Early Writings p’anpi 81 kaqpi (hinaspa “81” huk divino Hatun Sacerdoteta, iskay chunka pusaq sacerdotekunatapas simbolizan), William Millerpa iskay kaq muskuynin qillqasqa kachkan. Nabucodonosorman hina, William Millerpas iskay muskuyniyuq karqan. Nabucodonosorpa iskay kaq muskuynin, Daniel qillqap tawa kaq kapitulpin, Moisespa Levítico 26pi “qanchis kutikama” nisqanpa contexto ukhunpi churakusqa kachkan. Millerqa, 2,520 yachachispa, Daniel qillqap tawa kaq kapitulta llamk’achirqan Levítico 26pa “qanchis kutikama” nisqanta rikuchinapaq, ichaqa chayta “qanchis kutikama” sutillaraqmi rimarqan. Millerqa manam reqsirqanchu payqa Nabucodonosorwan tipificasqa kasqanta, ichaqa Nabucodonosorpa 2,520 p’unchayninkuna, tawa kaq kapitulpin, iskayninwanmi representasqa kachkan: “ch’eqchiy” simiwanpas, hinaspa ‘qanchis kuti’ pasanqanraykupas, manaraq allpa pichaq runa Millerpa muskuyninman chayamuchkaptin.
Millerqa “Tayta Miller” nisqa sutiywanmi Hermana White qayarin, ichaqa manam católicokuna hina pagano yuyaypi tayta nispaqa, aswanpas patriarcal hina, tayta Abrahamman rikch’akuq hina. Millerqa huk unanchaqmi; payqa pactokuna runam, Bibliaq unanchakuna t’inkisqan cadenata represtantaq, chay ñanpi qhipa pactoman chayaq, pachak tawa chunka tawa waranqa runakunawan kuska. Joelqa willawanchikmi qhipa p’unchaykunapi machu runakuna musquykunata musqunqaku nispan, hinallataq William Millerqa historiaykuq machu runanmi, chaynallataq chakra yapuqmi, William Tyndaleq profecianta hunt’aq, kaynata nisqanta: “Sichus Dios kawsayniyta waqaychawanqa, mana achka watakunamanta, aradota pushaq huk waynaqa qanmanta aswanmi Escritura-ta yachanqa.”
Diosqa angelninta kacharqan huk chakramanta runapa sonqonman llamk’ananpaq, payqa Bibliata mana creenqachu karqan, profecíakunata mask’ananpaq pusananpaq. Diospa angelkuna kutikutikuspa watukuq karqanku chay akllasqa runata, yuyayninta pusananpaq hinaspa Diospa llaqtanpaq wiñaymanta tutayasqa karqan chay profecíakunata hamut’ayninman kicharinanpaq. Cheqaq kaypa watupa qallariynin payman qosqa karqan, hinaspa halk’a tras halk’a mask’ananpaq pusasqa karqan, chaymanta Diospa Siminta admiraciónwan hinaspa musphaywan qhawanan kama. Chaypi payqa huk hunt’asqa cheqaq kay watuta rikurqan. Chay Simi, mana Diosmanta samasqa kasqanta pay hap’iq kasqan, kunanqa qhawayninpa ñawpaqenpi sumaq kayninpi hinaspa k’anchayninpi kicharikurqan. Payqa rikurqanmi Escrituraq huk rakhuynin huknin rakhuyninta sut’inchasqanta, hinaspa huk pasajen hamut’ayninpaq wisq’asqa kaptin, Simiq huknin rakhuyninpi chayta sut’inchaqta tarirqan. Payqa Diospa sagrados Siminta kusikuywan hinaspa aswan uku sunqu respitowan mancharikuywanpas qhawarqan. Primeros Escritos, 230.
Millerqa chakra yapu runam karqanmi Tyndalepa willakusqan qispichikuyninta hunt’aq, hinaspa Daniel 8:14 qillqapi sellos paskasqamanta huñusqan profétik yachayta ñawpaq kutipi rikhurichisqanqa 1831 watapim karqan, Bibliapa King James Version nisqa lloqsisqan qhepata iskay pachak iskay chunka watamanta. John Wycliff, William Tyndale, hinaspa 1611 watapi King James Biblia lloqsisqanwan kuska, kimsa señalta rikuchinku, chaykunaqa iskay pachak iskay chunka watayuq profeciata qallarin, chay profeciaq tukuyninpi Tyndalepa aradota purichiq waynaqa Diospa Siminta kicharinanpaq ñawpaq angelpa willakuyninman, chaymanta qatiqta iskay huk angelkunapas hamunanpaq karqan. Chay ñawpaq angelqa 1798 watapim chayamurqan, kimsakaqñataq 1844 watapi. Wycliff, Tyndale hinaspa King Jamesqa tinkuchkanku chay chakra yapuq runawan, paymi Tyndalepa nisqanta hunt’anqa, hinaspa 1798 watamanta 1844 watakama kimsa angelkunapa historianta unanchanqa.
William Millerpa alpha tarisqan riqa karqan Levitico iskay chunka suqtayuqpi 2,520 watakuna, omega tarisqanña karqan Daniel 8:14 nisqapi 2,300 watakuna. Judá llaqtapa 2,520 chinkachisqa t’aqanakuyqa qallarikurqan 677 a.C. watapi, tukukurqanña 1844 watapi. Daniel 8:14 nisqapi 2,300 watakunapas tukukurqan 1844 watapi. Iskayninkutaq kuskallata 1844 watapi tukukurqan, chaymanta William Millerpa alpha omega tarisqankunapa qallariyninkuna ishkay pachak iskay chunka watakunawan karu karqanku. “Ishkay pachak iskay chunka” nisqaqa William Millerpa unanchaqninmi, iskay testigokunapi sayasqa. Millerpa alpha omega tarisqankunaqa 1798 hinallataq 1844 watakunawanmi rikuchisqa kanku. Chinchaysuyu qhapaq ayllupa contranpi 2,520 t’aqanakuyqa tukukurqan 1798 watapi, chusku chunka suqta watakuna qhipamantaña 1844 watapi 2,300 watakuna tukukurqan.
1798 watapi tukukuq 2,520 watakunaqa chay p’unchayta señalan, hinallataq Judá contra tukukuq 1844 watakama chayaq 2,520 watakunaqa iskay pachak iskay chunka watayuq pacha-ta ruran. Kayqa ninmi Israel contra 2,520 kaqqa tawa chunka suqta watayuq profétic pacha-ta ruran, Judá contra 2,520 kaqtaq iskay pachak iskay chunka watayuq profétic pacha-ta ruran. Chay pachaq alpha-ninqa 677 a.C. nisqañam, omega-nintaq 457 a.C. nisqañam; chaymi tawa chunka suqta watayuq pachaq alpha-ninpas, iskay pachak iskay chunka watayuq pachaq alpha-ninpas 2,520 nisqawan representasqa kachkan, iskaynin línea-kunapa omega-nintaq 2,300 nisqañam. Iskay “ch’iqichisqa” 2,520 watayuq pacha-kunaqa iskay testigo-kunata qun, huk pachaq 2,520 wan qallarispa 2,300 wan tukukuq kasqanmanta. Chay iskaynin línea-kunaqa William Miller-pa alpha y omega tarisqankunata reqsichin.
“William Millerpa Musquynin”
“Musqhapiy piñasqa karqani Diospa, mana rikuy atina makiwan, huk sumaqta rurasqa kajonchata kachamuwasqanmanta, chunka pulgada suniyniyuq, soqta pulgada tawa kuchu, ébano qirumanta rurasqa, perlaswan sumaqta challwachasqa. Chay kajonchamanqa huk llave watasqa karqa. Ñuqaqa chay llaveta chaskirqani hinaspa kajonchata kicharqani; chaypim, admirakuyniywan mancharikuyniywan kuska, tarirqani tukuy laya, tukuy sayayniyuq joyakunawan hunt’asqata: diamantes, ancha chanin rumikuna, qori qolqe monedakuna ima, tukuy tupuyniyuq, tukuy chaninniyuq, kajonchapi sapa hukninpa kikin chiqninpi sumaqta churakusqa; hinata churakusqankuraykuqa huk k’anchayta, huk gloria-ta kutichirqanku, intiwanlla tupachisqa.”
“Yuyarisqani mana ñuqap sapallan kusikuyniypaqchu kasqanta kay musphay sumaq rikch’ayta, sonqoytaq ancha kusichisqa karqa ukhunpi kaqkunap lliphipayninwan, sumaq kayninwan, chaninwanpas. Chayrayku churaykurqani chaukpi mesa pataman wasiypi, hinaspataq willachirqani llapa munayniyuqkuna hamunankupaq, kay kawsaypi runaqa hayk’aqpas mana rikuyta atisqanman hina aswan hatun lliphipaq, k’anchayniyuq rikch’ayta rikunankupaq.
Runakuna hamuq qallariqku, ñawpaqtaqa pisillam karqanku, ichaqa aswan-aswan hatun huñuyman mirasharqanku. Ñawpaq kutipi kajunta qhawarispankuqa, muspharqanku hinaspa kusikuywan qaparirqanku. Ichaqa qhawsaqkuna astawan miraspankuqa, sapaqninmi joyakunaqa chinkachiyta qallarinman karqan, kajunmanta orqospa mesaman ch’eqechispa.
Qallariyniyta yuyayman karqan, casketpa dueñonmi chay casketta hinallataq joyakunatapas yapamanta makiyta mañawanman; chaykunata ch’iqichisqayraykuqa, manañam hayk’aqpas ñawpaq hina casket ukhupi kikin cheqankunaman churayta atinichu; hinaspataq yacharqani mana hayk’aqpas chay llapa mañakuyta kutichiyta atinichu, imaraykuchus ancha hatunmi kanman karqa. Chaymantaqa runakunata ruegakuyta qallariyrqani ama chaykunata llamk’anankupaq, amataq casketmanta hurqunankupaq; ichaqa aswanraqmi ruegakusqayman hina ch’iqichirqaku; kunantaq llapa wasipa muyuriyninpi, pampapi, hinallataq chay wasipi llapa mueblekunapi ch’iqichisqa hina rikurirqaku.
Chaymantataqmi rikurqani paykuna cheqaq quri rumikunawan qullqikunawan kuska mana yupay atina achka llulla quri rumikunata, llulla qullqikunatapas chinkachisqankuta. Noqaqa ancha phiñasqa karqani paykunapa pisi allin rurayninrayku, mana agradecikuyninraykutaq, chaymanta paykunata rimapayarqani huchachaspay, qillqaspaypas; ichaqa aswanraq huchachaptīy, aswanraqmi paykuna cheqaq quri rumikunawan qullqikunawan chawpinman chay llulla quri rumikunata, llulla qullqikunatapas chinkachirqanku.
Chaymi alma-ykuwan hinantinpi piñakuyman urmaykurqani, hinaspan kallpaywan waqtaqtaqtaq paykunata cuartomanta hurquyta qallariq; ichaq hukta hurquchkaptiy, kimsa aswan yaykumurqanku, hinaspan allpata, q’aspatakunata, aquyta, tukuy ima q’upa q’upatapas apamurqanku, chaymi llapa cheqaq joyakunata, diamantekunata, qollqekunatapas pakarqanku, chaykunata mana rikuyllapaqña saqespa. Hinallataqmi cajaytapas llikllirqanku hinaspa q’upa q’upawan kuska ch’eqichirqanku. Yuyarqani manam pipas llakiyta, piñakuyniytapas qhawarqanchu. Tukuy sonqoy p’akikusqa, mana kallpayuqña karqani, hinaspan tiyaykuspa waqarqani.
“Hinallataq waqaqtiy, llakikusaqtiy hatun chinkasqayrayku hinallataq qhapaq kamachikuyniyrayku, Diosta yuyarirqani, sonqoymanta mañakurqani pay yanapakuqta kachamuwanampaq.
“Chaylla punku kicharirqan, huk runataq wasiman haykurqan, runakuna llapallan chaymanta lluqsiriptinku; paytaq, makinpi allpata pichana kaptin, ventanakunata kicharirqan, hinaspataq qallariqan wasimanta allpatawan q’upata pichayta.
Payman waqasqani amaña, sayraykus wakin ancha chanin kuyuchakunata q’upa chawpipi ch’iqnirisqa kasqankurayku.
Payqa niwarqan: “ama manchakuychu”, payqa “paykunata waqaychaspa qhawasqaykichikmi” nispa.
Chaymantataqmi, hallp’ata hinaspa q’upata picharishaqtin, llulla quri rumi-kuna hinaspa llulla qullqi-kuna llapanku phuyuhinata sayarispanku ventanamanta lluqsirqan, wayraña aparqan. Chay ch’aqwaypi huk ratullata ñawiykunata wisq’arqani; kicharirqanitaqmi, q’upaqa llapanña chinkasqa karqan. Yapaq quri rumi-kuna, diamante-kuna, quri hinaspa qullqi qullqi-kunaqa, wasipa uku llapanpi ancha achka mast’arasqa kasharqan.
Payqa mesaman patapi huk qipi t’aqllata churarqan, ñawpaqmanta aswan hatun, aswan sumaq; hinaspata qori rumi-kunata, diamante-kunata, qullqi-kunata maki hunt’ata huñuspa, chay qipi t’aqllaman wisch’urqan, mana hukpas qhiparinankama, diamante-kunamanta wakinkuna ichaqa huk tupu t’ipiq puntallamanta mana aswan hatun kaspapas.
Chaymiwan hinaspa niwarqan: “hamuy, qhawariy,” nispa.
“Cajunman qhawarqani urpu ukuman, ichaqa ñawiykunaqa chay rikuywan lliphipirqanku. Ñawpaq kachkanmanta chunka kuti aswan hatun k’anchayninwanmi lliphipirqanku. Yuyarirqani aqo patapi mayqen mana allin runakunapa chakinkunawan ch’akchusqa, ñit’isqa kasqankurayku qasqasqa hina kasqankuta. Sumaj allinchasqallam urpu ukhupi churakusqakanku, sapa hukninmi kikin llaqtanpi, mana ima rikuy atisqa nanayniyoq runapa chayman wisch’uykusqanpa señalkunawan. Ancha kusikuywanmi qaparirani, chay qaparikuynitaqmi rikch’achiwaraq.” Early Writings, 81–83.
P’anqa “81”manta qallarispa, cura-kunapa huk unanchaqnin hina, musquyqa reqsichin Laodicea nisqa Qanchis P’unchaw Adventista iglesiapa llamk’ananpa historianta, maypin divinidadqa William Millerpa runa kayninwan huñusqa sayachiq cheqaq-kunata thuñichiyta ruwasharqan. Chay historia tukukun Millerqa “ancha kusikuywan qaparispa” kasqanpi, chay qaparikuytaq payta “rikcharichirqan”. Musquypi rikuchisqa historiaqa tukukun kimsa kaq angelpa hatun qaparikuyninpi, mayqinchus Chawpi Tuta Qaparikuypa patan chaylla. Millerpa musquyninpa historiamanta willakuyqa hinallataq Millerita historiapa señalkunatapas rikuchin, chayraykutaq hinallataq pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa kuyuriyninpa parallel historiantapas rikuchin. Chaymanta aswanpas ancha allin yachayqa kaymi: musquypa historiata rikuchisqan ukhupinmi kachkan 2023 watapi yapamanta qallariq historiapa huk profetiku fractalninpas.
Chunka tawaq allin yachaypa rumi-kuna, pachak tawa chunka tawayuq waranqakunapa historiapi reqsisqa karqan, 2004 watapi runakunapa qillqasqa rikuchisqaman churakurqan, hinaspa yapamanta 2012 watapi, Habacucpa Tablankunapa qhawaychasqan huk huñu runakunata tantarqan, chay huñuqa ch’iqichisqa kananpaq destinados karqan. Chay chiqaqkuna mesa patapi churakusqa karqan 2004 watapi, 1989 watapi kicharisqa karqan chiqaqkunapa ñawpaq rikuchisqanwan. Huk “pisillakuna” chay willakuyta unanchaspa qhawarirqanku chaypachaqa, ichaqa 2012 watapi, 95 rikuchiykunamanta serie, Habacucpa Tablankuna sutiyuq, achka runakunata yaykuchirqan, imaraykuchus “runakuna yaykumuyta qallariqku, ñawpaqtaqa pisillamanta, ichaqa wiñarispa huk achka huñuman tukuspa.”
2012 watamanta 2020 watapi julio killapa 18 punchawkama, chay cheqaqkunam astawan-astawan ch’iqichisqa karqan hinaspa q’upa qillukunawan p’ampasqa karqan. 2020 watapi julio killapa 18 punchawpi, Habacucpa Tablankunapa willakuyninpa sayarichiqkuna kimsa p’unchaw kuskan hinaspa huk chawpi p’unchawkama ch’iqichisqa karqanku.
Paykunaq willakuyninkuta tukurqankuman hina, uku mana tukukuq t’oqomanta wichariq uywa paykunawan maqanakunqa, atipanquqa, wañuchinqataq. Hinaqtin wañusqa cuerponkuna hatun llaqtapa ñanpi sirinqa, chay llaqtaqa espíritu nisqapi Sodomapas Egiptupas sutichasqa, maypichus Señorniyku chakatasqa karqa. Runakuna, ayllukuna, simikuna, nacionkunamanta runakunaqmi kimsa p’unchaw chawpi wañusqa cuerponkuta qhawanqaku, manataqmi saqenqakuchu wañusqa cuerponkuta p’ampanankupaq. Hallp’api tiyaqkunaqa paykunamanta kusikunqaku, asikunqaku, huknin hukninman regalokunata apachinqaku; kay iskay profetakuna hallp’api tiyaqkunata ñak’arichisqankurayku. Apocalipsis 11:7–10.
Sábado, 30 de diciembre de 2023 p’unchawpi, Future for America huk Zoom tantanakuyman hukllawasqa karqan, chayqa julio 18, 2020 p’unchawmanta kayman hinaspa ñawpaqta llaqtapi rimasqa tantanakusqan qhipamanta ñawpaq público tantanakusqanmi karqan. Diciembre 30, 2023 p’unchawqa julio 18, 2020 qhipanmanta 1,260 punchawkuna qhipanmi, utaq “kimsa punchaw kuskanwan.” Elíaswan Moisés ñanpi wañusqa kashaqtinku, huk claseqa “kusikushan.” Future for Americaqa 2023 watapi julio killapi profético willakuyta yapamanta qillqayman kutirqan, imaraykuchus chay pacha tukuy kay pachaman rina kasqa willakuyqa profético nisqap munaqninrayku “ch’in pampa”manta lluqsiyta munan karqan. Kimsa punchaw kuskanwan, utaq 1,260 punchawkunaqa ch’in pampam.
Warmiqa ayqekunaman ripuq, chaypi Diospa wakichisqan cheqan kasqanman, chaypi payta mikuchinankupaq waranqa iskay pachak soqta chunka p’unchaykunakaman. Apocalipsis 12:6.
“Ch’in nirqa”qa “waranqa iskay pachak kinsa chunka pichqa p’unchawkuna”mi, chayqa 1,260 p’unchawkuna, chaymantaq “kimsa p’unchaw huk kuskanwan” nisqapas kashan, hinaspapas Apocalipsis 12:6 nisqapi rikuchisqa kashan, hinaspa “126”qa 1,260-pa chunka hukninmi. Chay hinan llikaq cheqaq-kunamanta huknin almiraypaqta kichasqa karqan, arrepentikuypa munasqan, Levítico iskay chunka suqtayuqpi “qanchis kuti” mañakuypa hunt’akuyninman hina.
1.260 p’unchawkunaqa 2.520 p’unchawkunapaq huk símbolopas kanku. “Qanchis kutikuna” chay chinchay suyuq contraqa 723 a. C. watapi qallarin, hinaspa 1798 watapi tukukun. Chawpinqa 538mi, chayhina ruwaspa 1.260 watakuna paganismopa santuario-ta hinallataq ejército-ta saruchisqan karqa, chaymanta qhipamanpas 1.260 watakuna papalismopas santuario-ta hinallataq ejército-ta saruchirqan. Kay proféticopa estructuraqa alinchasqa kachkan Cristoq bautizasmomanta cruzkama 1.260 p’unchawkunawan, chaymanta qhipamanpas 1.260 profético p’unchawkuna 34 d. C. watakama, maypachachus evangelioqa gentilesman riqsichisqa karqa. Chayrayku, iskay testigokunapi 1.260qa 2.520 p’unchawkunapa huknin partenmi, ichaqa Moiséspa “qanchis kutikuna” nisqan Levitico iskay chunka suqtayoqpi.
Sábado, 18 julio 2020manta qallarisqa ch’in pampa ukhupi kashaqmanta pacha, sábado, 30 diciembre 2023kama, 2023 watapa julio killapi waqyaspa qallarirqan; hinaspataq “ch’in pampa” pacha sábado, 30 diciembre 2023pi tukukuptin, Moisespa Elijasmantaq kawsarimuy chayamurqan. Chay waqyaqpa willakuynin riqsichirqanmi lliw reforma kuyuykunapi kaq ñawpaq kaq parallel ñak’ariy qollonakuykunapa señalmanta yachachisqanta, 18 julio 2020pa pantasqa willakuyta sut’inchaspa, chunka sipaskunapa rikch’ayninpa contexto ukhupi. Qharikunata warmikunatawan waqyaran Levítico iskay chunka suqtayuq mañakuypi rikuchisqa arrepentimientoman. Millerpa musquyninmi chaylla arrepentimientota rikuchin, kayhinata qillqasqanrayku: “Chhayna waqaspay, llakispaypas hatun chinkasqaymanta hinaspa noqaman churakusqa responsabilidadmanta, Diosta yuyarirqani, sonqoymanta mañakurqani yanapayta cachamuwanampaq.”
Hamuy hinaspa qhawariy
Millerpa musquyninqa iskay “hamuy, qhawariy” nisqakunawan rakisqa kashan. Ñawpaq kutipiqa Miller runakunata “hamuychis, qhawariychis” nispa waqyan, iskay kaq kutipitaq “allpa pichana qhari” Miller-ta hamunanpaq hinaspa qhawarinanpaq waqyan. “Hamuy, qhawariy” nisqaqqa huk profétiko símbolom, mayqen profétiko cheqaq kay mana sellasqa kasqanta reqsichiq. Ñawpaq tawa sellokunapas sapaqninpi “hamuy, qhawariy” nisqa kamachiyta apamun.
Hinaspam rikurqani Cordero huk sellota kichariptin, hinaspam uyariqani t’uqyakuy hinata, chay tawa kawsayniyoqkunamanta huknin nispa: Hamuy, qhawariy. … Pay iskay kaq sellota kichariptinmi, iskay kaq kawsayniyoqpa nisqanta uyarirqani: Hamuy, qhawariy. … Kinsa kaq sellota kichariptinmi, kinsa kaq kawsayniyoqpa nisqanta uyarirqani: Hamuy, qhawariy. … Tawa kaq sellota kichariptinmi, tawa kaq kawsayniyoqpa rimayninta uyarirqani nispa: Hamuy, qhawariy. Apocalipsis 6:1, 3, 5, 7.
Millerpa musquyninpi “hamuy qaway” nisqa alpha kashan, tukukuyninpi “hamuy qaway” nisqataq omega kashan. Chay musquy reqsichin musquypa qallariyninpi sello kichasqa kasqanta ancha allin rumikuna hina, chaykuna “churachisqa kaptinku intiypa k’anchayninwan hinaspa llimp’iyninwanqa kuska kaqlla huk k’anchayta hinaspa gloria-ta rikuchirqanku.” Cristoq Miller-ta “hamuy qaway” nispa omega-man waqyaptin, Miller nin: “ñawiykunaqa chay rikusqaywan lliphipirqan. Ñawpaq gloria-ninkumanta chunka kuti astawan k’anchirqanku.” Alpha k’anchayqa inti hina karqan, omega k’anchaytaq intiymanta chunka kuti karqan.
Chiqichiy
Millerpa llakiyninwan hinaspa arrepentikuyninqa rikuchisqa kachkan chay pacha tukukuyninpi, mayqinchus qallarin ñawpaq “hamuy hinaspa qaway” nisqawan, hinaspa qhipa “hamuy hinaspa qaway” nisqawan. Chay pachapi, mayqinchus qallarin Millerpa huk willakuyta llaqtaman kicharisqanwan, hinaspa chaymanta tukukun Cristopa huk willakuyta Millerman kicharisqanwan, “chikiy” nisqa simiqa “qanchis kuti” rikuchisqa kachkan. Millerqa chay simita hukmanta yapayllataqmi llamk’achinqa, ichaqa ñawpaq kichariymanta qhipa kicharikama, “chikiy” nisqaqa “qanchis kuti” nisqawanmi rimarisqa kachkan. Bibliamanta Qillqakunaqa “qanchis kuti” nisqapa taripayninta reqsichin kay simiwan: “chikiy.”
Qankunataqa mana iñiqkunapa chawpinmanmi chinkachisqaykichis, hinaspan qankunapa qhepantata espadata aysarisqa. Hallp’aykichisqa ch’usaqyachisqañam kanqa, llaqtaykichiskunapas thuñisqa. Levítico 26:33.
Miller tarisqan ñawpaq-puni cheqaqa karqan Levitico iskay chunka suqtayuqpi “qanchis kutikuna”, hinaspa musquyninpi, Millerpa willakuynin qelqasqa rikuchisqa kasqanmantapacha Cristopa willakuynin qelqasqa rikuchisqa kasqankama pacha, llapa sayarichiq cheqaqkuna, William Millerpa llamkayninwan sut’inchasqa kaqkuna, Laodicea qanchis p’unchay adventista teologokunapa q’upa qollqekunawan hinaspa q’upawan pakasqa kananpaq karqan. Chay sayarichiq cheqaqkunata mana chaskiyqa qanchis t’aqanakuykunahinam sut’inchasqa rikuchisqa kachkan, alpha hinaspa omega ukhupi historiapa chawpinpi. “Qanchis kutikuna”qa William Millerpa llamkayninpa huk unanchaqanmi, chaymi kutin qanchis p’unchay adventismopa sayarichiq cimentonkunan kanku; chaykunamanta, Daniel 8:14 nisqapi iskay waranqa kimsa pachak p’unchaykunaqa chaylla sayarichiq cimentopa chawpi sayayninmi. Kayqa reqsichinmi, William Millerpa ñawpaq, icha alpha tariynin kasqan chay iskay waranqa pichqa pachak iskay chunka watayuq t’aqanakuy markaqa huk pacha qallariyninta, chay pacha omega tariyninwan tukukuqta, chayqa William Millerpa iskay waranqa kimsa pachak p’unchaykuna kasqanta.
Laodiceayuq qanchis p’unchaw Adventismoqa 1863 watapi “qanchis kutita” saqerquspankuqa, William Millerpa ñawpaq tarisqanta saqerqurqanku, chaymi paypa alfa tarisqan karqa, hinaspataq sayarichisqan t’uqyasqa tarisqan karqa. Millerpa tarisqankunamanta qhipa kaqqa karqa 2,300 p’unchawkuna, chaymi paypa omega tarisqan karqa, hinaspataq tukukuyninpi churakusqa hatun t’uqya tarisqan karqa. “Qanchis kutikuna” 1798 watapi tukukuqmi 2,520 nisqata señalarqan, hinaspataq 2,300 p’unchawkunaqa 1844 watapi señalasqa karqanku.
Chayqa allpa pichana runammi qanchis kuti ch’iqchiykusqa quri rumikunata huñun. Chaymanta qipinqa aswan hatun, aswan sumaq, intimanta chunka kuti aswan k’anchaylla k’ancharin. Chunkaqa huk pruebanpa unanchanmi, chayrayku chay quri rumikunaqa inti p’unchaypa hawanpi kaq pruebanpi k’ancharinku; hinaspa Millerpa musquyninqa 1798 watapi qallarin, tukukuntaq kimsa kaq angelpa hatun qapariyninpi domingo kamachiypi.
Milleritakunapa historianku 1798 watamanta 1863 watakamaqa, 1798 watamanta qayllamusaq domingo kamachikama historiapas kikinmi. William Millerpa musquyninpi rikuchisqa historiqa, maypinchus Miller nispa “hamuy qhawariy” ninqa, chaymanta Allpa Pichana runa nispa “hamuy qhawariy” ninkama, iskayninmi: 1798 watamanta 1863 watakama pacha, hinallataq 1798 watamanta domingo kamachikama pacha. Chay 1863 watapi tukukuq siq’iqa, 1798 watapi qallarispa domingo kamachipi tukukuq siq’ipa huk willakuy fractal proféticomin. Iskay chay siq’ikunaqa Millerpa musquyninpi rikuchisqam kanku.
Wisq’asqa punku 1844 watapi, octubre killapa 22 punchawninpi, domingo p’unchay kamachiypi wisq’asqa punkuta rikuchin. 2,300 wataq willakuy ñawpaq rimaynin, 1844 watapi hunt’asqa karqa, domingo p’unchay kamachiyta rikuchin.
“Cristopa hamuqnin, ñuqanchikpa Hatun Sacerdoten hina, Santísimo cheqaman, santuario pichanapaq, Daniel 8:14pi rikuchisqa; Runa Churipa hamuqnin Ñawpaq P’unchawkunaqman, hina Daniel 7:13pi qhawachisqa; hinaspa Señorpa hamuqnin Templonman, Malaquías willakusqanman hina ñawpaqmanta rimarisqa, chaykunaqa kikin pasaypa nisqankunam; hinaspa kaypas rikuchisqallataqmi novioq hamuqnin kasarakuytaqman, Cristopa chunka sipaskunapa ricch’ayninpi nisqanman hina, Mateo 25pi.” The Great Controversy, 426.
Líneas
Millerpa tarisqan yachaykunaq omega-nin karqan 2,300 watayuq willakuy, chayrayku iskaynin 1844 hina Domingo kamachikuypas 2,300 watakunawanmi rikuchisqa kanku. Kayqa ninmi 2,520qa alpha kasqanta, 2,300-taq omega kasqanta iskaynin siq’ikunaq; huk siq’i 1863 watapim tukuyninman chayan, huktaq Domingo kamachikuyllapim tukuyninman chayan. Iskaynin siq’ikunapipas 2,520 willakuyqa alpha-mi, utaq sayariq rumimi. 1798-manta 1863-kama fractal, Miller runakunaq cimientopi kasqan ñawpaq pacha historiapi, hinallataq tinkun huk fractalwan omega-pi, capstone nisqa historiapi pachak tawa chunka tawa waranqa runakunaq.
9/11 p’unchawmi Diosqa llaqtanman waqyarqan Jeremíaspa ñawpaq ñankunaman kutirinankupaq; chay ñankunaqa cimientokunam kanku, chaykunataqmi cimientopa historianta apaq willaqwan rikuchisqa kanku, paytaqmi kutin “qanchis kutikuna” nisqa cimientopi alfan tarisqanwan rikuchisqa kashan. “Qanchis kutikuna” nisqaqa pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa cimientonpa unanchaqninmi, hinallataq 9/11 p’unchawmi chay huñuypa sellasqa kaynin qallariykuq karqan cimientokunapa prueban willakuyninwan, William Millerpa hinaspa Adventismopa ñawpaq kaq cimientopi cheqa yachachikuyninwan rikuchisqa. 9/11 p’unchawmi sellasqa kaypa tiempun qallariyrqan, qayllapi hamuq domingo kamachikuy p’unchawpitaq pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa sellasqa kaypa tiempun tukukunqa.
Chay historiaqa huk fractalmi, 2,520-manta qallarispa 2,300-wan tukukuq; chayrayku chay historiaqa kinsa ñiqin profético historia siq’im, William Millerpa musquyninpi rikuchisqa. 2,520qa 1798 watapi hunt’asqa karqan, 2,300-taq 1844 watapi. Iskay siq’ikuna rikuchisqan llamk’ayqa Cristopa llamk’ayninmi, paypa divinidadninta ñuqanchikpa runa kayninchikwan huñuspa. Chayqa huchasapam runata santoman tukuchiy llamk’aymi, hanaq kaq naturalezata urin kaq naturaleza patanpi allin kamachiy tiyananman kutichispa. Chayraykun runapa aychanqa 2,520 p’unchayta hap’in cuerpopi llapa célulankunata llipinmanta musuqmanta mirachinampaq; hinallataq chay kikin cuerpoqa 23 qhari cromosomokuna huñusqa 23 warmi cromosomokunawan sayachisqa. Kuskanqa kawsayniyuq templota paqarichinku, chaymi “46” yupaywan rikuchisqa; chayqa 1798-manta 1844-kama pacha, William Millerpa musquyninpa pacha, 1798 watapi 2,520-manta 1844 watapi 2,300-kama.
William Millerpa musquyninpas huk ñawpaq ricuchiy fractaltapas churasqa kachkan, reparanapaq. 9/11-manta Domingo kamachikuykamaqa 1798-manta Domingo kamachikuykama fractalmi, hinallataq 1798-manta 1863-kama hina. 2023-manta Domingo kamachikuykamaqa 9/11-manta Domingo kamachikuykama fractalmi, chaymi llapa siq’ikuna Millerpa musquyninpi señalananku historiata, llapankup omega-n hina. Kaymi chay pacha, maypichus qallariy cheqaqkuna chunka kuti inti hina hatunchasqa kanku.
Iskay Waqrayoqkuna
1840 watakunapiqa, “bustle” nisqa simiqa (suti hina) sapa kuti kallpawan ruway, achka llank’ay, utaq qaparikuq ch’aqway ruwayta niqmi karqa—achkallataq fuss, kusikuy-sunqu ch’allchay, usqhay, utaq phiñasqa kuyuywan kuska. Chayqa kawsayniyuq kuyuyta, ch’aqwayta, utaq kayman chayman puriyta niqmi karqa, tantanakuy ukhupi, wasi ukhupi, qhatu pampapi, utaq huk ruwana p’unchawpi kaptinpas. Chayrayku, Millerpa musquyninpi “bustle” nisqaqa chay pachallapi ruwasqa usqhay achka kuyuyta, kusikuy-ch’allchayta, utaq apuraywan ruwanapaq kasqanta ricuchinman—kunan kaq xaalapi utaq chay ocasiónpi pisi tiempollapaq hatariq kuyuyta utaq ch’aqwayta.
Millerqa nin: “Chaymi, hallp’ata, q’upata, llulla sumaq rumiqkunata, llulla qolqekunata pichaspa, llapallan phuyuhinata hatarispanku ventanamanta lluqsirqanku, wayrataq apan. Chay chaqwaypi huk pisi ratullata ñawiykunata wisq’arqani; kicharirqanitaq, q’upaqa llapallan chinkasqaña karqa.”
“Bulla” nisqanqa iskay punto-kunata reqsichin Millerpa musquyninpi; ñawpaq kaqtaq runa tantaqa kuychi rumi-kunata chinkachishaqtinmi, chaymantaq allpa pichana runaqa ventanakunata kicharispan qallarin llulla kuychi rumi-kunata pichayta. Ñawpaq, alfa bullaqa kuychi rumi-kunata pakaymi; iskay kaq, omega bullaqa kuychi rumi-kunapa kutichisqa kasqanmi. Chay bulla pachapiqa, Millerqa ñawinkunata wisqarqan. Millerqa samachisqa karqan 1849 watapi, chaypim Cristoqa iskay kutita makinta mast’arirqan llaqtanpa puchuqnin-ta huñunaypaq. Chaymantataq Millerqa ñawinkunata wisqarqan, hinaspan 1850 watapi cheqaq yachachisqankuna yapamanta mesa pataman churakusqa karqan Habacucpa kamachisqan hunt’akusqanman hina, musquyta qillqaychispa sut’ita rikuchinapaq. Chay bulla pachapiqa, Millerqa ñawinkunata wisqan, hinaspan rikch’arimuqtin kuychi rumi-kuna kutichisqa kayninpi kachkan.
Iskay kaqchasqan musphayninpi iskay ñiqin ch’aqwayqa ruwakun pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa unanchan kawsarichisqa, ch’uyanchasqa hinaspa q’upisqa kashaqtin, chay unanchataq Zacarias reqsisqan hina kurunapi jawka rumi-kuna hina kasqan.
Hinaspanmi paypa Diosnin Señorqa paykunata qespichinqa, llaqtanpa uywaq ovejankuna hinata; paykunaqa coronapa ruminkuna hinan kanqaku, paypa hallp’anpi unancha hina hoqarisqa. ¡May hatunmi allin kaynin, may hatunmi sumaq kayninpas! Trigun wayna runakunata kusichinqa, mosoq vinotaq sipaskunata. Qhepa para tiemponpi Señor-manta mañakuychik para-ta; chay hina Señorqa lliphipiq phuyukunata ruranga, paran-kunatataq qonqa, sapa hukman chakra ukhupi qhura. Ídolokunaqa yanqa simita rimarqanku, adivino-kunataq llullakuyta rikurqanku, llulla musquykunatataq willarqanku; yanqamantan sonqochanku: chayraykun ovejakuna hina purirqanku, ñak’arichisqataq karqanku, mana michiq kaptin. Michiqkunapa contranpi piñakuyniyqa rawrarqan, chivokunatataq muchuchirqani; imaraykuchus ejercitokunapa Señor-ninqa Judá wasipa ovejankunata watukuq hamusqa, maqanakuypi sumaq caballo-n hina paykunata rurarqun. Zacarías 9:16–10:3.
“Llaqtanpa michiqninkuna” huk unancha kanku, hinaspa rumikuna (sumaq qullqikuna) huk corona patapi hina. Llaqtanpa michiqninkuna reqsisqa kanku qhipa para pacha ukhupi, kamachikuyqa kaymi: qhipa para pachapi qhipa paramanta mañakuy. Michiq aylluqa tinkuchisqa kashan chay “michiq”wan, paykuna kikinkupa ñanninta risqankurayku, manataq Jeremiaspa ñawpaq ñankunata. Qhipa para pacha ukhupi chay sumaq qullqikuna, paypa michiqninkuna kasqankurayku, maqanakuypi paypa allin kawallun kanqaku. Chay “allin kawallu”qa atipaq iglesiam, ñawpaq cristiano noviawan rikuchisqa, Pedro nisqawan unanchasqa, paymi yuraq kawallu hina ñawpaq sello pacha ukhupi lluqsimurqa atipayta hinaspa atipanampaq.
Qhawarirqani, Corderoqa huk sellota kicharisqanta; hinaspata uyarirqani, illapa qaparishqan hina, tawa kawsayniyuqkunamanta huknin nisqanta: “Hamuy, hinaspa qhaway.” Hinaspata qhawarirqani, hinaspa qhaway, yuraq caballo; chaypi tiyaq runaqa flechayuq k’aspita hap’irqan; paymanqa huk corona qosqa karqan; hinaspata lloqsirqan atipaq, hinaspa atinanpaq. Apocalipsis 6:1, 2.
Chaymiqa Pedroqa ñawpaq cristiano iglesiapa apostolkunapa unanchaqninmi kachkan, Pentecostéspi parachiy hina ichhakamusqan urmaypa jich’aypi; hinallataq qhipa cristiano iglesiapa unanchaqninmi kachkan qhipa parachiy pachapi, mayqinchus Pentecostéspi jich’akusqanwan unanchasqa karqan.
Hanaq paska kasqanta rikarirqani, hinaspataq qhaway: huk yuraq caballopi tiyashaqa “Cheqaq sonqoyuq, Chiqaq” sutiyuqmi karqa, chaymantataq payqa chiqap kausaypi juzgan, maqanakuytapas ruwan. Ñawinkunaqa nina rawray hina karqan, uman patapitaq achka coronakuna karqan; hinaspataq huk sutita qillqasqayuq karqan, mana pipas reqsisqan, pay sapallan reqsisqan. Payqa yawarpi tullpusqa p’achawan p’achallisqa karqan; sutintaq “Diospa Simi” nisqañam. Hanaq pachapi kaq ejercitokunataq qhepanta qatirqanku yuraq caballokunapi, fino linosmanta p’achallisqa, yuraq, ch’uya. Apocalipsis 19:11–14.
Yuraq caballokunaqa Cristoq ejercitonmi, Ezequiel 37pi kawsarichisqa kaq; paykunaqa iglesia triunfante kanku, hinallataq coronapi rumikuna hina kanku, imaraykuchus Cristoqa qhipa paraq pachasninpi gloriaq reinonta sayarichin. Reinonpa rantinchasqan hina, pachak tawa chunka tawa waranqaqa coronapi alhajakuna kanku; chay coronataq reinopa unanchanmi, pay chaskisqan, 2,300 p’unchaykunapa tukukuyninpi, mayqinchus iskaynintaq karqa 22 octubre 1844, hinallataq yapamanta kanqa domingo kamachiy pachaspi. Chay yuraq caballokunapa reinonqa qhipa paraq pachasninpi hatarichisqa kachkan, hanaq pachaq ventananakichasqanpi kicharisqa kaptin, imaraykuchus Juanqa yuraq caballota rikurqan hanaq pacha kicharisqa kaptin.
1849 watapi qallarik ch’aqwaypi, Millerqa wañuypi ñawinta wichqarqan, pisillamanta pacha. Millerqa Eliasmi karqan, hinaspa Eliasqa wañurqan 18 julio 2020 p’unchaypi, hinaspa ñanpi siriykurqan 1.260 punchawkunakama, omega ch’aqwayman chayaruspa chaymanta rikcharichisqa kanan kama. Rikch’ariyninqa chayamunman hina señalisqa kachkan, allpa pichaq runa hanaq pacha ventananta kicharispa q’upa qechunankama. Yuraq caballokunap ejercitonqa hanaq pachap ventanan kicharisqa kaptin hatarichisqa kachkan, hinaspa chay ocurrispaqa cheqaqwan llullaqwan rakiy reqsisqa kachkan. Chay rakiyqa Malakías libropipas reqsisqa kachkan.
Apamuychis llapan chunka hukniyuqta waqaychana wasiman, wasiypi mikuy kananpaq; chaywan kunan pruebaychis, nispa niwanchik Apu Tukuy Atiyniyuq, mana hanaq pacha punkukunata kicharimuspa qankunaman bendicionta chunyachimusaqchu, chaskinaykichispaq mana aswan mayqanpas kananankama. Malaquías 3:10.
Profetakunapa espiritunkunaqa profetakunamanmi sujetasqa kanku, hinaspa Juanqa Apocalipsispi, Millerpa musquyninpas, Malakiaspas quimsa testigokunata qunkunku hanaq pacha punkukuna kichasqa kasqan tiempomanta. Millerpa musquyninpiqa chayqa kachkan “hamuy hinaspa qhaway” nisqa waqyaypa omegapin. Alpha-pi chay apurayqa karqan t’aqanakuy qallariqtinmi, omegañataqmi tantanakuy qallariqtin.
Manaraqmiñaq Millermanta musquyninman astawan yaykunanchikpaq, munayku James Whitepa musquymanta rimarisqanta yapayta. James Whiteqa cheqaq jawakunaqa Diospa cheqaq llaqtan kasqanta reqsichin, llullaq jawakunataq mana allin runakuna kasqanta. Ñoqaqa jawakunata cheqaqkuna hina reqsini, pantaywan tupachisqa. Jawakunapas llullaq jawakunapas willakuypas willakuqkunapas kanku, pantaywan llulla willakuqkunawan tupachisqa.
“HERMANO MILLERPA MUSQUSQAN”
Kay musquyqa samkhaña Advent Herald nisqapi rikhurirqan, iskay watamanta aswan ñawpaqpiña. Chaypim qhawarirqani sut’ita qawachisqanta ñoqaykuq ñawpaq kaq iskay kutim hamuq Advento experienciaykuta, hinallataq Diospa chay musquyta qosqanta ch’iqnisqa uywa mich’iyninpaq allin kasqanrayku.
“Tukuy señalkunamanta, Señorpa hatun manchay p’unchaynin qayllayamusqanmanta, Diosqa musquykunata churarqan. Qhaway Joel 2:28–31; Hechos 2:17–20. Musquykuna kimsa hinam hamuyta atinku; ñawpaqtaqa, ‘ashkha ruwaykunapa chawpinmanta’. Qhaway Eclesiastés 5:3. Iskayñiqintaq, Satanaspa millay espiritunwan chinkachisqa kaqkunaqa, paypa kallpanwan musquykunata kapuyta atinku. Qhaway Deuteronomio 8:1–5; Jeremías 23:25–28; 27:9; 29:8; Zacarías 10:2; Judas 8. Kinsañiqintaq, Diosqa wiñaymanta pacha yachachirqan, kunanpas yachachinmi paypa llaqtanta aswan achka utaq pisillata musquykunawan, chaykunaqa angelkunapa llamkayninwan Santo Espiritupa ruwasqanwan hamunku. Chiqaq nisqapa sut’i k’anchayninpi sayaqkunaqa yachankum Dios musquyta qusqanmanta; chay hina runakunaqa manam llulla musquykunawan pantachisqa kaspa ñanmantapas qechusqa kanqachu.”
“‘Hinaspa simikuna kunan uyariychik; qankunapurapi huk profeta kaptin, noqa Señorqa rikch’aynipi payman reqsichisqayki, mosqoypin paywan rimasaq.’ Números 12:6. Jacobpas nirqan: ‘Señorpa angelninmi mosqoypi noqaman rimarqan.’ Génesis 31:2. ‘Hinaspa Diosqa Siria llaqtayoq Labánman tutapi mosqoypi hamurqan.’ Génesis 31:24. Josépa mosqoyninkunata ñawiriychik, [Génesis 37:5–9,] chaymantataq Egiptopi hunt’akusqanpa sumaq willakuyninta. ‘Gabaonpi Señorqa tutapi mosqoypi Salomonman rikurirqan.’ 1 Reyes 3:55. Danielpa iskay kaq kapitulumanta hatun ancha importante imagenqa mosqoypi qosqa karqan, hinallataq qanchis kaq kapitulumanta tawa animalkunapas, hukkunapas. Herodes wawa Salvadorta wañuchiyta maskhaspa, Joséqa mosqoypi willasqa karqan Egiptoman ayqekunanpaq. Mateo 2:13.”
“‘Qhepa p’unchaykunapin pasakunqa, nispa Dios, Espírituymi llapa runa jananman jich’amusaq: churiykichiskuna, ususiykichiskunapas willakuqkuna kanqaku, waynakunataq rikch’ayninkunata rikunqaku, machukunataq musquykunata musqunqaku.’ Hechos 2:17.”
“Profeciapa qhapaq qespichisqan, musquykunawan rikuykunawanpas, kaypiqa Espíritu Santopa rurunmi, chay qhipa p’unchaykunapitaq hinallataq rikuchisqa kananmi huk señal kasqanta qespichinapaq. Chayqa evangelio iglesiapa huk qhapaq qosqankunamanta hukninmi.”
“‘Payqa wakintaqa hukkunata apostolkunata qoran; hukkunatataq PROFETAKUNATA; hukkunatataq evangelistakunata; hukkunatataq michiqkunata yachachiqkunatawan; churasqa kachun santokunapa hunt’asqa kananpaq, ministeriopa llamk’ananpaq, Cristopa cuerponpa hatarichisqa kananpaq.’ Efesios 4:11, 12.”
“‘Diosmi iglesiapi wakinta churarqan, ñawpaqta apostolkunata, iskay ñiqinpi PROPHETAKUNATA,’ nispa, hukkunaqpas,’ 1 Corintios 12:28. ‘Ama pisipañaychikchu PROPHESIYAKUYKUNATA.’ 1 Tesalonicenses 5:20. Qhawariychikpas Hechos 13:1; 21:9; Romanos 7:6; 1 Corintios 14:1, 24, 39. Prophetakuna icha prophesiyakuykunaqa Cristoq iglesianpa hatarichisqanpaqmi kanku; hinaspapas manam Diospa siminmanta ima rikuchikuypas apamuy atikunmanchu, paykuna evangelistakuna, pastorakuna, yachachiqkunapas manaraq tukukuytaqa ñawpaqta tukunanpaq kasqankuta. Icha nispa riman chay haykapakusqa runa: ‘Achka llulla rikuykuna, musquykunapas kasqanrayku, manam kay hina imakunapiqa atinichu atinikuyta churayta.’ Chayqa chiqapmi, Satanasqa kikinqa llullachiq rikch’ayninta kan. Payqa sapa kuti llulla prophetakunata hap’irqan, hinaspapas cheqaqtapuni kunanpas suyayta atinchi, kay qhipa horanpi pantachiywan atipayninwan kachkaptin. Pikunachus chay hina sapaq rikuchisqakunata qichunku, imaraykuchus llullachiq rikch’ay kasqanrayku, paykunaqa chayllataq aswan huk thanta puriyta atinku hinaspa ñiyta: Diosqa manam hayk’aqpas runaman musquypi otaq rikuypi rikuchikurqanchu; imaraykuchus chay llullachiq rikch’ayqa sapa kutim karqa.”
“Musquykuna chaymanta rikuykunaqa Dios runaman pay kikinta rikuchisqan chawpinqa. Kay chawpiwanmi profetakunaman rimarqan; profecía qosqantaqa evangeliopa iglesianpi qosqakuna ukhupi churarqan, hinaspataq musquykunatawan rikuykunatawan ‘QHIPA P’UNCHAYKUNA’ nisqapa huk señalkunanwan kuska yupaycharqan. Amén.
“Ñawpaqpi nisqaykunapi munasqayqa karqan qelqapi nisqaman hina chay hark’akuykunata chinkachiy, hinaspataq lectorpa yuyayninta qatiq kaqpaq waqichiy.
“WM. MILLER,
“Low Hampton, N. Y. 1847 watapi killapi 3 p’unchaw.” James White, Hermano Millerpa Musquynin, 1–6.
“1. ‘Kaxun’ nisqaqa Bibliamanta hatun cheqaqkunata rikuchin, Señorniykuchis Jesucristoq iskay kaq hamuyninmanta, chaykunatan Hermano Miller qorqan kay pachapi runakunaman willakunampaq.
“2. ‘Wataq lligasqa llaveqa’ karqa paypa ñawpaq willakuy Simita hamut’inan hina—qillqasqa simita qillqasqa simiwan tupachispa—Bibliaqa kikin hamut’iqninmi. Kay llavewanmi Hermano Millerqa kicharirqan ‘casket’-ta, icha manaña rimaypiqa, hamuqniyuqmanta hatun cheqaq kay pachaman.”
“3. ‘Tukuy laya, tukuy sayayniyuq’ ‘alhajas, diamantes, hinaspa hukkunapas’, ‘cajón ukhupi sapa maypi sumaqta churashqa’ nisqakunaqa Diospa wawakunatan rikuchin, [Malaquías 3:17,] llapa iglesiakunamanta, hinaspa kawsaypi casi llapa estado-manta, situación-mantapas, advento iñiyniyoq karqanku, hinaspa sapa mayninpi sinchita sayarishqankuta rikusqa karqanku, cheqaq kaypa santu causanpi. Kay ordenpi purispanku, sapa huknin kikin rurananta uywaspa, Diospa ñawpaqninpi humildi purispa, ‘kay pachaman k’anchayta hinaspa gloria-ta qespichirqanku’, apóstolespa p’unchayninkunapi iglesiawanlla tupaq. Mensajeqa, [Apocalipsis 14:6,7,] wayrapa raphranpi hina purirqan, hinaspa qayakuy, ‘Hamuychik, llapa imapas ñam wakichisqa kachkan,’ [Lucas 14:17.] atiywan hinaspa allin rurayninwan mast’arqan.”
“4. ‘Runakuna hamuq qallariqku, ñawpaqtaqa pisillam karqanku, ichaqa achka runakunaman tukurqanku.’ Advento yachachiy ñawpaqtaqa Wawqi Millerpa, hinallataq wakin pisillaq runakunapa willakusqanpi, manam ancha allinta llamk’arqanchu, hinallataq chaywanqa aswan pisilla runakunaña rikcharichisqa karqanku; ichaqa 1840 watamanta 1844 watakama, maypichus willakusqa karqan, chaypi llapa ayllumasin runakuna rikcharisqa karqanku.
“5. Paway angel phawariq [Revelation 14:6–7] wiñay alli willakuyta ñawpaq kutipi willayta qallarispa, ‘Diosman manchakuychik, paymanpas hatunchayta qoychik; paypa juzgayninpa horasnin hamusqaña,’ nispa, achka runakuna kusiywan qaparirqanku Jesús hamunanta rikuspanku, chaymanta kutichisqa kaytawan, qhepamanmi cheqaq kayta hark’arqanku, asirqanku, p’enqachirqanku ima; chay cheqaq kayqa huk pisi ñawpaq kusichisqankuta. Paykuna joyakunata llakichirqanku hinaspa chinkachirqanku. Kayqa pusamuwanchik 1844 watapa otoño tiempoman, maypichus ch’iqichisqa p’unchawkuna qallarikurqan.”
“Kayta yuyayman churay: ñawpaqtaqa ‘kusikuywan qapariqkuna’ kaqkunam joyakunata llakichirqanku hinaspa chiqichirqanku. Hinaspa 1844 watamanta kaykamaqa mana pipas paykuna hina chay hina allin atiywan michiq uywata chiqichispa pantachirqa, chay ñawpaqta cheqaqta willakuspa, chaypi kusikuqkunaqa; ichaqa qhipamanqa Diospa rurayninta hinaspa ñawpaq advento experienciañchikpi profecíapa hunt’akuyninta ñak’arirqanku.”
“6. ‘Llulla kuykuna hinaspa llulla qullqikuna’ nisqakuna, cheqaqkunapa chawpinpi ch’iqichisqa kasqankurayku, sut’inmi rikuchin llulla tikrasqa runakunata, icha ‘wáq laya wawakunata’, [Oseas 5:7] 1844 watapi punku wichq’asqa kasqanmantapacha.
“7. ‘Allpa hinallataq, q’upachakuna, aqu hina tukuy ima q’upa,’ nisqaqa, 1844 watapa qhipa tarpuy p’unchawmanta pacha iskay kaq hamuqmanta iñiqkunapa chawpinman apamushqa imaymana achka pantasqakunata rikuchin. Kaypi wakinlla paykunamanta qhawarisqayta ruwasaq.
“1. Wakinkuna nisqakunamanta wakin “micheqkuna”qa, Chawpi Tuta qayakuynin qusqasqa qhepaman, mana manchakuspa kaypi sayarirqanku: qanchis killa kuyuywan kuska hamuq, Santo Espíritu-pa chanin, llikllaq, sonqota chulluchiq atinqanqa mesmerismo nisqa llullakuq kallpa kasqanman hina. George Storrsqa ñawpaq kaqkunamanta hukmi kaypi sayariq. Qhawariychis qelqasqankunata 1844 watapa qhepa partepi, Midnight-Cry nisqapi, chay pacha New York llaqtapi rikhurichisqa kasqapi. J. V. Himesqa, 1845 watapa pawqar killapi Albany Conferenciapi, nirqanmi qanchis killa kuyuyqa qanchis chakita ukhupi mesmerismota paqarichisqan. Kaytaqa willawanku chaypi kaq, rimayninta uyariq huk runam. Hukkunapas, qanchis killa qayakuypi kallpawan llamk’aqkuna, qhepamanta nirqankuña chay kuyuyqa Supaypa ruwasqan kasqanta. Cristo-pa, Santo Espíritu-pa ruwasqanta Supayman tupachiyqa, Qespichiqninchispa p’unchayninkunapi blasfemia karqan, kunanpas blasfemiam. 2. Aska pruebakuna sut’inchasqa pacha nisqapi. 2300 p’unchawkuna 1844 watapi tukukuptinqa, achka pachaqkuna churakusqa kanku, imaymanata sapa runakuna churarispa, chaykunapa tukukuyninpaq. Chayta ruwaspaqa “señalkunata” suchuchirqanku, tukuy advento kuyuy patapi tutayaqtawan iskayrayayta churaykuspa. 3. Espiritualismo tukuy musphayninkunawan, manchakuy mana tupaq ruwasqankunawanpas. Supaypa kay q’ewiyninqa, manchay wañuy rurayta hunt’asqanrayku, allintam rikuchisqa “q’achukuna”wan, “imataq basura hina kaqkunawanpas.” Achkakuna espiritualismopa venenonta upyaqkunaqa ñawpa advento experiencia-ninchispa cheqaq kayninta chaskirqanku, chayraykum achkakuna yuyarichisqa kanku espiritualismoqa chaymanta lloqsisqa natural rurun kasqanta, Dios 1843 hinallataq 1844 watakunapi hatun advento kuyuykunata pusasqanta creenqankurayku. Pedroqa, chay “wañuyman apaq herejía-kunata apamunqaku, paykuna rantisqan Señortaña ñaqch’aspa” nisqakunamanta rimarispa, nin: “PAYKUNARAYKUM CHEQAQ ÑANQA MILLAYTA RIMASQA KANQA.” 4. S. S. Snowqa “Profeta Elías kani” nispa riqsichikusqan. Kay runaqa, mana allin, musphaq puriyninpi, kay wañuy ruraypipas rakinmanta ruwasqanmi, paypa puriyninqa cheqaq suyakuq santo runakunapa chanin sayayninta achka cheqaq sonqoyuq runakunapa yuyayninpi pisiyachiyta, mana allinpaq qhawachiyta atirqan.”
Kay pantasqakunamanta aswan achka pantaykunatapas yapaymanmi, hina kasqan hina Apocalipsis 20:4, 7 nisqapi “waranqa watakuna” ñawpaqpi kasqanmanta, Apocalipsis 7:4; 14:1 nisqapi 144,000 nisqamanta; Kristu kawsarimusqan qhipanpi “hatarispa p’ampakunamanta lluqsirqanku” nisqakunamanta; mana llamk’anapa yachachikuymanta; wawachakunata chinkachisqa kanan yachachikuymanta, hukkunamantawan. Kay pantaykunaqa ancha kallpawan mast’arichisqa karqanku, suyasqaq uywakunaman sinchita apachisqa; chayrayku Wawqi Miller musqukusqan p’unchawpi cheqaq quri rumikunaqa “rikuymanta qarqusqas” karqanku, profetapa siminkunapas allin tupaq karqanku—“Taripayqa qhipamanmi kutirichisqa, chiqap kaypas karullapim sayashan,” hinaspa hukkunapas. Qhawariy Isaías 56:14.
“Chay pachapiqa manam karqachu mayqin adventista qillqapas kay llaqtapi, kunan pacha cheqaq willakuypa causanta hark’arichiq. ‘Day-Dawn’ sutiyuqmi karqa qhipa qillqa, huch’uy uywaduq tantapa cheqaq sayayninta amachaq; ichaqa chayqa wañupurqan achka killakunamanta ñawpaqta, Señorqa wawqi Miller-man kay musquynta qusqanman ñawpaqta; hinaspa wañuypa qhipa maqanakuyñinpiraqmi sayk’usqa, llakiywan sighasqa santoskunata rikuchirqan 1877 wataman, chay pacha kimsa chunka watakuna qhipapi kasqanta, paykunapa tukuynin qispichikuyninkupaq pacha hina. Ay! ay! Mana musphanachu chaymi wawqi Millerqa musquyninpi, ‘tiyaykuspa waqarqan,’ kay llakikuy hina kasqanmanta.”
“8. Kajonqa, taytan Miller llaqtaman willarasqa hamuqninmanta chiqaq yachachiyta rikuchin, chunka sipaskunamanta yuyaychasqa rimaypi señalasqa hina. Mateo 25:1–11. Ñawpaqta pacha, 1843; iskay ñiqinta, suyasqa pacha; kimsa ñiqinta, chawpi tuta qapariy, qanchis kaq killapi, 1844 watapi; tawa ñiqintaq, wisq’asqa punku. Mana pipas, 1843 watamanta pacha Iskay Hamuyninmanta qillqasqa papilkuna ñawirispaqa, ñinqachu taytan Millerqa kay tawa ancha hatun puntokunata hamuqninmanta historiapi hark’arqanman. Kay tupasqa chiqaq-kaynin sistema utaq “kajonqa” ñut’usqa, ch’iqichisqa, hinaspa q’upakunapi chinkachisqa kashan, kikinkupa kawsasqa experienciankuta qhispichisqankurayku, hinaspa kikinkuna, taytan Millerwan kuska, mana manchakuspa llaqtaman willarasqanku chay chiqaq yachachiykunatam ñak’arqanku.”
“9. Chay qhariqa ‘q’uñi pichana’-wan rikuchisqaqa kunan pacha chiqaq willakuypa sut’i k’anchayninta rikuchin, imaynachus kinsa kaq angelpa willakuyninwan qhawarichisqa, [Apocalipsis 14:9–12,] chaymi kunan pantaykunata puchukay puchuqkunamanta pichaykachan. Kunan pacha chiqaq willakuypa causanqa 1848 watapa puquy killapi kutirimuyta qallarisqa, hinaspataq chay p’unchaymanta kunankama wiñarispa kallpachakuspa purimushan. Chay ‘q’uñi pichana’qa kuyukachashan, pantaykunataq chiqaqpa sut’i k’anchayninpa ñawpaqninpi anchhurikushanku; wakin ancha chanin rumi-kuyachisqakunapas, pisi unayraq tutayaywan hinaspa pantaywan pakasqa kaspa, rikuymanta qarqusqakuna karqanku, kunantaq kunan pacha chiqaq willakuypa sut’i k’anchayninpi sayashanku.”
“Kay llaqta allin rumi-kunata lluqsichiy hinaspa pantasqa yachachikuyta pichay ruwasqa, utqayman wiñashan, hinaspa aswan kallpawan ñawpaqman purinqa, chaykama llapa santos maskhasqa kanankukama, hinaspa kawsak Diospa sellonta chaskinkukama. Kayta Ezequiel qillqapa kimsa chunka tawañiyuq kapitulanwan tupachiy, chaymanta rikunki Diospa prometesqanta, 1844 watamanta pacha, kay tutayaq hinaspa phuyu p’unchawpi chinkachisqa ovejankunata huñunanta. Jesus hamunankama, ‘huch’uy oveja-qatuqa’ ‘iñiypa hukllayninman’ huñusqa kanqa. Jesusqa kunanqa ‘paypaq huk laya llaqtata, allin ruwaykunapaq ch’aqwasqa’ pichashan, hinaspa hamuspan tarinqa ‘iglesianta mana q’elliyuq, mana qhichuyuq, nitaq ima hina kaykunayuqpas.’ ‘Paypa makinpim aventadornin kachkan, hinaspa era-ninta sumpi pichanqa, trigonta taqenman huñunqa, hukkunapas.’ Mateo 3:12.”
“10. Iskay kaq ‘arkamanta aswan hatun, aswan sumaq’ cajonmanmi chay ch’eqesqa ‘joyakuna’, ‘diamantekuna’ hinaspa qullqikuna huñusqa karqan; chayqa kawsayniyoq kunan pacha cheqaq kaypa hatun chakrantan rikuchin, maymanmi ch’eqesqa uywakuna huñusqa kanqaku, arí 144,000, llapallanku kawsayniyoq Diospa sellonwan sellasqa kashaspanku. Manan huk preciouso diamantepas tutapi saqesqa kanqachu. Wakinkuna huk tupuq puntamanta aswan huch’uy kaspapas, manan qhawasqa mana kanqachu, nitaq kay p’unchaypi, Dios joyankunata huñuchkaptin, saqesqa kanqachu. [Malachi 3:16–18] Payqa angelninkunata kachamuyta atinqa hinaspa usqhaylla lluqsichinqa, imaynan Lotta Sodomamanta lluqsichirqan chayhina. ‘Señorqa pachapi huk qispi llamk’ayta ruwanka.’ ‘Payqa chayta cheqaq kaypi pisiyachispa tukuchinqa.’ Qhaway Romanos 9:28.” James White, Brother Millerpa Musquyninman Yupaychakuykuna.