Igitabo cya Daniyeli - Ijana na Mirongo Itatu n’Umunani

Umurongo wa mirongo ine w’igice cya cumi na kimwe cya Daniyeli, ugaragaza umwe mu mirongo yimbitse cyane yo mu Ijambo ry’Imana. Amateka y’ubuhanuzi ahagarariwe muri wo ni ho ibiziga biri mu biziga byo mu iyerekwa rya Ezekiyeli bihurizwa hamwe. Hamwe n’igihe cy’imperuka cy’umurimo w’Abamilerite mu 1798, ndetse n’igihe cy’imperuka cy’umurimo w’umumarayika wa gatatu mu 1989, amateka y’imbere n’ay’inyuma y’ubwoko bw’Imana bwo mu minsi y’imperuka arerekanwa. Muri uwo murongo harimo itangazo ry’urubanza rwegereje rwaje hamwe n’umumarayika wa mbere mu 1798, rugakomeza kugeza ku itegeko ryo ku Cyumweru ryo mu murongo wa mirongo ine n’umwe. Bityo rero uwo murongo ugereranya urubanza rw’igenzura rw’itorero ry’Imana rutangirira ku bapfuye, rukageza ku gushyirwaho ikimenyetso kw’abihumbi ijana na mirongo ine na bine, no ku Mana iruka Adiventisime y’i Lawodikiya mu kanwa kayo.

Amateka y’igihe ubupapa bwakiriye uruguma rwabwo rwica mu mwaka wa 1798, kugeza igihe urwo ruguma rwica ruzakira mu murongo wa mirongo ine n’umwe, agaragazwa mu mateka y’uwo murongo. Uhereye ku murongo wa mirongo ine n’umwe, ibintu bishyirwa mu rwego rw’imanza zisohozwa n’Imana zigenda zikarushaho gukara, zitangirira muri uwo murongo. Muri ubu busobanuro bw’ubuhanuzi, umurongo wa mirongo ine ni wo mpera za Daniyeli igice cya cumi na kimwe, naho imirongo ya mbere n’uwa kabiri y’icyo gice ni yo ntangiriro. Igice cya cumi na kimwe kigaragaza ubugome bwo kwigomeka kwa antikristo, kandi igice cya cumi kigaragaza intangiriro y’iyerekwa ry’Uruzi Hidekeli, naho igice cya cumi na kabiri kigaragaza iherezo. Igice cya cumi n’icya cumi na kabiri bigaragaza uwa mbere n’uwa nyuma, naho igice cya cumi na kimwe kikaba ari ukwigomeka kwo hagati.

Igice cya cumi n’icya cumi na kabiri ni bimwe, kuko, bitandukanye n’igice cya cumi na kimwe, bigaragaza ubunararibonye bwa Daniyeli mu isano afitanye n’iyerekwa, naho igice cya cumi na kimwe kikaba ari ryo yerekwa. Igice cya cumi ni inyuguti ya mbere y’inyuguti z’igiheburayo, igice cya cumi na kimwe ni inyuguti ya cumi na gatatu y’ubwigomeke yo mu nyuguti z’igiheburayo, kandi igice cya cumi na kabiri ni inyuguti ya nyuma y’inyuguti z’igiheburayo. Iyerekwa ryo ku Ruzi Hiddekel ni “Ukuri.”

Mu gice cya cumi na kimwe, intangiriro igaragaza iherezo, kuko Kristo atajya ahinduka. Amateka ya nyuma agaragazwa mu murongo wa mirongo ine, ni igihe cy’igeragezwa cy’ishusho ya ya nyamaswa. Icyo gihe cy’igeragezwa gisozwa n’ikirango cya ya nyamaswa, kigaragazwa mu murongo wa mirongo ine n’umwe. Bityo rero imirongo ya mbere n’uwa kabiri, igomba kuba yerekeza ku gihe cyo gushyirwaho ikimenyetso cy’abihumbi ijana na mirongo ine na bine, kuko icyo gihe na cyo ari igihe cyo kuremwa kw’ishusho ya ya nyamaswa.

Buri gihe haba ibimenyetso bibiri biranga igihe cy’imperuka. Mu murimo wo kuvugurura wa Mose, byari ukuvuka kwa Aroni gukurikiwe, nyuma y’imyaka itatu, no kuvuka kwa Mose. Mu murimo wo kuvugurura wo gusohoka i Babuloni no kongera kubaka urusengero, byari umwami Dariyo, agakurikirwa n’umwami Kuro. Mu murimo wo kuvugurura wa Kristo, byari ukuvuka kwa Yohana Umubatiza, gukurikiwe nyuma y’amezi atandatu no kuvuka kwa Kristo. Mu murimo wo kuvugurura w’Abamilerite, byari urupfu rwa gahunda ya gipapa mu 1798, rugakurikirwa n’urupfu rwa papa mu 1799. Mu murimo wo kuvugurura w’umumarayika wa gatatu, byari perezida Reagan na perezida Bush wa mbere, bombi bahagarariye 1989. Muri Daniyeli igice cya cumi, umurongo wa mbere, dusangamo umwami Kuro agaragazwa.

Mu mirongo ikurikira y’igice cya cumi, tubona ibyabaye kuri Daniyeli bigaragajwe mbere y’uko Gaburiyeli atanga iyerekwa ry’amateka y’ubuhanuzi mu gice cya cumi na kimwe. Kuro marka igihe cy’iherezo, kuko mbere yaho Kuro, mwishywa wa Dariyo, yari umujenerali wa Dariyo wishe Belushazari, bityo akerekana iherezo ry’imyaka mirongo irindwi y’ubunyage, ari bwo bwashushanyaga ubunyage bw’imyaka igihumbi na magana abiri na mirongo itandatu bwa Isirayeli yo mu mwuka muri Babuloni yo mu mwuka kuva mu 538 kugeza mu 1798.

Iherezo ry’imyaka igihumbi magana abiri na mirongo itandatu mu wa 1798 ryaranze igihe cy’iherezo, bityo iherezo ry’imyaka mirongo irindwi na ryo ryarangaga “igihe cy’iherezo” kuri ayo mateka. Dario na Kuro bombi bagaragazwa mu rupfu rwa Belushazari no ku iherezo ry’ubwami bw’i Babuloni, kuko Kuro, nk’umugaba wa Dario washoje uwo murimo, yari ahagarariye Dario. Igihe George Bush wa mbere yarahiriraga kuba perezida ku wa 20 Mutarama 1989, Reagan yari amaze iminsi cumi n’icyenda ya mbere ya 1989 ari perezida.

Iyerekwa rya Hiddekel ryatangiye mu gihe cy’iherezo, mu mwaka wa gatatu wa Kuro. Igihe Gaburiyeli atangira guhishurira Daniyeli amateka y’ubuhanuzi yo mu gice cya cumi na kimwe, abanza kuvuga umwaka wa mbere wa Dariyo, kugira ngo ashyireho mu buryo bugaragara ko iyerekwa ry’amateka y’ubuhanuzi yari agiye kugeza kuri Daniyeli ritangirira mu gihe cya nyuma cy’iherezo, mu 1989, kuko abahanuzi bose bavuga cyane ku minsi y’imperuka kurusha iminsi babayemo.

Mu mwaka wa mbere wa Dariyo, ugereranya igihe cy’imperuka mu 1989, Gaburiyeli “yarahagurutse”, bityo agaragaza ko mu “gihe cy’imperuka” umumarayika aza. Mu 1798 umumarayika wa mbere yaraje, kandi mu 1989 umumarayika wa gatatu yaraje. Ubutumwa bw’umumarayika wa gatatu ntibwahawe imbaraga kugeza mu 2001, ari bwo gushyirwaho ikimenyetso kw’umumarayika wa gatatu byatangiriye; ariko igikorwa cy’umumarayika wa gatatu cyo kuza mu 1989, kigereranywa no kuba Gaburiyeli yarahagurutse mu gihe cy’imperuka. Gaburiyeli agiye kwereka Daniyeli “ibyanditswe mu gitabo cy’ukuri,” kandi iyerekwa rya Hidekeli rifite ikimenyetso cy’“Ukuri,” ibyo Gaburiyeli agiye gushyira ahagaragara.

Mu murongo wa cumi na kane w’igice cya cumi, Gabrieli yari yaramaze kumenyesha Daniyeli ko ibyo yamubwiraga mu iyerekwa rya Hidekeli ari “ibizabaho ku bwoko bw’Imana mu minsi y’imperuka.”

Umurongo wa kabiri w’igice cya cumi na kimwe cya Daniyeli uhagarariye ubumenyi bwafunguwe mu gihe cy’imperuka mu wa 1989, kandi bugaragaza ibizagwira ubwoko bw’Imana “mu minsi y’imperuka”.

Kuro ashushanya umwami wa kabiri kuva mu 1989. Ni umwami w’Ubwami bw’Abamedi n’Abaperesi, bugereranya ubwami bwo mu buhanuzi bwa Bibiliya bwo mu minsi ya nyuma bugizwe n’amahembe abiri, agereranywa n’Abamedi n’Abaperesi. Nyuma y’umwami wa kabiri w’ubwami bw’inyamaswa yo mu isi ifite amahembe abiri mu gihe cy’iherezo mu 1989, hari hakiriho abami batatu (Clinton, Bush wa nyuma, Obama), hanyuma hakabaho umwami wari umukire cyane kubarusha bose. Abo bami batatu bakurikiye Bush wa mbere, babaye abakire nyuma ya za perezidansi zabo, kandi ibyo byatewe gusa n’uko babaye perezida. Trump, uwa kane wari umukire cyane kurushaho, kandi wari perezida warushaga abandi bose ubukire, ntiyabonye umutungo we kubera ko yari yarabaye perezida, ahubwo cyane cyane yawubonye binyuze mu mirimo ye y’ishoramari mu mitungo itimukanwa, kera cyane mbere y’uko yiyamamariza kuba perezida.

Mu gihe cyashize, perezida wari ukize kurusha abandi bose mu mateka ya Amerika, ugereranyije n’igihe cye, yari perezida wa mbere wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Mbere ya Donald Trump, George Washington ni we wari perezida ukize kurusha abandi bose mu mateka ya Amerika, kandi umutungo we yawubonye nk’uko na Donald Trump yawubonye, binyuze mu ishoramari ry’imitungo itimukanwa. Bombi, Washington na Trump, bageze ku mwanya w’ubuperezida baturutse mu nkomoko za politiki zitari izisanzwe. Mbere yo kuba perezida, Washington yari mbere na mbere umuyobozi wa gisirikare, naho Trump yari umucuruzi n’umuntu w’ikirangirire kuri televiziyo, kandi kimwe na Washington, nta bunararibonye bwa politiki yari afite mbere yaho.

Perezida bombi bari bazwiho kugira imico ikomeye n’uburyo bwihariye bwo kuyobora, nubwo bagaragazaga iyo mico mu buryo butandukanye cyane. Washington yari azwiho ubuyobozi butuje, butajegajega, kandi bwuzuye icyizere, ndetse n’ubushobozi bwo guhuza abantu mu gihe cy’Intambara y’Impinduramatwara no mu myaka ya mbere ya Repubulika; naho Trump we azwiho uburyo bushikamye kandi bwisanzuye mu buyobozi no mu miyoborere. Washington na Trump bombi bari abantu bateje impaka zikomeye, nubwo byaterwaga n’impamvu zitandukanye cyane. Washington, nubwo yubahirizwaga cyane, yanenzwe mu gihe cye ku bibazo bitandukanye, harimo n’imyumvire ye ku bucakara. Ubuperezida bwa Trump bwaranzwe n’impaka nyinshi, harimo gukoresha ku mbuga nkoranyambaga amagambo yiswe “mean tweets”, ibyemezo bya politiki byashyiraga Amerika imbere ya byose, n’uko yari azi neza uwo ari we.

Perezida wa gatandatu kandi wari umukire kurusha abandi yagombaga gukangura imbaraga z’ikiyoka cy’abanyamashyaka b’isi yose. Iyo dushyize amateka y’umurongo wa kabiri w’igice cya cumi na kimwe ku mateka y’igihe cya 1776, 1789, na 1798, tubonamo andi makuru yerekeye perezida wa nyuma w’inyamaswa yo ku isi, kuko Yesu agaragaza iherezo akoresheje intangiriro. Ibi bihe bibiri bya mbere bihagarariwe na 1776 na 1789 bitanga abahamya babiri bemeza ko perezida wa nyuma azaba ari perezida wa munani, wari uwo muri ba ndwi. Trump yari perezida wa gatandatu nyuma ya Reagan, kandi nk’umukuru wa munani, azaba ari “uwo muri ba ndwi”. Perezida wa nyuma, kandi wa munani, azategeka igihe Leta Zunze Ubumwe z’Amerika zizaba ziremye ishusho “igenewe kandi y’” inyamaswa.

Perezida utegeka mu gihe ishusho y’inyamaswa izaba ikozwe na Leta Zunze Ubumwe za Amerika, agomba kuba uwa munani, ni ukuvuga ko ava muri ba barindwi, nk’uko byahamijwe na Peyton Randolph na John Hancock. Ubupapa ni umutwe wa munani wari muri ba barindwi, kandi bwakiriye igikomere cyica cy’ubuhanuzi. Kugira ngo abe ishusho y’ubupapa, perezida wa munani ukomoka muri ba barindwi na we agomba kuba afite ikimenyetso cy’ubuhanuzi kimuranga nk’uwahanuriwe “gukomereka” cyangwa “kwicwa.”

Ubupapa bwakomerekejwe igikomere cyica n’ububasha bw’igisato (Ubufaransa), ububasha bw’igisato ubupapa bwari bumaze igihe burwana na bwo uhereye igihe Pawulo yagaragazaga ko icyo gihe ubwiru bwo gukiranirwa (umuntu w’icyaha) bwari busanzwe bukora. Igisato cy’ubupagani cyabuzaga ubupapa kwima intebe y’ubutegetsi, ibyo bwaje gukora mu wa 538.

Uhereye mu itangiriro bw’ubupapa kugeza ku irimbuka ryabwo rya nyuma, burwana n’imbaraga z’ikiyoka. Ishusho y’ubupapa isaba ko iyo shusho irwana n’imbaraga z’icyiyoka. Mu Byahishuwe 17, ubupapa, ari bwo mutwe wa munani, ukomoka ku mitwe irindwi, amaherezo butwikwa n’umuriro kandi inyama zabwo zikaribwa n’abami icumi. Muri izo mpfu zombi (1798 no mu minsi ya nyuma), inyamaswa y’ubupapa yicwa n’imbaraga z’icyiyoka. Kugira ngo Leta Zunze Ubumwe za Amerika zireme ishusho y’inyamaswa, perezida wa munani na we yagombaga kwicwa n’imbaraga z’icyiyoka yari irimo kurwana na zo, kandi umwami wa gatandatu nyuma y’igihe cy’iherezo mu 1989, ni we mwami wakanguye imbaraga zose z’icyiyoka.

Ronald Reagan yari Umuporotesitanti w’umuhakanyi, ariko George Bush wa mbere yari umunyagihugu-isi wa nyayo. Kimwe mu byavuzwe bye byamamaye ni aho yabeshye agira ati, ku wa 18 Kanama 1988, “Kandi ni jye utazongera imisoro. Uwo duhanganye ubu aravuga ko azayongera nk’uburyo bwa nyuma, cyangwa ubwa gatatu. Ariko iyo umunyapolitiki avuze atyo, uba uzi ko ubwo ari bwo buryo azahitamo. Uwo duhanganye ntiyanga burundu kuzamura imisoro. Ariko jye ndabikora. Kandi Kongere izansunikira kuzamura imisoro nanjye mvuge nti oya. Kandi bazansunikira, nanjye mvuge nti oya, kandi bazongera bansunike, kandi icyo nababwira gusa ni iki: nimusome iminwa yanjye: nta misoro mishya.”

Uretse icyo kinyoma cyatangajwe ku mugaragaro, kikaba ari ikiranga cy’uhagarariye imbaraga z’ikiyoka, amagambo ye yabaye icyamamare kurusha ayandi ni ayo yavuze imbere y’inteko ihuriweho ya Kongere ku wa 11 Nzeri 1990, aho yagize ati: “Ubu noneho, dushobora kubona isi nshya iri gutangira kugaragara. Isi irimo amahirwe nyakuri cyane y’ubutegetsi bushya bw’isi. Mu magambo ya Winston Churchill, ‘imitegekere y’isi’ aho ‘amahame y’ubutabera n’imikinire inoze … arinda abanyantege nke ku banyembaraga …’ Isi aho Umuryango w’Abibumbye, umaze kubohorwa ku ihagarara ryatewe n’intambara y’ubutita, witeguye gusohoza iyerekwa ry’amateka ry’abawushinze.” Bush mukuru yari umuyoboke w’iyobokamana ry’isi yose, nubwo yiyerekanaga nk’Umurepubulikani.

Bill Clinton ni we perezida wa mbere wakoze umuhango wo kurahira ku buyobozi bwe kuri Lincoln Memorial, ibyo bikaba bisobanura ko yateye Lincoln umugongo agahanga amaso obelisiki y’urwibutso rwa Washington, obelisiki imbere muri wo huzuyemo ibimenyetso by’Abafurama. Obelisiki ubwayo kimwe n’ibimenyetso by’Abafurama yahisemo guhanga amaso ubwo yarahiraga ibinyoma ko akomeje kuba indahemuka ku Itegeko Nshinga, ntibyagaragazaga gusa ko yari yateye umugongo ikimenyetso cyo kurwanya ubucakara cya Lincoln Memorial, ahubwo n’iyo myanya y’amateka Clinton yihitiyemo ihura n’ijambo rye ryo kwemera inshingano, aho yashimagije umwarimu yari yarigiyeho muri kaminuza y’Abayezuwiti yari yarize mo.

Uwo mwarimu, Carroll Quigley, yanditse igitabo cyitwa: *Tragedy and Hope: A History of the World in Our Time*, cyasohotse mu 1966, kandi ku buryo bukwiriye kandi bwemerwa cyane, gifatwa nk’“Bibiliya y’ibitekerezo by’ubusugire bw’isi yose”. Nk’uko Korowani ihagaze ku Isilamu, kandi nk’uko *Morals and Dogma of the Ancient and Accepted Scottish Rite of Freemasonry*, cyanditswe na Albert Pike kandi kigatangazwa mu 1871, gifatwa nk’isobanurampamvu ryuzuye kurusha ayandi ry’inyigisho z’ikorwa-mayobera za Freemasonry; cyangwa nk’uko *The Book of Mormon* ihagaze ku Bera b’Iminsi y’Imperuka, ni ko igitabo cya Quigley ari Bibiliya ya filozofiya y’ubusugire bw’isi yose. Benshi baba baramenye iyo Clinton aza kuba yarashimye Mohammed wo muri Korowani, cyangwa iyo aza kuba yarashimye Joseph Smith wo muri *The Book of Mormon*, kandi bamwe baba baramenye uwo Albert Pike yari we, ariko bake ni bo bamenye ko ishimwe Clinton yahaye Quigley ryari rihuje na gahunda ye bwite y’ubusugire bw’isi yose, ndetse no kwanga amahame yahagarariwe na Abraham Lincoln.

Muri iryo jambo, Clinton yaravuze ati: “Nk’umuyabaga, numvise umuhamagaro wa John Kennedy uhamagarira ubwenegihugu. Hanyuma, nkiri umunyeshuri muri Georgetown, numvise uwo muhamagaro usobanurwa neza kurushaho n’umwarimu witwaga Carroll Quigley, watubwiye ko Amerika ari cyo gihugu gikomeye kuruta ibindi mu mateka kubera ko abantu bacu bahoraga bemera ibintu bibiri: ko ejo hashobora kuba heza kuruta uyu munsi kandi ko buri wese muri twe afite inshingano bwite y’umuco n’imyitwarire yo gutuma biba bityo.” Igitekerezo cya Carroll Quigley ku buryo bwo “kongera kugira Amerika ikomeye”, cyari uko Leta Zunze Ubumwe za Amerika zarekura ubusugire bwazo bw’igihugu zigabuha Umuryango w’Abibumbye. Clinton yari Umudemokarate, umunyamuryango w’ubusugire mpuzamahanga, uhagarariye ikiyoka.

“Nka se ni se”, George Bush wa nyuma yari umunyamuryango w’imitegekere y’isi yose, kandi nk’uko byari bimeze kuri se, na we yari umunyamuryango w’imitegekere y’isi yose wiyitaga Umurepubulikani. Akabuto ntikagwa kure y’igiti. Bibiliya ibaza ikibazo cy’ishusho iti: “Mbese abantu babiri babasha kugendana batasezeranye?” Ukeneye gusa gukurikirana imishinga myinshi Bush wa nyuma yakoranye na Bill na Hillary Clinton kugira ngo ubone uwo Bush wa nyuma yahuzaga ibitekerezo na we.

Barack Hussein Obama yavuze amagambo yerekeye guhindura Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu buryo bw’ishingiro mu gihe cy’iteraniro ryo kwiyamamaza, mbere gato y’uko atorwa kuba Perezida. Ku wa 30 Ukwakira 2008, i Columbia, muri Missouri, Obama yaravuze ati: “Hasigaye iminsi itanu ngo duhindure Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu buryo bw’ishingiro.” Ayo magambo yari ari mu butumwa bwagutse bwa Obama bwavugaga “icyizere n’impinduka”, bwari insanganyamatsiko y’ingenzi yo kwiyamamariza umwanya wa perezida mu mwaka wa 2008, bushimangira ukwiyemeza kwe gukora amavugurura akomeye ya politiki no guha igihugu icyerekezo gitandukanye. Icyerekezo yerekejemo igihugu cyari icy’amategeko ya cya kiyoka: ugushyigikira ubutegetsi bw’isi yose, kurwanya abazungu, gushyigikira gukuramo inda, kurwanya ibicanwa birimo karubone, kurwanya Amerika no gushyigikira ubutegetsi bw’isi yose, ubudasa, uburinganire, no gushyiramo bose, amateka y’ibinyoma ya Critical Race Theory, n’ibindi n’ibindi. Obama ntiyari umugenzuzi w’abaturage gusa; yari kandi aracyari uhagarariye gahunda y’ubutegetsi bw’isi yose y’imbaraga za cya kiyoka.

Ariko Trump we, mu buryo butandukanye n’umunyapolitiki usanzwe wo muri iki gihe, yasohoje amasezerano menshi kurusha ba perezida barindwi bandi bose bo mu gihe cyatangiriye mu 1989, bose hamwe. Yiyemeje kongera kugira Amerika igihugu gikomeye, kandi mu kugerageza kubikora atyo, yahagurukije imbaraga z’abaglobariste ziri ku butegetsi, atari muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika gusa, ahubwo no ku isi yose.

Joe Biden ntafite gihamya na gito y’uko ari ikindi kintu kitari undi muglobaliste.

Inyamaswa y’Ugatolika yarwanye intambara ndende kandi yarakururukaga n’ububasha bw’ikiyoka, kandi perezida uzaba ategeka igihe Leta Zunze Ubumwe za Amerika zizashushanya ishusho y’ubupapa, ku bw’itegeko ry’ubuhanuzi, azaba ari mu rugamba n’ububasha bw’ikiyoka. Nta n’umwe mu baperezida bakiriho, uretse Donald Trump, warwana n’ububasha bw’ikiyoka, kuko Abademokarate ari ab’isi yose ku mugaragaro (ibiyoka), kandi George Bush wa nyuma yari, nk’uko se yari ari (Umurepubulikani wiyemerera ko ari we, nyamara mu by’ukuri ari ikiyoka cy’ab’isi yose), kuko Yesu buri gihe agereranya uwa nyuma n’uwa mbere.

Tuzakomeza iki cyigisho mu ngingo ikurikira.