ta hap’irqanku, hinaspataq qapariyta astawan wiñachirqanku: ‘Samisqa kachun Señorpa sutimpi hamuqqa!’ [Mateo 21:9.] Chay hinallataq mana iñiqkunaqa Adventistakunaq huñunakusqankuman hamuspa—wakinqa musyapayayllamanta, wakinqa asipayllapaq—willakuypa qayllanpi kaq yachachiq kallpata mallirqanku: ‘Qhawariychik, Qosasqaqa hamunña!’” Spirit of Prophecy, volumen 4, 250, 251.

“Mateo 25 nisqapi chunka sipaskunamanta yachachisqa rimaypas Adventista llaqtapa experiencianta hinallataq rikuchin.” The Great Controversy, 393.

Kaykunaqa warmikunawan mana qhellichasqa karqanku; imaraykuchus paykunaqa vírgenkuna kanku. Kaykunaqa Corderota qatinku maymanchus pay rinqa chayman. Kaykunaqa runakunamanta rantisqa karqanku, Diospaq hañiq ruruykuna hina, Corderopaqpas. Apocalipsis 14:4.

“Sapa kuti chunka sipaskunapa rikch’ayninman kutichisqa kani, pichqankuna yuyaysapakunam karqaku, hinaspa pichqankuna mana yuyayniyuq. Kay rikch’ayqa nisqanta hinallataq hunt’asqa karqan hinaspa hunt’asqa kanqa, kay pacha tiemponpaq huk sapaq allin churanayuq kasqanrayku, hinaspa kimsa kaq angelpa willakuynin hina, hunt’asqa karqan hinaspa pacha tukukuyninkama kunan pacha chiqap willakuy hina kasqanmantapuni kanqa.” Review and Herald, August 19, 1890.

“Kan huk pachapi kachkan mana allin kaypi sirichisqa, llullakuypi hinaspa pantachikuypi, wañuypa llanthunpi hina,—puñusqa, puñusqa. Pitaq sonqonpi nanayta muchun kaykunata rikch’achinapaq? Ima simitaq paykunaman chayanman? Yuyaynîqa hamuq p’unchawkunaman apasqa karqan, chay señal qosqa kanqa chay pachakama. ‘Qhawariychis, Qosasqaqa hamushan; lloqsimuychis paywan tinkuq.’ Ichaqa wakinkunaqa qhipaykunku mecheronkupaq aswan aceite jap’iq, hunt’achinankupaq; hinaspa ancha qhipamanta tarinkunku aceitewan rikuchisqa carácter mana hukmanta hukman qusqaqa kasqanta.” Review and Herald, February 11, 1896.

Chaymi hunt’asqa karqan profeta Jeremías nisqampa rimarisqan, nispa: “Paykunaqa kimsa chunka qullqi qollqekunata hap’irqanku, chaninchasqa runapa chaninta, pichus Israelpa wawanmanta runakuna chanincharqanku; hinaspataq chaykunata qorqanku alfareropa chakra rayku, imaynachus Señor kamachiwarqan.” Mateo 27:9, 10.

Hinaspan nisqani: Allinpaq yuyaychankichik chayqa, pagoyta quywaychik; mana chayqa, saqeychik. Chaymi chaninchawaranku kimsa chunka qullqi qollqekunawan. Hinaspan Señor niwarqan: Chayta alfareroman wikch’uy; anchata sumaq chaninmi paykunaqa chay hina chaninchawarqaku. Ñuqataq chay kimsa chunka qullqi qollqekunata hap’ispa, Señorpa wasinpi alfareroman wikch’urqani. Zacarías 11:12, 13.

Payqa ninku paykunata: Qankunaqa, ¿pitaq niwankichik kaniyta? Hinaspan Simón Pedro kutichispa nirqan: Qamqa kanki Cristo, kawsak Diospa Churin. Mateo 16:15, 16.

Ñuqaqa qillqasqaykunata huñurqani, hinaspan ñanniykuman riqsirqayku. Ñanpiqa Orange llaqtapi iskay huñunakuykunata ruwarqayku, hinaspan rikurqayku iglesiaq allinta yanapasqa kasqanta, kallpachasqa kasqantapas. Ñuqaykupas Señorpa Espiritunwan musuqmanta kallpachakurqayku. Chay tutaqa musquyrqani Battle Creekpi kasqayta, punkupa ladonpi vidrio nisqamanta qhawarispa, hinaspa wasiman wichariq hamuq huñu runakunata rikurqani, iskay iskaymanta purispa. Sinqa, mana kuyukuq, chaymanta churasqa sunquyoq hina rikurirqanku. Allinta reqsirqani, hinaspan salonpa punkunta kichanaypaq muyurirqani paykunata chaskinaypaq; ichaqa yapamanta qhawariyta yuyarirqani. Rikuyqa hukmanyarqan. Kunanqa chay huñuqa católico procesión hina rikurirqan. Huknin makimpi cruzta apasharqan, hukñataq soqostaña. Asuykamuspaqa, soqosta apaq runaqa wasipa muyuriyninta muyurirqan, kimsa kuti nispa: “Kay wasiqa hark’asqa, amachasqa kachkan. Imankunapas qichusqa kanan. Paykunaqa ñuqaykuq santo ordenniykumanta rimarqanku.” Manchakuyqa hap’iqwasqanmi, hinaspan wasinta usqhaylla p’itirqani, norte punkumanta lluqsispa, hinaspa huk huñu runakuna chawpinpi tarikurqani, wakinninkuta reqsisqayta. Ichaqa traicionasqa kayta manchaspa, manam huk simillapas paykunawan rimayta atirqanichu. Chinkasqa, sapalla kasqaypi waqayta, mañakuyta atinaypaq huk pakasqa cheqta maskharqani, mayman muyusqaypipas mana tariykuyta munaq, tapukuq ñawikunawan ama tinkunaypaq. Sapa kuti kutichispa nirqani: “¡Kaytaqa entiendenayta atispaqa! ¡Imata nirqani chayta, utaq imata ruwarqani chayta willawankuman chayqa!”

“Achkata waqllakusa, achkata mañakusa, imaynatataq qhawarqani imaykaykuna qichusqa kasqanta. Muyuriniypi kaqkunapa qhawariyninkupi maskarqani noqa rayku llakiyta utaq kuyapayakuyta ñawinchayta; hinaspa reparakurqani achkha runakunapa uyankunata, paykunaqa noqawan rimayta munanman, sonqochawayta munanman, hukkunapa qhawasqa kanankumanta mana manchakuspa chayqa nispa yuyarisqaykunata. Huk kutillataq kallparqani runa tantanakuy manta lluqsiyta, ichaqa qhawasqa kasqayta rikuspá, munasqayta pakarqani. Qallarirqani sinchita waqllakuyta, hinaspa niyta: ‘¡Imatataq ruwarqani utaq imatataq rimarqani, chayllata niwaykuyman!’ Ñoqapa qosa, chay kikin cuarto ukupi cama patapi puñuspa kashaq, sinchita waqllakusqayta uyarispa rikcharichiwán. Saqrayniyqa waqaywan uqllasqa karqa, hinaspa llakisqa sonqo pisi kallpayoq kaymi hawaypi karqa.” Testimonies, volumen 1, 577, 578.

“Wright llaqtapi kashaspaykuqa, 11 yupaypaq qillqasqay manuscritoyta ruraq wasi-man ña apachirqaykuña, hinaspa tantanakuykunamanta hawapi kaspá, casi sapa pacha allinyashaspaymi 12 yupaypaq imakunata qillqaypi llamk’arqani. Wright iglesiapaq llamk’asqaypiqa, kallpaykuna-y, aychapiwan yuyaypiwan, sinchi sasachakuywanmi ñak’arichisqa karqa. Samayta munarqani, ichaqa mana imayna samariyta tarirqanichu. Runakunamanqa semana-pi achka kuti rimarqani, hinaspa sapanka willakuykunamanta achka panqakunatam qillqarqani. Almakunapa llasayninmi hawapi karqa, hinaspa yachasqay responsabilidadesqa ancha hatun kasqanrayku, sapa tutaqa pisilla horasllatam puñuyta atirqani.”

“Chhina rimaypi qillqaypipas chayhina llamk’aspa, Battle Creekmanta mana kallpachaq, sonqota urmachiq kartakunata chaskirqani. Chaykunata ñawirispaqa mana rimay atina llaquy sonqoypi hamuwarqan, yuyayniypi nanayman hina chayaspa, pisi p’unchawkama kawsay kallpaykunata wañuchiq hina rikurirqan. Kimsa tutakunaqa casi mana puñurqanichu. Yuyayniykunaqa ch’aqwasqa, sasachakusqa karqan. Imayna atisqayman hina llakiykunata pakarqani qosaymanta, hinallataq khuyapayakuq ayllumantapas mayqanwan kuska kasqaykumanta. Mana pipas yacharqanchu imayna llank’asqayta otaq sonqoypa apasqan llasa q’epita, maypachachus aylluwan kuska paqarin ch’isiyay yupaychaypi huñukuspa, chay hatun Q’epi Apanaqman q’epiyta churayta maskarqani. Ichaqa mañakuyniykunaqa nanaywan q’iwisqa sonqomanta lloqsirqan, mañakusqaykunapas t’aqasqa, mana sutinchasqa karqan mana atiy atinakuy llaquymanta. Yawarqa umayman kallpawan phawaykurqan, achka kuti muyurichiwachkan, casi urmachiwachkanpas. Sinqamanta yawar lloqsimuwarqan achka kuti, aswanraq qillqayta kallpachakuspa rurasqaymanta qhipaman. Qillqayniyta saqerqani, ichaqa mana atirqanichu ñuqaman churakusqa llakiyta, mañakuyta, kamachikuypa llasaq q’epinta wikch’uyta, imaraykuchus wakinkunapaq testimonios nisqakuna ñuqapi kasqanta yacharqani, chaykunata paykunaman mana haywayta atispa.”

“Chaskamanta huk cartata chaskirqani, chaypi willawarqanku allin kasqanta yuyaspa No. 11 nisqata mana chaylla ruraspa qhipaman churayta, ñoqaqa qillqayta atisqaykama chay Salud Instituto-manta imatachus rikuchisqa karqan chayta, imaraykuchus chay ruwayta apaqkuna sinchi pisi qullqiyuq kasharqanku, chayraykutaq wawqikuna kuyurichisqa kanankupaq testimoniyniypa kallpachayninta munarqanku. Chaymantaq qillqarqani huk rakhuyninta chay Instituto-manta rikuchisqa kasqaymanta, ichaqa manam tukuy yachayta lluqsichiyta atirqanichu, umaman yawar sinchita qatiq kasqanrayku. Sichus yuyayman hamunman karqan No. 12 nisqa hina unayta qhiparichisqa kanan, manam ima kasqankupipas No. 11 nisqapi kaq chay rakhuq materiata apachimuymanchu karqan. Ñoqaqa yuyarqani pisi p’unchawkuna samarispa yapamanta qillqayniyta qallariyta atisqayta. Ichaqa ancha llakisqaypaq tariykurqani umaypa kasqanrayku mana atisqayta qillqayta. Testimoniokunata qillqay yuyayqa, llapallapaqpas sapa runapaqpas, saqisqa karqan, hinallataq sapa kuti llakiypi karqani mana paykunata qillqayta atisqayrayku.”

“Kay imayna kaqkuna ukhupi yuyaykusqa karqan Battle Creekman kutinaykuta, chaypi qhiparinaykupaq ñankuna mit’api, lliw ch’iqichisqa hina kaqkama, hinaspa noqaqa chaypi No. 12-ta tukuchinaypaq. Qosayqa ancha munaywan karqan Battle Creekpi wawqinkunata rikuyta, paykunawan rimayta, hinaspa kusikuyta Dios paypaq rurashasqan llank’aypi. Qelqasqaykunata huñusqani, hinaspa puriyniykuta qallarisqayku. …” Testimonies, volumen 1, 576, 577.

Cristianokunapaq llaqtakuna tukuypi, Protestantismoqa atiyniyuq, manchay hatun awqakunaq amenasqan karqa. Reformaq ñawpaq atipayninkunaña pasasqa kachkaptin, Romaqa musuq kallpakunata waqyarispa, chinkachiyta atipananta suyaspa. Kay pachapi Jesuitakunaq ordinni ruwasqa karqa, papa yupaychaypa tukuy amachaqninkunamanta aswan sinchi, mana ima chiqanta qhawariq, mana llakikuq, hinallataq atiyniyuq. Kay pachapi watanakunamanta, runakunaq munayninkunamantapas t’aqasqa, sallqa munakuypa mañakuyninman wañusqa hina, yuyaypas, yachaypas, sonqopa willakuyninpas tukuyta upallachisqa, paykunaqa mana mayqin kamachikuytapas, mana mayqin watanakuytapas reqsirqakuchu, aswanqa ordinninkuqlla; hinallataq mana mayqin ruwaytaq kasqachu, aswanqa atiyninta mast’ariylla. Cristoq evangelionninqa qatipaqninkunata yanapasqa karqa peligrokunata tinkunankupaq, ñak’ariykunata muchunankupaqpas, chiripas, yarqaypas, sasachakuypas, wakchakuypas mana mancharispa, cheqaq kaypa unanchanta sayachinankupaq torturapa ñawpaqninpi, carcelpi, rupachinapa qirupiwan. Kay kallpakunawan maqanakunapaq, Jesuitismoqa qatipaqninkunaman huk fanatismota samachirqa, chaywanmi paykunaqa kikillan peligrokunata muchuyta atirqaku, hinallataq cheqaq kaypa atiyninman llullakuyq tukuy armankunata churayta. Mana ima huchapas hatunlla karqachu paykuna ruwanankupaq, mana ima llullakuypas pisi allinlla karqachu paykuna rurapanankupaq, mana ima p’achallikuypas sasachaqlla karqachu paykuna hap’ikunankupaq. Wiñaypaq wakchakuyman, humillakuymanpas juramentasqa kachkaspapas, yachaysapa munayninku karqa qhapaq kayta, atiyta tarinanku, Protestantismota urmachinankupaq, papapa aswan kamachikuyninta kutichinankupaqpas sapa sonqowan churasqa kay.

Paykuna kamachisqankupa kurakninman hina rikurispankuqa, santu kaypa p’achanta churarqanku, carcelkunatawan hampina wasikunata watukuq, onqosqakunatawan wakchakunata yanapaq, kay pachata saqesqankuta rimarispa, allinta ruwaq puriq Jesuspa sutu sagradota apanakuq. Ichaqa kay mana huchayuq rikch’aynin urapiqa aswan hatun huchasapa, wañuchiq munaykuna achka kuti pakasqa karqan. Chay ordenpa huk sapankasqa kamachinmi karqan: tukukuyninqa imaymana mediokunatapas chaninchan. Kay kamachiywanqa llulla, suwa, q’otukuy juramentu, wañuchiypas mana ñakisqa kaqllachu karqan, aswanpas alabana kaqmi karqan, Iglesiaq allinllapaq sirvispaqa. Tukuy ima rikch’aykunapi pakakuspa, Jesuitakunaqa estadopa cargokunaman yaykurqanku, reykunapa consejeron kayman wicharispanku, nacionkunapa politicasninta formaspa. Patronninkunapa contra espía hina ruwanankupaq sirviente tukurqanku. Colegiokunata sayarichirqanku principikunapa, noblekunapa churinkunapaq, hinallataq escuelakunata llapa runakunapaq; hinaspa protestante tayta-mamakunapa wawakunaqa papista ritokunata kasukunankuman aysasqa karqanku. Romana yupaychaypa llapan hawa pompawan rikuchikuyninwanmi yuyayta pantachinankupaq, musphachinankupaq, hinaspa sonqota hap’inankupaq apamurqanku; chayhinapin taytakuna llank’aspa yawarta hich’aspa mask’asqanku libertadqa churinkuna rayku traicionasqa karqan. Jesuitakunaqa utqayllam Europa llapanman mast’arikurqanku, maymanchus rirqanku, chaypin papismopa musuq kausarimusqan qatirqan.

Paykunaman aswan kallpachananpaq, huk bulaqmi hurqusqaña karqa, inkuwisiyunta yapamanta sayachinapaq. Chay tribunalta rikuspankupas llapa runakuna anchata chiqnikusqankumanta mana qispispa, katuliku suyukunapipis, kay manchay tribunalqa yapamantam sayachisqa karqa papa yupaychayniyuq kamachiqkunapaq, hinaspa pakasqa carcelninkunapi p’unchay k’anchayta mana muchuyta atipaq manchay millay ruraykuna yapamanta rurasqa karqa. Achka suyukunapi, waranqa waranqakuna llaqtapa aswan sumaq t’ikranmanta, aswan ch’uya hinaspa aswan allin sonqoyuqkuna, aswan yachaysapakama hinaspa allinta yachachisqakama, Diosman sunqun tukusqa hinaspa sapaqchasqa pastor-kuna, llank’aq hinaspa llaqtanchikta kuyayniyuq runakuna, yachaywan llimp’iq amawtakuna, yachaq llimp’iq artista-kuna, allin makiwan ruraq artesano-kuna, wañuchisqa karqanku utaq huk llaqtakunaman ayqekunankupaq kallpachasqa karqanku.

“Chayhinan karqan imaymanakunataq Roma qayarirqan Reformaciónpa k’anchayninta wañuchinapaq, runakunamanta Bibliata qichunapaq, hinaspa tutayay pacha-kunapa mana yachayniyoq kayninta hinaspa supersticionninta kutichinapaq. Ichataq Diospa saminchayninwan, hinaspa chay allin sonqoyoq qhari-kunapa llamk’asqanwan, paykuna-taq Pay hatarichirqan Lutherpa qhepanpi rantin kananpaq, Protestantismoqa manam urmachisqa karqanchu. Manam príncipi-kunapa munayninmanchu, nitaq maki kallpankumanchu, kallpanta deben karqan. Aswan huch’uy llaqtakuna, aswan pisi reqsisqa hinaspa pisi kallpayuq nacionkuna, paypa sinchi hark’anankuna tukurqan. Chayqa karqan huch’uy Ginebra, hatun awqakuna chawpinpi, paypa chinkachisqanpaq yuyaychakuspa; chayqa karqan Holanda, norte lamar qochapa arenalninkunapi, Españapa tiranianta maqanakuspa, chay pacha reyno-kunamanta aswan hatun hinaspa aswan qhapaq kaqta; chayqa karqan chiri, ch’usaq hallp’ayuq Suecia, Reformaciónpaq atipanakuykunata atipaykuq.” The Great Controversy, 234, 235.

“Qhipa p’unchaykunapin Señorqa sut’inchasqa llaqtanwan churanakuyta charin. Kay churanakuypi, kamachikuyniyuq runakunaqa Nehemías purisqanman chiqap contrapi kaq ñanta hap’inqaku. Manan paykikunaqa samana p’unchayta mana kasukuspa, pisipas qhawarispa saqepunqakuchu, astawanpas hukkunamanta hark’anankupaqmi munanqaku, costumbrekunapaq, tradicionkunapaq q’upa q’upawan pampachispa. Iglesiakunapi, hatun tantanakuykunapipas hawa pampapi, ministrukunaqa runakunaman ñit’inqaku semanapa ñawpaq p’unchaynin waqaychanapaq kasqan nispa. Qochapi hallp’apipis llaquykuna kan; chay llaquykunataq aswan yapakunqa, huk desastre hukmanta qayllallapi hamuspa; hinaspa conscienciayoq samana p’unchay waqaychaqkuna pisi huñuqlla kasqankuta rikuchinqaku, paykunam Diospa phiñakuyninta kay pachaman apamun nispa, domingo p’unchayta mana kasukusqankurayku.”

“Satanásqa kay llullakuyninta kallpachin, kay pachata preso hap’inanpaq. Paypa yuyayninmi runakunata pantasqa yachachiykunata chaskinankupaq munachiy. Llapa llulla religionkunapa mast’arikuyninpiqa kuska llank’an, hinaspan mana imatapas qispichinqachu pantasqa yachachiykunata kamachinapaq ch’aqwayninkunapi. Religiosoq sonqoyuq kasqanmanta pakasqa qhawanawan, paypa espiritunwan apachikusqa runakunaqa masinkunapaq aswan mana llakiy atina nanaykuna ruwasqanku, hinaspan paykunaman aswan mancharikuypaq ñak’ariykunata churapusqanku. Satanáswan agente-kunapas chaylla espirituyuqmi kachkan; hinaspan ñawpaq pacha historiapas kay p’unchaykunapi kutimunqa.”

“Kaq qhari-kuna kanmi yuyayninkuta chaymanta munayninkutapas mana allinta rurayman churakusqaku; sonqonkupa tutayasqa ukhu rinrinkunapi mayqin huchakuna ruranankuta nispa hamut’asqakum. Kay qhari-kuna kikinkumanta pantasqa kanku. Paykunaqa Diospa hatun cheqan kamachikuyninta saqerqaku, hinaspan chaypa rantinpi kikinkupa huk tupuyninta sayaricherqaku, chay tupuyman kikinkuta tupachispa, kikinkutataq santu kasqankuta rimakunku. Señorqa saqenqanmi sonqonkupi imachus kasqanta rikuchinankupaq, paykunata kamachiq apupa espiritunta rurayninkupi rikuchinankupaq. Payqa saqenqanmi kamachikuyninta cheqaqtapuni kasukukkunata imayna tratanku chaypi, paypa leyninpa contran piñakuyninkuta qhawachinankupaq. Paykunataqa kaylla religiosu muspaywanmi kuyuchisqa kanqaku, mayqan muspaypas Cristota chakatananpaq runa huñunata kallpacharqan chaywan kikillan. Iglesiatawan Estadotawan kuska huklla waqlliq aynipi huñunakunqaku.”

“Kunan p’unchawpa iglesianqa ñawpaq Judíokunapa purisqankuta qatirqanmi, paykunaqa Diospa kamachikuyninkunata saqerqanku kikinkupa yachachisqankurayku. Payqa ordenanzata tikrarqan, wiñay pactota p’akirqan, hinaspan kunanpas, chay hinaña, hatunchakuy, mana iñiy, hinaspa mana cheqaq kasqanmi chaymanta lluqsirqan. Cheqaq kasqayninqa Moisespa takinmanta kay simikunapi rikuchisqa kachkan: ‘Paykunaqa kikinkuta waqlliyachirqanku, mana paypa churinkunapa señalninchu señalninkuqa; q’ewi hinaspa q’iwllu miraymi paykunaqa. Chayhinatachu kutichinki Señorman, mana yuyayniyuq hinaspa mana yachayniyuq llaqta? ¿Manachu payqa qanta rantisusqa taytayki? ¿Manachu payqa qanta ruraran, hinaspa sayarichisurqan?’” Review and Herald, March 18, 1884.

“Sichus sunquykita munaynikiwan qatispa, hinaspa hatun tukuywan chaymanta kikiyki allin kasqaykimanta mana pantasqaykikunata willakuspachu kanki chayqa, Satanaspa wateqaykunaq munayninman saqisqa qhiparinki. Señor pantasqaykikunata rikuchisusqayki pacha mana wanakuspa nitaq huchaykikunata willakuspaqa, paypa providencian chay pachallaman kutimuykuchisunki yapamanta yapaman. Kikin laya pantaykunata ruwanaykipaq saqisqa qhiparinki, yuyayniyuq kaytaqa pisiyaqmi kanqa, hinaspa huchata allin kaypaq sutichanki, allin kaytataq huchapaq. Kay qhipa p’unchaykunapi atipaq llullachiykuna achka kasqan qamta muyuriykusunki, hinaspa umalliqniykita tikranki, mana yachaspaña chayta ruwasqaykita.” Review and Herald, December 16, 1890.

Ñawpaq colonokuna churasqanku kamachiyqa, iglesiapi kaqllakunallata akllaypi rimayta hinaspa llaqta kamachiypi cargokunata hap’iyta saqespa, ancha millay ruwaykunamanmi pusarqa. Kay kamachiyqa suyupa ch’uya kayninta waqaychanapaq hina chaskisqa karqa, ichaqa iglesiata qhellicharqanmi. Religiónmanta willakusqa kaymi akllaypi rimaypaq hinaspa cargota hap’ipaq condición kasqanrayku, achka runakunaqa, kay pachapa yuyayllawan kuyuchisqa, sonqonku mana tikrasqa kachkaptinpas, iglesiaman huñunakusqaku. Chay hinaqa iglesiakunaqa, aswan hatun ch’iqinpi, mana tikrasqa runakunamanta sastisqa rikurirqaku; hinaspa ministeriopiqa karqankum pas doctrinapa pantasqankunata hap’iqkuna, mana chaylla, aswanpas Espíritu Santopa musuqyachiq atipayninta mana yachaqkuna. Chay hina yapamanta rikuchisqa karqa mana allin ruwanakunapa rurun, iglesiapa historiapi Constantino p’unchaykunamanta kay p’unchaykama sapa kutin rikusqa hina, iglesiata suyupa yanapayninwan hatunchayta munasqanmanta, sekular atipayman qayakuspa Evangeliota yanapananpaq Paypa, nisqa: “Qhapaq suyuyqa manam kay pachamanta kanchu.” Juan 18:36. Iglesiapa suyuwan tinkusqanqa, imayna pisillam kachun, hawaqpiqa mundoqa iglesiaman aswan qayllaykusqa hina rikurichinman, ichaqa cheqaqpiqa iglesiatam mundoman aswan qayllaykuchin. El Gran Conflicto, 297.

“Señorqa ñisman ñakasqa kachkan qillqasqa Simikunamanta imatapas horqoqkunapa, otaq imatapas yapanakuyta ruwaqkunapa contranpi. Hatun ÑOQA KANIqa akllarqan ima kasqanta iñiy kamachiywan yachachiywan kamachikuy tupu kananpaq, hinaspataq Bibliata wasi llaqtapi lliwpa libro kananpaq churarqan. Diospa siminta hap’ipakuspa sayaq iglesiaqa mana hayk’aq allinyakuy atispa Romamanta t’aqasqa kachkan. Protestantekuna ñawpaq tiempoqa chay hinam karqanku chay hatun apostasiapa iglesianmanta t’aqasqa; ichaqa paykunaqa aswan qayllaykamunqaku payman, hinaspataq kunankamapas Roman Iglesiwan allinyakuy ñanpi purishanku. Romaqa mana hayk’aq tikranchu. Paypa principiokunaqa manam asllapas hukman tukusqachu. Manam pay kikinqa p’akikuyta pisiyachirqanchu paywan Protestantekunawan chawpipi kaqta; paykunañataq llapa ñawpaqman puriyninta ruwarqaku. Ichaqa, ¿imataq kayqa kunan p’unchay protestantismopaq rimarin? Bibliapa cheqaq kayninta chinkachiymin runakunata mana iñiyman qayllachin. Huk kutirikusqa iglesiam pay kikinwan Papadowan chawpipi kaq karuta pisiyachin.”

“Lutero, Cranmer, Ridley, Hooper, hinallataq waranqa noble runakunaq alma-ninkuna, cheqaq kayrayku mártir kayman chayarqanku, paykunam cheqaq Protestantekuna. Paykunaqa cheqaq kaypa qhawaq soldadokuna hina sayarqanku, willakuspa Protestantismoqa Romanismo-wan hukllachasqa kayta mana atisqanta, aswanpas Papadoq kamachikuynin-kunamanta inti lloqsimuywan inti yaykuy hina karu t’aqasqa kananpaq kasqanta. Chay cheqaq kaypa amachaqkunaqa ‘hucha runa’-wanqa mana imayna tinkuchikuyta atinchu, imaynan Cristoqa apostolninkunawan kuska chayta mana atirqankuchu hina. Ñawpaq pacha-kunapiqa chiqap runakuna yacharqanku Roma-wan kuskachakuyqa mana atisqa kasqanta, chaymi kay pantasqa sistema-man awqanakusqanku imapas qhapaq kayta, kawsaytapas chinkachiy atiywan waqaychasqa kaptinpas, t’aqasqa kayninkuta waqaychanankupaq sonqo kallpayuq karqanku, cheqaq kayrayku sinchi kallpawan maqanakurqanku. Bibliapa cheqaq yachachisqanqa paykunapaq qollqemanta, hatunchasqa kaymanta, manataq kawsaymanta-pas aswan munasqa karqan. Mana awantayta atirqankuchu cheqaq kayqa achka supersticiónwan llulla yachachiy-kunapa t’uqupi pampasqa kaqta rikuyta. Diospa siminta makinkupi hap’ispa, runakunapa ñawpaqenpi cheqaq kaypa unanchanta oqarirqanku, mana manchakuspa willakuspa imatataq Diosqa Bibliata allinta mask’asqankurayku paykunaman rikuchirqan chayta. Diosman cheqap sonqoyuq kasqankurayku aswan millay wañuykunawan wañurqanku, ichaqa yawarninkuwanmi ñoqanchikpaq rantirqanku llibertadkunatawan privilegio-kunata, chaykunatan achka Protestante nisqa runakuna sasa hina mana allin atiypaq saqiykuchkanku. Ichaqa, ¿ñoqanchikchu chay sinchi chaninwan rantisqa privilegio-kunata saqiykusaq? ¿Hanaq pacha Diosmanchu insultota haywasun, hinaspataq payqa Romamanta llasaq yugomanta qespichisqanchikmanta qhipaman kutispalla kay anticristiano atiypa watasqa kasqanman churakusaq? ¿Ñoqanchikpa uraychasqa kayninchikta rikuchisunchu, firmaspa saqispa religión libre kananqanchikta, Diosta yupaychananchikpaq derechunchikta sapaq yuyayninchikpa kamachisqanman hina?”

“Luteropa rimaynin, urqukunapi hinallataq wayqukunapi uyarikusqa, terremotohina Europata qhatarichiq, Jesuspa allin apostolninkunamanta huk noblemanta soldadokunata waqyasqa, paykuna willakusqan chiqaqtaqa mana upallachiyta atirqankuchu leñakunawan, ñak’ariykunawan, carcelkunawan, wañuyninwanpas; chaymantapas kunankama martirkunap noble ejercitunpa rimayninkuna niwanchikraqmi Roma atiyninqa qhepa p’unchaykunapa willakusqa apostasiam, mana allin kaypa pakasqa misteriuntaqmi, Pabloqa kikin p’unchayninpipas qallariqta rikusqan. Romano Catolicismoqa utqayllam mast’arispa purin. Poperyqa yapakuchkan, chiqaqta uyariymanta rinrinkuta kutirichisqakunaqa paypa pantachiq willakuykuna uyariqkunañam. Papal capillakuna, papal colegiokuna, monjakunapa wasinkuna, hinallataq monasteriokunapas yapakuchkanku, Protestant munduqa puñusqahinam rikurin. Protestantekunaqa paykunata mundumanta t’aqispa reqsichiq señalninkuta chinkachichkanku, hinallataq kikinkumanta Roma atiyman karunchayninkuta pisiyachichkanku. Chiqaqta uyariymanta rinrinkuta kutirichinku; Diospa ñanninkuman k’anchayta urayachisqanta chaskiyta mana munasqankuraykum tutayman yaykuchkanku. Roma runakunamanta, paykunawan huñunakusqakunamantawan, ñawpaq pacha millay qatiykachay yapamanta kawsarimunanta yuyayta pisipaq hina rimanku. Mana reqsinkuchu Diospa simin hunt’asqata chayhina kawsarimuyta willakusqanta, nitaq saqeyta munankuchu qhepa p’unchaykunapi Diospa llaqtan qatiykachasqa ñak’ariytapas, ichaqa Bibliapi nin: ‘Dragonqa warmiwan phiñakuspa, mirayninpa puchuqninkunawan maqanakuyta rirqan, paykunaqa Diospa kamachiykunata waqaychaqkuna, Jesus Cristopa testimoniotapas hap’iqkuna.’”

“Papakunapaq yachachikuyqa runa kaypa religionninmi, hinallataq runakunapa ashkha kaqnin kuyanku chay yachachikuyta huchata ruwayta saqepayaspa, ichaqa chaypa qatiqninkunamanta qispichiqta. Runakunaqa huk hina religionniyuq kanankupaqmi munanku, kay religiontaq, runa yuyaywan rurasqa kaspa, chaywanpas Diospa atiyninmanta hamuq hina nispa, aycha yuyayman allinmi tupaykun. Kikinkuta yachaq, hamut’aq kasqankuta yuyaykuq runakunaqa hatun tukuypi qichukunku cheq kaypa kamachiyninmanta, chunka kamachikuykunamanta, mana yuyankuchu chayta Diospa ñanninkunata tapukuyqa paykunaq allinchanankuwan tinkunman hina. Chayrayku llulla ñankunaman rinku, hark’asqa purinakunaman yaykunku, kikinkumanta hap’ipakuq, kikinkuta hatunchakuq tukunku, papapa rikch’ayninman hina, manam Jesucristoq rikch’ayninman hinachu. Paykunaqa chay hina religionpa rikch’ayninta munanku, mayqenmi aswan pisilla mañakun espíritu kayta hinaspa kikinmanta ñak’arichikuyta; mana santuyaq runapa yachayninqa manam pushanqachu papakunata cheqnikuykama, chayrayku paykunaqa kikillanmanta aysasqa kanku chaypa wakichisqankunaman hinaspa yachachikuyninkunaman. Manam munankuchu Señorpa ñanninkunapi puriyta. Ancha achkawan k’anchasqa kanku, Diosta mañakuywan hinaspa llamp’u sonqowan maskhanankupaq, paypa siminmanta yuyaysapa riqsiywan. Señorpa ñanninkunata riqsiyta mana munaspa, yuyayninkuqa llapan pantachikuyman kichasqañam, llapan llullata chaskinankupaq hinaspa creenankupaq wakichisqañam. Munankum manas allin yuyayman hina, manas tupaq, llulla nisqakuna cheqaq hina paykunaman qhatiykusqa kananpaq.

“Satanaq llullakuypa hatun ruwasqanqa papismo kanki; hinaspa rikuchisqa kasqantaqmi hatun yuyay tutayay p’unchawqa romanismopaq allin kasqanta, chay hinallataqmi rikuchisqa kanqa hatun yuyay k’anchay p’unchawpas atiyninpaq allin kasqanta; runakunaq yuyayninkunaqa kikinkuq aswan allin kayninmanmi huñusqa kachkan, manataqmi munanku Dios-ta yachayninkupi waqaychayta. Romaqa mana pantay atiyta mañakun, Protestantekunataq chay kikin ñanllapita purishanku. Manam munankuchu cheqaq kayta maskhayta hinaspa k’anchaymanta aswan hatun k’anchayman puriyta. Paykunaqa chiqnikuywan perqachakunku, hinaspataq rikurinku llullachisqa kayta munasqankuman hina, chay hinallataq hukkunatapas llullachiyta.”

“Ichaqa iglesiakunapa kayninqa mana kallpachaq kaptinpas, ichaqa manam desanimakuyqa munakunchu; Diosqa llaqtayuqmi, paykunaqa cheqaq kayninta waqaychankakuqmi, Bibliata, Bibliatalla, iñiypaqwan yachachinapaq kamachikuy nirqanman hina hap’iqkuna, estandarteta oqarichiqkuna, hinallataq alto patapi unanchata oqarichiqkuna, maypichus qelqasqa kachkan, “Diospa kamachikuyninkuna, Jesuspa iñiyninwan.” Paykunaqa ch’uya evangelioyta ancha chaninchasqankum, hinallataq Bibliata iñiyninkupa yachachinankupaqwan tiyasqanta rurasqankum.

“Kay pachapi, runakuna Señornin Tukuy Atiyniyuqpa leyninta wischuchkaptinku, Davidpa mañakuyninqa allinmi kayman tupaq,—‘Señor, qan ruranaykipaq pacha chayamunña; imaraykuchus leynikita mana imapaq hina qhawarqanku.’ Chay pachamanmi qaykushanchik, maypichus Diospa leyninpaq casi tukuy hinantinpi asipay, pisipay, pampachay mana kanqachu; hinaspa Diospa kamachisqankunata waqaychaq llaqtanqa sinchita pruebakunawan ñak’arichisqa kanqa; ichaqa, wakinkuna mana qhawaspa mana reparaspa kasqanrayku, Jehovápa leyninman yupaychayninkutaqa chinkachinqankuchu? Diospa kamachisqankunata waqaychaqkunaqa, David hina, Diospa leyninta manchakuywan yupaychachunku, imayna runakunaqa chayta wischuspa mana allin qhawariyta, pisipayi­ta, hinaspa contemptota churanku, chayman hina tupaq.” Signs of the Times, February 19, 1894.

“Diospa wawankuna nisqa sutiyuqkunapa chawpinpi, ancha pisillam paciencia rikuchisqa karqa, hayk’aqmi aya simikuna rimarisqa karqa, hayk’aqmi ñuqanchik iñiyta mana qatikuqkunapa contranpi sinchi huchachaykuna willasqa karqa. Askha runakunan huk iglesiakunaman perteneciqkunata hatun huchasapa runakuna hina qawarqanku, ichaqa Señorqa manam chay hinachu paykunata qawan. Pikunachus huk iglesiakunapi miembrokunata chay hina qawankuqa, paykunaqa Diospa atiyniyuq makinpim humblechakuyta necesitanku. Pikunatachus paykuna huchachanku, ichapis aslla k’anchayniyuqlla karqanku, pisilla oportunidádkunatawan privilegiokunatawan hap’isqa. Sichus chay k’anchayta hap’isqankuman karqan, imatachus ñuqanchik iglesiakunapi askha miembrokuna hap’isqanku chayta, ichaqa aswan hatun utqaywan ñawpaqman risaq karqanku, hinaspa aswan allinta iñiyninkuta kay pachaman rikuchiwaq karqanku. Pikunachus k’anchayninkumanta alabakun, ichaqa mana chaypi purinku, paykunamanta Cristo nin: ‘Ichaqa ñoqaqa qankunaman nini, Tarsoqpas Sidonpas juicio p’unchawpi qankunamanta aswan allin tolerasqa kanqa. Qanri, Capernaum [Qanchis p’unchay samana punchaw Adventistakuna, hatun k’anchayta hap’iqkuna], hanaq pacha kama hatarichisqa [privilegio nisqapi], ukhu pacha kama urmachisqa kanki: imaraykuchus qanpi rurasqa atiyniyuq rurasqakuna Sodoma llaqtapi rurasqa kasqanman karqan chayqa, kunan p’unchawkama sayasqaraq kanman karqan. Ichaqa qanmanta nini, Sodoma suyupaq juicio p’unchawpi qanmanta aswan tolerable kanqa.’ Chay pacha Jesusqa kutichispa nirqan: ‘Yuspagarikuyki, Taytay, hanaq pachap hinallataq kay pachap Señor, imaraykuchus kaykunata yachaysapa hinaspa prudente nisqakunamanta [paykuna kikinkupa yuyayninpi] pakarqanki, huch’uy wawakunamanña rikuchirqanki.’”

“‘Kunanqa, kay llapa ruraykunata rurasqaykichikrayku, Señor nin, qankunaman rimarqaykichik, tutamanta hatarispay rimarqaykichik, ichaqa mana uyariwarqankichikchu; waqyasaqmi, ichaqa mana kutichiwankichikchu; chayraykun kay wasi sutiywan sutichasqa, maypichus qankuna hap’ipakunkichik, hinallataq chay lugar, maytataq qankunaman taytaykichikkunaman qosqani, Shilohman imaynachus rurarqani, hinatam kay wasitapas rurasaq. Qankunatataq ñawpaqniymanta wikch’usaq, llapa wawqeykichikkunata wikch’usqaymanhina, Efraínpa tukuy miraynintinwan kuska.’”

“Señorqa ñuqayku ukhupi hatun ancha importante institucionkunata sayarichisqa, chaykunataqa manam kay pachapi institucionkuna apanakusqan hina apanakunanchu, aswanpas Diospa ordenninman hina. Chaykunataqa apanakunam huklla qhawariyniyuq kachun paypa hatunchasqa kayninpaq, tukuy imaynapaqpas chinkariq almaskuna qispichisqa kanankupaq. Diospa llaqtanmanqa Espiritupa testimonionkuna chayamurqan, ichaqa askha runakunaqa manam yuyarirqakuchu anyaykunaman, waqyaykunaman, hinallataq yachachiy consejokunaman.”

“‘Uyariychik kayta uyariyta uyariychis, mana yuyayniyuq, mana entiendeyuq llaqta; ñawiyuqkuna kaspapas mana qawanku, rinriyuqkuna kaspapas mana uyarinku: ¿manachu noqata manchakunki? nispa nin Señor; ¿manachu ñawpaqniypi chukchakunki, lamar qochapa tinkuyninpaq aqota churashqayrayku wiñay kamanata hina, mana chayta chimpananpaq? Mayk’aqpas olaskuna qatatanku, ichaqa mana atipankuchu; qaparinkupas, ichaqa mana chayta chimpankuchu. Ichaqa kay llaqtapa sonqonqa kutirikuy sonqo, hatariq sonqo; kutirispa ripusqankuña. Manataq sonqonku ukhupi ninkuchu: Kunanqa manchakusun Señor Diosta, noqanchispa Diosninta, paymi para qon, ñawpaq para hinallataq qhepa para, tiempo ninkupi; paymi waqaychan noqanchispaq cosechapa señalasqa semanakunata. Hucha-ruwasqaykichikmi kaykunata karuncharqan, huchaykichikkunaqmi allinkunata qechusurqankichikmanta.... Manam juzgankuchu waqchapa causanta, wawachakuqpa causanta, chaywanpas allinllañam purinku; hinaspataq pisiyuqkunapa derechonta mana juzgankuchu. ¿Manachu kaykunarayku watukuysaq? nispa nin Señor; ¿manachu almai vengakunan hina kasqa kayhina nacionmanta?’”

“¿Señorqa nisqachu kanan, ‘Ama kay llaqtapaq mañakuychu, amataq qapariyta utaq mañakuyta paykunapaq oqarichiychu, amataq noqa-man mañapayayta ruwaychu: noqaqa manan uyarisqaykichu’ nispa? ‘Chayraykun para-kuykuna hark’asqa karqan, qhipa paranpas mana karqanchu.... ¿Manachu kunan pacha-manta noqa-man waqyaspa ninki, Taytay, qammi wayna kasqaymanta pusaqniy karqanki?’” Review and Herald, August 1, 1893.