“Chay pachaqpaq k’anchay qosqa kaptin”, chayqa icha “chaskisqa” icha “wichq’asqa” kachkan. K’anchay yaykuchisqa kaptin rurasqa t’aqanakuyqa wiñay evangeliopa llamkayninmi, chaymi mana Diospa llaqtanta sellayllatachu hap’in, aswanpas trigota qura mana allinwan t’aqanatawan. Qhipa pruebay hinaspa t’aqanakuy ruwayqa 9/11 p’unchaypi qallarin, maypichus profetapa tapukuynin nin: “hayk’aqkamataq?” hinaspa profetapa kutichisqan nin: “Domingo kamachikuykama.” “Hayk’aqkamataq” nisqa unanchapa qhipa rimayninqa Rikch’ariy libropa pichqa sellopi tarikukun.
Pisqaymanta pichqa kaq sellota kicharisqanpiqa, altarpa uranpi rikurqani Diospa siminrayku wañuchisqa kaqkunapa almanikunata, hinaspa paykuna hap’isqanku testimuniuraykutaq; hinaspan sinch’i qaparikuyninwan nirqanku: “Hayk’aqkamataq, Apu, ch’uya hinataq cheqaq, kay pachapi tiyaqkunamanta mana juzganki, manañataq yawarnikuqta kutichinki?”
Hinaspa p’achak yuraq p’achakuna sapa hukninkuman qorqasqa karqan; hinaspa paykunaman nisqa karqan, aswan pisi tiempollaña samarisqankuta, kama serviq masinkuna hina, wawqinkunapas, paykuna hina wañuchisqa kanankupaq kaqkuna hunt’asqa kanankukama. Apocalipsis 6:9–11.
Kuyaynin willakusqanqa “hayk’aqkamataq” nisqa tapukuypa kutichisqanta, “wañuchisqa kasqankumanta almas” nisqakuna tapusqanku, hamuq pachapi churamun, iskay kaq huñu papal wañuchisqa testigokunam hunt’akusqanpacha. Chayqa qallarin domingo kamachiywan, chayraykun Sister Whiteqa Apocalipsis chunka pusaqniyuq capitulota reqsichin iskay kaq huñu wañuchisqa testigokunapa hunt’akuynin hina. Ñawpaq pichqa versículokunapi iskay “kunan rimaykuna” kanku; ñawpaq kaq rimayqa 9/11-ta señalan, iskay kaq rimaytaq qhari warmikunata waqyan Babiloniamanta lluqsiyta domingo kamachiy pachapi. Sister Whiteqa pichqa kaq sellopi “hayk’aqkamataq” nisqa unanchata reqsichin Apocalipsis chunka pusaqniyuqpa ñawpaq pichqa versículonkuna wan, 9/11-manta domingo kamachiykama rikuchinapaq. Manan Diospa llaqtanta rakinapaq hinallataq sellanapaqchu chaypi qhawariyqa, aswanpas papado-ta juzganapaqmi, ñawpa pacha historiapi wañuchisqa testigokunata wañuchisqanrayku, hinallataq domingo kamachiypa sasachakuy pachapi wañuchisqa testigokunatapas, paykunan iskay kaq huñu papal wañuchisqa testigokunata hunt’achinku.
“Pisqay sello kichasqa kaptinmi, Juan Reveladorqa ricuypi altar ukhupi rikurqan Diospa Siminrayku, hinaspa Jesucristoq testimonninrayku wañuchisqa kaqkunapa tantanakusqanta. Kaymanta qipamanmi hamurqan Apocalipsis chunka pusaqniyoqpi willasqa escenakuna, maypichus cheqaq hinaspa fiel kaqkuna Babiloniamanta waqyamusqakanku lluqsiyta. [Apocalipsis 18:1–5, nisqa.]” Manuscript Releases, volumen 20, 14.
Huk pasajepe, maypichus payqa pichqa sellopa mártirninkunata reqsichin, hinallataq hamuq, iskay ñiqin mártir qututa, domingo kamachikuy krizispi hunt’asqa kaqkunata, ninmi chay escenakunaqa “hamuq pachapi huk pacha unayniyoqpi kanman” nispa. Apocalipsis chunka pusajniyoqpa iskay siminkunaqa chay “hamuq pachapi pacha unayniyoqta” rikuchin. Ñawpaq simiqa qallariypi, 9/11-pi, iskay ñiqin simitaq domingo kamachikuypi.
«“Payqa pichqa sellota kichariptin, altar ukhupi rikarirqani Diospa siminrayku wañuchisqa runakunapa almankunata, hinaspa paykuna hap’iq testimoniokunamanta; hatun kunkawan waqyarirqanku, nispa: Hayk’aqkamataq, Apu, Santu, Cheqaq, kay pachapi tiyaqkunata mana juzganki, manañataq yawarnikuqta vengankichu? Hinaspa sapa hukninkuman yuraq p’achakuna qorqosqa karqan [Ch’uya hinaspa santu kasqanku willasqa karqan]; hinaspa paykunaman nisqa karqan, aswan huk pisi tiempollata samasqankupaq, kamachimasinkupas, wawqinkupas, paykuna hina wañuchisqa kananpaq kaqkuna hunt’asqa kanankukama” [Apocalipsis 6:9–11]. Kaypi Juanman rikuchisqa karqan mana chay pachallapi cheqaq kasqankuta, aswanqa qhipa pacha tiempopi kananpaq kaqkunata.»
“Apocalipsis 8:1–4 nisqaqa citakusqa.” Manuscript Releases, volumen 20, 197.
Hermana White nisqanqa iskay kaq huñu wañuqkunaq kamakuyninpa hunt’akuyninta qhipa p’unchaykunaman tupachin, hinaspataq huk pasajempi Apocalipsis 18:1–5 nisqata citesqan, chaypi kimsa ñawpaq versículokunapi huk rimayta, tawañiqinpis pichqañiqin versículokunapitaq huk huk rimayta reqsichin. Ñawpaq rimayqa 9/11 nisqata señalan, chay p’unchaypi Nueva York llaqtaq hatun wasikuna urmaqtin; iskay ñiqin rimaytaq domingo kamachikuymi, Diospa huk uywankuna Babiloniamanta waqyachisqa kaptin. Iskay ñiqin pasajempiqa Apocalipsis pusaq ñiqin capituloman, ñawpaq tawa versículokunamanmi rimarin, chaykunam qanchis ñiqin sellopa kichakusqanta reqsichin, altar patamanta rawrayninkuna kay pachaman wikch’usqa kaptin; chayqa Pentecostéswan tupaq, hanaq pachamanta nina hamuspa discípulokunata k’ancharichirqan, imaynachus Elíaspa chunka iskay ruminkuna k’ancharisqa karqan hina, hinaspa discípulokunapa hawanpi ninapa qallunkuna hina rikuchisqa kasqanman hina.
¿Hayk’aqkama? Zacaríaswan Juanwan Uyariyniy hina, kay qillqayqa iskay sut’inchasqa qhawaqkunaq kawsayninta hukllachaspa rikuchin: Zacarías, paymi Jerusalén llaqtapa kutichisqa kasqan qipaq pacha tiempopi kawsarqa, Juanri, paymi “Jesucristopa sut’inchasqan” nisqa qillqapi qhipa pachakunata qhawarqa. Paykunamanta sapaqninmanta “¿Hayk’aqkama?” nisqa tapuy lloqsiyta tarisunchik. Chay tapuyqa mana usqhayllachu, aswanpas Diospa taripayninmanta, llakiyta muchuq runakunapa qapariyninmanta, hinallataq pacha hunt’asqa kanankama suyakuymanta. Zacarías 1:12-pi angelqa nin: “¡Tukuy-atipaq Yaya, hayk’aqkamaq Jerusalén llaqtatawan Judá llaqtakunata mana khuyapayankichu?” Apocalipsis 6:10-pitaq altar ukhupi kaq almaskuna hatun qaparikuyninwan ninku: “¡Santo, cheqaq Kamachiq, hayk’aqkamaq mana taripawankichikchu, mana kutichiwankichikchu!” Iskayninpiqa chay qaparikuyqa chayllata rikuchin: Diosqa qhipayta saqirqa hina rikurinqa, ichaqa qhipayninqa qonqaychu, nitaj mana atiyniyuq kaychu, aswanqa munayninman hina llapa imata sumaqta allchaymi. Kay qillqapi yuyaychayqa chay “hayk’aqkama” nisqa qapariyman qhawarin, Zacaríaspa qhawariyninpiwan Juanpa qhawariyninpiwan. Chaypi rikuchinqa imaynataq iskayninku yachachinku Diospa runankunam qhapaq llaqtakunapa makinkupi llakichisqa kashaptinpas, Diosqa mana qonqarunchu. Paymi tupaq pacha churashan, huchata taripashan, ñak’ariqkunaq waqayninta uyariykushan, hinaspapas qhipa tukukuypi kamachisqan qhapaq kayninta rikuchinqa. Chayrayku, “¿Hayk’aqkama?” nisqa tapuyqa mana mana iñiyllapa rimayninchu; aswanpas sut’inchaq iñiypa rimayninmi: Diosqa cheqaqmi, Diosqa yuyarinqa, Diosqa hamunqa.
Hayka pachaqtam profetik simbooloknin 9/11 p’unchawmanta Domingo kamachikama kay pacha tiempota rikuchin, chaymi tipifikasqa kashan Monte Carmelo willakuyninpi, Milleritaqkunaq historiankupi 1840 watamanta 1844 watakama, Moiséspa historiankupi pusaj plagamanta chunka plaga kama, pichqa sellopa mártir-kunaq testigonkupi, hinallataq Zacaríaspi tapukuy ruwasqa kashan: “haykaqkamataq” Diosqa khuyapayakunqa Jerusalén llaqtaman, chay llaqtataq setenta watakuna Babiloniapi kasharqan.
Chaymantaqa Señorpa angelnin kutichispa nirqa: «¡Ay Señor de los ejércitos!, ¿hayk’aqkama mana kuyapayankichu Jerusalénta chaymanta Judápa llaqtankunatapas, mayqenkunapa contranpi qanchis chunka watakuna phiñasqasqa kanki?»
Hinaspa Señorqa allin simikunawan, sonqochaq simikunawanpas, ñoqawan rimaykuchkaq angelta kutichirqan.
Chaymiwan parlawaq angelqa niwarqan: “Qapariy, nispa: Kayhinatan rimashan tukuy atiniyoq Señor: Jerusalénpaq, Sionpaqpas sinchi envidiakuywanmi envidiakuni. Hinaqtinmi allinta samasqa kashaq nacionkunawan anchata phiñakusqa kani; noqaqa aslla phiñakusqa karqani, paykunaqa ñak’ariyta astawan yaparqunankupaqmi yanaparqanku. Chayraykun kayhinatan nin Señor: Kuyapaywanmi Jerusalénman kutimuni; wasiyqa chaypi hatarichisqan kanqa, nispa nin tukuy atiniyoq Señor, hinaspa huk chiqaychaq waskha Jerusalén patanman chutachisqa kanqa. Yapamanta qapariy, nispa: Kayhinatan nin tukuy atiniyoq Señor: Llaqtaykunaqa allin kaywanmi yapamanta mast’arinqaku; Señorqa Sionta yapamanta sonqochanqa, Jerusaléntapas yapamanta akllanqa.” Zacarías 1:12–17.
Hermana Whiteqa, Zacaríaspa “qanchis chunka watakuna” nisqanta chiqap ñawpaq Israel llaqtamanta, chiqap Babiloniapi watasqa karqan chay qanchis chunka watakunata, sut’inchan 538 watamanta 1798 watakama waranqa iskay pachak suqta chunka watakunawan, maypin espiritu Israelqa (cristianokuna) espiritu Babiloniapi (Romano Católico iglesiapi) watasqa karqanku.
“Kay pachapi Diospa iglesianqa cheqaqtapunin kay unay pacha mana samayniyuq qatiykachaypi prësu karqa, imaynachus Israelpa churinkuna Babiloniapi prësu hap’isqa karqanku ayqesqa kasqankup pachapi.” Profetas y Reyes, 714.
1798 watapi, waranqa ishkay pachak suqta chunka watakunapa tukukuyninpi, Kimsa willakuykunamanta ñawpaqninmi, Apocalipsis chunka tawaqniyuqpi angelkunahina rikuchisqa, chayaramurqa. Iskay kaqninmi 19 de abril, 1844 watapi chayaramurqa, kimsa kaqninñataq 22 de octubre, 1844 watapi. “Hayk’aqkamataq” nisqa tapuywan unanchasqa historiataqa 9/11-manta Domingo kamachikuykama kashan, chay pacha yupaytaq Adventismopa qallariyninpi, agosto 11, 1840 watamanta octubre 22, 1844 watakama Millerita kuyuriypi rikch’achisqa karqa. Chay pachaqa unanchayllawan Juan Reveladorpa chunka kaq kapituluypi qawarichisqa kashan, maypichus Juan uchuy librota mikhun, siminpi misk’i kaspa, ichaqa wiksanpi ayaq tukupun.
Hanaq pachaqmantan uyarisqay simiqa yapamanta rimaspa niwarqan: “Riy, hinaspa kichariyasqa huch’uy qillqata jap’iy, lamar qochapi hallp’apipas sayasqa angelpa makinpi kaqta.” Chaymi angelman rispa nirqani: “Huch’uy qillqata quway.” Paytaq niwarqan: “Jap’iy, hinaspa mikhuy tukuyta; wiksaqtaq hayaqyachinqa, ichaqa simiykipiqa misk’i hina misk’i kanqa.” Chaymi angelpa makinmanta huch’uy qillqata jap’ispa mikhurqani; simiypiqa misk’i hina misk’i karqan; mikhusqayta tukuruptiytaq wiksaq hayaqyarqan.
Hinaspan nirqawan: qampaqmi yapamanta willakuyta rimayta atinki achka llaqtakuna, nacionkuna, simikuna, reykunapa ñawpaqninpi. Apocalipsis 10:8–11.
Juan rikuchishan historiataqa mikusqa librowanmi sut’inchasqa kachkan, mikuyqa Milleritakunaq willakuyta entiendesqankuta, hinaspa chay willakuyta willakusqankuq experienciankuta rikuchisqanrayku. Chayrayku, chay historiata qhawarichisqamanta qhipaman Juanman nisqa kaptin yapamanta profetizanampaq, reqsichisqa profetizakuyqa 1840manta 1844kama historiami. Juanman ninku 1840manta 1844kama Milleritakunaq historianku yapamanta kutimun Adventismopa tukukuyninpa historiapin. Chayllamanta, Juanman nisqa kaptin yapamanta profetizanampaq, templota tupunanpaqmi nillataq.
Huk soqta qupi hina k’aspi qowasqa karqan: chay angelmi sayarispa niwarqan: Hatariy, Diospa templonta tupuy, altarta ima, chaypi yupaychaqkunatapas. Ichaqa templomanta hawa kanchaqa saqey, ama tupuychu; imaraykuchus mana judiokunamanmi qosqa kashan: hinaspa chay llaqtamanta santo llaqtata tawa chunka iskay killakuna saruspa uraychankaku. Apocalipsis 11:1, 2.
Llamk’akuyqa Adventismo-man qosqa qhipa 22 octubre 1844-manta, Juanpa rikuchisqanman hina, templo-tupuy utaq hatarichiy-hina rikuchisqa karqa, Zacariaspi churasqa promesawan hina tupaspa, maypichus nisqa kashan “huk siq’iqa mast’arikusqa kanqa Jerusalén patapi” yapamanta—Señorqa “Jerusalén-taqa yapamanta akllanqaraqmi.” Adventismo qallariypi rikuchisqa historiata, Filadelfia kuyuywan Millerita Adventismo nisqapi, yapamanta rikuchin Adventismo tukukuyninpi, Filadelfia kuyuywan pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa. Hatun llakikuypi 22 octubre 1844 p’unchawpi, huk pacha qallarikurqa, “qanchis kaq angelpa siminpa p’unchayninkuna” nisqa hina rikuchisqa.
Ichaqa angel qanchis kaqpa rimaynin p’unchaykunapi, waqaych’akuyta qallarisqan pachapi, Diospa pakasqa misterionnin tukukunqa, imaynan willarqan sirviente profetankunaman hina. Apocalipsis 10:7.
Willkaymiqa misk’i karqan Milleritakunapaq, iskay kaq ay k’ipakuy p’unchaymanta islam paqti willakuy profecía hunt’akusqanrayku, imaynachus Milleritakuna ñawpaqmantapuni August 11, 1840 manaraq chayamushaqtin willakusqankuman hina. Willkayqa wiksa ukhupi hayaq tukurqan October 22, 1844 hatun llakikuypi. Juan 1840manta 1844kama historiata rikuchiyta tukuruptinmi, willasqa kan huk kutita chay kikillantata rurana kananpaq (profetizayta). Chaymantataq nisqa kan Jerusalenta tupunampaq, chayta ruraspanqa Zacaríaspa profecíanwan tupaykachkan, Señorpa Jerusalenta akllasqanta. October 22, 1844 qhepamanta pacha profecía historiata rikuchin “qanchis kaq angelpa rimayninpa p’unchayninkuna” nisqawan. Qanchis kaq angelpa (kinsa kaq ay) willakuyninpa (rimayninpa) “p’unchayninkuna” sutiyuqkunaqa huk pacha unayta rikuchin, maypichus Cristopa divinidadnin wiñaypaq hukllachasqa kanman karqan runa kaywan, paykunaq kananpaq pachak tawa chunka tawa waranqa. Chay llamk’ayqa suyarichisqa karqan 1863 watapi hatarikuyninrayku, hinaspataq 9/11 p’unchaypi qanchis kaq angelpa waqaychasqan (kinsa kaq ay) hukmanta qallarispa waqaychayta qallarirqan.
Willka historiapiqa Señorqa Jerusalénta akllarqan sutin chaypi churakunanpaq, hinaspa paypa “sutin”qa karakterinmi. Zacarías Jerusalénmanta haqtawan Sionmanta rimarin kaynata nispa: “Hatun envidiaywanmi Jerusalénpaq hinaspa Sionpaq envidiakuni”, chaymanta qhipamanpas: “Señorqa Sionta yapamanta sonqochanqa, hinaspa Jerusaléntapas yapamanta akllanqa.” Sionqa sonqochasqa kachkan Santo Espirituta chaskispan, paymi “Sonqochaq” nisqa. Santo Espiritupa sonqochayninqa 9/11 p’unchaypi qallariq, Cristopa discipulonkuman samaykuchisqanwan tinkispa, kawsarimusqan qhipa Taytawan tinkumuymanta uraykamusqan qhipaman. Santo Espiritupa rikuchikuyninqa Pentecostéspi ancha yapasqa karqan. Chay tiempoqa qallarirqan ñawpaq rurukunapa ofrendan kawsarichisqa kasqanwan, hinaspa tukukurqan Pentecostéspa ñawpaq rurukunapa ofrendanwan, chaypim tukuy kay pachapi runakuna willakuyta uyariyarqan.
Sumaqchasqa kachun, sumaqchasqa kachun llaqtayta, nispaqmi Diosniykichis nin. Sonqonman rimaychis Jerusalénman, hinaspa qaparichis payman, maqanakusqan tukukuqña kasqanta, huchan pampachasqa kasqanta; imaraykuchus Señorpa makinmanta iskay kuti chaskirqan llapa huchankunamanta. Isaías 41:1, 2.
Pachak tawa chunka tawa waranqa runakunaqa sellasqa kanku “huchanku pampachasqa kaptin.” Kayqa pasakuni domingo kamachiy manaraq chayamuchkaptin, paykunaqa Pentecostés p’unchawpi rikuchisqa discípulokunaman hina, Espíritu Santopa mana tupuyniyuq hich’aykusqan chaskispa, Pentecostéspa ñawpaq poqoy ofrendahina hoqarisqa kashaqtinku. Para ch’iqchiy hina 9/11-pi qallarisqaqqa domingo kamachiypi hunt’asqa hich’aykuyman tukukun. Chay historiapi 9/11-pa ñawpaq poqoy ofrendamanta domingo kamachiypi kaq ñawpaq poqoy ofrendakama, maypicha pachak tawa chunka tawa waranqa runakuna sellasqa hinaspa ofrendahina wakichisqa kanku, domingo kamachiymanta gracia p’unchaw wisq’anankama unancha hina hoqarisqa kananpaq. Chay historiataqa Apocalipsis chunka pusaqniyuq qillqapi kimsa ñawpaq versículokuna rikuchin, Babiloniapa urmayninta willakuspa; chayqa Bibliaq unanchaqninmi, mayqinchus iskaychasqata sut’ichin.
Chaykunamanta qhipamanmi huknin angelta rikurqani hanaq pacha-manta uraykamuchkaqta, hatun atiyniyuqta; hallp’apas k’ancharisqa karqa paypa k’anchayninwan. Hinaptinmi sinchi kallpawan hatun qapariyninwan waqyarirqa, nispa: Babilonia hatun llaqtam urmarqa, urmarqa, supaykunapa tiyananman tukusqa, sapa qhelli espiritupa pakakunaman, sapa mana ch’uya cheqnisqa p’isqupa wisq’asqa wasinmanpas. Llapan suyukunam upyarqanku chay warmi wachuq kayninpa phiñakuyninpa vinonta; hallp’apa reykunapas paywanmi wachuq kayta ruwarqanku; hallp’apa rantikuqkunapas qapaqyayarqanku paypa munay mikhuyninkunapa askhayninmanta. Apocalipsis 18:1–3.
Qellqakuna hunt’api sapa rimaypa utaq simikuna iskaychakuyninqa qhepa p’unchaykunapi Babiloniapa urmayninpa hunt’asqa k’anchayninta rikuchin. Chayqa Alpha y Omegaq señanmi, payqa sapa kuti imapas tukukuyninta qallariyninwan rikuchin. Babiloniapa iskay urmayninkunaqa Nimrod hinataq Belsasar hina rikuchisqakuna kanku. Nimrodqa Babiloniapa qallariynin karqa, maypachachus chaylla Babel karqa. Nimrodpa urmayninqa Belsasarpa urmayninta rikuchirqan, iskay kaq angelpa willakuyninwan Apocalipsis chunka pusaqniyuq kaq angelpa willakuyninpas kaymi: Babiloniapa qallariyninpi Nimrodpa urmayninqa tukukuyninpi Belsasarpa urmayninta rikuchirqan, imaraykuchus Alpha y Omegaqa sapa kuti imapas tukukuyninta qallariyninwan rikuchin.
Nimrodpa torreyninq uraykuchisqanqa paypa urmayninpa unanchaqnin karqan, chaymantataq payqa 9/11 p’unchawpi Iskay Torreykunapa urmayninta rikuchirqan. Belshazzarpa urmayninqa perqapi qillqasqa kasqanmi karqan, chaymi Babiloniapa qanchis chunka watayuq kamachikuyninpa tukukuyninta señalasharqan, Bibliapi profecíapa ñawpaq kaq qhapaq suyu kasqanrayku; chayhinataq Estados Unidospa urmayninta rikuchin, Isaías iskay chunka kimsayuqpi unanchasqa “qanchis chunka wata, huk reypa p’unchayninkunaman hina” nisqapa tukukuyninpi, mayqanmi 1798 watamanta Domingo ley kama Estados Unidospa historianta sut’inchan. Belshazzarpa perqapi qillqasqanqa sut’inchanmi, iglesiawan estadopa t’aqanakuy perqapa urmaynin Domingo leypi kaptin, chayqa kikillanmi Bibliapi profecíapa soqta kaq qhapaq suyu tukukun chay punto, imaynatachus Belshazzarqa chay tutallapi wañuchisqa karqan hina. Perqapi qillqasqa makin qillqayqa chay qillqasqa leymi, mayqanmi Constituciónpi iglesiawan estadopa t’aqanakuy perqata urmachin.
«Historia» nisqaqa 9/11-manta Inti p’unchaw kamachikuykama, hinaspata chaymanta runakunapa gracia chaskiy tukukuyninkama chay qanchis qhipa muchuykunakama, chaymi Diospa simpin ukhupi sut’ichasqa kachkan rimaykunapa utaq simikunapa iskaychasqa kaqninkuwan unanachasqa kaq historiapa pacha. Chay pachapi Santo Espíritu taksiykuchisqa kachkan, qallarispa huk ch’iqchisqa ch’uya unu hinallata 9/11-manta Inti p’unchaw kamachikuykama, hinaspata hunt’asqa taksiykuywan. Santo Espírituqa Cristospa nisqanman hina «Consolador» nisqa rikhuchisqa kachkan; pay hamuspanqa Diospa llaqtanta llapan imakunatam rikuchinqa.
Ichaqaqkunaqmi, Espíritu Santo nisqa, Taytaqa sutiypi kachamunqa chayta, paymi tukuy imakunata yachachisunkichik, hinaspa yuyarichisunkichik tukuy imakunata, ima nisqaykunatapas qankunaman. Juan 14:26.
Espíritu Santoqa cien chusku chunka tawa waranqa runakunaman apachisqa kachkan “qori aceite” nisqawan; chayqa hinallataq “para” nisqa, hinallataq “Consolador” nisqapas. “Consolador” hina rikuchisqa kaptinqa, Espíritu Santoqa Espíritu Santopaq huk sapa rikurichikuynta reqsisichkan.
Diospa llaqtanqa sapa kutiqmi Chuya Espirituta charirqanku, evangelioypa mañakusqankunata hunt’aspa; ichaqa cheqaq, chuya kawsayman kutichiq hatariykuna pacha, “ñawpaq watakunapi hina,” maypichus Chuya Espiritupa huk sapa rikuchikuynin huk tantalla kurpupaq kanan, Chuya Espirituqa Kusiq Sonqochiq hina rikuchisqa kachkan. Astawanmi ancha importanmi tantalla kurpuqa Kusiq Sonqochiqwan yuyariyninkuna kuyuchisqa kachkanku, payqa “llapa imakunata” “yuyarinankuman apamuspan.” Kayqa takyachinmi chay rikuchikuypi kaq runakuna cheqaq experienciata charisqankuta, imaraykuchus Chuya Espirituqa yuyayninkupa rurayninkunapi llamk’ashan, “llapa imakunata qankunapa yuyarinaykikuman apamuspan,” chaypi yuyay ruwanata influenciaspa.
Yuyayniyuq runaqa, taripay, yachay, umalliy, sonqopa rikch’ayninwan kuska, apostol Pabloq “yuyay” nisqanman sutichasqan hanaq kayninta ruwan. Chay hanaq kayqa ichaqa aycha yuyaymi kan, mana chayqa Cristoq yuyayninmi.
Imarayku pacha yuyayqa Diospa contranpi awqaymi: Diospa leyninmanqa mana kasukunchu, nitaq cheqaqtapuni atinkuchu. Romanos 8:7.
¿Pitaqmi Yayaq yuyayninta reqsirqan, payta yachachinampaq? Ñuqanchikqa Cristoq yuyaynintam charinchik. 1 Corintios 2:16.
Urinchik kaqnin, ichaqa aycha, rurasqa kachkan nerviokuna, musquykuna, hinallataq hormonakunapa sistemankunamanta, yuyaykunaqwan tupaq rikch’akuqkunawan tinkisqa, chaykunaqa “almaq ñanninkuna” nisqakuna. Hanan kaqnin rurasqa kachkan urinchik kaqninpa patanpi kamachinampaq; chayraykum sinchi pukara hina rikuchisqa, chay pukaraqa sapa kuti atacasqa kachkan yuyaykunaq nisqan sentidokunamanta (urinchik kaqninmanta), hinaspa chay atacokunaqa ruwasqa kanku pukaraman yaykuq ñanninkuna rayku. Hanan kaqninpa pukaran ukhunpi kan huk kamachiy chawpi, utaq Sister White nisqan hina, llaqta sinchi wasin, citadel. Chay citadelqa Santuario ukhupi Aswan Santo Cheqanmi, iskay hatun rakiykunaman t’aqasqa. Patiuqa aychan, utaq urinchik kaqninmi; hinaspa patioman yaykunapaq utaq yawarta santo cheqaman apachinapaqqa huk cortina utaq velota pasayta munarqan. Patiuqa velokunawan qallarisqa, tukukusqa kachkan.
Musuq kawsayniyuq ñanwanmi ñoqanchikpaq sapaqchasqa, llikllapa ranti, chayqa aychanmi. Hebreos 10:20.
Santuarioqa iskayman rakisqa kachkan: kanchapatawan santuariowan. Santuarioqa kutin iskayman rakikun, hinaq patak kaq kayninpas. Chay patak kaq kayninqa iskay chiqaman rakikun. Chay chiqakunamanta hukninqa Santo lugarmanta rikuchisqa kachkan, huknintaq Santísimo lugarmanta. Santo lugarqa yuyayman hina llank’anakunata, runakuna allin llank’anankupaq munasqa kasqankuta, rikuchin; ichaqa Santísimo lugarqa Dioswan Runawan tinkunankupaq chiqam. Santísimo lugarqa Diospa trono wasinmi, hinaspa tikrasqa runakunaqa Cristowan kuska hanaq pacha chiqakunapi tiyachisqa kanku.
Paywanpi kuska hatarichiwanchik, hinaspataq hanaq pachapi tiyachiwanchik Cristo Jesúspi. Efesios 2:6.
Kay versikuloqa apanqa huk pasajemantam hurqusqa, maypichus achka versikulukuna ñawpaqninpi kashan, ichaqa nisqallataqmi chay kikin yuyay puriypi, Jesús hanaq pacha cheqakunapi tiyachisqa kashan, imaynatachus llaqtan runakunapas chay hinallataq kanku.
Chaytaqa Cristopi ruraran, wañusqakunamanta kawsarichispa, hanaq pachapi paqaña allin llaqtanpi paña makin ladonman tiyachispa. Efesios 1:20.
Cristo y Su pueblon qespin kashanku Santísimo Lugarpi kuska tiyarisqa. Cristoqa kawsarichisqa karqan, chaymantataq hanaq pachapi tiyaykuykurqan; paypa pueblonpas hatarichisqa kanku hinaspataq Santísimo Lugarpa trono wasinpi tiyachisqa kanku. Pabloqa sut’inchan, soqtay versículopi hatarichisqa nisqakunaqa ñawpaq versículopi huchamanta kawsarichisqa kasqankuta.
Huchaykunapi wañusqa kashaqtinchikpas, Cristo wan kuska kawsarichiwanchik, (graciawanmi qispichisqa kankichik), hinaspataq kuskalla hatarichiwanchik, hanaq pachapi Cristo Jesuspi kuska tiyachiwanchik. Efesios 1:5, 6.
Efesios qillqapi kay rimaypa hunt’asqa qespichikuyninqa Apocalipsis chunka hukniyuq qillqapi iskay testigokunam, wañusqamanta kawsarichisqa hinaspa hanaq pachaman oqarisqa kanku huk unancha hina—ichaqa hanaq pachapi tiyachisqa kanankupaqpas. Aswan Santísima Cheqapi iskay testigokunaqa runakayninta Diospa kikin qayllanpi sayachkanku, chaypi tiyasqankupaq chaninnaqkutaq sapaqninpa hap’isqan unancha kachkan. Chay unanchaqa Diospa sellonmi, Diospa selloqa kayta reqsichin: runaqa divinowan huklla tukusqanta; chay sellotaq reqsichisqa kachkan Consolador, Espíritu Santom, “paykunap” aswan hanaq naturalezaq Aswan Santísima Cheqampi tiyaspa qhiparinanwan. Aswan Santísima Cheqaqa Diospa trono wasinmi maypichus divinowan runakaynin hukllachasqa kanku, hinaspa chayqa runaq templonta reqsichin, mayqenpa aswan hanaq naturalezaq ukhunpi Aswan Santísima Cheqa kachkan, maypichus divinidadwan runakaynin kuska tiyasqa kanku.
“Sunquchiq” nisqapa taqyasqa urmayninqa pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa sellasqanmi, chaymi salvasqa historiapi huk tikrayta reqsichin; chay pacha iglesiaqa maqanakuypi kaq iglesiamanta atipaypi kaq iglesiaman tikran. Chay pacha pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa Laodicea kuyuy-ninmanta pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapa Filadelfia kuyuy-ninman tikran. Chay pacha qanchis kaq iglesiapa experienciamanta soqta kaq iglesiapa experienciaman tikran, chay soqta kaq iglesiataq Milleritakuna karqan. Filadelfia nisqa soqta kaq iglesiapa huk profetiku característican, imayna Millerita kuyuywan hunt’asqa karqan hina, mana hayk’aqpas iglesia kasqanchu. Huk kuyuyllam karqan 1856 watakama, chaypi ishkay Whitekuna chay kuyuyta Laodicea nisqata riqsichirqanku. Qanchis wata qhipamantataq ley nisqawan iglesia kamasqa karqan.
Domingopa kamachikuypi qispichiyta apamuq tikrayqa, Pentecostés p’unchawpi qispichiyta apamuq tikraywanmi unanchasqa karqa; chaymi Cristota Hatun Sacerdote hina qallariyninman churayta señalan.
“Pentecostés p’unchaypi Espíritu churasqakuyqa Hanaq Pacha willakuyninmi karqan, Qespichiqpa qallariynin hunt’asqaña kasqanta. Paypa prometesqanman hina, hanaq pachamanta Espíritu Santota qatiqkuna-man kachamurqan señalta hina, payqa, sacerdote hina hinaspa rey hina, hanaq pachapipas kay pachapipas llapa atiyta chaskisqanta, hinaspa llaqtanpa hawanpi Umalliq Akllasqa Kasqanta.” Hechos de los Apóstoles, 38.
Domingu laymita para kamachisqa kaptin, pachak tawa chunka tawa waranqa akllasqakunaman mana tupuyoqta qhipa para hich’akuptin, chayqa kanqa “Hanaq Pacha willakuy” nisqa, iglesia guerrapi kachkaq tukusqanta, iglesia atipaqña chayamushasqantapas willanapaq. Pentecostés p’unchaypi Cristo hanaq santuario ukhupi qallarisqa karqan chayqa, domingu laymita para kamachisqa kaptin pachak tawa chunka tawa waranqa akllasqakunapa hawinchasqa kayninta rikuchin.
Cristota “Pentecostal” hich’asqa Espíritu paqarisqanqa payqa Qhispiqninchasqa Huklla kasqanta reqsichirqan, chaymi hanaq pacha inauguración ceremonia nisqapi paypa hich’asqasqanta rikuchirqan; ichaqa bautizakusqanpipas hich’asqasqañataq karqan. Paypa bautizakusqan (9/11) Pentecostéskama (domingo kamachikuykama) chayasqanqa, paypa bautizakusqan qhipaman kimsa wata kuskan huknin wata pasasqanpi, cheqap wañuyninwan, pampasqa kasqanwan, kawsarimuyninwanpas (ñawpaq ruruchakuna raymi) wakmanta rikuchisqallataqmi. Chayrayku 9/11 nisqaqa paypa bautizakusqanpipas rikuchisqam, kawsarimuyninpipas hinallataq. Paypa simbólico kawsarimuyninwan cheqap kawsarimuyninwanqa ishkay profético siq’ikuna qallariyninta señalan, sapaqninpas Pentecostéspi tukukuq. Iskay historiaq qallariyninpas ñawpaq ruruchakuna ofrendapa kawsarimuyninmantaqmi.
Kunanqa Cristoqa wañusqakunamanta kawsarimpunña, puñuqkunapa ñawpaq rurunman tukusqa. Runamantaqa wañuy hamurqan; chay hinallataq runamanta wañusqakunapa kawsariympipas hamun. Imaynachus Adánpi llapa runakuna wañunku, chay hinallataq Cristopi llapankutaq kawsachisqa kanqaku. Ichaqa sapankama kikin ñiqinpi: Cristo ñawpaq ruru; qhepantaq hamusqanpi Cristopaq kaqkuna. 1 Corintios 15:20–23.
Cristoqa kawsarimusqanpi ñawpaq rurukunapa haywarisqanmi, chaymi “Pentecostés pacha” nisqapa qallariyninta señalakuchin, chay pachaqa tukukun Pentecostéspa ñawpaq rurukunapa haywarisqanwan. Cristopa kawsarimusqanqa cebada nisqañam; trigotaq chaykuna “qhepaman” “hamusqampi Cristopaq kaqkuna” nisqakuna. Chaykunaqa Cristopa kawsarimusqanpa “qhepaman” kaqkuna, “hamusqampi Cristopaq kaqkuna” kanku; chayrayku, pacha tukuypi cheqaq sonqoyuq almaskunapa qhipa huñuyninta rikuchinku, imaynachus Pentecostéspi huñusqa kimsa waranqa almaskuna chayta rikuchirqanku hina.
Chay versiculupis wañuypa nisqanman hina kawsarimuytapas rimarin. Wañuyqa Adanwanmi qallarin hinaspan llapa runakunaman chayan, ichaqa chayqa “ukupi” “orden” nisqapi ruwakun. Hechos qillqapi Pedro qillqanman hina, Joelpa qillqasqan chay p’unchawkuna hunt’akusqanmanta, runakunaqa huchankutam ñawpaqman apachinanku karqan taripanakuyman, pampachasqa chinkachisqa kanankupaq, samariypa p’unchaykuna Hamut’achiqpa qayllanmanta hamuq kaptin. Cristoqa chay pachapiqa mana taripanakuy librokunata qhawaspa huchata chinkachinanchu karqan, imaraykuchus taripanakuyqa waranqa pusaq pachak watamanta aswan ñawpaqraqmi karqan.
“sapa runa kikin ordenninpi” nisqamanta rimarispa qallarin Adanmantam, chayhinataq reqsichin wañusqakunapa taripayninta Adanmanta pacha musuqchasqa tiempokuna chayamunankama. Qepa paran chayamunanwanqa, taripayqa wañusqakunamanta kawsakkuqkunamanmi pasan. Chay tiempo pacha, versículopi rikuchisqa hina (Cristopa kawsarimusqanmantapacha Pentecostéskama), cebadapa ñawpaq rurunkunamanta trigopa ñawpaq rurunkunakama, param chayashan kawsakkuqkunapa taripayninpi; param urmaykaptintaq, paramwan rikuchisqa willakuymi trigut aña quraqkunamanta t’aqashan. Domingo kamachikuypi, chaymi Pentecostés, trigoqa manañam aña quraqkunawan chaqrusqañachu, iskay kuyuchisqa t’antakuna hina hoqarisqa ñawpaq rurun trigopa haywarikuyninmi hoqarikun. 9/11-manta Domingo kamachikuykama ch’uyañachiy ruwanaqa Malakías kimsayuqpi hinallataqmi rikuchikun, maypichus Pacto Qepa Chaski ch’uyañachin, hinallataq Levita runakunatapas pichan, chaytaq “ninawan”mi ruwan. “Nina”qa huk willakuypa unanchaqninmi, Pentecostéspi ninapa qallukuna hina rikuchisqa. Kay qhawarisqa historiapi, iskay laya runakunapa t’aqaynin, pachak tawa chunka tawa waranqa runakunata paqarichiq, paykunaqa Pentecostéspa ñawpaq rurunkunawan rikuchisqa iskay kuyuchisqa t’antakuna kanku, sumaqta wayk’usqa kananpaqmi karqan; imaraykuchus huchapa unanchaqninwan kuska kaq sapallan haywarikuymi karqan.
Chay iskay kuyuchisqa tantakunaqa levadurayuq karqanku, hinaspa levaduraqa huchapa unanchaqninmi. Chay levaduraqa hornopa ninanpi tukuchisqa karqa, imaynachus Kachamuy Rimaymanta Angelpa qullana ninanwan rikuchisqa kasqan hina. Isaías, iskay chunka qanchisniyuq kapítulonpi, huk rimanakuyta reqsichin, chaymi 9/11-manta qallarin, payqa sutichan “inti lloqsimuypa wayra p’unchay” nispa. Chay qillqasqa yachachinmi rimanakuywanraq Israelpa huchankuna pampachakunku nispata. “Rimanakuy” nisqaqa cheqaq qhipa para willakuywan, tukuy wakin llulla qhipa para willakuykunawanmi tinkuchisqa kachkan. Huk willakuyqa “nina” nispam kachkan, hinaspa “nina”qa Kachamuy Rimaymanta Angelpa llamp’uqchaypaq, ch’uyanchaypaq, hinaspa qichuypaq apaykachasqanmi. Qhipa para willakuymanta rimanakuyqa Domingo leyta churasqa pachapi hoqarisqa Pentecostéspa ñawpaq rurun trigopa haywakusqanmantam levadurata qichun. Pachak tawa chunka tawa waranqakunaqa Pentecostéspa ñawpaq rurun trigopa haywakusqanmi kanku; paykunaqa Atipan Hispa yawarninpa chaninchasqanrayku, hinaspa paykunaq willakuyninkupa ch’uya kawsachisqanrayku, atipanku; imaraykuchus Simiqa ch’uya kawsachiqmi, ichaqa chayta ruwanraq maypachachus simiqa huk willakuy hina apachisqa kachkan chaypim. Willakuypa rikuchikuyninqa pachak tawa chunka tawa waranqakunata kawsachin; llulla qhipa para willakuypa rikuchikuynintaq wañuyta rurun.
Paykunaqa atipaykurqanku Corderopa yawarninwan, hinaspa testimoniunkupa siminwan; mana munakurqankuchu kawsayninkuta wañuykama. Apocalipsis 12:11.
Pachak tawa chunka tawa waranqa runakunaqa Cristota qatiykunku atipaypi, pay atipasqan hinata, proféticamenteqa Cristota qatiykusqankurayku.
Kaykunan warmiwan mana qellichasqa karqankuchu; paykunaqa virgenkuna kanku. Kaykunan Corderota qatinkutaq maymanpas risaqtin. Kaykunan runakunapuramanta rantisqa karqanku, Diospaq hinallataq Corderopaq ñawpaq rurunkuna kaspa. Apocalipsis 14:4.
Kaypi, Apocalipsis chunka tawaq qanchisniyuq tawa versículopi, pachak tawa chunka tawa waranqa runakunaqa “ñawpaq rurukunam” nisqawan reqsichisqa kanku. Hinallataq “virgenkunam” nisqawan reqsichisqa kanku, chaymantaq Diospa qespichiq qillqasqan yachachiwanchis Mateo iskay chunka pichqapi chunka virgenkunamanta rimayqa adventista llaqtapa experiencianta rikuchisqanta. Manam “virgenkuna”lla kanchu, aswanpas manam “warmiwan qhellichasqa” kankuchu, imaraykuchus chay pruebay hinaspa t’aqay ruwaymi, mayqenchus pachak tawa chunka tawa waranqata paqarichirqan, huk sut’i sapanchayta paqarichirqan pachak tawa chunka tawa waranqa runakunapaq hinallataq “llapa” llulla religionesmanta. “Kaykunaqa” Corderota qatinku maymanchus pay rishan chayman, hinaspa ñawpaq ruru haywarikuq hinaqa Cristota qatinqanku wañuyninpi, pampasqa kayninpi, hinaspa kawsarimuyninpi.
Apocalipsis chunka hukniyuq kapítulupi, chunka hukniyuq versículopi, iskay testigokuna, señalta hina hoqarisqa kananpaq, ñawpaqta wañuchisqakanku; chaymantataq kimsa p’unchaw kuskanmanta qhepaman, Cristo hina, ñawpaq rurukuna ofrendata hina kawsarimuchisqakanku. Chay ñawpaq rurukuna ofrenda, mayqinchus Cristo karqa hinallataq kani, pactopa yawarnin hich’asqa kayta uqllarqan, Laodicea experienciayuq qhapaqkama tukusqakunata rantispa qispichinapaq. Huk versículollapi, (versículo tawayuqpi), tukuy kay pisilla resumen, pachak tawa chunka tawayuq waranqa runakunawan tupaq ima sutinchaykuna proféticakuna k’anchaymanta rikch’akusqakuna, churakusqa kachkan. Chayqa Apocalipsis 144 nisqapi churakusqa kachkan Palmoni-pa makinwan, musphay yupaychaqpa. Iskaychasqa kasqa Qelqapi qhipa para historiata rikuchin, hinaspa qhipa paraqa maypipas haykapipas Consolador Diospa llaqtanman ichhakuq kananmi.
¡Ancha sumaqmi orqokunapi alli willakuy apaqpa chakin! Paymi jawka kayta willakun, alli willakuykunata apamun, qespichikuyta willakun; Siontataq nin: Diosniykiqa kamachinmi. Qhawariqniykikunaqa kunkankuta oqarinqaku; kuska kunkawan takinqaku, imaraykuchus uyapura rikunqaku, Señorqa Sionta kutichimuspanku. Kusikuywan lloqsiychis, kuska takiychis, Jerusalén llaqtaq ch'usaq chiqninkuna; Señorqa llaqtanta sonqocharqanmi, Jerusalénta rantispa qespichirqanmi. Señorqa llapa nacionkunapa ñawpaqenpi santu brazonta qalarichirqanmi; hinaspa kay pachapa tukuy kuchunkunaqa Diosninchikpa qespichikuyninta rikunqaku. Ripuychis, ripuychis, chaymanta lloqsiychis, ama map'a imatapas llamk'aychischu; paypa chawpinmanta lloqsiychis; Señorpa waqaychanankunata apaqkuna, ch'uya kaychis. Isaías 52:7–11.
Sion H6726qa kikillanmi H6725wan, chaymi nin “rikuchikuq kaypa yuyaynin; hatun yuyarichiq utaq pushaq sayachisqa rumikama: – señas, sutichasqa, ñanrikuchiq.” Sionqa pachak tawa chunka tawa waranqakunapa estandartenpa unanchaqninmi, chay pasajepitaq ñam qepa para chaskisqaña kashanku, imaraykuchus ñam allin willakuy samaymanta willaspa rikuchisqaña kashanku. Chay rasgoman hinallataq sut’inchakuqmi paykuna “ñawi ñawipi” rikunku, chayqa Pentecostéspi disipulukunata rikuchin, imaraykuchus Pentecostés manaraq chayamuchkaptin chunka p’unchawkuna hukllachasqa pacha kasqanta rikuchin. Señorqa “hath”, nisqaman hina, (ñawpaq pacha rurasqanta rikuchispa) ñam kimsa imakunata rurasqa allin willakuy apaqkunapaq. Payqa “llaqtanta sonqocharqan,” “Jerusalén-ta rantirparqan” hinaspa “llapa nacionkunapa ñawinpim santo makinta q’alata rikuchirqan.”
Payqaqa llaqtanta “sonqocharqan” 9/11 p’unchaypi, chaywan qallarispa huk pruebapa rurayninta Malakías qelqapi kimsa kaq capítulo nisqaman hina, chaymi tukukunqa domingo kamachiypi, ñawpaq ruruchakuy ofrendakunapa unanchaqninwan oqarispa, imaynachus rikuchisqa kachkan “llapa suyu runakunapa ñawpaqenpi santo makinta q’alata rikuchispa” nisqawan. Payqa sonqochan, rantin kutichin hinaspa oqarin pachak tawa chunka tawa waranqa runakunata. 9/11 p’unchaypi sonqochan hinaspa qallarin ch’uyanchay rurayninta, maypichus llaqtanta rantin kutichin, chaymanta oqarin paykunata huk unanchaq hina; ichaqa Malakías nisqanman hina, “Judá hinaspa Jerusalénpa ofrendantan kusisqa kanqa” “ñawpa p’unchaykunapi hina.”
Paymi tiyaykunqa quri-qillqanta q’umichiq hina, qillqanta ch’uyaq hina; Levípa churinkunatapas ch’uyanchanqa, quri hina, qillqa hina q’umichispa, chaymanta Señorman chanin kaypi haywarinankupaq. Chaymanta Judápa Jerusalénpa haywarisqanku Señorpaq kusikuy kananqa, ñawpa p’unchaykunapi hina, ñawpaq watakunapi hina. Malaquías 3:3, 4.
Qatiq qelqaypi tukuchasunchis “haykaqkama” nisqapa hawan yuyaykunaq rimananchista.
“‘Paypa akllanqan maqinpi kachkan, hinaspan erañanta sumaqta picharinqa, trigonta waqaychanaman huñunqa.’ Mateo 3:12. Kayqa huk pichay pacha karqan. Cheqaq kay simikunawanmi q’ipaqa trigomanta rakisqa karqan. Huch’uychakuyman mana chaskiq, kikinkuta cheqanpaq hap’iq, kay pachata ancha munaspa, llamp’u kawsayta chaskiyta mana munasqanrayku, achkha runakunaqa Jesusmanta kutirirqanku. Kunanpas achkha runakunaqa chayllatataq ruwachkanku. Kunan p’unchaypas almaskunaqa Capernaúm sinagogapi chay disipulokuna imayna pruebachasqa kasqankuman hina pruebachasqaraqmi kachkanku. Cheqaq kay sunquman chayachisqa kaptin, paykunaqa rikunku kawsayninku Diospa munayninwan mana tupaq kasqanta. Paykunapi tukuyhinantin huk llimp’i tikraypa munasqanta rikunku; ichaqa mana munankuchu kikinta saqespa llamk’anata apayta. Chayrayku huchankuna rikuchisqa kaptin phiñasqaña kanku. Piñasqasqa rispankutaq, disipulokuna Jesusmanta ripusqankuman hina, rimaspanku: ‘Kay rimayqa sasa rimaymi; ¿pitaq uyariyta atinman?’” El Deseado de Todas las Gentes, 392.