Panium - Yupay Iskay Chunka Hukniyuq

Daniel chunka huk ñiqin chunka suqtayuq p’unchawpi qallarispan iskay chunka iskayniyuq kama qillqasqa willakuyqa Inti punchaw kamachiyta rikch’achisqanwanmi qallarin hinaspa tukukun. Chay siq’ipi qallariyninpas tukukuyninpas kikin kasqanqa Cristopa unanchayninta reqsichin, Alpha hinaspa Omega hina. Profecía nisqaman hinaqa mañakunmi chunka suqtayuq p’unchaw iskay chunka iskayniyuqwan tinkuchisqa kananpaq. Chayna ruwasqa kaptinqa, sumaq allpapa willakuyninta, Macabeokunapa siq’inpi rikuchisqa kasqanta, chunka p’unchawmanta chunka phichqayuq kama p’unchawkuna willakuymanmi kuyuchin.

Macabeokuna hatarikuynin rikchayninmi iskay chunka iskay watakunata qhawachin, 1776 watapi qallarispa tukurqan Estados Unidos llaqta Bibliaq profecianpi soqtaq kaq qhapaq suyuman tukusqan 1798 watapi. Kaymi reqsichin iskay chunka iskay yupayta hina huk historiata, 1798 watapi pacha tukukuypaq kuskanman cheqaqta watasqa, chaypin Daniel chunka hukniyuq tawa chunka versiculon qallarin.

Ishkay chunka iskayniyuq 1798 watawan tinkisqanqa reqsichinapaq ancha importante nisqa kachkan. Macabeokuna hatarikuynin, Amerikapi revoluciónta rikch’achispa, sumaq allpamanta iskaynin revolucíonkunata (cheqaqta hinaspa espiritualmente) hukllachaspa churan, Seleucidakunaq estado kamachikuyninta hinaspa Europamanta reykunaq kamachikuyninta mana chaskiq, chaynallataq Grecia hinaspa Roma iglesiapa kamachikuyninta mana chaskiq revolucíonkunahina. Iskay historiapaq testimoniokunapim Greciawan Romawan norte llaqtapa reyninta rikuchirqanku.

Macabeokunapa mirayninqa rikuchisqa kachkan iskay chunka kimsayuq chhikapi, ichaqa chayqa huk historiata rikuchin, chay historiataq qallarin iskay chunka kimsayuq watakuna qhipaman, chunka pichqayuq chhikapi Panium nisqamanta, hinaspataq huk pachak watamanta aswan pisilla ñawpaqman, chunka suqtayuq chhikapi Pompeyo nisqamanta. Chay mirayqa tukukun cruzpa taripayninpi, chay taripaytaq mast’arisqa karqa 70 d.C. watakama, mana hina kaptinpas chay taripay pacha sutichasqa kachkan sapan cruzllaña iskay chunka iskayniyuq chhikapi. Proféticamenteqa, Macabeokunapa miraynin, sumaq allpata rikuchispa 1776 watamanta, chaymanta 1798 watapi Hasmoneokunapa dinastianwan, hinaspataq Herodespa dinastianwan cruzkama hinaspa 70 d.C. watakama, tukukun iskay chunka iskayniyuq chhikapi; qallariyntaqarí iskay chunka iskayniyuq watakunawanmi 1776 watamanta 1798 watakama. Chay iskay chunka iskayniyuq watakuna 1776 watamanta 1798 watakamaqa hinallataqmi rikch’achin 9/11 nisqamanta 2023 watakama iskay chunka iskayniyuq watakunata, chaymi Daniel chunka chhikapi rikuchisqa karqa iskay chunka iskayniyuq p’unchawkunahina. Macabeokunapa mirayninqa qallarinpas tukukunpas “iskay chunka iskayniyuqwan.”

Chunka suqta chunka hukniyuqmanta iskay chunka iskayniyuqkama qillqasqakunaqa chiqanmanta tawa romano kamachiqkunata reqsichin hinaspa qillqasqakunapi huk siq’ita mast’arin. Macabeokuna siq’inqa “kutichispa hatunchay” nisqa kamachiywan tinkuchisqa kachkan, romano siq’itaq chiqanmanta qillqasqakunapi rikuchisqa kachkan. Pompeyoqa kimsa hark’aykunamanta ñawpaq iskayninta atipaykurqan, Roma llaqtataq 31 BC watapi Actium maqanakuypi Biblia profeciap tawaq kaq qhapaq suyu hina trono pataman wicharisqan hina. Paypa qhepantataq Julio César, Augusto César hinaspa Tiberias César hamurqanku. Pompeyoqa huk general karqan, qhipa kimsa símbolokunataq emperador hina huñusqa kanku.

Tawa chunkaq tawa kamachiqkunamanta qhipaqninmi chunka iskayniyuq versikulupi wañun, chaypiqa Cristota chakatasqaku karqan; chayraykum Roma llaqtapa chay tawa kamachiqkunamanta qhipaqninta kutichinanchik tiyan chunka soqtayuq versikulupa Domingo ley kamachiman. Chayta ruraspaqa, Pompeyoqa ñawpaq kaq tawa señalkunamanta hukninmi kanan; chaypi tawañiqin, qhipaqña kaq señaltaqmi chunka soqtayuq versikulupa Domingo ley kamachinwan tupachikun. Chunka soqtayuq versikulutaq Tiberio Césarwanmi representasqa kanan; chunka pichqayuq versikulupa Panium maqanataq Augusto Césarwanmi representasqa kanan; chunka hukniyuq versikulupa Raphia maqanataq Julio Césarwanmi representasqa kanan; hinaqa General Pompeyota chunka versikulo hina, hinaspa 1989 wata hina señalaspa.

Kaymi rikuchin, Daniel chunka hukniyuq tawa chunkaq versiculonpi “pakasqa historiata”, 1989 watapi Unión Soviética urmaymanta qallarispa tawa chunka hukniyuq versiculopi domingo p’unchaw kamachikuykama kaq historiata, kinsa profecía siq’ikunawan rikuchisqa kasqanta; chaykunaqa chunka versiculomanta iskay chunka kinsa versiculokama rikuchisqa historiapi tarikun. Macabeokuna, Roma kamachiqkuna, hinallataq Romaq rantin atiykunapa kinsa maqanakuykuna.

Chunkaq ayllu chunka nisqaqa tukun chay tawa kaq Siria maqanakuyta, 219manta 217 a.C. kama rurasqa karqan, chaypi Antiochus III Magnus (Hatun) wakmanta huñusqa karqan chunka hukniyuq ayllupi nisqa maqanakuypaq ñawpaqta, chay Raphia maqanakuy karqan, Julius Caesarwan rikuchisqa kananpaq. Chunka aylluqa reqsichin 1989 watapi Unión Soviética urmayta, tawa chunka ayllupi rikuchisqa hina, hinaspa Pompeyoqa chay historiatawan tupachkan. Chunka suqtayuq aylluqa rikuchin sumaq allpa Judá suyuta atipayta, Estados Unidos llaqtapi domingo kamachikuyta unanchaspa; ichaqa Pompeyoqa 1989 watamanpas tupachkan, hinaspa 1989 watapi kunan Romaqa ñawpaq kaq hark’ayninta atirqan, ichaqa chayta ruraspan pachasllapi Protestant America-tapas espiritualmente atirqan, imaraykuchus Ronald Reagan-ta llullachaspa pakasqa huñunakuyta rurasqa chay sumaq allpawan. Reypa Roma qharqachaq warmiwan huñunakuyninqa, espiritual fornicación nisqanta rikuchin.

1989 watapiqa Roma llaqtaq ramera warmiqa qanchis chunka watankunamanta lluqsiyta qallarin, kay pachapi llapa reykunawan huchallikuyta ruwanampaq. Ñawpaq reyqa 1989 watapi Estados Unidosmi, imaraykuchus Estados Unidospas Ahabwanmi rikuchisqa, paymi Jezabelwan casarasqa karqan; Jezabelqa Isaías ishkay chunka kimsayuqpi Tiro llaqtaq ramera warmin.

Qharqha warmiqa qonqaspas karqa “pacha tukukuypi” 1798 watapi, wañuyta apaq chukrichisqan ch’akiyta chaskisqanrayku, imaynachus Daniel 11 qillqapa tawa chunka versiculonpi rikuchisqa. “Pacha tukukuypi” 1989 watapiqa qallarin wañuyta apaq chukrichisqan hamp’iy pachatam, qhapaq kawsayninpa señalta ñawpaqta kamachinanta ruwachinqa chay qhapaq suyuwan huchallikuyta ruwaspam. Chay qhapaq suyuqa Acabwan hinallataq Franciaywanmi rikuchisqa karqa; paymi papadota kay pachapa tronanman churarqa 538 watapi, hinaspataq papal atiyniyoq sayariyninta yanapaq ñawpaq qhapaq suyu karqa. Chayraykum sutichasqa kanku “Iglesia Católica-pa phiwi churin” hinallataq “Iglesia Católica-pa kuraq ususin” nisqawan. Franciawan Acabwanqa iskayninkum Estados Unidospa ruwananmanta qhawachinku 1989 watamanta Domingo kamachikuykama.

Isaias iskay chunka kimsayuqpi, Tiro llaqtaq warmi qhillaqa, mayqinchus Apocalipsis chunka qanchisniyuqpi kaq warmi qhillallataq, paypa urqunpi “Babilonia Hatun” qillqasqa kachkan. Chayqa “qonqasqa” nisqa kachkan Estados Unidospa historianta rikch’achinapaq, 1798 watamanta qallarispa, chay pacha papakunaq kamachikuynin Bibliamanta profecía nisqapi pichqa kaq qhapaq suyuta manaña kasqanmanta, Apocalipsis chunka kimsayuqpi kaq lamar qhatata hina. Hinaptin Estados Unidosqa Bibliamanta profecía nisqapi suqta kaq qhapaq suyu kasqan ruwananman yaykun, Apocalipsis chunka kimsayuqpi kaq allpa qhata hina. Tukukuypi Estados Unidosqa Apocalipsis chunka qanchisniyuqpi kaq chunka reykunaq ñawpaq reyinman tukukun. “Qanchis chunka wata” nisqa simbóliku historiapi, “huk reypa p’unchayninkuna” nisqaqa Babiloniapa Bibliamanta profecía nisqapi ñawpaq kaq qhapaq suyu hina kamachisqan qanchis chunka watakunata rikch’achin. Chayqa Estados Unidospa historianta 1798 watamanta domingo kamachikuykama llanthun, maypichus Amerikapa hawapi rikukuq historia Republican waqranawan rikuchisqa, ukhupi kaq líneaqa Protestant waqranaqwan rikuchisqa kachkan. Chay iskay waqranakunaqa Constituciónpa sonqonta rikuchinku, mayqinchus estadopa rurayninta iglesiapa rurayninmanta t’aqananpaq qhawariyta qun, hinaspataq Amerikapa hamuq p’unchayninpa yachayninmi kanku.

Qanchis chunka watakunaqa señalasqa kanku Tiro llaqta chinchay warmi qonqakusqa kananpaq; chaymanta, tukukuypa pacha 1989 watapi qallarispa Domingo kamachikama, takiyta qallarin. Pacasqa huñunakuywanmi qallarin, protestante América llaqtapa religionninta atiparispa, hinaspa urayman urmachispa surpa reyninpa política wakaychasqanta Unión Soviética urmaqninwan. Qanchis chunka watakunapa huk pacha, tukukun huk willakuypi maypichus Antiochus Hatun sayashan chunka qanchis watayuq pachapa chawpinpi, chay pachata rakisqanku chunkawan qanchisman; chaykuna mirachisqa kaspa “qanchis chunka” hina kachkan. Hawapa iskay pachak phisqa chunka watakunapa qallariyninpi, chaykuna Raphiawan Panium ukhupi tukukuq, ukhu pacha-profecía iskay waranqa kimsa pachak watayuq qallarin “qanchis chunka” semanakuna Danielpa runankunapa hawanpi kamasqa kasqawan. Chay qanchis chunka semanakunapa tukukuyninpi, 34 d.C. watapi ñawpaq Israelqa wiñaypaqmi Diosmanta divorciasqa karqan Akllasqa pacton llaqtan hina; hinaspataq Diosqa cristiano novianwan kasarakusqa karqan, hinaspa gentilkunaman chayaspa karqan.

207 a.C. Antiochusqa “qanchis chunka”-pa chawpinpi sayashan, kamachisqan llaqtanpa munasqa nacion kasqan tukukuyninta “hatun sumaq allpa” hina reqsichispa, chaypi pay akllarqa kunan pacha Israelta sayarichinampaq. Estados Unidospa suqta kaq reino kasqan tukukuynin, domingo kamachiypi, Isaíaspa “qanchis chunka watakuna”-npa tukukuyninmi. Antiochuspa iskay pachak pichqa chunka wata siq’inqa reqsichishan Estados Unidospa Republicano waqra-npa gracia pacha wichq’akuyninta, chunka suqniyuq versiculopi domingo kamachiy manaraq chayamuchkaptin. Iskay waranqa kimsa pachak watakuna, juicio qallarikusqanpacha tukukuq, 1844 watapi octubre killapa iskay chunka iskaynin p’unchawninpi, domingo kamachiypi juicio wichq’akusqan pachata rikch’achin. Iskay waranqa kimsa pachak watakuna qallarin qanchis chunka semanakunawan, chaykuna reqsichin cheqaq Israelpa tukukuyninta Diospa akllasqa llaqtan hina. Llapan iskay waranqa kimsa pachak wata pacha tukukuyninqa Protestantismo kuyuy tukukuyninwan tukukun, adventista kuyuy domingo kamachiykama apasqa kasqanwan. 1844 watapi wichq’asqa punku kutin ruwaypi hunt’akusqanmantaqa, punkukuna wichq’akunkam Republican waqra-paq, Protestant waqra-paq, hinallataq gobiernopa bestia-npaq.

Antíoco chunkaqwan qanchiswan pacha chawpinpi sayasqanmantaqa, chayqa prueban tiempun tukukuyninpi sayasqanm. Prueban tiempo Estados Unidos gobiernonpaq, kay allpa animal kasqanpaq, Domingo ley nisqapi tukukun; ichaqa Republicano waqra prueban tiempunqa Domingo ley manaraq chayashaqtinmi tukukun.

Rimayqa “qanchis chunka kuti qanchis” nisqaqa, Bibliapiqa huklla chiqampi kachkan maypichus yupaykuna kay hinata achkayaywan rimarisqa kanku. “Qanchis chunka kuti qanchis” nisqaqa chusku pachak isqun chunka watakunan, Danielpa llaqtanpaq “churasqa” karqan. Chayqa qanchis chunka semanakunanmi, iskay waranqa kimsa pachakmanta qallarin; chaylla huk qallariypim iskay pachak pichqa chunka watakunapa tukukuyninpi Antiochus chayan, chunka qanchispa chawpinman. Chaypi Antiochus Hatunqa sayarin, willakuyninpa qhipa ruwayninkunapi, hatun atipanakuypa sagradu dramapi.

1844 watapi wichq’asqa punkuqa domingo kamachiypa wichq’asqa punkunta rikuchin, chay domingo kamachiy manaraq chayamuchkaptin, chunka suqtaqniyuq versiculopi niskasqa manaraq chayamuchkaptin, qanchis watayuq pacha qallarin Antiochus paypa qhapaq suyunta tukuchisqanta señalaspa, hinaspataq chay qhapaq suyunqa qanchis wata tukukuyninpi tukukun. Chay qanchis watayuq pachaqa animalpa rikch’ayninpa pruebanan pacha kasqanta rikuchin, chay pachataq 321 watapi ñawpaq domingo kamachiywan qallarin. Ñawpaq domingo kamachiy manaraq kaptin, mayqinchus qhipa domingo kamachiyta tipifican, chaymanta ñawpaqta chunka watayuq pacha kan, mayqinchus huk edictowan qallarin. 313 watapi “edicto” nisqapi, chunka watakunawan rikuchisqa pruebanakuy qallarin; chaymantataq Antiochus ñawpaq domingo kamachiyta pasan, hinaspataq republicano waqrapa gracia pachan tukukun. Qanchis wata tukukuyninpi, Paniumpas domingo kamachiypas chayamun, chaywan inti lloqsimuy ladowan inti yaykuy ladowan rakiyta paqarichispa 330 watapi.

Pompeyoqa sumaq allpata atiparqan chunka suqtayoq versículopi; ichaqa iskay watakuna ukhupi, 65-manta 63 Cristo manaraq paqarichkaptin watakama, Pompeyoqa, Daniel pusaq ñiqin qhelqapi, tawaq versículopi nisqanta hunt’aspa, cheqaqtapuni atiparqan “inti lloqsimuyta” hinallataq “[sumaq] allpata,” chaywan rikuchispa iskay kuti atipayta, tawa chunka versículopi hinallataq 1989 watapi.

Roma paganaqpa kinsa ñanqha hark’ayñinqa Augustus Césarwan hunt’asqa kanqa, paymi reqsichisqa kashan ñawpaq oficial Roma Triumvirato nisqata kamarisqanrayku, Roma llaqtapi ñawpaq oficial kimsa kutin huñunakuymanta rikch’akuq hina. Roma kamachiqkunapa kimsay ñan tupusqanpi, chay kimsa kutin huñunakuymi Roma willakuy historiapi oficialta señalasqa kashan. Chunka soqtayuq versículopi Domingo kamachikuypi, dragón, bestia, hinaspa llulla profetaq kimsa kutin huñunakuyninmi sayarichisqa kashan; chaymanta, Zacarías nisqanman hina, millay mana allinqa p’isquqa Shinarpi paypa chiqanman kutichisqa kashan.

Awgusto Césarqa huk ñiqin kamachisqa romano Triunviratota sayarichirqan; ichaqa historiador-kunaqa iskay ñiqin Triunvirato sutinwanmi sutichanku, imaraykuchus Julio Césarpas huk Triunviratota sayarichirqan, ichaqa chayqa manam gobierno romano-pa kamachisqa oficial Triunviratunachu karqan. Julio hinallataq Awgusto Césarpa tinkuy-ninkuq, dragónpa, bestiapa, hinaspa llulla profetapa kimsa-hukllachasqa huñuyninpa unanchan kasqanmanta, mana karupi hamuq domingo kamachikuypi, Julio-wanmi rikuchisqa kachkan domingo laykunata kallpachay kuyuriyninpa qallariyninpi, Awgusto-taq tukukuyninpi. Chay profético tinkuyqa 67 watapi Cestio-pa muyuy hark’ayninwanpas rikuchisqallataqmi kachkan, chay qhepatataq Tito-pa muyuy hark’ayni-nin hamurqan. Julioqa Cestio-mi, Awgusto-taq Tito-mi. Julio hinaspa Awgustoqa chay kimsa-hukllachasqa huñuyta reqsichinku, Cestio hinaspa Tito-taq huk muyuy hark’ayta reqsichinku.

Domingomanta kamachiypaq kuyuy qallarisqan pacha, profecía nisqaman hina 313 watapi qallarin, Milánpa edictonpi. Chaymanta 321 watapi, chunka qanchis watayuq pacha chawpinpi, ñawpaq kaq domingo kamachiy hamun. Reino nisqapa inti lloqsimuyninwan inti yaykumuyninman t’aqasqanpa kimsa kaq puriynin, Estados Unidos nisqapi t’aqasqanta rikuchispa—bestiapa unanchanta otaq Diospa sellonta chaskiqkunaman hinaspa mana chaskiqkunaman—330 watapi karqan. Domingo kamachiykunap huk serie kan, chaykunam huk domingo kamachiyman pusanku; 321 watataq ñawpaq domingo kamachiyta rikuchin, chaymi 330 watapi qhipa kaq domingo kamachiyman pusan.

Antíocoq ishkay pachak pichqa chunka watakuna kasqanman mana rikchakuspalla, Nerónpa ishkay pachak pichqa chunka watankunaqa pusak watayuq pacha, ñawpaq domingo kamachiypa chawpin, hinaspataq isqun watata reqsichin. Sapan siq’ipi siq’i hina, Antíoco hinaspa Nerón ishkay pachakunata reqsichinku, chaykuna kimsa markakunaq rikchayninwan sut’ichasqa kanku. Iskay siq’ikunaq ishkantinpi ñawpaq hinaspa qhipa markakunaqa kikinllataq kanku: qallariypi huk kamachikuy, kasarasqawan señalasqa, chaymanta divorciowan tukukuq; hinaspataq qallariypi hinaspa tukukuypi hanaq llaqtapa reyninwan uray llaqtapa reyninwan maqanakuy. Chawpipi kaq 321 watapi ñawpaq domingo kamachiyqa maypichus Antíoco sayashan chaymi kanan. Payqa chunka watakunawan rikuchisqa huk prueba ruraypa tukukuyninpi sayashan, chay pruebayku Antíocota qanchisniyuqmanta kaq pusaj hina rikuchin, animalpa rikchayninta rurasqanrayku, chay animalqa qanchisniyuqmanta kaq pusajmi. Chay pachallapi pachak tawa chunka tawa waranqakunaqa huk prueba rurayta pasanku, hinaspataq qanchis kaq Laodicea iglesiamanta pusaj kaqman, Filadelfia iglesiaman tikranku.

Ñawpaq domingo kamachipi imagenpa sayachisqan qallarin, hinaspata tukukun Apocalipsis chunka kimsayuq t’aqapi, once versículopi nisqa domingo kamachipi; chay versículoqa huk kikinpi tinkuchin Estados Unidospa qallariyninta huk corderohina kasqanta, tukukuynintataq huk dragónhina kasqawan. Chunka kimsayuqqa hatarikuypa unanchanmi, hinaspa chay hatarikuypa unanchanqa, once versículopa contexto-ninpi, Estados Unidospa dragónhina rimayninwan kuska, bestiapa señalninmi; ichaqa Diospa sellonta apaqkunapa unanchanqa once yupaymi. Apocalipsis 13:11 sut’inchan chay rakiyta, pikunachus bestiapa señalninta chaskinku otaq Diospa sellonta chaskinku, domingo kamachipi, maypachachus Estados Unidos dragónhina rimarin.

Uywakuna rikch’ayninpa pacha suyayqa nisqaqa chay hamusqanta sut’inchaspa reqsichiq señalniyuqmi, chaylla hinallataq tukukuynintapas rikch’achin. Noémanta cornetakunapa raymikama Diosqa mana hayk’aqpas hukman tukunchu; payqa sapa kutinmi huk suyay pachata hamuyninman ñawpaqta willakun. Chay willakuyninkunaqa kashanmi profétic Simiyninpi. Aswan achkha Adventistakunaqa (yuyayniyman hina) mana yachankuchu Jerusalén llaqtapa chinkachisqanmanta iskay muyuykuna kasqanta, nitaq p’unchaw tukuy chinkachiypa p’unchawninqa chay watapi kikillan p’unchaw kasqanta Nabucodonosor Jerusalénta templontintaq ñawpaq kutipi—alfa pacha—chinkachirqan chaywan. Ichapas mana yachankuchu muyuykunaqa qhapaq raymikunapi qallarisqanta hinaspa qhapaq raymipi tukukusqanta, nitaq muyuy pacha kimsa wata chawpi kasqanta. Sichus chay chiqaqkunata mana yachankuchu chayqa, mana yuyaykuy atinqachu Julio César uywakuna rikch’ayninpa suyay pachanpa qallariyninta señalasqanta, aswan hunt’asqa rikch’akuyninpi. “Hunt’asqa rikch’akuy” nisqaywanqa ninim tukuy hunt’akuyninta.

Kikin pacha 1888 watamanta Domingo ley kama rikuchisqa kachkan, hinaspataq huk kutitaq 9/11-manta Domingo ley kama; ichaqa uywaq siq’isqanpa imagen nisqapa sayarichisqa profétiko pacha hunt’asqa ch’usaqyaynin, Constantine el Grande nisqawan 313 watamanta 330 watakama pacha rikuchisqa hina, qallarin pusaq kaq presidenteq presidencianpi, pacha tukukuymanta 1989 watapi.

Ñawpaq Domingo kamachiymanta qallarispa, sábadomanta hinaspa Domingomanta pruebapa pacha mast’arin, Antiochuspa qanchis watankunawan rikuchisqa pacha ukhupi. Antiochuspa linajninpa qanchis watankuna, Neropa linajninpa isqon watankunawan mirachisqa, soqta chunka kimsa tantan; chayrayku 63 a.C. watapi Pompeyo sumaq hallp’ata atipaykurqa, Daniel chunka hukniyuqpa chunka soqta versiculon hunt’akusqanpi. Domingo kamachiypi isqon reykuna Estados Unidos-ta riqsinqaku chunka reykunamanta ñawpaq rey hina, paykuna acuerdowan suyuyninkuta Tiro llaqta qharichisqa warmiman qusqankurayku; chay warmiqa qhipaman llapan kay pachapi reykunawan wachuq kayman urmayta ruwanqa.

Chunka chunka virgenkunamanta chunka kasqanmanta rikch’achiq willakuypa profetiku ruwasqanwan tupaspa, uywakunaq kasqanwan llulla profetapa kasaranakuyqa 1989 watapi hunt’akusun, ichaqa domingo leypi kasaranakuyqa tukukuyninman chayan. Chay historiapa huk fractalninmi kawsakkuqkunapa taripayninpa pacha, 2001 watapi qallarisqa, 9/11 p’unchaypi. Chaymanta domingo leykama uywaq rikchayninpa pruebakuy pacha, mayqinchus huk pachallataq pachak tawa chunka tawa waranqa sellakusqan pachapas, Diospa pacton llaqtanman taripayqa hunt’akusun, hinallataq Abrahampa pactonpa profecian hunt’akusqanman hina paykuna tiyasqanku hallp’amanpas. Chay pachapi Laodicea nisqa Qanchis P’unchay Adventista iglesiaqa taripasqa kan, hinaspataq virgenkuna kasqankuta rimaykuqkuna taripasqa kanku. Chhaynaqa protestante waqra taripasqa kan, hinaspataq taripasqa kan chay pachapi ñawpaqta Republicano waqrapa Democrático partidun taripasqa kasqanmantapacha 2024 watakama, maypachachus republican waqrapa Republicano-kunapa taripayninqa kunan pasakuchkan. Constituciónman hina kamachikusqa gobiernuqa iskay waqrakunata apaq uywamin, hinaspataq domingo ley pi taripasqa kan.

1989 watamanta domingo kamachikuykama, huk fractalpi rikuchisqa kachkan 9/11 watamanta domingo kamachikuykama; ichaqa bestiapa imagenninta sayachiypa hunt’asqa kuskanqa qanchisniyuqmanta kaq pusaj presidente-pi kachkan. Nerónpa chunka qanchis watankunaqa 9/11 manta domingo kamachikuykama historiapa huk fractalninmi. Antíocuspa chunka qanchis watankunapas chayllataqmi. Reaganpa kasarakuyninwan pakasqa huñunakuyqa pusaj presidentekunapa mit’anpi qhawasqa huñunakuywan hunt’achisqa kan. Alfa y omega kasarakuymantap ñawpaq kaqqa 2001 watapi Patriot Act nisqawan unanchasqa karqan, ingles kamachikuy romano kamachikuyman tikrasqa kaptin. Milán edictopa kasarakuyninqa bestiapa imagenninta sayachiypa hunt’asqa kuskata qallariyninta señalakun. Chaypa estructuranqa chunka doncellakunapa kasarakuyninpa estructuranta hap’iqmi, hinaspa chiqaq kasarakuypi pasaq llulla kasarakuymanmi rikuchin.

Uywaqqa uywanpa pruebanapa pacha sut’ita rikuchin ñuqanchik “pruebata” pasanananchikta manaraq “sellasqa” kananchikpaq. Diospa wasin ñawpaqta juzgasqa kachkan, chaymantataq domingo p’unchay kamachiypi, Diospa wasinmanta hawapi kaqkuna juzgasqa kanku. Tukupay juicioq pacha, Diospa wasinpi hinaspa chaymantapas hatun achka runakunapi, ñawpaq domingo p’unchay kamachiywan qallarin. Estados Unidos llaqtapi kanqa ñawpaq domingo p’unchay kamachiy, chaymi uywapa uywanpa pruebanapa pachanpa hunt’asqa hinaspa qhipa tukukuyninpa qallariyninta señalasqa, chay qhepamanmi tukukun domingo p’unchay kamachiypi, mayqanmi Apocalipsis 13:11 nisqata hunt’achin. Chay domingo p’unchay kamachiyqa kachkan qhipa domingo p’unchay kamachiy hatun sumaq allpapi. Hatun sumaq allpapi qhipa domingo p’unchay kamachiyqa kay pachapi ñawpaq domingo p’unchay kamachiymi, kay pachapaq uywapa uywanpa pruebanapa pachanta señalaspa. Kay pachapa pruebanapa pachan qallarin Estados Unidos llaqtapi domingo p’unchay kamachiywan, chunka kimsayuq kaq capítuloq chunka hukniyuq versiculonpi. Estados Unidos “rimaptin” dragón hina qaylla hamuq domingo p’unchay kamachiypi, capítuloq chunka iskayniyuq versiculomanta ñawpaqman kaqkuna rikuchinku kay pachapa uywapa uywanpa pruebanapa pachanta.

Kayraymi imarayku, Neromanta iskay pachak pichqa chunka watayuq willakuy, mayqan tukukun chunka qanchisniyuq watawan qallarispa kamachikuypi 313 watapi, chaymanta qatiq ñawpaq domingo p’unchay kamachiywan 321 watapi, hinaspa inti lloqsimuyninwan inti chinkamuyninwan rakisqa kaynin 330 watapi, rikuypaq ancha importante kasqa. Neropa siq’inpa kimsa patanqa ñak’ariykunamanta rimanku; Neroqa ñak’ariypa unanchanmi, chay iskay pachak pichqa chunka watayuq pachaqa Esmirna iglesiata reqsichin, mayqan tukurqan 313 watapi, maypachachá arreglok iglesiaq chayamurqan. Kimsakay pataqa huk qhapaq suyuq tukukuyninta señalan; chayrayku, Estados Unidosman churakuspa, domingo p’unchay kamachiyta hinaspa soqta kaq qhapaq suyumanta qanchis kaq hinaspa pusaq kaq qhapaq suyukunaman tikrayninta reqsichin. Kay pachaman churakuspaqa, kinsa kaq waymarkqa runakunapa prueba tiempunpa wisq’akuyninmi; chayqa unanchasqa karqan Estados Unidospaq prueba tiempunpa wisq’akuyninwan, qallariyninpi kay pachapa pruebanan tiempunmanta animalpa rikchayninpa.

Chaymiqa imaraykun Augustus César, tawa romano kamachiqkunaq kimsaynin, domingo kamachiyman apaq, chakatawan rikuchisqa, iskay chunka iskayniyuq versículopi ñawpaqman churakusqan hina, chakata riksichiyta atin, Tiberiaspa qhipanta hamunan kaptinpas, paypas chakata riksichisqanrayku. Uywaq lantan pacha pruebananqa iskay kuti pruebaymi, ñawpaqta allpata prueban, chaymanta qochata. Allpaqa Estados Unidos-mi, qochaqa kay pachantinmi.

Uywa rikch’akuyninpa pruebanninqa iskaychasqa señalkunata ruran; maypichus iskay kaq pachaq qallariyninpa alpha-nin, ñawpaq kaq pachaq tukukuyninpa omega-ninpas kikinlla kan. 321 watam profetiku historiapi ñawpaq Domingo kamachikuy karqan, hinaspataq chunka qanchisniyuq watakunapi, uywa rikch’akuyninpa pruebanan pacha kasqanta reqsichiqkunapi, 321 watam Estados Unidos llaqtapi ñawpaq Domingo kamachikuy, mayqinchus uywa rikch’akuyninpa pruebanan pachaq omega Domingo kamachikuyninman pusamun, hatun allpa ukhupi. Ichaqa 321 watapas kay pachapaq ñawpaq Domingo kamachikuymi, chayrayku 321 wataqa uywa rikch’akuyninpa pruebanan pachaq qallariyninpa chawpinpas, tukukuyninpa chawpinpas señalan. 313 wataqa qallariymi, hinaspa qallariyqa huk edictom, mayqinchus Domingo kamachikuyta rikch’achin. Neroq chunka qanchisniyuq watankunaqa runapa pruebanan tukukuyninkama, aswan-aswan wiñaq Domingo kamachikuykunapa huk pacha kasqanta reqsichin.

Kamachikuyqa rikch’achin ñawpaq domingo kamachiyta, chaymi probacionpa tukukuyninman pusaq. Pompeyoqa chunka suqta versículopi Judáta hap’irqan, domingo kamachiyta rikch’achispa; hinaspa Julio Césarqa ñawpaq Triunviratota kamarqan, mana oficial kimsantin tinku kasqanman hina, ichaqa historiadorcunaqa chaytaqa ñawpaq kasqanta reqsichinku. Julio Césarpa domingo kamachiyoq kimsantin tinkuyninpa rikch’achisqanqa, Augusto Césarpa oficial Triunviratonta rikch’achirqan, chaymanta Tiberiasqa cruzpi qatirqan. Kay tawa romano kamachiqkunaqa llapallanmi domingo kamachiyta rikch’achinku, hinaqtataq Neropa chunka qanchis watanpi kinsa puriykunaqa.

Pompeyoqa 1989 watakunawan tupaykuchkan; Julioqa chunka hukniyuq versículowan tupaykuchkan; Augustoqa chunka pichqayuq versículowan, Tiberiasqa chunka suqta yuq versículowan tupaykuchkan. Julioq willakuyninqa chay versículokunapi Egiptoman yaykuyninta hinaspa Cleopatrawan kasqanta qawachin. Chay historiataqa Marc Antony yapamantan kutichin. Marc Antonyqa Julio Césarpa aswan hatun generalnin karqan Julio wañuchisqa kaptin iskay chunka kimsayuq t’uqsikuykunawan. Iskay chunka kimsayuqqa domingo kamachiyta sut’ichin, hinaspa Julioq wañuynin iskay chunka kimsayuq t’uqsikuykunawanqa huk qhapaq suyupa tukukuyninmi domingo kamachiypi. Chaymantataq Marc Antony, Augusto César hinaspa Marcus Lepidas ñawpaq oficial Triumviratota sayarichirqanku wañuyninta chaninchaspa. Chay kimsa kutiy atiyninkunamanta huknin, Marc Antony, Julioq Egiptowan hinaspa Cleopatrawan tupasqanta yapamantan kutichinanpaq karqan.

Juliuspas icha Marc Antonypas kaptinpas Roma nisqapa unanchaqninmi kanku, Cleopatra-taq Egiptoypaq hinaspa Grecia-paq unanchaqnin karqa. Payqa Egiptopi griego kamachiyta representan, iskayninkuqa dragón nisqapa unanchaqninmi kanku, Juliuswan Marc Antonywanqa bestia nisqapa unanchaqninmi kanku. Warmi hina chay tinkuypi, Cleopatraqa iglesia karqa, chaymi Juliuswan Marc Antonywan estado karqaku. Cleopatraqa huk warmita representan, reylik romano munasqankunamanta iskay kuti t’aqasqa: ñawpaqta 1798 watapi, hinaspataq gracia p’unchay tukukuyninpi, maypachachus tukukuyninman chayan mana pipas yanapananpaq. Qhipa wañuyninqa Actium maqanakuypi karqa, 31 a.C. watapi. Actium maqanakuypi atipaqqa Augusto César karqa, chayrayku tarisun Pompeyoqa Egiptopi wañusqanta, Juliusqa Cleopatrawan Egiptopi tinkusqanta, chayqa Marc Antonypa historiampi iskaychasqa karqa, hinaspataq Augusto Césarqa chay tinkuyta Actiumpi tukuchin. Actiumqa domingo kamachikuyta reqsichin, imaraykuchus Actium maqanakuyllapi Romapaq kinsa kaq hark’ayninqa hurqusqam karqa, hinaspataq imperio paganismo romanoqa kimsa pachak suqta chunka watakunata kamachiyta qallarin, Daniel 11:24 nisqapa hunt’akuyninpi.

Pompeyoqa iskay ñawpaq hark’aykunata qhawaykurcha, Augustoqtaq kimsa kaqta.

Pompeyoqa 1989 watam, kinsa ñan markamanta kaqmi, kimsa hatun llapan kamachiy atiyniyuqkunamanta huk ñawpaq señal, kaykunataq kunan pacha Roma atipananpaqmi, wañuy qollqe ch’akiy chinkaynin hamp’isqa kaptin. Unión Soviética, chaymanta Estados Unidos, hinallataq Naciones Unidas, Daniel qillqapi chunka hukniyuq capítulo, tawa chunka hukniyuq versículopi nisqaman hina. Papal atiyniyuqpa maqanakuyqa política hinallataq religiónmantaqmi; profecía nisqapipas Estados Unidospa religión atiyniyuqqa atisqa karqa, Reaganwan papa Juan Pablo IIpa pakasqa alianza hunt’akusqankupi. Papakunapa churanankaqa kimsa política hark’akuykunata hinallataq kimsa religión atiyniyuqkunatapas hap’in. 1989 watapi, kimsa política atiyniyuqkunamanta hukninqa pichasqa chinkachisqa karqa; Protestantismoqa, Roma contra protestay niyta chiqap simipi niq, chay kikin historia ukhupipas Estados Unidospa presidentenpa pichasqa chinkachisqa karqa. Kimsa política atiyniyuqkunaqa Unión Soviética, Estados Unidos, hinallataq Naciones Unidasmi; religiónmanta churanakunaqa Protestantismon, dragónpa imaymana religionninkunawan kuska, llapallanmi espiritualismo hina qhawasqa kanku. Kimsa religionkuna, kay pachata Armagedónman pusaykuqkunaqa, apostata Protestantismo, Catolicismo, hinallataq espiritualismom; papal atiyniyuqpa ukhu sasachakuyninkunapas, iglesia ukhupi conservador chaymanta liberal yuyaykamaykuna chawpipi, hinallataq ortodoxo Catolicismopa t’aqanakuywan kuska, religiónmanta huk hark’akuymin; huk iskay religiónmanta hark’akuykuna, Catolicismo atipananpaq, apostata Protestantismo hinallataq espiritualismom. Protestantismoqa 1989 watapi pichasqa chinkachisqa karqa.

Sichus catolicismopa ukhupinpi ch’aqwayninkuna, Fatimapa willakuyninmanta paqarisqa imaymana catolicopa profecíaspi rikuchisqa hina, paypa kikin religionninmanta hawapi kaq religioso atiykunata atipayta munasqan esfuerzonmanta t’aqaqta qhawaspaqa, chayqa protestantismopa contranpi alpha atipayninqa Reaganpa pakasqa alianza-n karqan, omega atipaynintaq 2025 watapi qhawaqlla alianza karqan. Ortodoxo iglesiakunawan ch’aqwayninkunapas rikuchisqa kanku 1989 watapi qallariy atipayninmanta Paniumpi tukuynin atipaykama.

Pompeyoqa 1989 watapiwanmi tupakun, hinaspa iskay atipayninkuna “inti lloqsiymanta chay sumaq allpamantawan,” hina Daniel nirqan pusaq kaq qhapaqpi, tawaq kaq versículopi, kaykunan rikuchin papadopaq yuyaychasqa hinaspa políticopi atipayninta ñawpaq Unión Soviética patapi, hinaspa chaywan kuska yuyaychasqa atipayninta hatun sumaq allpa patapi, mayqanmi sut’inchasqa protestantismopa allpan karqan. Julio Césarqa Raphiapi chinkapunqa, imaynatachus Antioco III chinkarqan hinata, hinaspataq imaynatachus Zelenskyy chinkapunqa hinata. Julioqa chunka qanchisniyoqmanta chunka isqonniyoqkama versículokunapa yuyayninmi, chaymanta Augusto Césarqa sayarin impuesto oqarichiq hina. Tiberias Césarqa chakatasqa p’unchawpi kamachisqa kashan, chayrayku Tiberiasqa chunka soqtayoq versículopa domingo kamachikuyninmi.

Kayqaqa Augustus-ta hukllachkan chunka phisqayuq versiculopi Paniumwan, hinaspa chunka hukniyuq versiculopi Raphia maqanakuyta Juliuswan. Panium maqanakuyqa kimsa kaq pachantin llaqtakunapura hatun maqanakuymi, chaymi qallarin chunka suqtayuq versiculopi domingo kamachiy manaraq hamuqtin; ichaqa chaymantataq tukukun Actium maqanakuyman. Paniumqa allpa maqanakuy karqan (Estados Unidos), Actiumtaq lamar maqanakuy karqan (pachantin). Augustusqa Paniumpi tawa romano kamachiqkuna siq’ipi rikuchisqa kashan, hinaspa paymi cheqaq pushaq karqan Actiumpi. Paniumpi Antiochusqa Egiptowan ruwasqa karqan, Romaqwan huñusqa kaptin; Actiumpitaq Augustusqa Egiptowan (Cleopatra) ruwasqa karqan, Romaqwan (Marc Antony) huñusqa kaptin. Kayqa niyta munan Pompeyqa tawa chunka versiculota rikuchisqanta 1989 watakama, hinaspa Tiberiasqa tawa chunka hukniyuq versiculopi domingo kamachiyta rikuchisqanta. Julius Caesarqa 2014 watapi chayamurqan, Ucrania Maqanakuy qallarisqanpi, imaynachus Raphia maqanakuywan 217 BC watapi nirqanman hina.

Kaymi riksichinmi chunka qanchisniyuqmanta iskay chunka iskayniyuqkama qillqasqa versículokuna 1989 watapi qallarinanta hinaspa domingo kamachikuypi tukukunanta; chayrayku paykunaqa versículo tawa chunkaq “pakasqa historia” nisqawan tinkuq historiata kanku. Macabeokunapa profétiko siq’inpas chaylla “pakasqa historia” nisqawanmi tinkun. Romano kamachiqkunapa siq’inqa kunan pacha Romata reqsichin, Apocalipsis chunka soqtaq uywanta; Macabeokunapa siq’inñataq hatun sumaq allpata willakun, Apocalipsis chunka soqtaq llulla profetanta. Kimsa maqanakuykunapa siq’inña reqsichin uray llaqtapa reyninpa atipayninta, Apocalipsis chunka soqtaq dragonta.

Chay kimsa siq’ikunaqa kay pachata Armagedonman pushaq kimsa atiyniyuqkunata rikuchkanku, hinaspataq chusku chunka versículopi rikuchisqanku uray laduq rey hina, dragón hina, hanaq laduq rey hina, bestia hina; carrokuna, caballopi puriqkuna, buquekunapas llulla profeta kanku. Chunka versículomanta iskay chunka kimsayoq versículokama kimsa siq’ikunaqa chusku chunka versículopi pakasqa historiapi rikuchisqa kimsa atiyniyuqkunata rikuchkanku; chaykunaqa mana aswanpas, mana pisiqpas, chusku chunka versículopi kichasqa historiapi rikuchisqa kimsa temaqkunapa sapa kutiq, mana tukukuq rikuchisqanllam kanku.

Huk tawa ch’usku kama qillqasqa versículokunaqa “tukuy pacha tukukuynin” 1989 watapi kasqanta reqsichin, chaymanta qallarispa Estados Unidos llaqtap ocho presidentenkunatapas, hinaspa tukuyninpi qhepa kaq, ancha qhapaq aswan pusaqñiqin presidenteman chayan. Chusku versículopi chay reyqa kay pachapa reyninman tukupun, Alejandro Hatun, rey Acab, Apocalipsis chunka qanchisniyuqpi chunka reykuna, Salmos pusaq chunka kimsañiyuqpi chunka ayllukuna, hinaspa Génesis 15:18–21 nisqapi Diospa Abramwan rurasqan rimaykuywan ñawpaq-aswan qallariyninpi kay pacha yupaychasqa unancha hina churakusqa chunka nacionkunawan rikuchisqa kasqanman hina.

Ñiqin tawa chaymanta huk kama rikuchinku 1989 watamanta kinsa kuti hukllachasqa kaqman Inti p’unchaw kamachiypi, chaymi tawa chunka hukniyuq ch’askapi nisqa, chayrayku tinkunku Romaq tawa kamachiqkunawan, Macabeokunaq siqinwan, hinallataq chunka ch’askamanta chunka pichqayuqkama kimsa maqanakuykunawan; chaykuna llapantin huñusqaqa paqarisqa historiata ruranku tawa chunka ch’askapi nisqapa.

Pichqa kaqmanta isqun kaqkama versículokunaqa huk profético siq’ita rikhuchin, chayqa 538 watamanta 1798 watakama historiata allin hinalla sut’inchan, hinaspataq versículo cuarentapi “tiempo del fin” nisqapa ancha importancian-ta entiendenapaq histórica hinaspa profética lógicata qun. Chay lógicaqa versículo chunkaqta sut’inchan pichqa kaqmanta isqun kaq versículokunapi historiapa kutichisqan hina; chayta ruwaspanmi 1989 watapa lógicanta takyachin. Kayqa niyta munan Daniel oncepi huk kaqmanta iskay chunka kimsayoq kaqkama versículokunaqa pichqa profético siq’ikunata representan, chaykunaqa versículo cuarentapa pakasqa historiannintawan tupasqa kashan. Ñawpaq tawa versículokunaqa Trumpmanta rimanku, paymi pusaj presidente, qanchis kaqmanta kaq, Apocalipsis diecisietepi qanchis kaq reinopi chunka reykunapa reynin kananpaq destinakusqa.

Chunka phisqaqmanta chunka kama versículokuna riqsichinku 1798 watakama chayaspa, hinaspa 1989 watakama risaq historiata; chayqa tawa chunka versículopa historiannintam. Chunka versículomanta phisqa chunka kama versículokunaqa riqsichinku 1989 watapi qallariq kimsa rantin guerralikuykunapa historianta, iskay kaqnin 2014 watapi qallarisqa; chaymantataq 2015 watapi aswan qapaq presidente sayarirqan. Chay aswan qapaq presidenteqa 2020 watapi wañuchisqa karqan, hinaspa 2022 watapi Raphiapa guerranqa astawan hatuncharqan, chaymantaq 2024 watapi aswan qapaq presidente kutimorqan, hinaspa 2025 watapi uywapa umanpas, uywapa rikchayninpa umanpas iskayninku churakusqa karqanku.

Kaykun qillqapiqa kay imakunata qatiqninpi rimasunchik.