Pusaq chunka sacerdotekuna runakunamanta hukllachasqa Diospa Hatun Sacerdotenwanqa “81” yupaymi; chaypi tarikun Millerpa Musquynin libro Early Writings nisqapi. Apocalipsis “81” nisqapi tarinchik, qhipa sella llapanmantapas qichusqa kaptinqa, hanaq pachapi media hora upallay kan. Habacuc 2:20 ninmi tukuy kay pachaqa upallananpaq Señorqa santo templonpi kashaqtin.

Paypa qanchis kaq sellota kicharisqan pacha, hanaq pachapiya kasqa upallay, kuska hora hina pacha. Apocalipsis 8:1.

Qanchis kaq sellota qichusqa kaynin kimsa chunka p’unchaykunapi ruwakun, imaraykuchus payqa tukukuynin sellom. Diciembre 31, 2023 p’unchaypi, Ezequielpa tullunkuna kawsarimuy ruwayta qallariyrqanku. Chaymantataq Cristo tawa chunka p’unchaykunapaq yachachiyta qallariyrqa. Chay p’unchaymi 1,260 p’unchaykunapa tukukuynin karqa julio 18, 2020 p’unchaypi llakikuy qhepaman, hinaspa Juan niwanchik Revelación chunka hukniyuqpi templota tupunanchikpaq, ichaqa patiota saqenanchikpaq. Patioqa ch’iqiy tukukuyninpi tukukun, imaraykuchus Juan niwanchik 1,260qa gentilkunaman qusqam, paykunaqa patio kanku. Tupuspaqa, chay historiata saqeytaqa kanan.

Miller rikch’arimuspa, allpa pichana runata qhawaspan, cuartoqa ch’usaqmi kachkan, chaymanta kunkanta oqariptinpas, Millerqa ch’in pampallapiraqmi kachkan. Kawsarimuypa historianta pacha, domingo ley manaraq hamunankama, Cristoqa pachak tawa chunka tawa waranqa akllasqankunapa templonta hatarichkan, hina imayna tawa chunka suqta watakunapi 1798 watamanta 1844 watakama rurasqan hina.

Pay yachachiyta qallariqtin, Templonpi llamk’ashan, aswanraq kimsa chunka p’unchawkuna ukhupi. Chaymantataq angelkuna kimsa chunka minutokama upallanku, pay sacerdotenkunata yachachishaqtin—kimsa pachak Millerita willakuq predicadorkunata—ichaqa Gedeonpa kimsa pachak soldadonkunata hina, ichaqa 1843 watamanta kimsa pachak chartakunata rikhichishaqtin; tukuy kaykunataqa ruwan mana levaduralikuna t’antamanta tukukuymanta trompetakunapa willakuyninkama chay kimsa chunka p’unchawkuna ukhupi. Payqa Millerpa cuartonpa pampanta pichashan, ichaqa chay pampa paypa pampani, chayrayku Millerpa cuartonqa paypa Templonmi. Payqa tukuchashan huchakunata ichaqa sutikunata pichay llamk’ayta, pikunachus qayasqa karqanku candidatokuna hina chay pachak tawa chunka tawa waranqa runakunamanta huknin kananpaq.

Waqar qepaña phisqa p’unchay ñawpaqta, hinaspa taripäwi chunka p’unchay ñawpaqta hamuq trompeta willakuyqa cheqaqta rikuchiq pruebam kachkan. Imapas hanaqpacha kinsa chunka minutukama ch’inlla kaptin, utaq Cristo kinsa chunka p’unchay sacerdotekunata yachachiptin, ñam iskay clase runakunata rurasqa, sello churasqa kaptin trompetapa, waqar qepaypa, hinaspa taripäwipa kimsa puriyninkunapi. Sasallaña rikuy.

Sichus qanman chayasunki trompetapa willakuyninta waqyasunaykipaq, hinaspa mana waqyasunaykipaq munanki chayqa, pantanki.

“trompeta, ascensión y juicio” nisqapa kimsa ruwayninkunaqa huk ñanrikuchiqllam kinsa ruwaykunapi, hinallataq qallariynin historiapi maypicha huk ñanrikuchiq “wañuy, pampasqa kay, hinaspa kawsarimuy” nisqawan rikuchisqa karqa. Tukukuypi kay kinsa-ruway pruebaqa litmus prueballam, mayqinchus Pentecostés domingo kamachiyta pisqa p’unchay ñawpaqman hamun.

Pichqa p’unchawankunamanta kawsarimusqanmanta qhipaman, t’antam mana pukuchisqa fiestapa tukukuynin chayamun, chay santo huñunakuytaq 2024 watapa ñawpaq kaq, cimientopi sayasqa prueban nisqanta reqsichin. ¿Hanaq Pacha T’antatachu mikhunki, icha runa yuyayman hina t’antatachu? Chay pruebaqa 2024 watapi chayaramurqan, hinaspataq Adánwan Evapa cimientopi hatarichisqa hatun hatarikuyninwan, Nimrodpa, Aaronpa, Jeroboampa, Coréwan paypa hatarikuqmasinkunapa, Millerita historiapi protestantekunapa, John Harvey Kelloggpa alfa hatarikuyninwan, 1888 watapa hatarikuyninwan, chaymantaqa, mana pantaq, 9/11 pa hatarikuyninwan rikuchisqa ñawpaqmanta unanchasqa karqan. Cainpa cimientopi hatarikuyninqa, wawqeykipa contranpi envidiataq ima kasqanta willakun, llapa cimientopi hatarikuyninkunaq sutinpi sutinpi.

Tukuy sayachisqa hatun qichakuykunapa rikuchisqankunaqa Diospa contranpi qichakuykuna kanku, ichaqa wakinqa; hina 1888 watapi qichakuqkuna, hinaspa Corépa qichakuqkuna, kay chiqaqta chaypi hap’inku: akllasqa willakuqpas pruebaq hukninmi. Millerpa riqsichisqan mana chaskisqayqa, Daniel 11:14 nisqapi rikch’ayta Roma sayachin nispan, chayqa willakuypa hinaspa willakuqpa iskayninpa mana chaskisqanmi. Kay pruebaqa hatun sapinmi, imaraykuchus tayta Millerqa tawa chunka tawa versopi suwa runakunata Roma kasqanta riqsichirqan, chayllataqpas Millerpa churinpas.

Pichqa p’unchaymi pasarisqa kachkan 2023 wata diciembre killapa 31 p’unchaypi kawsarimusqanmanta qhipaman; Johnpa qhepanta hamuq Sapaqmi Millerpa wakichiy yachachiy llamkayninta hap’irqan. Kimsa chunka p’unchaykama, templopi yupaychaqkunaman huk sapa yachachiyqa Cristomanta “uya uya” qosqa kanqa. Chay wakichiyqa 80 sacerdociota wakichinapaq karqan, trompetakunapa fiestanmanta willakuy qapariyta willanankupaq.

Chunka pusaq p’unchawkunapa chay wakichikuyqa qallariypi huk ñawpaq kaqmanta kallpachaq huk ñawpaq pruebayuqmi, tukukuypitaq iskay kaq templomanta huk pruebayuqmi. Iskay kaq templo pruebayqa cornetakuna manaraq waqachisqa kashaqtinmi tukukun, chay sut’i detalleqa chayraykum Millerpa musquyninpi rikuchisqa kachkan, Cristo joyakunata cajonman wisch’uptin. Chayta Pay rurasqan qhepantam Miller-ta waqyarin “hamuy, qhaway” nispa. Cornetapa amonestacionninmanta, juicio-man wichariykamañam enseñaqa domingo ley manaraq chayamushaqtin ñawpaqta oqarisqa kachkan. Joyakunaqa llapa templopim kachkan, Miller manaraq “hamuy, qhaway” nispa waqyasqa kashaqtin; iskay testigokuna phuyukunapi oqarisqa kaqtinkutaqmi awqankuna paykunata rikunku.

Paykunapa 2020 watapi mana hunt’asqa islammanta maqanakuy hamunanta willakusqanku, chiqanchasqa kasqan qhipaman yapamanta nisqa kanan, imaynachus Snowpa cheqaq Chawpi Tutapa Qapariynin karqa chayhina. Millerqa huk yachayniyoq karqa, chaytan Chawpi Tutapa Qapariynin nispa riqsichirqan; ichaqa Samuel Snowqa Millerpa Chawpi Tutapa Qapariynin willakuyninta chiqancharqan, chayraykun Snowpa Chawpi Tutapa Qapariynin willakuyninqa Millerita historiapi “cheqaq” Chawpi Tutapa Qapariynin willakuy nisqa sutichasqa. Chawpi Tutapa Qapariynin willakuyninqa huk willakuymi, mayqinchus chiqanchasqa karqa, hinaspataq chay chiqanchasqa kasqanwan kallpachasqa.

“Mana allillapi qhepakusqakunaqa Qellqasqamanta rikurqanku paykunaqa suyasqa pachaspi kasqankuta, hinaspa pacienciayuq sonqowan suyayta tiyan rikch’aynin hunt’asqa kananpaq. Chayllataq kikin pruebasmi paykunata pusarqa Señorninkuta 1843 watapi suyanankupaq, chay pruebasllataq paykunata suyachirqan 1844 watapipas.” Early Writings, 247.

Chay rikch’ariyqa 1840manta 1844kama pacha tukukuyninpi pasakurqan, qallariyninpipis pasakurqanmi. Josiah Litchqa Islampa hunt’akuyninta 1840 watapi willakuyta ñawpaqman churqan. Payqa chay willakuyninta llapa runakuna rikusqankupaq qillqasqa rikuchiypi churqan 1838 watapi, chaymanta allinchakurqan August 11, 1840 ñawpaq chunka p’unchawkunapi. Chay allinchasqa willakuy hunt’akuyninqa ñawpaq angelpa willakuyninta kallpacharqun. Iskay ñiqin willakuqqa Chawpi Tuta Qaparikuypa allinchasqa willakuyninwan kallpachasqa karqan. Huk historiamanta iskay testigokuna, alpha testigo hina, omega testigo hina. Kuskaqa paykuna riqsichinku huk willakuypa kallpachakuyninta, ñawpaq willakuypa allinchakuyninman hina sayasqa kasqanrayku.

Alfaqa reqsichin Islammanta huk profecíata riksichin, omegataq huk wisq’asqa punkumanta profecíata riksichin. Siki qepanman siki hinallataq, 1840 watapi Islam, 1844 watapitaq wisq’asqa punku, Islamtawan huk wisq’asqa punkutawan Chawpi Tuta Qapariypa mensajen kasqanta riksichin. Mensajepa qallariyninpi Islam kacharisqa kachkan, imaynan Cristopa atipayninwan yaykuyninpi karqan hinata. Chay pachallapitaq chunka doncellakunamanta parábolapi punku wisq’akun, imaynan Diospa wasinpa juicionnin hina punku wisq’akun. Mensajepa tukukuyninpitataq, Islam hukmanta kutimuspataq maqan, Estados Unidospata punku wisq’akusqan pachapi.

Levitico iskay chunka kimsayoqpi rikhurichisqan líneaqa importante-mi qhaway: qallariyninpi Pascuapa kimsa patanta, tukukuyninpi sacerdotekunapaqpas kimsa patankunata reqsichin. Sacerdotekunaqa Domingo leypi ofrendahinam hoqarisqa kanku, ichaqa chay ruwaymanta ñawpaqta pichasqa kanku. Hoqarisqa kaspankutaq señalahinam kanku, hinallataq Cristo qallariy línea-pa kimsa patankunapi hoqarisqa kasqanpi, llapa kay pachata payman aysarqan. Pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa hoqarisqa kayninqa chay línea-pa tukuyninmi, mayqinchus Cristopa hoqarisqa kayninwan qallarisqa karqan. Qallariypipas tukukuyninpipas kimsa patayuq huk waymarkalla reqsichisqa kachkan.

Qallariypi kimsa kinsa puriykuna, qatiqninpis pichqa p’unchaykuna, hinaspa tukukuypi kimsa kinsa puriykuna, qatiqninpis pichqa p’unchaykuna. Chaymanta pacha, willakuyqa hatun achka runakunamanta kashan, sacerdocioqa huk pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa unanchan hina sayachisqa kasqanrayku. Tabernáculospa qanchis p’unchayninqa mana judío runakunapa pachasqanmi. Sichus mana judío runakunapa pachasqanta, Domingo kamachiywan qallariqta, saqisunchik, hinaspa 2023 watapi tukukuq kimsa wata kuskan p’unchaykunatapas saqisunchik chayqa, huk pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa templonmi rikuchisqa kashan Pentecostés pacha chunka pichqa p’unchaykunapi, 31 de diciembre de 2023 p’unchaymanta qayllamanta hamuq Domingo kamachiykama.

Pichqa punchawikuna kawsarimusqamanta pacha vírgenkunapaq, kimsa chunka punchawikuna qatiqkuna sacerdotekunapaq. Chaymantataq pichqa punchawikuna trompetapa willakuyninmanta vírgenkunamanta, paykunapa oqarisqankuwan tukukuq tawa chunka punchawikuna tukukuptin, chay qhepantaq pichqa punchawikuna taripaykama, chay qhepantaq pichqa punchawikuna domingo kamachikuykama. Vírgenkunapa unanchaqnin hina, “5” yupayqa rikuchin pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa puriyninkunata, paykunaqa vírgenkuna kanku, hinaspataq sacerdotekunapas kanku.

Yachachiyta qusa kinsa chunka p’unchawkuna ukhupi, qhipa hinaspa qanchisniyuq sellu kicharisqa kachkan, chay pachapin Millerman rikusqa alhajaskuna kutichisqa kasqankuta. “Hamuy hinaspa qhaway” nisqaqa ñawpaq tawa sellokunamanta oqharisqa huk unanchaymi; chayrayku qanchisniyuq sellu kicharisqa kaptin, Millerman nisqa karqa “hamuy hinaspa qhaway” nispa, ichaqa hanaq pacha angelkuna llapallan upallallas qhawachkanku. Millerpa musquyninqa alhajaskunapa sellakusqanta reqsichin, paykunataq pachak tawa chunka tawa waranqa kanku; chaymantapas alhajaskunata reqsichin, paykunaqa Chawpi Tuta Qapariypa willakuynin kanku. Chay willakuymi sipaskunaman kallpata apachin, chaywanmi sellakuy hunt’akun; allpata pichana runataq chayta reqsichin, pichus kachaqkunatapas willakuynintapas kamachin chay Hukta.

2024 watapi kay kallpachakuy prueba-ta rikuchin, hinaspataq kunan 2026 watapi templo prueba chayamunña. Kunanqa kimsa chunka p’unchayniyuq pachapi kashanchik, maypichus Cristo yachachishan, chayta mana reqsiyqa wañuypaqmi.

Willakuyta hinallataq willakuqta riqsiyqa huk imapas karqa Roma llaqtap visionta sayarichisqanwan rikuchisqa t’ikrasqa kallpachaq pruebanapaq, hinaspataq Elíaswan Acabwan willakuypa huk imapasmi.

Judá suyupi Asa qhapaqpa kimsa chunka pusaq wata kamachisqanpi, Omripa churin Acabqa Israelpi qhapaq kayta qallarin. Omripa churin Acabqa Samariapi Israelta iskay chunka iskay wata kamachirqan. Omripa churin Acabqa Señor Diospa ñawpaqenpi, paymanta ñawpaq kaqkunamanta aswan mana allinta ruwarqan. Hinaspa, Nebatpa churin Jeroboampa huchankunapi puriyqa paypaq pisillamanta hina kasqanta hina, Sidon llaqtayuqkunapa qhapaqninta Ethbaalpa ususin Jezabelta warminpaq hap’irqan; hinaspan Baalta sirvirqan, yupaycharqanpas. Hinaspan Baalpa wasinpi, Samariapi paypa ruwasqan wasipi, Baalpaq altarta sayarichirqan. Acabqa asherata ruwarqan; hinaspan Acabqa Israelpa Señor Diosninta phiñachinampaq, paymanta ñawpaq kaq llapa Israel qhapaqkunamanta aswanraq ruwarqan. Paypa p’unchayninkunapi Betel llaqtayuq Hielqa Jericó llaqtata hatarichirqan: ñawpaq churin Abirampa patanpi cimientonta churarqan, sullk’a churin Segubpa patanpitaq punkunkunata sayarichirqan, Señor Diospa siminman hina, Nunpa churin Josuépa siminwan rimarisqanman hina. Hinaspan Galaad llaqtapi tiyaqkunamanta kaq tisbita Elíasqa Acabman nirqan: Israelpa Señor Diosnin kawsashanrayku, ñawpaqenpi sayani chay Diosrayku, kay watakunapiqa mana sut’u kanqachu, mana parachu kanqa, simiyman hinaqa. 1 Reyes 16:29–17:1.

Acabwan yupasqan yupaykunaqa chay pasajepa contextonman yapakun. “Kimsa chunka pusaqniyuq” nisqaqa “hatariy” nin. Israel llaqtataqa kamachirqankun “hatariy” nispa, hinallataq Promesasqa Hallp’aman yaykunankupaq, kimsa chunka pusaqniyuq watapi.

Kunan sayariy, nisqani, hinaspa Zered mayuta chimpaychis. Chaymi Zered mayuta chimpaykurqayku. Kadesh-barneamanta lloqsisqaykumanta Zered mayuta chimpamusqaykama pusaq chunka kimsa watam karqa; chaykamataq tukuy chay wiñaymanta maqanakuy runakuna soldado hina kasqanku, Señor paykunaman jurasqanman hina, campamentomanta tukukuqta chinkachisqa karqaku. Deuteronomio 2:13, 14.

Jesús hampiqnin mana puriyta atiy runata kimsa chunka pusayuq watayoqta, “hatariy” nispa payta nirqan.

Chaypin runaqa chaypi karqa kimsa chunka pusaj watayuq onqoyniyoq. Jesusqa payta siriyachkaqta rikuspataq, unayñataña chay hina kasqanta yachaspataq, nirqan: ¿Qampaq alliyachisqa kayta munankichu? Chay kallpannaq runaqa kutichirqan: Señor, yaku kuyuriptin manam pipas kanchu estanqueman churawanampaq; ichaqa ñoqa rishaqtiyqa hukña ñawpaqta uraykun. Jesusqa nirqan: Hatariy, camillaykita apakuy, puriy. Hinan chay runaqa chay ratollapi alliyachisqa karqa, camillanta apakuspataq purirqan. Chay p’unchayqa samana p’unchaymi karqa. Juan 5:5–9.

Josiah Litchqa 1838 watapi huk willakuyta rurasqa, chaytaq 1840 watapi astawan allinta chaninchasqa. Deuteronomio qillqapi Moisespa rimarisqan kimsa chunka pusaqniyuq wataqa, tawa chunka wata kasqantaqmi karqa. Josiah Litchpa iskay patapi rurasqanqa sutinwan sutichasqa rey Josiaspa iskay patapi kawsarichisqanwan tupaq parallelasqa karqa. 38 hinallataq 40 yupaykunapa hukninwan huknin tinkuyninqa hatarimuqta rikuchin; chaymi iskay testigokuna puyukunaman oqarisqa kaspa hatarinku.

Litchwan, oqarisqa hatarichiyqa churasqa kasqanqa iskay ñak’ariypa Islam willakuyninwanmi hunt’asqa karqan. Oqarisqa, Cristopa hanaqman seqesqanwan señalasqa kaq, Islam trumpeta willakuyninmanta qhipamanmi hamun. Chay iskay ñawpaq puriykuna—trumpeta, seqesqay, hinaspa juicio—Litchwanmi rikuchisqa karqan; paypa iskay puriykunaqa rey Josíaspa iskay puriy kaq kawsarichiywan hinaspa allinchaywanmi rikuchisqa karqan. Deuteronomiopeqa kamachiy karqan hatarispalla paqarisqa hallp’aman yaykunapaq ripunankupaq, hinaspa domingo kamachiypi señalta oqarisqapas kikillanmi chay prometesqa nisqa.

Acabqa iskay chunka iskay watata kamachirqan; chayrayku payqa kamachin Divinidad runakaywan huñusqa kaq pacha ukhupi, chaymi kimsa chunka p’unchawkunapa pacha, trompetapa willakuyninman ñawpaqta hamuq. Acabqa Trumpmi, paymi Jezabelwan casarakunqa ancha qayllallapi hamuq p’unchawkunapi. Trumppa pachanpiqa, Eliasllam paraq willakuyta charin. Kay chiqaqmi sapinchasqa, huk pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa kuyukuyninqa “siki siki pataman” metodologíapa kuyukuynin kasqanrayku; chay metodologíataq sayarin chay sapinchasqa chiqaqpi: huk pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa reforma kuyukuyninqa llapa santu historiapa reforma kuyukuyninkunawan unanchasqa kasqanpi. Sapa huknin chay kuyukuykunapiqa, pusaykunaqa pruebakuy ruwaypa huknin rakinmi karqanku. Sapa kuti.

Acabqa Jeroboammanta qanchis kaq reymi, hinaspataq kutin-kutin rikuchirqanchik imaynatas Acabqa domingo kamachiy sasachakuypi estado kasqanta. Rikuchirqanchikmi imaynatas Laodicea nisiman rikch’akuq Qanchis P’unchaw Adventista iglesiaq 1863 watapi Jericota yapamanta hatarichirqan, chaymantaq Whitekunapa aswan kurak churinpas aswan sullk’a churinpas chinkachisqa karqan, hinaspataq domingo kamachiypi Jericota unanchaspa rikuchirqan. 1863 watam domingo kamachiyta unanchan.

Kay pasajeqa hunt’asqa simikunawan junt’asqanmi, chay pachaqa pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa sellasqa kayninmi kasqanta reqsichin; chay pacha ukhupitaq, Habacucpa 1843 watayuq mesanman churakusqa cheqaqta Millerpa hamut’asqanta qhispichiyqa saphi rebeliónmi, chayqa Diospa akllasqan willakuqninta mana yupaych’aytapas hap’in, Koraqpa hatarikuqkunapa hinallataq 1888 watapi hatarikuqkunapa sut’inchasqanwan, paykunaqa “llapa huñunakuqmi qullaq kanku” nispa rimarqanku.

Kunan temploq pruebanapiñam kashanchik, hanaq pacha ventanakuna kicharisqa kaptin, chaywan kuska huk dispensacional punkupas kicharisqa. Chay dispensacional punku señalasqanmi saserdotekunapa tikrayninta Laodiceamanta Philadelphia llaqtapa saserdotekunakama. Señalasqantaqmi Millerpa musquyninpi llulla kaqwan cheqaq kaq joyakunapa t’aqanakuyta. Ventanakuna riqsichinñataqmi ñak’ariyta utaq bendicionta. Malaquías kimsañiqin, kutirimuypi sayachin chay pruebayta. Millerpa musquyninmi kallpachaywan qhawarichin saserdociopa hinallataq mensajepa restaurasqanta. Apocalipsis chunka isqunñiqinmi reqsichin Señorpa ejercitonpa hatarichisqanta, Islammanta trompeta mensajepa willakuynin hunt’asqa kaptin.

Pututinta qillqapa waqaychayninanta ñawpaqman hamuq waqaychayqa iskay kaqmi, chayqa templopa waqaychayninmi. Millerpa musquynin iskaychayta paqarichin, chaymi sapa kuti iskay kaq waqaychaywan tinkisqa kachkan; imaraykuchus Millerpa musquyninpi rumi kuyaykuna willaykunapas kachkan, willaqkunapas kachkan. Templopa waqaychayninqa qhipa paraqpa sapa chiqanman sapa chiqan metodologiyanpa churayninta mast’arikuyta hap’ipunin. Sacerdotekunaman munan templota rikunankupaq imaymana willakuy ñiq’ikunapi, chayhina willaykunata tupachinankupaq. Allpa pichana runapa aswan hatun ataúdninqa pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa templonmi, hinaspataq Malaquíaspa waqaychana wasinpas chayllataqmi. Templopa alhajankunapa sonqonqa pactopa arcánmi, chaytaqmi p’istiykuna querubinkuna mana sayk’uspa qhawarinku; chayhinataq llapa ch’uyakunaq qhawariyninta sinch’ita reqsichin. Kay willakuy pachapi ch’uyakunaqa temploman qhawarinanku tiyan, hinaspa arcán ukhuman sunqunkuwan qhawarinanku tiyan.

Pachak tawaq chunka tawa waranqa runakunapa templonmi Levítico iskay chunka kimsayoqpi rimaynin, chaymi huk historiaq siq’inta rikuchin, mayqencha Cristoq tiemponpi hunt’akusqa, imataq Hermana White “Pentecostés pacha” nispa sutichan chaywan. Kawsarimuy manta Pentecostés kama, icha diciembre 31, 2023 p’unchawmanta domingo ley kama, Levítico iskay chunka kimsayoqpa profético siq’inmi pachak tawaq chunka tawa waranqa runakunapa templonta rikuchin. Chay historiaraq qallarin kimsa puriykunayuq huk señalwan, chaymanta pichqa p’unchawkuna qatiq, hinallataq tukukun kimsa puriykunayuq huk señalwan, chaymanta pichqa p’unchawkuna qatiq. Alfa historiakunapa omega historiakunapa chawpinpitaq sacerdotekunata sellay kimsa chunka p’unchawkuna kashan. Chay llapa siq’i qallarin qanchis p’unchay sábadowan, tukukuntaq qanchis watayuq sábadowan. Kay patapi pachak tawaq chunka tawa waranqa runakunapa templonqa arcami, mayqanmi pusaq alma runakunata musuqmanta ruwasqa kay pachaman apananpaq; hinallataq pactoq arcopas kan, iskay angelkunawan llanthuchasqa, hina kasqanman hina iskay sábadokuna llanthuchanku pachak tawaq chunka tawa waranqa sacerdociopa templonta, mayqanmi Pentecostés pachawan rikuchisqa.

Levítico iskay chunka kinsayuqmi kay huk pachak tawa chunka tawayuq waranqakunaq sacerdociomanta riman, Cristoqa kawsarimusqanmantapacha qallarisqa Pentecostés pacha tukukuyninpi qhipa rikurichiyninpi, chay pachaqa pichqa chunka punchawkama hinallataq Pentecostés Punchawkamaraq purirqan. Pentecostés pachaqa sayachisqa kachkan, Levítico iskay chunka kinsayuqpa ñawpaq iskay chunka iskayniyuq versículonkuna qhipa iskay chunka iskayniyuq versículonkunawan tupachisqa kaptin. William Millerpa musquyninmi reqsichin Diospa siminpa kuychi rumikunaqa iskaynin kasqanta: willakuyta hinallataq willakuqkunatapas.

“Chaninmi ancha chaninchasqa oportunidades experiencia tarinaypaq. Chaninmi experiencia karqan ñawpaq, iskay kaq, hinaspa kinsa kaq angelkunapa willakuyninkunapi. Angelkuna rikusqa kanku hanaq pachapa chawpinpi phawaq hina, kay pachapi llaqtakunaman huk amonestación willakuyta willakuspa, hinaspa kay allpapa historiap qhipa p’unchayninkunapi kawsaq runakunaman chiqanmantapuni tupaq kaspa. Mana pipas kay angelkunapa rimayninta uyarinchu, imaraykuchus paykuna huk símbolollam kanku, Diospa llaqtanta rikuchinankupaq, paykunaq hanaq pachapa llapan kayninwan hukllachasqa llamk’aqkuna kasqanta. Qharikuna warmikunapas, Diospa Espiritunwan k’anchasqa, hinaspa cheqaq kaywan santu kayman t’aqasqa, kimsantin willakuykunata ordenninkuman hina willakunku.” Life Sketches, 429.

Angelkunaqa rikch’ayninmi kanku Diospa llaqtan, chay angelpa rikch’asqan willakuyta willaqkuna.

“Pachaqa pisiñanmi. Ñawpaq, iskay kaq, kimsa kaq angelkunapa willakuyninkunaqa kay pachaman qusqakuypaq willakuyninkunam. Manan cheqapuniqa kimsa angelkunapa siminta uyarisunchu, ichaqa Apocalipsispi kay angelkunaqa kay allpapi kachkakuna runakunata rikuchin, paykunaqmi kay willakuykunata qonqaku.”

Juanqa rikurqan: “Huknin angelmi hanaq pachamanta uraykamurqa, hatun kallpayuq; hinaspataq llapan kay pachapas k’anchasqa karqa paypa yupaychasqan k’anchayninwan.” Apocalipsis 18:1. Chay llamk’aqmi Diospa llaqtanpa rimaynin, kay pachaman waqyay willakuyta willakuspa. The 1888 Materials, 926.

Angelkunaqa rikch’achkunku chay angelkunawan rikuchisqa willakuykunata willaq runakunata. William Millerqa achka hina ruraykunapi proféticamente rikuchisqa kashan. Chay ruraykunamanta hukninmi kay: Millerqa rikuchisqa kashan ñawpaqpas qhipapas pacha willakuykunawan, chaykunata willanaypaq pusasqa kasqanrayku. Qanchis kuti, icha 2,520 wata, 1798 watapi tukuq, karqan Millerpa alpha tarisqan; santuario paqariyninpas 2,300 tuta-kuna, paqarin-kunapa tukukuyninpi, 1844 watapa octubre 22 p’unchawpi, karqan Millerpa omega tarisqan. Millerista historiataqa 1798 watamanta 1844 watakama rikuchin, hinallataq ñawpaq angelpa iskayñiqin angelpa historianninta kaptinpas, sutichasqa kashan chay historiaq willaqninpa sutillanwan. Millerista historiataqa reqsichinmi Millerqa karqan “kunka” ñawpaq angelpa iskayñiqin angelpa willakuyninta willaq; ñawpaq angeltaq willarqan taripaq qallarikuyninta 1844 watapa octubre 22 p’unchawpi; hinallataq ñawpaq angelqa chayamurqan pacha tukukuypi 1798 watapi, “qanchis kuti” nisqa Israel qhapaq suyu mast’arikuyninpa tukukuyninpi. Millerqa huk unancha kashan iskayninmanta: 2,520 watayuq profecíamanta, hinaspa 2,300 watayuq profecíamantapas.

Ñawpaq waymark 1798 watapi willakurqa taripay qallarinanta 2,300 watakuna tukukuptin, 1844 watapa octubre killapa 22 p’unchawninpi. Chaymantataq Señorqa qanchis p’unchayniyuq samana p’unchaypa k’anchayninta kicharirqa, hinaspa Paypa munaynin karqa llamk’ayta tukuchiy; chayraykutaq 1856 watapi qanchis kutikunaykunaq hina aswan achka k’anchayta kichariyta munarqa, ichaqa iñiy rantinpi hatariq kachkanqa rikuchikurqa. Qanchis kutikunaykunaqa Millerita historiapa alpha-ninmi, 2,300-tataq omega-ninmi.

Qanchis kuti tiempokunaqa qanchis wata samanawanmi rikuchisqa kachkan, chay 2,300-taq qanchis p’unchaw samanañanwanmi rikuchisqa kachkan. Historia Milleritaqa 1798 hina 1844 hinam rikuchisqa kachkan, chaymanta 1798qa qanchis kuti tiempokunata rikuchin, 1844-taq 2,300 watakunata rikuchin. Chay iskay samanakunaqa Levitico iskay chunka kimsayuqpi rikuchisqa historiapa tukukuyninwan qallariyninwanmi kanku. Chay iskay samanakunaqa iskay willakuykunatan rikuchinku, chay iskayninku huk willakuyta ruwanku. Chay iskay willakuykunaqa Milleritakunatan rikuchinku, imaraykuchus chay willakuykunata willakuykamuq runakunaqa chay willakuyta simbolizakuspa rikuchiq angelkunatan rikuchinku. 1798 watapi ñawpaq angel hamurqan, 1844 watapitaq kimsa kaq angel hamurqan.

Levítico iskay chunka kinsayuqmi qanchis raymikunata, qanchis taksa huñunakuykunatawan, hap’in; ichaqa manam sapa raymichu taksa huñunakuy kasqan, nitaq sapa taksa huñunakuychu raymi kasqan. Lliw raymikunaqa ñawpaq taksa huñunakuymanta qhipa taksa huñunakuykama urmaykunku, ñawpa qallariypi qanchis p’unchay Sabbath kasqanpi, tukukuypitaq qanchis wata Sabbath kasqanpi. Raymikunapa historiannintaqa iskay Sabbathkuna tukuy churan, chaykunaqmi William Miller-ta, Milleritakunatawan rikch’achinku.

Levítico iskay chunka kimsayuqpi, ñawpaq iskay chunka iskayniyuq versículokuna qhipa iskay chunka iskayniyuq versículokunawan huñusqa kaptin, Pentecostés pacha reqsichisqa kachkan. Chay siqikuna huñunakusqanwan sayarichisqa estructuraqa cheqapuni divinomin. Chay estructuraq Pentecostés pachanqa sut’ita rikuchin kimsa angelkunapa kinsa puriyñinkunata. “Cheqaq Kay” nisqapa firmanta apamun. Alpha y Omegaq firmanta apamun. Palmoniypa firmanta apamun. Yachaqta pusamun Ancha Santísimo Lugarman sonqonmanpacha. Pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa templonta reqsichin. Musuqmanta ruwasqa kay pachakama hunt’aspa mast’arin.

Kay Levítico iskay chunka kimsayuqpi kaq cheqaq willakuyqa kunanmi kichasqa kachkan templopa pruebanwan tupachisqa, litmus nisqa pruebaq ñawpaqninpi chaymanta kimsa kaq pruebayuq ñawpaqninpi. Kimsa kaq angelqa 1844 watapi chayamurqa, hinaspataq 9/11 p’unchaypi, hinaspataq yapamanta 2023 watapi. 1844 watapi kimsa kaq angel chayamushaqtin, iñiqkunaqa iñiyninkuwan Cristota qatikunay karqa Aswan Santo Lugarman yaykunankupaq. Levítico iskay chunka kimsayuqqa Aswan Santo Lugarman ñanmi, hinaspa templopa pruebaq huk elementonta rikuchin. Juanta nirqanku templota tupunanpaq, chaypi yupaychaqkunatapas.

Millerpa ataúdninmi templokuna, chaypi joyakunaqa yupaychakuqkunam kanku. Malaquíaspa pirwanmi templokuna, chaypi diezmokunaqa yupaychakuqkunam kanku. Pentecostés pacha, Levítico iskay chunka kinsayuqta “huk siq’im hawan huk siq’i” nisqapi churayninman hina rikuchisqa, pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa templonta rikuchin. Aswan chiqantaqa, pactopa arcanmi sut’ichan, qhawariq querubinkunaqa Chunka Kamachikuykunata, t’ikariq Aarónpa varanta, hinaspa qorimanta maná puñuta qhawashaqtin.

Ñawpaqta pakasqa querubinkunaqa angelkuna kanku, hinaspa angelkunaqa huk willakuyta chaymanta willaqtapas rikuchinku. Chay willakuyqa, Levitico iskay chunka kimsayuqpa alfa willakuynin kaspa, qanchis p’unchaw samana p’unchawmi; omega willakuynintaq qanchis wata samana p’unchawmi. Iskayñinku willakuykuna kanku, hinaspataq William Millerpa hinaspa Milleritakunapa alfa hinaspa omega willakuyninkunapas kanku, “qanchis kutikama” hunt’akuyninwan, 1798 watapi, qanchis wata samana p’unchawpa huk unancha kaspa, hinaspa 1844 watapi, Diosqa llaqtanta Aswan Santo Cheqman pusarqan, maypicha qanchis p’unchaw samana p’unchawta tarirqanku. Chay iskay Samana p’unchawkunaqa Levitico iskay chunka kimsayuqpi ñawpaq hinaspa qhepa santo huñunakuykuna kanku, hinaspa Pentecostés pachaqa paykunapura chawpipi churakusqa kachkan, imaynachus arkapaqa iskay pakasqa querubinkunapura chawpipi churakusqa karqan hina.

Templota tupusqa kanan, chaymanmi yaykun mana tupusqa saqesqa kananmanta, mana israel runakunaman qusqan patioqa. Domingo p’unchaw kamachiy patapiqa Diospa wasinpaq taripanakuy tukukun, hinaspataq mana israel runakunapa taripanakuy qallarin. Mana israel runakunapa pachankunaqa 1798 watapi tukukurqan, 1.260 watakuna tukukuyninpi, hinallataq kimsa ch’usaq huk kuska punchawkuna tukukuyninpi, (1.260-pa unanchan) Juanqa patio saqenanta karqan.

Huk soqta qura hina tawqaman rikch’akusqa qorana qowarqan; hinallataq angel sayarispa nirqan: Hatariy, Diospa templonta tupuway, altarta, chaypi yupaychaqkunatapas. Ichaqa templomanta hawapi kaq patiota saqey, amataq tupuwaychu; imaraykuchus mana judío nacionkunaman qosqa kashan; paykunaqmi chay llaqtata santata saruspa purinqaku tawa chunka iskayniyuq killakunata. Apocalipsis 11:1, 2.

Patiotaqa saqesqa kanan karqan, mana israel runakunaman qusqa kasqanrayku; paykunaqa kimsa wata chikanta p’unchawkunata, icha tawa chunka iskay killakunata, chakiwan saruspa ukhuman churarkanku.

Hinaspanmi ispādawanqa filuypa ñawpinwan, hinaspanmi apasqa kanqaku prisionero hina llapa nacionkunaman; Jerusalén llaqtataq sarusqa kanqa mana judío runakunaq makinpi, mana judío runakunaq tiemponkuna hunt’akunan kama. Lucas 21:24.

Mana judíokunapa tiemponnin junt’akuran 1798 watapi, Daniel qelqa kichasqa kaptin.

“Jerusalén llaqtapi templopi huk pisi altuyuq perqa hawa patiota t’aqaraq llapa wakin cheqakunamanta chay santu wasimanta. Chay perqapi iskaykuna simikunapi qillqasqa karqan, nispa mana pipas judíokunalla kay linderota chimpayta saqisqasqa kasqankuta. Sichus huk gentil runa ukhu muyuriyman yaykuyta munaspapas karqan chayqa, templota qhellichanman karqan, hinaspataq kawsayninwan muchuyta pagananman karqan. Ichaqa Jesús, temploq chaymanta servicionninmanta qallariqnin, gentilkunata payman qayllachirqan runamasin kuyakuynin watunwan, chaykamataq paypa divino gracianninqa paykunaman apamurqan judíokuna qhespichikuyta mana chaskisqankuta.” The Desire of Ages, 194.

31 ñiqin diciembre killamanta 2023 watapi tukukorqa kimsa wata kuskan proféticopi p’unchaykuna, 18 ñiqin julio killamanta 2020 watapi llakikuy tukusqanmanta. Chay kimsa wata kuskanmi reqsichin chaypacha huk mensaje profético kichasqaña kananta, hinaspa mana judío nacionkunapa tiempunkuna hunt’asqa kasqanta, hinaspa sayarichisqa kasqanta templota chaypi yupaychaqkunatawan tupuymanta. Domingo leypi, pentecostal tiemponpi Pentecostés Punchaw kasqan hina, juicioqa mana judío nacionkunaman pasan. Templota pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa tupuypi mana judío nacionkunapa tiemponkunata saqespaqa, tarisun 31 ñiqin diciembre killamanta 2023 watamanta Domingo leykama templom kasqanta.

Templopa testigunninqa iskay ñanpi hatarichisqa kasqanmanta: ñawpaqta cimienton churakapun; chaymanta temploqa tukuypaq tukusqa kasqan riqsichikun mayqen cimientopa rumin, hinasqa qonqorisqa karqan chayqa, admiraypaq hina esquinapa umanman tukusqanwan. Cimientoqa churakapurqan ñawpa Israel llaqta Babiloniamanta lluqsimusqanpi, ñawpaq kamachiypa historiapi; templotaq tukusqa karqan iskay ñiqin kamachiypa historiapin, ichaqa kimsa ñiqin kamachiy manaraq chayamushaqtin. Cimientoq pruebaqa 2024 watapi karqan, kunantaq ñoqaykuqa templo pruebadapin kashanchik. Chay templo pruebaqa kimsa ñiqin hinaspa litmus prueba nisqapi tukukun, hinaspa templo pruebaqa Diospa llaqtanman templota tupunanta mañan.

Levítico iskay chunka kimsañiyuqpi temploqa hatarichisqa kachkan 31 diciembre 2023 p’unchawmanta kamachikuq domingo kamachikuykama, chay profético historiapiqa kimsa pruebakuna, ima p’unchaypas huk profecía kicharisqa kaptin siempre rikhurimuqkuna, representasqa kachkan. Chay kimsamanta qhipaqninmi litmus prueba, chayqa Exeter camp meeting nisqawan representasqa karqan. Chay tantanakuypiqa ichaqa Elder Snow iskay kuti cheqaq Chawpi Tuta Qapariyninmanta willakuyninta rikuchisqan carpapi tantanakuykunaman rirqanki, utaq Watertown carpapim kaq sonqoyuq, mana allin tupasqa tantanakuykunaman rirqanki. Tantanakuykuna tukukuptinqa cheqaq Chawpi Tuta Qapariy willakuyqa lamar qochapi hatun unu wayq’os hina purirqan. Exeterqa litmus prueba karqan, hinaspa litmus pruebaqa selladota representan.

Exeter campamento tantakuyqa Cristopa Jerusalénman atipaywan yaykusuyninwan rikch’achisqa karqan, chaymanta Lazarusmi Jesuspa wicharisqan asnutapas pusarqan. Lazaruspa wañuyninqa 18 julio 2020 p’unchaypi llakikuy karqan, ichaqa payqa Cristopa umalliq milagronpas karqan, hinallataq divinidadninpa “sellon”pas.

“Cristo onqoy wasipi kashaptinqa, Lázaroqa manam wañunmanchu karqan; Satanásqa manam paypa contranpi atiytaqa charinmanchu karqan. Wañuyqa manam Lázaroman flechanta haywarinmanchu karqan Kawsay Qoqpa ñawpaqenpi. Chayraykum Cristoqa karupi qhiparqan. Awqaqta saqerqan atiyninta rurachunanpaq, chaymanta kutichinanpaq, atipasqa enemigo hina. Lázarotaqa saqerqan wañuypa kamachiynin uraman rinanpaq; ñak’ariq panikunañataq wawqenkuta rikurqanku sepulturapi churakusqata. Cristoqa yacharqan, wawqenkupa wañusqa uyanta qhawashaspanku, Salvadorninkupi iñiyninkuqa sinchita pruebaypi churakusqa kananta. Ichaqa payqa yacharqantaqmi, kunan pasashasqanku ch’aqwayrayku iñiyninkuqa aswan hatun atiyniyoqta lloqsisqa kananta. Payqa llapa ñak’ariyta muchurqan, paykuna muchusqankuta. Manam aswan pisita munarqanchu imaraykuchus qhiparqan; ichaqa yacharqanmi paykunapaq, Lázaropaq, kikimpanpaq, hinaspa disipulonkunaqpaqpas, huk atipaymi atipasqa kananpaq.”

“‘Qankunallaykichisrayku,’ ‘iñiyniykichispaq.’ Lliw pichakunachus mast’ariykuspa Diospa pusaknin makinman chayayta maskhashanku, paykunapa aswan hatun llakikuy pachanmi Diosmanta yanapakuypa aswan qayllan kashan. Ñanninkumanta aswan tutayay, yana chikninmanta qhepaman qhawarispa, añaywan yuyarinqaku. ‘Señorqa yachanmi imaynatachus Diosta manchakuspa kawsak runakunata qispichiyta,’ 2 Pedro 2:9. Sapa musphachikuymantapas, sapa watukuymantapas, payqa paykunata lluqsichinqa aswan sinch’i iñiyniwan, aswan qhapaq kawsay yachasqawanpas.”

“Lazaromanman hamunaykipi tardarqa, Cristoqa huk kuyapayakuq munayninta charirqa payta mana chaskiqkunapaq. Suyarirqa, Lazarota wañusqakunamanta kawsarichispa, sasin sunqu, mana iñiq llaqtanman hukmanta aswan sut’i qhawachiyta qonampaq, cheqaqtapuni payqa karqa ‘kawsariy, hinallataq kawsaypas’ nisqa. Manam munarqachu llaqtamanta llapan suyakuyninta saqeyta, Israel wasiypi wakcha, pantasqa ovejakunamanta. Sonqonqa p’akisqa karqa paykuna mana wanakuyninkurayku. Kuyapayakuyninpi yuyaychakurqa hukmanta huk qhawachiyta paykunaman qoyta, paymi kaq Restaurador, sapallanmi kawsayta hinallataq mana wañuq kayta rikuchimuq. Kayqa kanan karqa sacerdotekuna mana pantasqa hamut’ayman kutirichiy atisqankumanta huk qhawachiy. Chayraykun tardarqa Betaniaman riyta. Kay tukuy milagrokunamanta aswan hatun milagro, Lazaropa kawsarichisqa kaynin, Diospa sellonta churana karqa ruwasqanman hinallataq divinidadmanta nisqanman.” El Deseado de Todas las Gentes, 528, 529.

Atipanakuy yaykuyqa qallarinmi huk asnata paskaspa, Cristopa hinaqninpi purinanpaq.

Jerusalén llaqtaman qayllaykuspankum, Betfagéman chayaspankum, Olivos Orqoman, hinaqtinmi Jesús iskay disipulonkunaqta kachamurqa, paykunata nispa: Rillaychik qankunapa ñawpaqninpi kaq llaqtachaman, chayllapi tarinkichik watasqa huk asnata, wawantintaq kuskanpi; paskaychik, hinaspa apamuychik ñuqaman. Sichus pipas imatapas nisunkichik chayqa, ninkichikmi: Señorqa paykunata munan; hinaspataq chaylla kachamunqa. Tukuy kayqa ruwakurqa profeta nisqan hunt’akunanpaq, nispa: Sionpa ususinman niychik: Qhawariy, Qhapaqniyki hamusunki qamman, llamp’u sonqoyuq, hinaspa huk asnapi tiyashaq, asnapa wawampi, asnapa churinpi. Disipulokunan riqsispa, Jesús kamachisqanta hina ruwarqanku. Mateo 21:1–6.

“Chawpi tutapi waqyay” nisqa willakuyqa huñunakusqa karqa iskay kaq angelpa willakuyninwan, chayqa ñawpaq llaqukuy chayamuptin hamusqa karqa. Cristopa p’unchayninpi chay llaqukuyqa Lázaropa wañuynin karqa, Milleritakunapaqtaq 1843 watapi mana hunt’asqa ñisqan willakuy karqa, chayqa 1844 watapi abril killapa 19 p’unchayninpi chayamusqa. Iskaynin chay llaqukuykunaqa julio killapa 18 p’unchaynin, 2020 wata, chayta rikuchinku.

Levítico iskay chunka kimsa nisqapi rikuchisqa Pentecostés pacha ukhupi, litmus sutiyuq pruebam kinsa kuti waymarkwan rikuchisqa kachkan: trompetakuna raymi, Cristoq hanaq pacha risaq kaynin, hinaspa K’anchakuq Punchaw. Chay kinsa puriykunaqa litmus pruebata rikuchinku cimiento hinaspa templo nisqakunaq ñawpaq iskay pruebankunaman tupachisqa. Chay kinsa puriykunaqa Pentecostés domingo kamachiymanta pichqa punchaw ñawpaqpi hamunku, hinaspa pachak tawa chunka tawayuq waranqa akllasqakunata señalyina hoqarisqa kayninkuta rikuchinku. Sichus litmus pruebata pasankuqa, hoqarisqa kanku; mana pasankuchu chayqa, Millerpa musquyninpa ventanakunamanta phukurisqa lluqsichisqa kanku.

Kimsa kaq ñit’iyqa Día de la Expiación nisqam, hinaspataq huchakuna pichasqa kayta rikuchin. Iskay kaq ñit’iyqa Malaquíaspa ofrendanpi levitakuna oqarisqa kaymi, huk ñawpaq kaq ñit’iytaq trompetakunapa willakuyninmi. 1844 watamanta pacha runakuna qanchis kaq trompetapa waqyasqan historiapi kawsashanku. Qanchis kaq trompetapa hawapi willakuyninqa Islampa kimsa kaq ay nisqapa willakuyninmi, ukhupi willakuynintaq Cristopa rurayninmi, paypa Dios kayninta huk pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa runa kayninwan huñuspa.

Qatiq qillqapiqa qhipaman risunchis.

Profetakunapa qelqasqankunapi rikurichisqa kanku escenakuna, ñawpaq watakunaq unayña kasqanrayku machu kaspapas, ñuqanchisman musuq revelacionkunap hina mushuq kaynintawan kallpawan rikurimunku. Iñiyninchikwanmi entiendeyku Diospa runankunawan ñawpaq pachakunapi rurayninkunamanta kay qelqakuna waqaychasqa kasqanta, kunan p’unchawpi kawsaq experienciakunawan Dios yachachiyta munasqan yachachikuykunata reqsinanchikpaq.

Kawsashaspa, imaynachus ñuqanchik kachkanchik Cristo qay kutimuyninman manaraq aswan hatun chaninniyuq pacha hina, sumaqta yuyaykuspa allinta waqaychananchik tiyan ama pantaykunata rurananchikpaq, chayhina pantaykunata hina rurasqankuta judíokuna, Cristo ñawpaq hamuynin pacha kawsarqanku chaykuna.

“Imaynan judío umalliqkunaqa, pisillamanta huk kamachisqa yupaychay sistemata ruraspa, mana esencial nisqa imakunapa ancha hatunchasqa chaninta qawachirqanku; chayhinallataq kunan wakin runakuna kay miraypaq allinchanapaq ancha importante cheqaqkunamanta qawayninta chinkachinankupaq peligropi kachkanku, musuq, mana rikurisqa, sonqota hap’iq imakunata maskhaspataq.”

“Hatun yuyaykunata waqaychanapaqmi munakuy kanan. Musquyninman hina yuyaykunata maskaqkuna, hinaspa chaykunata rimarichiqkunaqa, wakinkunata yachachiyta qallariyninkumanta ñawpaqta, imataq cheqaq kaq nisqanta yachachisqa kanan. Runakuna rurapusqan teoría-kuna, chaymanta hamuq yuyaychaykuna ima, manam cheqaq kasqankuman hina maskhasqa kananchu.”

Achkakunaqa kanku, acero hina chiqap kaqkuna kamachikuykunapi, chaykunaqa yanapasqa hinataq bendecisqa kanqaku; paykunaqa waqashanku punku punkuwan altarpurawan chawpipi, nispa: “A Señor, llaqtaykita perdonay; ama saqeychu herenciaykita p’enqayman churachun.” Kinsa kaq angelpa willakuyninpa cimienton kamachiykunataqa saqenanchik tiyan sut’i, sapaqlla rikhurinanpaq. Iñiyninchikpa hatun columnasninqa hap’inqaku llapa llasayta paykunaman churakusqanta.

“Kay pantasqa pachaspi, musquykuykunapi hinallataq yuyayman chinkaypi, Cristo yachachikuypa ñawpaq kaq kamachiykunata yachakuyta necesitanchik. Chayrayku kallpachakusun apostolwan kuska niyta atispa: ‘Manan qamkunaman riqsichirqanchikchu Señorninchik Jesucristoq atiyninta hinallataq hamuyninta, yachaysapa runakuna rurashqan llullakuy willakuykunata qatishpaqa.’ Señorqa waqyawanchik hanaq, allin sonqoyuq kamachiykunata qatinaanchikpaq.”

“Cheqaqa, kunan p’unchawpa cheqaqan, llapa chaytaqmi Diospa simin imayna nisqanman hina kashan. Señorqa munanmi llaqtan runakuna llapan yapasqakunamanta, llapan chay misticismoman aysaqkunamantapas waqaychakuyta. Amawt’aqaq, musphayniyuq, yuyayllamanta paqarisqa yachachiykunaman urmayta munasqakunaqa hanaq pacha cheqaqa rumi qutukuna ukhuman sinchita allpaykuchunku, hinaspa chaskichiqpaq wiñay kawsayta saqeq quri qapariyta hap’ichunku. Simipiqa ancha chanin cheqaqakunan kanku. Kaykunaqa tarisqa kanqa tukuy sunquwan yachaqaqkunapaq; hanaq pacha angelkunaq searchninkuta pusarinqaku.”

“Kunan pacha kay allpapi kawsak runakunamanta rimarispa, Pablo nirqan: ‘Hamutanqa pacha, allin yachachiyta mana muchuqkunanpaq, ichaqa kikinkupa munayninkuman hina yachachiqkunata achkallata tantachinqaku, rinrinku asikhaq hina kasqanrayku; hinallataq cheqaq kaymanta rinrinkuta wit’uykachinqaku, llullakuy willakuykunamanmi kutirichisqa kanqaku.’”

¡Ancha allinmi, ancha sonqota kuyuchiqmi, Pablo qosqan kamachiyqa, allin yachachikuyta mana muchuy atiqkunamanta willakuq kasqan pachapi: “Chayrayku qanta kamachiyki Diospa ñawpaqninpi, Señor Jesucristopa ñawpaqninpipas, paymi juzganqa kawsaqkunatawan wañusqakunatapas rikurimuyninpi hinallataq qhapaq kayninpi: Simita willakuy; wakichisqa kay pacha allin kaptinpas mana allin kaptinpas; huchacharuy, piñay, sonqochay tukuy unay muchuspa yachachikuywan.”

“Dioswan rimanakukuqkunaqa Chaniyniyoq Intipa k’anchayninpi purinku. Manam qespichiqninkuta pisipachanchu, ñanninkuta Diospa ñawpaqenpi waqllichispa. Hanaq pacha k’anchaymi paykunaman lliphllin. Kay pachapa willakuyñin tukukuyninman asuykaptinkuqa, Cristomanta yachayninku, hinallataq paywan tupaq willakuykunamanta profecíakunamanta yachayninkupas, ancha yapakun. Diospa qhawariyninpiqa mana tukukuq chaninniyoqmi kanku; chayrayku Churinnanwan huk sonqolla kashanku. Paykunapaqqa Diospa siminqa llapa sumaq kaymanta aswan sumaqmi, munaylla. Paykunaqa ancha chanin kasqanta rikunku. Cheqaq kayqa paykunaman kicharisqa kan. Runa kayman hamusqanmanta yachachikuyqa llamp’u k’anchaywan p’achallisqañam. Paykunaqa Qelqakunaqa llapa pakasqa imakunata kichana llavemi kasqanta, llapa sasa kaykunatapas allichana kasqantapas rikunku. K’anchayta chaskiyta mana munaspa, k’anchaypi puriyta mana munasqakunaqa mana atinqachu Diosta manchakuy yupaychaypa pakasqa kayninta entiendenankupaq; ichaqa cruzta apariyta hinaspa Jesuspa qhepantata riqsispa qatipayta mana iskayrayasqakunaqa, Diospa k’anchayninpi k’anchayta rikunqaku.” The Southern Watchman, April 4, 1905.