Levítico iskay chunka kimsayoqmi rikuchin pʼawray pacha raymikunata, chhirapaq pacha raymikunatapas; raymikunapa rikuchisqanqa Diosmanta ancha ukhu yuyayniyuqmi, sayayninpi, hinaspa qallariyninwan tukukuyninwan allin hinata tupasqa kasqanpi, llapa sayaynin ukhupi. Pʼawray pacha raymikunaqa chhirapaq pacha raymikunawanmi huknin hukninwan tupanku. Chay kapítulonqa Palmonimanta sutʼita willakun yapamanta yapaman, musphay atina yupaqmanta. Chay kapítulonqa sumaqta, musphaypaqtaqmi tupanakuq qhepa punchawkuna willakuyninwan, pachak tawa chunka tawayoq waranqa runakunamanta.
Yupay “23” sut’inta rikuchin, chayqa huchakuna pampachaymi, divinidadwan runakaywan huñusqa kasqanmanta. Levítico sutinqa pachak tawa chunka tawa waranqa sacerdociota rikuchin, llapa profetakunam qhepa p’unchaykunamanta rimanku, hinaspa qhepa p’unchaykunapi sacerdotekunaqa Pedroq sut’ichasqan hina huk santo sacerdociom kanku. Pedroq santo sacerdocionqa yachaqkunañam, paykunaqa yachay yapakuyninta entienden, chaymi Chisyaq Chawpi Tutaq Qapariyninpa willakuyninta paqarichin. Mana yuyayniyoqkunaqa, icha Danielpa sut’ichasqan hina millay runakunaqa, yachay yapakuyninta rechazanku; hinaspa Oseas willawanchik, chayraykum sacerdotekuna hina rechazados kanku.
Llaqtaykunaqa yachay mana kasqanrayku chinkachisqa kanku: qamqa yachayta qhispirqanki, chayrayku noqapas qamtapas qhispirqasqayki, ama ñoqapaq sacerdote kananpaq; Diosniykipa kamachikuyninta qonqaspaykirayku, noqapas wawaykikunatapas qonqasaq. Imaynan mirasqaku karqan, chayhinan huchallikurqaku ñoqapaq contraypi: chayrayku hatun kayninkuta p’enqayman tukuchisaq. Oseas 4:6, 7.
Efraínpa machasqakuna, pichus Isaiaspas “hatun yupaychaypa coronan” nispa sutichan, paykunapa hatun kayninqa “p’enqayman” tukurqapun. Oseasqa sut’inchaspa reqsichin, qhepaman p’unchaykunapi yachaypa yapakuyninta mana chaskiqkunaqa Laodiceapi Qanchis P’unchay Adventista iglesiam kasqanta, imaraykuchus pay qillqarqan: “Llaqtay.” Paypa llaqtanqa sacerdotekunamanta hinan rechazasaq kanqa, chaypas tukuypa, tawa kaq wiñay miraypi pasakun, imaraykuchus payqa churinkunata qonqananpaqmi, churinkunataq qhepa wiñay mirayta reqsichinku.
At—one—ment
“Levítico 23” nisqap sutinqa nin “pachak tawachunka tawa waranqa sacerdociopa huchankunamanta pampachaynin.” Kay chiqaqtaqa yachayta atisun sapallan libroq sutinwan, capítulo yupayninwan kuska tupachispa. Pampachay, maymanta Levítico iskay chunka kimsayoq rimarin, nin “huklla kayman chayanakuy,” hinaspan reqsichin Dios kaywan runa kaywan huñusqanta. Chay huñusqaqa Diospa Simpinpi achka unanchakunawan rikuchisqa kachkan, hukninmi runapa templonqa Diospa templonwan huñusqa kananpaq.
Runa temploqa marq’ayninpi kachkan “23” qhari cromosomakuna, hinaspa “23” warmi cromosomakunapas. Pedroqa reqsichin, pachak tawa chunka tawa waranqa sacerdotekunaqa huk “wasi espiritu” kasqankuta. Chay cromosomakuna huñunakunku, imayna huk qhariwan warmiwan huñunakusqankuna hina; Diospa huñusqanqa, ama pipas runaqa t’aqaychu. Kasarakuyqa hukñachisqa kaypa huk simbolonmi. Levítico “23” ninmi, Hanaq Pacha Hatun Sacerdotepa templonwan, sacerdotekunapa templonwan tantiykusqanta, paykunaqa pachak tawa chunka tawa waranqa kasqankuta.
Iskay chunka iskayniyuq ch’inchasqa rimaykuna
Levítico iskay chunka kimsañiyuqpi pawqar raymikuna rikuchisqa kanku kapitulumanta ñawpaq iskay chunka iskay versículokunapi; chiri pacha raymikunataq rikuchisqa kanku kapitulomanta qhepa iskay chunka iskay versículokunapi. Qhepa versículotaq tawa chunka tawayuqmi, 1844 watata unanchaq; chaypim qallarisqa karqa antitípico Pampachanakuy P’unchay qanchis kaq killamanta chunka kaq p’unchaypi, Levítico iskay chunka kimsañiyuq hunt’akusqanman hina. Iskay chunka kimsañiyuq kapituluqa rakisqam iskay pacha-kuna-man, sapaqninpi iskay chunka iskay versículoyuq; iskaynin iskay chunka iskay versículoyuq pacha-kunaqa yuyayman hina t’inkisqa kanku raymikuna kasqankurayku, ichaqa yuyayman hina t’aqasqataq kanku Cristo-pa pampapi hinaspa Santo Lugarninpi ministerionninrayku, pawqar pacha raymikunawan rikuchisqa, hinaspa Aswan Santo Lugarninpi ministerionninrayku, chiri pachawan rikuchisqa.
22
Tarpuy pacha raymikunapas, chiri pacha raymikunapas iskay chunka iskaynintiyuq versículokunawanmi rikuchisqa kanku, chay versículokunataq hebreo alfabetopa testigowanmi tupanku, chay alfabetotaq “22” qillqakunamanta ruwasqa kashan. “22”qa “220”pa diezmom, chaytaq Divinidadwan runakaywan huñusqanmanta símbolo kan. “220”qa iskaynin profeciakunapa qallariyninta rikuchin: Judápa chinkachisqa maymanpas t’aqanakusqanpa 2,520 watakunata, hinallataq Pampachanakuy Punchawkama 2,300 watakunatapas. 2,520 watakunapa qallariyninqa 677 a.C. karqan, 2,300 watakunapa qallariynintaq 457 a.C. karqan; chayrayku iskay pachak iskay chunka watakunaqa Diospa ejerciton saruchisqa kasqan profecíawan Diospa santuarion saruchisqa kasqan profecíata t’inkispa reqsichin. Iskaynin chay profeciakunataq antitípico Pampachanakuy Punchawpa chayamunankama tukukapun, octubre 22, 1844 p’unchaypi.
Chay p’unchawpim, Cristoq llank’aynin, runa templota Diospa templonwan hukllachispa, qallarikurqan, hinallataq chay pachallapim Habacuc 2:20 hinataq Juan 2:20 hunt’akurqan. Habacucqa reqsichirqan chay Dios kayqa chaymantapacha Santo de los Santos nisqapi kasqanta, Juanñataq qillqarqan chay Millerita templo, iñiyninwan chay Santo de los Santos nisqaman haykunanpaq kaq, tawa chunka suqta watayuq pacha hunt’asqanta, chaymi 1798 watamanta 1844 watakama Millerita runa temploq sayarichisqa kasqanta señalasqa. Chay “46” wataq historianninqa, “23” hina “23”manta ruwaq, rikuchisqa kachkan William Millerpa llank’ayninpi, payqa ñawpaqta chay historiaq willakuyninta rikuchiyta qallariq 1831 watapi, Rey Jacoboq Biblianta rurasqa qillqasqa lluqsisqanmantapacha “220” wata qhipaman. Diospa Simi, 1611 watapi qillqasqa lluqsisqa, huk runa willakuqwan “220” wata qhipamantaraq 1831 watapi hukllachasqa karqan. Tarpuy pacha hinallataq hallch’uy pacha raymikunaqa “22” versículokunawan rikuchisqa kachkan.
Iskay chunka iskayniyuq versículokuna, sapaqnin iskay siqi kaq, hukllañam ima yuyaymanta kashan, proféticataq mañan ñawpaq chunka iskayniyuq versículokuna qhipan chunka iskayniyuq versículokunapa hawanman churaykusqa kananpaq. Kay hina iskay siqikunata tupachispaqa, pata pampapiwan santu wasipi rurasqa llamk’ayta, puquy p’unchay raymikunapi rikuchisqanta, Cristopa Llakllaq Santu Wasipi rurasqan llamk’aywan huñuykuchkanki. Kay profético nivelninpiqa iskay templokunapa huñunakusqanta rikuchin, chaymi Cristopa at-one-ment nisqa rurasqanta qawachin.
Huk chhukayuq iskay chunka iskayniyuq versículokunata iskay chunka kimsayuqmanta tawa chunka tawayuqkama kaq versículokunawan tupachispa, huk proféticopi siq’i sayachikun, chaytaqa Hebreo simipa iskay chunka iskayniyuq qillqankuna qhawarichinku, hinallataq “22” yupaypa rikch’ayninwan, chaymantapas fiestakunapa rikch’ayninwan, chay fiestakunapa hunt’asqankuwan kuska sagradopi historiapi.
Pawqar raymi punchawkuna qallariyninqa ñawpaqta reqsichin qanchis p’unchaw samana punchawta, chaymanta ruphay mit’a raymi punchawkuna tukuyninqa reqsichin qanchis wata samana watata. Cristoqa, Alpha hinataq Omega hina, samana punchawta churarqa qallariypi hinallataq tukuypi iskay testigokunapa “22” nisqapa, pachak tawa chunka tawa waranqa sacerdociopa mirayninpi.
Qanchis p’unchaw samanaqa karqan huk sapa k’anchay, antitípico Pampachanakuy P’unchaypa qallariyninpi 1844 watapi; hinallataq qanchis wata samanaq k’anchayninqa tukukuyninpi k’anchaymi. Qanchis p’unchaw samanaqa también karqan Levítico “23” nisqapi ñawpaq santu huñunakuy; imaynan qanchis wata samanaqa chay kapitulumanta qhipa santu huñunakuy kan, chayhinallataq. Samanaqa alfa omega sacerdotepa siq’inmanta kapitulu “23” nisqapi. Ñawpaq, hinaspa qanchis p’unchaw samanaqa pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa sacerdocionpa alfam; qhipa, hinaspa qanchis wata samanaqa pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa sacerdocionpa omegannim.
“Dioswan comulgakunaqa Justiciapa Intinpa k’anchayninpi purinku. Manam Redentorninkuta pisipachanchu, ñanninkuta Diospa ñawpaqenpi waqlliywan q’ellinchaspanku. Hanaq pacha k’anchayqa paykunamanmi llipin. Kay pachapa historianninp a tukukuyninman asuykuptinkum, Cristomanta yachayninku, hinaspa paymanta rimakuq profeciakunamantapas, ancha yapakun. Diospa qhawariyninpiqa mana tukukuq chaninniyuqmi kanku; imaraykuchus Churinwan hukllaypi kanku. Paykunapaqqa Diospa siminqa llumpay sumaqmi, munaychaqmi. Paykunaqa ancha importancianta rikunku. Cheqaq kayqa paykunaman kicharikun. Runarikuyninmanta yachachikuyqa llamp’u k’anchaywan p’achallisqañam rikurimun. Paykunaqa qhawanku Qellqakunaqa llapa pakasqa imakunata kichariq llavemi kasqanta, llapa sasachakuykunatapas allichaqta. K’anchayta chaskiyta mana munaspa, k’anchaypi puriyta mana munasqakunaqa manam atinqachu Diosta manchakuypa pakasqa kayninta entienderiyta; ichaqa cruzta apanankupaq mana iskayaspa Jesuspa qhepant a qatirqakunaqa, Diospa k’anchayninpi k’anchayta rikunqaku.” The Southern Watchman, April 4, 1905.
Kaypi, “kay pachap historianta wichay tukukuyninman qayllapi,” pampachakuy p’unchay antitípiconpa tukukuyninpi, “runarikuymanta yachachikuyqa” huk “llamp’u” k’anchaywan p’achallisqa kachkan, imayna tawaq p’unchaw sábadomanta yachachikuyqa pampachakuy p’unchay antitípiconpa qallariyninpi kasqan hina.
“Jesúsqa arcaq tapanta oqarirqan, hinaspan rikarirqani chunka kamachikuykuna qillqasqa kasqanku chay rumi tablasta. Ancha muspharirqani chunka kamachikuykunamanta tawa kaq kamachikuyta chiqap chawpinpi rikuspá, llamp’u k’anchay muyuriqninwan. Angelqa nirqan: ‘Payllam chunka kaqkunamanta kawsayniyuq Diosta sut’inchaq, hanaq pachata, kay pachata, chaypi llapa imakunatawan kamaqta. Kay pacha cimientonkuna churakusqan pacha, chay pachallataq samana p’unchaypa cimientonpas churakusqa karqan.’” Testimonies, volumen 1, 75.
Qanchis kaq p’unchawpa Samana p’unchaymi, mayqinchus huk “cimientos” nisqa, Levitico “23” qallarin; qanchis wata kaq Samanañataq sacerdotekunapa testimoniunta tukuchin, imaynatachus p’awqar watapi ch’usaykunawan qhipa ch’usaykunawan rikuchisqa kasqan hina. Qanchis wata kaq Samanaqa templo-ta sut’inchan, mayqinchus cimientos patapi sayachisqa. Tukukuypi qanchis wata kaq Samanaqa 2,520 nisqawanmi rikuchisqa, imaynatachus qanchis kaq p’unchawpa Samanaqa 2,300 nisqawan rikuchisqa kasqan hina. Qanchis wata kaq Samanaqa “encarnaciónpa doctrina” nisqata sut’inchan. Qanchis kaq p’unchawpa Samanaqa Creadorpa señalanmi, qanchis wata kaq Samanañataq divinidadwan runa kaywan huñusqa kasqanpa señalanmi.
Líneas nisqakunata chiqanchay
Levítico iskay chunka kimsaqpi tarpuypi raymikunata tarpuy killapi raymikunawan tinkuchispa, Pascua raymita qhipanta huk p’unchaymi qanchis p’unchayniyuq mana pukllachisqa t’ant’a raymi qatipayan, ñawpaq rurukuna raymitaq qanchis p’unchayniyuq mana pukllachisqa t’ant’a raymi qallariynin qhipanta huk p’unchaymi hamun. Kimsa señalkuna, kimsa p’unchaypi.
Qispi mana t’antakunapa rayminpa qanchis p’unchayninmanta ruwasqa pachaqa huk ch’uya huñunakuywan qallarin, hinaspataq chay hinallataq tukuyninpi tukukun. Qispi mana t’antakunapa raymin qallarisqan qhipan p’unchaypi, ñawpaq rurukunapa raymin chayan, chaypinmi hallp’a cebada nisqapa ñawpaq rurun haywarisqa kanan. Pentecostés, semanakunapa raymi sutiwantaq riqsisqa, ñawpaq rurukunapa raymimanta pichqa chunka p’unchay qhipamanmi karqan, chaymi qanchis semanakunapa pacha qallariyninta señalan, tawa chunka iskayniyuq p’unchaypi tukukuq, chay qhipataq Pentecostés hamun, pichqa chunka niqnin.
Pascua qallarin tuta yaykuyta chunka tawa kaq p’unchawpi. Pascuaqa manam ch’uya tantanakuychu.
Chayqa qhipamanta, chunka phisqayuq p’unchawpi, qanchis p’unchawniyuq mana pukuchisqa t’antamanta raymi chayamun. Chay qanchis p’unchawniyuq raymipaq ñawpaq p’unchawninpas, qhipa p’unchawninpas, ch’uya huñunakuykuna kanku.
Qayantin p’unchaypi, chunka suqtayuq p’unchaypi, ñawpaq rurukuna p’unchaynin chayamun. Chaymanta qanchis simanakuna, Pentecostés raymiwan señalasqa, qallarin, hinaspa Pentecostésqa qanchis ch’uya huñunakuykunamanta hukninmi, t’ikaq pacha raymikunaq, chiri pacha raymikunaqwan kuska rikuchisqa. Ñawpaq rurukunaqa mana ch’uya huñunakuychu.
Hinaspa qanchis kaq killapa ñawpaq punchawninpi waqrapukuna raymiqa, huk ch’uya huñunakuymi.
Qanchis killa chunka p’unchaypi Pampachanakuy P’unchayqa ch’uya huñunakuymi, ichaqa manam raymichu.
Carpakuna Raymiq ñawpaq p’unchayninqa huk ch’uya huñunakuymi. Qanchis p’unchayniyuq raymimanta qhipamanqa kanmi Carpakunapa pusaq ñiqin p’unchaynin, ichaqa chay pusaq ñiqin p’unchayqa raymikuna sut’ichasqan pacha muyukunamanta hawapi kasqan hina qhawasqa. Chay pusaq ñiqin p’unchayqa huk ch’uya huñunakuymi.
Kayqaqa qanchis ch’uya huñunakuykunamanmi tupakun, fiestakunata qallariq qanchis p’unchaw Samana Samanata yapaspa. Qanchis ch’uya huñunakuykuna, qanchis fiestakunapas, ichaqa ch’uya huñunakuykunawan mana kikin hinachu tupanakunku. Ñawpaq kaqpas qhepa kaqpas waymark-kunaqa Samanakunami, ñawpaqta p’unchawpaq, chaymanta watapaq. Alpha nisqa Samana, omega nisqa Samana chawpinpi reqsichisqa fiestakuna ukhupin qanchis fiestakuna kachkan, phichqa ch’uya huñunakuykunawan. Sichus alpha qanchis p’unchaw Samana Samanata, omega qanchis wata Samana Samanatapas yapanki, qanchis ch’uya huñunakuykunataq qanchis fiestakunataqmi kanki. Yachasqañam Tabernáculospa pusqaq p’unchawninqa mana fiestakunamanta kasqanta, hinaspa pusqaq kaq qanchismanta kasqanmanta sasachakuyta paqarichisqanta. Kaypi reqsichiyta munasqayqa kaymi: Jesúsqa, Palmoni hina, “23” sutiyuq kapitulu ukhupi yupaykunapa imaymana tikrayninkunata mana atinapaq musphachiq hina allinta allicharqan.
Pawqar
Pawqar raymikunaqa qanchis p’unchayniyuq mana pukuchisqa t’ant’a raymita hap’in, qallariyninpi huk qhapaq huñunakuy santo alpha nisqawan, tukukuyninpi huk qhapaq huñunakuy santo omega nisqawan. Pentecostésqa pawqar raymikunapi kinsa kaq qhapaq huñunakuy santom. Pentecostésqa qanchis semana p’unchaykunamanta chayamun, chayqa pichqa chunka p’unchayniyuq raymiwan tukukun. Pawqar raymikunaqa tawa raymi p’unchaykunawan, kinsa pacha periodokunawanmi reqsisqa kanku. Pascua, mana pukuchisqa t’ant’a, ñawpaq rurukuna, hinallataq Pentecostés, chaykunam tawa raymi p’unchaykuna; kinsa pacha periodokunataq kanku mana pukuchisqa t’ant’apa qanchis p’unchayninkuna, Pentecostéspa pichqa chunka kaq p’unchayninta ñawpaqchaspa hinaspa chayta uqllachaspa tawa chunka isqun p’unchaykuna, hinaspa ñawpaq kinsa p’unchaykuna, mayqin pacha kinsa patamanta rurasqa kasqan.
Pascua p’unchaykunapa tiempopi primicias qurbanakuyqa Pentecostés p’unchaypi primicias qurbanakuyman hinallataqmi tupakun; Pascuapa kimsa p’unchayniyuq tiempopi cebadamanta primicias qurbanakuykuna, hinallataq Pentecostés p’unchaypi trigomanta primicias qurbanakuy, Pentecostés tiempopa chusku chunka isqonniyuq, / pichqa chunka p’unchaykuna tukukuyninpi.
Urmay
Qhipa mit’akuna qallarin huk sapa raymi p’unchaywanmi, chaymi chunka p’unchaykuna pacha qallarichin, chaymantataq taripanakuyman apaykun. Taripanakuy qhipan pichqa p’unchaymanta qanchis p’unchayniyuq raymi kan, chay qanchis p’unchaykunamanta ñawpaq kaqpas qhipa kaqpas qullqi huñunakuykuna hina reqsichisqa kanku. Chunka pichqayuq p’unchaymanta iskay chunka iskayniyuq p’unchaykama Toldokuna Raymi ruwasqa karqan, chaymantataq iskay chunka kimsayuq p’unchaypi hallp’aq samana p’unchaynin reqsichisqa karqan.
Qhipa watakunapa rayminkunata hap’ispa, pawqarin p’unchay rayminkunapa patanman churaykuptinchik, iskay siq’ikuna kan, sapankankutaq iskay chunka iskay versikulokunawan rikuchisqa; chayrayku, hebreo simikunapa alfabitunpa iskay chunka iskay qillqankunawanmi rikuchisqa kanku. Chayta ruwaspanchikqa, ñawpaq waymarkaqa qanchis kaq p’unchaw Sabadopa ch’uya huñunakuyinmi, qhipa waymarkataq qanchis kaq watapa Sabadopa ch’uya huñunakuyinmi.
Qanchis kaq killapa chunka pichqayuq p’unchayninpi hinallataq, hallp’amanta rurukunata huñusqaykichikña kaptinqa, qanchis p’unchayta Señorpaq raymita ruwankichik: ñawpaq kaq p’unchayqa samana p’unchay kanqa, pusaj kaq p’unchaypas samana p’unchay kanqa. Levítico 23:39.
Pentecostésmi ñawpaq para karqa, Tabernáculosmi qhepa para kan. Pentecostéspi Espíritu Santopa ichakuynin huk p’unchawwanmi rikuchisqa karqa, hinaspa Tabernáculoswan rikuchisqa ichakuyninqa huk pacha tukukuqmi, chaymanta qhepamanmi huk Sábado hamun, chayqa pusaj kaq p’unchawmi, qanchis p’unchawkunaq qhepanpi. Sábadotaq, Espíritu Santopa ichakuyninpa qhepa rikurimuynin qhepata hamuq, kay pachaq Sábadonmi rikuchin, mayqinchus waranqa watakuna samaypi kanqa.
“Ñak’ari p’unchaypi llapanchik llaqtakunamanta, ayllukunamantapas ayqekurqanchik; ichaqa mana allinkuna qatiwanchik, paykunaqmi santospa wasinkunaman yaykurqanku espadawan. Espadata oqarirqanku wañuchiwanankupaq, ichaqa p’akirirqan, hinaspa urmaykurqan q’ichqa hina mana kallpayuq. Chaymantam llapanchik tutapipas p’unchaypipas qapariqkuchkarqanchik qespichiyta mañakuspa, hinaspa chay qaparikuyqa Diospa ñawpaqenman wicharirqan. Inti lluqsimurqan, killapas sayaykurqan. Mayukuna manaña purirqankuchu. Yanayasaq, llump’ay phuyukuna oqarimurqanku hinaspa hukninwan huknin tinkunakuspa takanakurqanku. Ichaqa karqan huk sut’i chiqanpi mana kuyukuq k’anchay yupaychay, maymantachus Diospa simin lluqsimurqan achka yakukuna hina, chaymi hanaq pachata kay pachatawan kuyuchirqan. Cieloqa kicharikurqan hinaspa wichq’akapurqan, llapanpis ch’aqwaypi karqan. Orqokuna wayrapi suysuy hina katatataykurqanku, hinaspa llapa muyuriqninman lliki rumikunata qarqomurqanku. Lamar q’umir puñuy manka hina timpurqan, hinaspa hallp’aman rumikunata wisch’umurqan. Hinaspa Dios rimashaspan Jesús hamuyninpa p’unchayninta hinaspa horanta willarqan, wiñay rimanakuytapas llaqtanman entregaspa, huk simillatam rimarqan, chaymanta samaykurqan, simikuna kay pachanta muyuspa riykaptin. Diospa Israelnin sayasqanku ñawinkuta hanaqman churarispa, Jehovaq siminmanta lluqsimuq simikunata uyariq, kay pachanta muyuqta, sinchi illap’a qaparikuynin hina. Ancha manchay yupaychasqa karqan. Sapa rimay tukukuyninpin santos qaparirqanku: ‘¡Gloria! ¡Aleluya!’ Uyanankupas Diospa k’anchayninwan k’anchaykacharqan; hinaspa chay k’anchaywan lliphllirqanku, imaynachus Moisespa uyanta lliphllichirqan Sinaímanta uraykamuspa. Mana allinkunaqa mana atirqankuchu paykunata qhawariyta chay k’anchayrayku. Hinaspa mana tukukuq saminchay nisqa kaptin Diosman yupaychaqkunaq, paypa samana p’unchayninta santochaspa waqaychaqkunapaq, atiyniyuq atipanakuy qaparikuy karqan bestiapa hinaspa paqpa rikch’ayninpa contranpi.”
“Chaymi qallariq karqa jubileo, maypachachus hallp’a samanan karqa.” Early Writings, 34.
Jubileo wataqa pichqa chunka wata, qanchis muyuykunamanta qanchis watayuq qhipanpi, chayqa iskay chunka qanchis iskayniyuq p’unchawkuna kasqanmi, pichqa chunkayuq Pentecostés p’unchawman pusak. Urmaypa raymikunapa siq’ininmi primavera raymikunawan huñusqa kaptin, kan iskay chunka qanchis iskayniyuq p’unchawkuna Pentecostésman pusak, chaymi Tabernáculos raymipa qanchis p’unchawniyuq pacha qallariyninta reqsisichin. Pentecostéswan Tabernáculosqa tupanku, iskayninku kuska qhipa para pacha reqsisichinku, chaymi utqay hamuq domingo kamachiy qallariyninmanta qallarin, hinaspa purin kamachikuy wisq’akunan kama, Señor kutimunan kama, chaymantataq allpa samarin, qanchisniyuq wata Sábado nisqawan rikuchisqa hina, chayqa Tabernáculos raymipi qanchispa pusajninmi.
Iskay chunka iskay chunka iskayniyuq versokunapa ishkay siq’inkunata huñuchkanchik, askha raykukunamanta chayta ruwanchik. Iskay siq’inkunapas iskay chunka iskayniyuq versokunam, iskay chunka iskayniyuqqa 220-pa chunka hukninmi, Divinidadwan runakaypa huñunakusqanta rikuchiq unancha kaspa.
Iskaynin siq’ikunaqa iskay chunka iskayniyuq hebreo simi qillqap alfabitunta reqsichinku.
Iskay siq’ikunaqa raymikunatan rikuchinku.
Iskay siq’ikuna watapi iskay cosecha pacha-kunata rikuchinku.
Iskay siq’ikunaqa Cristopa llamk’asqanta rikuchinku patiopi, Santo Lugarmi, aswan Santísimo Lugarmipipas. Levíticoqa sacerdotekunamanta nin, chaymi Jesúsqa hanaq pacha Hatun Sacerdote kan. Chayraykun allinpaqmi kayta ruwasunchik, “siq’i patapi siq’i” nisqa ñanwan Levítico iskay chunka kimsayuq tawa chunka tawa versículokunaman churaykuspa.
Pentecostésqa ñawpaq para karqa cristianismopaq, Tabernáculosñataq qhipa para cristianismopaq. Chayrayku primavera pacha “Pentecostés p’unchay”ta t’inkichispa churanchik otoño pacha Tabernáculospa qanchis p’unchayninkunawan. Hermana White nispa rimarqa: “Sasachakuy pacha llapanchikmi llaqtakunamanta hinaspa uchuy llaqtakunamantapas ayqekurqanchik” nisqanwanqa, Diospa llaqtan runakuna qatiykachasqa kaspa purunpi kawsashasqanku pachata reqsichin. Tabernáculos pacha chukllakunapi kawsayqa unanchan kay historiata, mayqinchus allinta pusamun allpapaq sábado jubileopa samayman.
Pentecostés p’unchaymi qanchis p’unchay Tabernáculos raymip qallariyninta reqsichin. Chaymanta jubileoqa pusqaq p’unchaywanmi rikuchisqa kachkan, chayqa Tabernáculos raymipaq qanchis p’unchayninmantaq. Tabernáculos raymimanta pichqa p’unchay ñawpaqtaqa kasharqanmi Expiación p’unchay. Chay hinaqa, Pentecostésmanta pichqa p’unchay ñawpaqta—Tabernáculospa qallariyninta reqsichiqmanta—juicio nisqaqa reqsichisqa kachkan. Expiación p’unchaypa juicionmanta chunka p’unchay ñawpaqtaqa Trompetas raymim kachkan. Siq’ikuna huñusqa kaptinqa, Domingo kamachiyta ñawpaqta pichqa p’unchaypi, Pentecostéswan rikuchisqa, juicio nisqaqa reqsichisqa kachkan. Chaymanta chunka p’unchay ñawpaqtaqa Trompetas raymim reqsichisqa kachkan.
Cristopa bautismonqa wañuyninta, pampasqa kayninta, hinaspa kawsarimpuyninta rikuchirqan. Chay kimsa puriyninkunaqa rikuchisqa kanku Pascuapi wañuyninwan, Samana Samana punchawpi pampasqa kayninwan hinaspa samayninwan, hinaspa Domingo punchawpi kawsarimpuyninwan. Wañuyninmanta, pampasqa kayninmanta, kawsarimpuyninmantawan chay kimsa punchawkunaqa huk waymarkmi, kimsa puriyniyuq. Chayrayku, pawqar raymikuna hinaspa qharwa raymikuna iskay siq’ikuna huñusqantaqa kawsarimpuymanta qallariyku. Kimsa kaq punchawpi kawsarimpuymi tawa chunka isqun punchawniyuq pacha qallarin, chaymi Pentecostésman pusan, chaymi Domingo kamachiy. Chay tawa chunka isqun punchawniyuq pachaqa mana puquchi t’ant’a raymi ñawpaqninpi hamun, chaymi huk punchaw ñawpaqta qallarin hinaspa primicias punchawmanta pichqa punchawkama mast’arin.
Ñawpaq rurukunapa kawsarimusqanmantapacha Domingo kamachikama qanchis kutipi qanchis p’unchawkuna kan; Domingo kamachiqa pichqa chunka p’unchawmi. Domingo kamachikama pichqa p’unchaw ñawpaqta taripaymi rikuchisqa, chay taripaymanta chunka p’unchaw ñawpaqtaqa waqra waqachiykunapa willakuyninmi señalasqa kachkan. Kawsarimuyqa ñawpaq waymarkmi; chaymanta pichqa p’unchaw qhepantataq mana pukllayuq t’antapa pacha tukukun. Mana pukllayuq t’antapa pacha tukukuqtin kimsa chunka p’unchaw qhepantataq waqra waqachiykunapa willakuynin chayamun. Chunka p’unchaw qhepantataq Pampachakuy Punchawpa taripaynin señalasqa kachkan, chaymanta pichqa p’unchaw qhepantataq Pentecostéspa Domingo kamachin chayamun.
Kaymiqa qanchis markakuna rikuchin, chirinmanta yapuy pacha raymikunaq “line upon line” nisqaman hina churakusqanpi: mana pukllayuq t’ant’a qallariynin, kawsarimuy, mana pukllayuq t’ant’a tukukuynin, waqaychasqa trompetakunaq willakuynin, taripakuy, Pentecostés, hinaspa qhipa para. Chay qanchis markakuna churakusqanku huk alpha qanchis p’unchay samana p’unchay ukhupi, hinaspa huk omega qanchis wata samana ukhupipas. Iskay samanakuna chawpipi pakasqa chay qanchis markakuna t’aqwin hinaspa sut’inchan huk pichqa p’unchay tiempota, chaymanta qatiq huk kimsa chunka p’unchay tiempota, huk chunka p’unchay tiempota, huk pichqa p’unchay tiempota, hinaspa huk qanchis p’unchay tiempota.
Chaymantataqmi Cristopa kawsarimuywan tupachispa, tarinchis tawa chunka p’unchaykunapa pacha, chaypi pay yachachirqan disipulonkunata “uya uya” nisqa hinata, hinaspataq hanaq pachaman wicharirqan. Chaymanta chunka p’unchaykunata disipulokuna altu cuartopi kasharqanku. Chay chunka p’unchaykuna tukukurqan Pentecostés p’unchaypi, mayqinchus domingo kamachiy kachkan. Kaymi yapamun tawa chunka p’unchaykunapa pacha hinaspa chunka p’unchaykunapa pacha sacerdotekunapa siq’iman, Levítico “23” nisqawan rikuchisqa.
Kawsarimusqamanta mana qapqsayuq t’antapa tukukuyninkama pichqa p’unchawmi kan; chaymanta kinsa chunka p’unchawmi corneta waqyakuq amonestacionman; chaymanta pichqa p’unchawmi Cristopa hanaq pachaman wichariyninman; chaymanta pichqa p’unchawmi taripayman; chaymanta pichqa p’unchawmi Pentecostéspa qhepa paraq qanchis p’unchawninman.
Qispisqa mana t’antakuna qanchis p’unchaykunapa qallariyninqa, qhipan p’unchaymi ñawpaq wayñusqa rurukunapa kawsarimuywan qatipakun. Kawsarimuyqa qispisqa mana t’antakuna qanchis p’unchaykunapa ukhupim ruran, hinaspataq kawsarimuymanta pichqa p’unchay qhipaman qispisqa mana t’antakuna pacha tukukun.
Mana ñut’uq t’ant’a p’unchaykuna tukukuyninmanta kimsa chunka p’unchay qhipaman, trompetakuna huk amuychay willakuyta señalan.
Trompetakunapa willakuyninmanta pichqa p’unchay qhipamanmi Cristo hanaqman wicharirqan tawa chunka p’unchay yachachisqan qhipata. Hanaqman wichariyninmi qallariyninta señalakurqan chunka p’unchaykunata altok cuarto ukhupi.
Chayqa hina, paypa hanaqman wichariyninmanta pichqa p’unchay qhepamanqa taripakuy señalasqa kachkan.
Pichqa p’unchay qhepamanmi Pentecostés p’unchaypa domingo kamachikuynin qanchis p’unchayniyuq qhipa para pacha qallarin.
Pachak tawa chunka tawa waranqaqa chaykuna kanku Corderota qatiqkuna maymanchus pay rinqa chayman. Elíaswan Moiséswan wañuchisqa karqanku 18 julio 2020 p’unchawpi. Paykunaqa wañuchisqa karqanku maypichus Señorniykupas chakatasqa karqan chaypi. Cristopa kawsarimusuyninqa 31 diciembre 2023 p’unchaw kawsarimuyta rikuchiq unancha karqan. Chay p’unchawmanta ñawpaqta, 2023 watapi julio killapi, huk rimay chunlla pampapi qallariyta qallarirqan, mana levadurayuq t’antaman hina rikuchisqa. Levaduraqa pantayta, iskay uya kayta hinaspa huchata rikuchin, hinaspa chunlla pampamanta hamuq willakuyninqa mana levadurayuq karqan. 31 diciembre 2023 p’unchawmanta domingo kamachikuykama, Levítico “23” nisqaqa pachak tawa chunka tawa waranqapa pampachanakuynta qispichirqa huk churasqa qillqay ukhupi. Chay qillqay ukhupaqa Millerpa musquyninwan, Malaquías kimsa nisqapi hinaspa Apocalipsis chunka isqunniyuq nisqapi hanaq p’unchawpa ventananakunawan tupachakun. Hinallataq 27 watamanta 34 watakama sagrado semana ukhupi kinsa hora hinaspa isqun hora nisqakunawanpas tupachakun.
Kaykunapi qillqasqapi kaykunataqa qatiqllam suyasunchik.
“‘Yachaywanmi wasikunapa ukhunqa hunt’asqa kanqa tukuy munasqa, sumaq kaq qhapaq kaykunawan.’”
Yuyaypaqpas almapaqpas, chaymanta cuerpopaqpas, kallpaqa kallpachakuywan tarisqa kananmi Diospa kamachikuynin. Ruraymi wiñachin. Kay kamachikuywan tinkuspaqa, Diosqa Simiyninpi qorqan yuyaymantaq espiritumantaq wiñanapaq imamantaq yanapakuykunata.
Bibliaqa kachkan llapa kamachikuykunata hap’in runakuna entiendinankupaq, kay kawsaypaq icha hamuq kawsaypaq allichasqa kanankupaq. Chay kamachikuykunataqa llapallanmi entiendenman. Mana pipas, yachachikuyninta chaninchaspa chaskiy atiyniyuq kaspaqa, Bibliamanta huklla pasajeta ñawirispa mana imallatapas yanapaq yuyayta chaskispaqa atinqachu. Ichaqa Bibliapa aswan ancha chanin yachachikuyninqa mana pantasqa utaq t’aqasqa yachaywanqa tarikusunchu. Hatun cheqaq kayninkuna sistemanqa mana usqhaylla utaq mana allinta qhawariq ñawiriqpaq rikuchisqachu, payqa chayta sut’ita reqsinanpaq. Achka qori qolqenkunaqa pata rikuy uraypi karu pampapi pakasqa kachkan, chaykunataqa llank’apakuspa mask’aspa, mana sayk’uspa sapa kuti kallpachakuspa llamk’aspa sapallanmanta hap’iyta atisun. Chay cheqaq kaykuna, hatun hunt’asqa tukuyta ruwaqkunaqa, mask’aspa tarikunanmi, tantasqa kananmipis, “kaypi asllata, chaypitaq asllata.” Isaías 28:10.
“Chhaynata maskhasqa, hukllawasqa kaptinkuqa, rikurinqa hinallataqmi hunt’asqa, hukninwan huknin sumaqta tinkusqa kasqankuta. Sapa Evangelioqa wakinkunapa yanapananmi; sapa willakuy ñawpaqmantapas huk willakuyta sut’inchan; sapa cheqaq kaqpas huk cheqaq kaqpa wiñayninmi. Judíokunapa kamachisqa yupaychaypa unanchankunaqa evangeliowan sut’ichasqa kanku. Diospa siminpi sapa kamachiyqa kikin churasqanpi kachkan, sapa ruwaypas ima ruwananpaq kasqanmi. Hunt’asqa sayariynintaq, yuyaychasqanpi hinallataq rurasqanpipas, Ruraqninmanta willakuyta qowan. Chayhina sayariytaqa mana pipa yuyayninpas, mana Tukuy-Atipaqpa yuyayninllachu, hamut’anman karqa ichaqa rurayta atinman.”
Imayman imaymana kaqkunata maskhaspa, hinaspa paykunap chaymanta tinkunakusqankuta yachaqaspaqa, runapa yuyayniyuq aswan hanaq atiyninkuna sinchi llank’ayman qayasqa kanku. Mana pipas kayhina yachaypi churakuspaqa mana yuyay atiyninta wiñachinqachu.
“Manam chiqayta maskhaspa huñuyllapipis mana sapallachu Biblia yachaypa yuyaypa chanin kaynin kachkan. Chayqa kachkanmi hinallataq qhawarichisqa temas nisqakunata hap’iyta atinanpaq munasqa kallpachakuypi. Yuyayqa sapa kuti tantiykunaq, pisi chanin kaq ruraykunallawan ocupakusqa kaspa, takyasqa, kallpaynaq tukukun. Sumaq, hatun, karu chayasqa chiqaqkunata unanchaypaq mana hayk’aqpas kallpachasqa kaptinqa, tiempo pasanman hina wiñay atiyninta chinkachin. Kay urmayman ama chayananpaq hark’a hina, hinallataq wiñayninpaq kallpachaq hina, Diospa Siminta yachaymantaqa manam imapas kaqchu chayman kikintaq. Yuyayta allinchaspa yachachinapaq hinaqa, Bibliaqa aswan atiyoqmi ima huk libromantapas, utaq llapa huk librokuna huñusqamantapas. Temasninpa hatun kaynin, rimariyninkunaq dignidadniyoq sasachaynaq sasan kaynin, rikch’achikuyninkunaq sumaq kayninmi yuyaykunata kawsarichin hinaspa hoqarin, mana ima huk imapas hina. Mana ima huk yachaypas chayhina yuyay kallpata qunchu, imayna qespichisqa willakuypa manchay hatun chiqaqninkunata hap’iyta munaspa kallpachakuy qusqan hinaqa. Chayhina mana tukukuqpa yuyayninkunawan tupachisqa yuyayqa mana mast’arikuyta hinaspa kallpachakuyta saqeyta atinchu.”
“Bibliaq atiyninqa aswan hatunmi kachkan runapa espíritu kasqan wiñayninpi. Runaqa Dioswan kuska kawsaypaq rurasqa kaspaqa, chay hina kuska kawsayllapim cheqaq kawsayninta, wiñaynintapas tarinman. Diospi aswan hatun kusikuyninta tariqanpaq rurasqa kaspaqa, mana imapipas tarinmanchu sonqopa munayninkunata thañichiyta, almapa yarqayninta chakiynintawan hunt’achiyta. Pipas cheqaq sonqowan, yachachisqa kayta munaspa, Diospa siminta yachakun, cheqaq kayninkunata unanchayta maskhaspa, Qillqaqninwan tupachisqa kanqa; hinaspapas, mana kikinpa akllayninraykuchu, mana ima tupuyniyuqchu kachkan wiñayninpa atisqankunapa.”
Estilonpas y tema-kunapa hatun achka kayninpi, Bibliapi kan llapa yuyaykunata interesachinapaq, llapa sonqokunatapas waqyachinapaq imapas. Paqinkunapi tarikunku aswan ñawpaqmanta historiakuna; kausayman chiqap asuykusqa biografiakuna; gobiernomanta kamachiy yachachikuykunapas estadota munayninman hap’inapaq, wasi reglamentonman churanapaq—chay principiokunaqa runa yachayqa mana hayk’aqpas pampachisqachu. Chaypiqa kachkan aswan ukhu filosofíapas, aswan misk’i hinaspa aswan hatun poesía, aswan kallpayoq hinaspa aswan llakiy sonqoyoq. Ima runa qelqaqpa rurasqankunamantapas mana tupay atina chaninyoqmi Bibliapa qelqasqankuna, kay hinata qhawaspaqa; ichaqa mana tukukuqta astawan hatun mast’ariyniyoq, mana tukukuqta astawan ancha chaninyoqmi kanku, hatun chawpi yuyaywan tinkuchispa qhawarisqa kaptinku. Kay yuyaypa achkiyninwan qhawarispaqa, sapa tema musuq significadoniuqmi rikurin. Aswan sasaqlla nisqa chiqaq-kaykunapipas ukhunpi kachkan hanaq pachakama altokuna principiokuna, wiñay kaytataq muyurichiq.
Bibliaq chawpi yuyayninqa, tukuy kay qillqapi wakin yuyaykunapas chayman tantakukunan yuyayqa, salvakuy paqarichiy planonmi, runapa almanpi Diospa rikch’ayninta kutichiymi. Edénpi rimarisqa taripaypi ñawpaq suyay willakuymanta qallarispa Apocalipsispi qhipa k’anchayniyoq prometekama, “Paypa uyanta rikunqaku; sutinpas urkunpi kanqa” (Apocalipsis 22:4), Bibliaq sapa libronpa, sapa pasajenpa apamunan yuyayqa kay musphay tema mast’ariymi,—runapa hatarichisqa kaynin,—Diospa atiyninmi, “Señorninchik Jesucristo rayku atipayta qowanchik chay.” 1 Corintios 15:57.
“Kay yuyayta hap’iqninqa ñawpaqninpi mana tukukuq yachay pampayoqmi. Paymi llaveyuq, chaywan Diospa siminpa llapan qhapaq waqaychana wasinta kicharinanpaq.”
“Redención nisqap cienciaqa llapa cienciakunap ciencianmi; chay cienciaqa angelkunap, mana urmaq mundokunapi llapa yuyayniyuqkunap yachakunanmi; chay cienciaqa Señorninchis, Salvadorninchispa atenciónninta hap’iqmi; chay cienciaqa Tukuy-Atiyniyuqpa yuyayninpi wiñaymanta yuyarisqa propósito ukhuman yaykuqmi—‘wiñay p’unchawkunapaq ch’inllapi waqaychasqa’ (Romanos 16:25, R.V.); chay cienciaqa Diospa salvasqa runankunap yachakunanmi mana tukukuq watakuna tukuypi. Kaymi aswan hatun yachakuy, runapa ruray atisqan. Mana huk yachakuy hinaqa, kayqa yuyayta kallpachinqa, almatataq hoqarinqa.”
“‘Yachaypa allin kayninqa kaymi: yachayqa payta chariqkunaman kawsayta qun.’ ‘Qankunaman rimashqay simikunaqa,’ nispa Jesús rimarqan, ‘espíritunmi, hinaspa kawsayninmi.’ ‘Kaymi wiñay kawsayqa: qanta reqsiy, sapallan cheqaq Dios kasqaykita, hinaspa cachamusqayki payta reqsiy.’ Eclesiastés 7:12; Juan 6:63; 17:3, R.V.”
“Kay pachaqkunata kawsayman waqyarispa kamachiq kamaq kallpaqa Diospa siminpi kachkan. Kay simiqa atiyta qon; kawsayta paqarichin. Sapa kamachikuyqa huk prometisqanmi; munaywan chaskisqa, alma ukhuman yaykusqa, paywan kuska apamun mana tukukuqpa kawsayninta. Chayqa runapa kayninta tikran, hinaspa alma-ta musuqmanta ruran Diospa rikchayninman hina.”
Kikin churasqa kawsayqa chay hinallataqmi waqaychasqa kachkan. “Diospa siminmanta lluqsiq sapa simiwan” (Mateo 4:4) runaqa kawsanqa.
Yuyayqa, almaqa, imatas mikhusqanman hina wiñachisqa kachkan; chaymi noqanchikpa makipi kachkan imamanta mikhuchisqa kananpaq akllay. Sapa runapa atininpi kachkan ima asuntokuna yuyayninkunata hunt’aspa llank’achinqa, hinaspa characterninta rurachinqa, chaykunata akllay. Sapa runamantaq, Qhelqakuna-man yaykuyta chaskisqa kaqta, Dios nin: “Paymanqa qelqarqani leyniypa hatun kaqninkunata.” “Qayllaykuy Ñuqaman, hinaspa kutichisqayki; hinaspa rikuchisqayki hatun, atiyniyoq imakunata, mana reqsisqaykita.” Oseas 8:12; Jeremías 33:3.
“Diospa simin makinkunapi kaq runaqa, maypichus kawsaynin churasqa kachun, akllasqan hina kuska-puriyniyuq kayta atin. P’anqankunapiqa runa kastapa aswan allin, aswan hatun runakunawan rimanakuyta atin, hinaspataq Wiñaypaqpa rimayninta uyariyta atin, imaynachus payqa runakunawan rimarin chay hina. Chay yachachikuykunata yachakuspa, unanchaspa, hinaspa yuyayman churakuspa—maykunamanmi ‘angelkuna qhawayta munanku’ (1 Pedro 1:12)—paykunapa kuska-puriynintaqa hap’iyta atin. Hanaq pacha Yachachiqpa puriyninkunata qatita atin, hinaspa Rimayninkunata uyariyta atin, imaynachus orqokunapi, pampakunapi, lamar qochapa patanpi yachachisqan hina. Kay pachapi tiyayta atin hanaq pachapa wayraynin ukupi, kay pachapi llakisqa hinaspa wateqasqa runakunaman suyay yuyaykunata, ch’uyanchasqa kayta munaykunata qoykuspa; pay kikinmi mana rikuy atisqawan sapa kuti aswan qayllaykuspa, aswan qayllaykuspa kuskanakuyman yaykun; ñawpaq p’unchawkunapi Dioswan puriq hina, wiñay pachapa punku punkllunkama aswan qayllaykuspa, aswan qayllaykuspa, chaymanta punkukuna kicharikunankama, hinaspataq chayman yaykunqa. Mana musuq runachu kanqa. Chaskikamuq simikunaqa ch’uya runakunapa siminkunam kanqa, paykunaqa mana rikuy atisqa kay pachapi kuska-puriqmasinkuna karqanku—kaypiqa paymi chay simikunata reqsispa munakuyta yacharqa. Pipas Diospa siminwan hanaq pachawan kuskanakuypi kawsarqa, hanaq pachapa kuska-puriynin ukupi wasinpi hina tarikukunqa.” Education, 123–127.