Igitabo cya Daniyeli - Nimero Ijana na Mirongo Inyenda n'Itatu

Ubwami bwa mbere bw’ubuhanuzi bwa Bibiliya bwari Babuloni, kandi mu buhamya bw’ubuhanuzi bwerekeye Babuloni, abami ba mbere n’aba nyuma bakoreshejwe by’umwihariko kandi ku bushake bw’Imana nk’ibimenyetso by’ubuhanuzi. Mu bwami bwa kabiri bw’Abamedi n’Abaperesi, abami ba mbere babiri, umwe muri bo akaba yari umwami watanze itegeko rya mbere mu mategeko atatu yemeraga Isirayeli ya kera gusubira i Yerusalemu, hamwe n’abami babiri bakurikiyeho batanze amategeko ya kabiri n’iya gatatu, bagaragajwe by’umwihariko. Ni na ko kandi umwami ukomeye washushanyijwe na Alegizanderi Mukuru, ndetse n’abajenerali n’abami bamukurikiye mu mateka y’ubwami bwa gatatu bw’Ubugiriki, bagaragajwe mu ijambo ry’ubuhanuzi. Ubwami bwa kane bwa Roma ya gipagani buvuga by’umwihariko abategetsi n’abami b’ubwo bwami.

Abami bose ba Isirayeli, haba abo mu bwami bwo mu majyaruguru n’abo mu bwami bwo mu majyepfo, baramenyekanye, kandi bose ni ibimenyetso biri mu Ijambo ry’ubuhanuzi ry’Imana, nk’uko n’abami b’Abashuri n’Abafarawo bo muri Egiputa ari bo. Igitekerezo cy’uko Ijambo ry’ubuhanuzi ry’Imana ryaba koko rivuga ku baperezida ba Leta Zunze Ubumwe za Amerika gishobora kugaragara nk’ikintu kidashoboka ku bafite amaso ariko batabona, n’amatwi ariko badashobora gusobanukirwa. Ariko mu by’ukuri birushaho kuba iby’ubusazi gutekereza ko Imana itavuga ku baperezida b’inyamaswa yo ku isi yo mu Byahishuwe 13, kandi ari yo ngingo y’ingenzi yifashishwa mu buhanuzi bwo mu minsi y’imperuka.

Perezida wa nyuma wa Leta Zunze Ubumwe z’Amerika, byari ngombwa mu buryo bw’ubuhanuzi ko agaragazwa mu kimenyetso n’umuyobozi wa mbere wa Leta Zunze Ubumwe z’Amerika. Kubera ko ari perezida wa nyuma w’Umurepubulikani, byari ngombwa mu buryo bw’ubuhanuzi ko agaragazwa mu kimenyetso na perezida wa mbere w’Umurepubulikani. Kubera ko ari perezida wa nyuma mu mateka y’umutwe wa nyuma wo kuvugurura, na none yagaragajwe mu kimenyetso na perezida wa mbere w’icyo gihe cy’ubuhanuzi. Kuko ari perezida wagombaga gutegeka mu gihe cy’intambara ya nyuma kandi ya gatatu y’isi yose, na we yari yaragaragajwe mu kimenyetso na ba perezida bategetse mu gihe cy’intambara ya mbere n’iya kabiri z’isi yose.

Intambara eshatu z’isi zose zibaho mu mateka ya Amerika zigereranya ishyirwa mu bikorwa ry’ubuhanuzi inshuro eshatu. Intambara ya gatatu y’isi, Joe Biden arimo kuyoboramo umubumbe w’isi muri iki gihe, yaraganishijwe mbere n’Intambara ya Mbere y’Isi Yose n’Intambara ya Kabiri y’Isi Yose. Muri uwo mwanya nyine kandi, Biden arimo kuyobora Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu Ntambara ya Kabiri y’Abanyagihugu. Mu mezi ari imbere, ingendo z’ubuhanuzi zifitanye isano n’Intambara ya Kabiri y’Abanyagihugu n’intambara ya gatatu y’isi zizakomeza gusa kwiyongera, nk’umugore uri ku nda uri ku bise.

Amagambo azwi cyane yavugiwe mu gihe ikibazo cy’Intambara ya Kabiri y’Isi Yose cyarushagaho gukara, yavuzwe na Martin Niemoller, umuhanga mu by’iyobokamana w’Umudage akaba n’umushumba w’Itorero ry’Abaluteri, ni aya ngo: “Mbere, baje gufata abasosiyalisiti, nanjye sinavuga—kuko ntari umusosiyalisiti. Hanyuma baza gufata abanyamashyirahamwe y’abakozi, nanjye sinavuga—kuko ntari uwo muri ayo mashyirahamwe. Hanyuma baza gufata Abayahudi, nanjye sinavuga—kuko ntari Umuyahudi. Hanyuma banshakaga nanjye—ariko nta muntu wari usigaye wo kumburanira.” Uko igihe gikomeza kugenda gicicikana, tuzareba inyuma kuri aya mateka y’iki gihe maze tumenye ko ibikorwa biri kuba ubu byari koko intambwe za mbere z’intambara za nyuma zo mu mateka y’ubuhanuzi.

Mu gihe cy’ubuhanuzi kigaragazwa kuva mu 1776 kugeza mu 1798, aho Itangazo ry’Ubwigenge, Itegeko Nshinga n’Amategeko y’Abanyamahanga n’Ayo Guhana Abavuguruza ubutegetsi byari ibimenyetso by’inzira, hagaragarizwamo amateka kuva ku wa 11 Nzeri 2001 kugeza igihe Leta Zunze Ubumwe za Amerika zizavugira nk’ikiyoka. Ku wa 11 Nzeri 2001 hari ahahinduriye ibintu icyerekezo, kandi Itangazo ry’Ubwigenge rihuzwa n’iyo tariki. Itangazo ry’Ubwigenge kandi rinatanga ikimenyetso cy’Intambara y’Impinduramatwara, kandi rigaragaza ko Itegeko Patriot ryo mu 2001 ritangiza isubiramo ryo mu buryo bw’umwuka ry’iyo ntambara. Ijambo “impinduramatwara” risobanura gukora uruziga rwuzuye.

Mu gihe cyo kuva mu 1776 kugeza mu 1798, Intambara y’Impinduramatwara yanze ubutegetsi bw’ubwami bw’u Bwongereza, kimwe n’abami bose muri rusange. Itegeko Nshinga ryashyizeho imbogamizi zitarebaga gusa ububasha bw’abami, ahubwo no ku buryo bwumvikana neza cyane ububasha bwa gipapa. Mu 1798 uruziga (impinduramatwara) rwari rumaze kuzura, hishyizweho amategeko yahaga perezida ububasha bwa cyami.

Itegeko rya Patriot risobanura impinduramatwara (uruziga) igera ku nyamaswa yo mu isi ivuga nk’ikiyoka, aho ububasha bwa gipapa na bwo busubizwaho. Uruziga rwa mbere rwo kuva mu 1776 kugeza mu 1798 rugaragaza impinduramatwara y’ubuhanuzi iganisha ku gusubizwaho k’ububasha bwa cyami, kandi impinduramatwara rigereranya igaragaza impinduramatwara iganisha ku gusubizwaho k’ububasha bwa gipapa. Intambara ya kabiri y’Impinduramatwara yakomeje kuva ku wa 11 Nzeri 2001. Ni iki kindi cyatuma yitwa Itegeko rya Patriot?

Mbere y’uko twita ku ntambara ziboneka mu mateka ya perezida wa nyuma, tuzakomeza gusuzuma imiterere y’ubuhanuzi igize ishusho ya ya nyamaswa. Ni iby’ingenzi kumenya imimerere iriho mu iremwa ry’ishusho ya ya nyamaswa, mu gihe cya perezida wa nyuma. Uwo perezida agomba kuba ari perezida w’Umurepubulikani uri mu rugamba n’imbaraga zifitanye isano n’ububasha bwa wa kiyoka. Agomba kuba uwa nyuma, bityo akaba perezida wa munani mu gihe cy’abaperezida umunani. Mu bihe bibiri by’itangiriro bya Leta Zunze Ubumwe za Amerika, ari byo za Kongere zombi z’Umugabane, ibyo bihe byombi byagereranyijwe n’abaperezida umunani, kandi ibyo bihe byombi byagaragaje umwe muri abo baperezida umunani nk’ukomoka kuri ba barindwi. Bityo rero, ku buhamya bw’abahamya babiri bwo mu itangiriro, perezida wa nyuma agomba kuba perezida wa munani, ari we ukomoka kuri ba barindwi.

Donald Trump wenyine ni we wujuje ibyo bintu by’ubuhanuzi. Kugira ngo twumve neza rwose imimerere y’ubuhanuzi Donald Trump agiye kuzaragwa, ni ngombwa gusobanukirwa ko, mu buryo bw’ubuhanuzi, intambara ebyiri za mbere z’isi zigereranywa mu Ntambara ya Gatatu y’Isi, kandi ko n’ibiranga by’ubuhanuzi by’izo ntambara na byo bivuga ku mimerere Trump agiye kuzaragwa. Ibyo bimaze kuvugwa, ntituratangira gushyira mu bikorwa ishyirwa mu ngeri eshatu ry’intambara eshatu z’isi.

Intambara irushaho gukara yazanywe n’Ubusilamu hamwe n’ibibazo by’amafaranga byakurikiyeho ni bwo buryo Ubusilamu bwo mu marira ya gatatu bukoresha kugira ngo busohoze umurimo w’umuhanuzi w’ibinyoma mu kuremwa kw’ishusho y’inyamaswa muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika. “Indogobe”, ari yo muhanuzi w’ibinyoma w’Ubusilamu, itwara umuhanuzi w’ibinyoma wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika ikamujyana i “Yerusalemu”, nk’uko indogobe yatwaye Kristo imujyana i Yerusalemu. Muri urwo rugendo haremwa imiterere ya gihanuzi itanga ugusohora kw’ubuhanuzi bwatanzwe kera. Mu 1798, Amategeko ya Alien and Sedition “yaravuzwe” mu ntangiriro nyir’izina z’amateka y’inyamaswa yo mu isi yari gutangira imeze nk’umwana w’intama, ariko ikazarangira ivuga nk’ikiyoka. Hari amategeko ane yari ahagarariwe mu Mategeko ya Alien and Sedition.

Itegeko ry’Ihwanagurabwenegihugu: Iri tegeko ryongereye igihe gisabwa cyo gutura muri Amerika kugira ngo umuntu ahabwe ubwenegihugu bw’Abanyamerika.

Itegeko ry’Inshuti z’Abanyamahanga: Iri tegeko ryahaye perezida ububasha bwo kwirukana abatari abenegihugu bafatwaga nk’“ababangamiye amahoro n’umutekano bya Leta Zunze Ubumwe za Amerika” mu bihe by’amahoro. Ryemereraga ubutegetsi guta muri yombi no kwirukana abanyamahanga hatabanje gukurikizwa inzira y’amategeko iboneye.

Itegeko ry’Abanyamahanga Bafatwa nk’Abanzi: Iri tegeko ryahaga perezida ububasha bwo gufata no kwirukana umugabo wese ufite ubwenegihugu bw’igihugu cy’umwanzi mu bihe by’intambara.

Itegeko ryerekeye Ubugambanyi: Muri ayo mategeko ane, iri ni ryo ryateje impaka cyane kurusha ayandi; ryagize icyaha gutangaza inyandiko z’ibinyoma, zisebanya, cyangwa z’urwango ku butegetsi bwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika cyangwa ku bayobozi babwo. Mu by’ukuri, ryagize icyaha kunenga ubutegetsi.

Kwamamaza wa Donald Trump ahanini ushingiye ku isezerano rye ryo kurangiza “kubaka urukuta” yatangiye mu manda ye ya mbere y’ubuperezida. Yatangaje ko iyirukanwa rikomeye kurusha andi yose mu mateka y’abantu rizaba igihe azaba atowe mu mwaka wa 2024. Trump afite umwihariko wa kamere utandukanye n’uw’undi munyapolitiki uwo ari we wese uri mu ruhando rwa politiki y’Amerika. Yubahiriza, cyangwa nibura agerageza kubahiriza, amasezerano ye yo kwiyamamaza. Amategeko yitwa Alien and Sedition Acts agereranya amategeko ahuye neza rwose n’isezerano rye ry’iyirukanwa.

Kimwe mu birego bikomeye bya Trump bifitanye isano n’ubutegetsi bwa politiki bwashinze imizi i DC, ubwo yise “igishanga,” hamwe n’abanyapolitiki babwo bose bononekaye, batagira umuco kandi bemeye kugundirwa, abakozi ba leta b’umwuga, ibigo byitwa n’impine z’amagambo, n’abaterankunga b’abaherwe b’amafaranga, ni “amakuru y’ibinyoma” akorwa n’igaragazabikorwa rya none rya Minisiteri y’Ubujijuke bwa Rubanda n’Imenyekanisha rya Reich ya Hitler, kandi muri iki gihe ryitwa MSM, Mainstream Media. Alien and Sedition Acts zigereranya amategeko ahura neza rwose n’urwango rwe rw’“amakuru y’ibinyoma.” Yesu buri gihe yerekana iherezo ry’ikintu akoresheje intangiriro y’ikintu.

Perezida wa mbere w’Umurepubulikani yahatiwe guhangana n’Intambara y’Abanyagihugu Buchanan, umudepukarasi wabanje mbere ya Lincoln, yari yarateje. Mu kubikora, Lincoln yahagaritse uburenganzira bwa habeas corpus. Habeas corpus ni ihame ry’amategeko rirengera uburenganzira bw’umuntu bwo kujuririra ifungwa cyangwa ifatirwa rye mu rukiko. Ni uburenganzira bw’ibanze mu mategeko butuma umuntu adashobora gufungirwa ata mpamvu yemewe n’amategeko. Iyo inyandiko ya habeas corpus itanzwe mu izina ry’ufunzwe, isaba ko ubutegetsi butanga impamvu zishingiye ku mategeko zatumye afungwa imbere y’urukiko.

Mu gihe cy’Intambara y’Abanyamerika yo Guharanira Ubumwe bw’Igihugu, Lincoln yahagaritse uburenganzira bwa *habeas corpus* mu duce tumwe na tumwe twa Leta Zunze Ubumwe za Amerika nk’ingamba yo mu gihe cy’intambara. Yabanje guhagarika *habeas corpus* muri Maryland muri Mata 1861, hanyuma nyuma yaho yongera ubwo guhagarika no mu bice bimwe by’Akarere k’Uburengerazuba bwo Hagati. Icyo gikorwa cyakozwe kugira ngo habeho kubungabunga ituze no guhosha abatavugaga rumwe na leta mu duce twari twiganjemo impuhwe zo kwitandukanya n’Ubumwe bw’Igihugu cyangwa gushyigikira Abakonfederasiyo (Abademokarate), no gukumira kubangamira umuhati w’Intambara w’Ubumwe bw’Igihugu.

Ihagarikwa rya habeas corpus ryakozwe na Lincoln ryateje impaka kandi rizamura ibibazo bikomeye byerekeye Itegeko Nshinga, kuko ryari rikubiyemo ihagarikwa ry’igihe gito ry’uburenganzira bw’ingenzi bwa gisivili bwemejwe n’Itegeko Nshinga rya Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Itegeko Nshinga ryemerera ihagarikwa ry’itegeko rya habeas corpus “mu gihe habaye Ubugome cyangwa Igitero, niba umutekano rusange ubisaba” (Article I, Section 9).

Lincoln yasobanuye ibikorwa bye avuga ko byari ngombwa kugira ngo Ubumwe bw’Igihugu bukomeze kubaho no kurinda umutekano w’igihugu mu gihe cy’intambara. Mu mwaka wa 1863, Inteko Ishinga Amategeko yemeje Itegeko ryo Guhagarika Habeas Corpus, ritanga uburenganzira nyuma y’ikorwa ku cyemezo cya Lincoln cyo guhagarika habeas corpus kandi rinagena inzira zimwe na zimwe zijyanye no gufungirwa mu buyobozi bwa gisirikare. Habeas corpus yagiye isubizwaho buhoro buhoro mu myaka yakurikiye Intambara y’Abanyagihugu, uko uwo mwiryane warushagaho kurangira, kandi igihugu kigasubira mu mimerere y’amahoro.

Mu 1871, Perezida Ulysses S. Grant (w’Umurepubulikani) na we yahagaritse habeas corpus mu ntara icyenda zo muri Carolina y’Epfo mu gihe cy’ingoma y’iterabwoba cya Ku Klux Klan (Abademokarate) mu gihe cya Reconstruction Era. Iryo hagarikwa ryari rigamije kurwanya urugomo no kurinda uburenganzira bwa muntu bw’Abanyafurika-Abanyamerika bari bamaze kubohorwa.

Mu 1942, Perezida Franklin D. Roosevelt (wo mu ishyaka ry’Abademokarate), mu gihe cy’Intambara ya Kabiri y’Isi Yose, yashyizeho umukono ku Itegeko Nyobozi 9066, ryahaye uburenganzira kwimura ku ngufu no gufungira mu bigo by’ifungwa Abanyamerika bakomoka ku Buyapani babaga ku Nkombe y’Iburengerazuba. Nubwo mu buryo bwa tekiniki ibyo bitahagaritse habeas corpus, byatumye Abanyamerika bakomoka ku Buyapani bafungwa batabanje gukurikiranwa mu buryo bukurikije amategeko, kandi uburenganzira bwabo mu by’amategeko burahungabanywa cyane.

Hanyuma mu 2001, Bush wa nyuma (Umurepubulikani ushyigikira ubutegetsi bw’isi yose), nyuma y’ibitero by’iterabwoba byo ku wa 11 Nzeri, yatanze uburenganzira bwo gufungira i Guantanamo Bay no mu bindi bigo abantu bakekwagaho kuba abarwanyi b’umwanzi. Ifungwa ry’abo bantu n’imiterere y’uburenganzira bwabo mu mategeko byahindutse ingingo z’imanza zijyanye na habeas corpus.

Hanyuma mu mwaka wa 2021, imanza za Pelosi (w’Umu-Democrat) zo ku wa 6 Mutarama zakomeje igitekerezo cyo guhagarika uburenganzira bwa *habeas corpus*, no gukuraho inzira y’ubutabera ikurikije amategeko, no gushyira mu bikorwa ifungwa rinyuranye n’Itegeko Nshinga. Imanza za Pelosi zo mu 2021 zifite umwihariko w’uko ari bwo bwa mbere uburenganzira bw’amategeko bw’abaturage b’Abanyamerika bwashyizwe ku ruhande ku mpamvu za politiki gusa. Mu bindi bihe byose byabanje habagaho intambara nyayo cyangwa ubugome bwo kwigomeka bwagaragazaga abantu b’umwanzi by’umwihariko. Abanzi bo mu manza za Pelosi bari gusa abanzi b’abakwirakwiza imitekerereze y’isi yose bahumekewe n’ikiyoka. Ni iby’ingenzi kumenya icyerekezo cy’ubuhanuzi cy’ibibazo bifitanye isano no gutesha agaciro Itegeko Nshinga, kuko ibyo ari byo bintu bigaragaza kuremwa kw’ishusho y’inyamaswa, ari wo kigeragezo gikomeye ku bwoko bw’Imana.

Nta cyo bimaze niba Pelosi ari intwari yawe, cyangwa Trump akaba ari nyampinga wawe; icy’ingenzi ni uko umenya akaga kegereje kandi ugafatira imyiteguro ikwiriye. Abazanesha muri ako kaga kari imbere ni abaturage b’i Yerusalemu ho mu ijuru, kandi imbaraga zose zamaze kureka amategeko y’Imana zigiye kwishyira hamwe, nk’uko Abasadukayo (Abademokarate) n’Abafarisayo (Abarepubulikani) bishyize hamwe barwanya abana b’Imana b’indahemuka, ubwo ishusho ya ya nyamaswa irimo gushingwa.

Igikorwa cy’ubushukanyi gikorwa n’umuhanuzi w’ibinyoma wa Isilamu muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika cyangwa n’Abaprotestanti bayobotse ubuhakanyi mu isi, ni cyo gituma habaho ubumwe bw’Itorero na Leta. Mushiki wa White agaragaza ko hazabaho indi Ntambara y’Abenegihugu, kandi ko izaterwa n’abanyabanki bo ku rwego rw’isi n’abaherwe b’aba-miliyari, ari bo bacuruzi ba Babuloni y’iki gihe, bo mu buryo bw’ubuhanuzi bakaba ari kimwe cya kabiri cy’abahagarariye imbaraga z’ikiyoka. Ikindi gice cya kabiri kikaba abanyapolitiki b’umwuga, abanyamategeko, abami, n’abategetsi.

Intambara y’Ubwigenge yari intambara nyakuri, ariko yashushanyaga intambara ya politiki yatangijwe ku wa 11 Nzeri 2001. Ubu Leta Zunze Ubumwe za Amerika ni igihugu kigabanyijemo amashyaka abiri ya politiki, ariko Ijambo ry’Imana ntiryigera rihinyuka, kandi Ijambo ryayo rigaragaza ko Trump azongera gutorerwa kuba perezida mu matora ya 2024. Intambara y’Abanyagihugu, mu by’ukuri no mu buryo bwose bwa ngombwa yamaze gutangizwa, izatangira mu buryo bweruye bidatinze nyuma y’itorwa rye, nk’uko byagenze kuri Lincoln, perezida wa mbere w’Umurepubulikani. Imitekerereze y’ishingiro y’iyo ntambara y’Abanyagihugu azaragwa izaterwa n’abanyamabanki b’isi yose hamwe n’abacuruzi b’abaherwe b’aba miliyari, bo mu bindi bintu bakoze ubudacogora kugira ngo bakingure amarembo y’abimukira benshi batagenzurwa ku isi hose, bagamije kugaburira inyota yabo y’inyungu nyinshi z’amafaranga, kandi icy’ingenzi kurushaho, kurandura burundu urwego rw’abari hagati mu bukungu. Abacuruzi ba Babuloni barashaka gushyiraho gahunda y’ibyiciro bibiri: abakire bihebuje n’abakene bihebuje.

Trump azaba ari perezida uzayobora ishyirwaho ry’igishushanyo cy’inyamaswa, kandi ni we muhanuzi w’ibinyoma wa Islamu uzahatira ko icyo gishushanyo gishyirwaho; kandi ku bafite amaso bakabona, no ku bafite amatwi bakumva, igitero cya Islamu cyo ku wa 7 Ukwakira 2023, cya marira ya gatatu, cyagabwe kuri Isirayeli nyakuri, Igihugu Cyiza cya kera, ni isohozwa rigaragara ry’umurimo w’ubuyobozi bw’Imana ukorwa n’umuhanuzi w’ibinyoma wa Islamu.

Ishyaka rya Demokarasi, ryishyira hejuru nk’ishyaka rya “Ubwoko bwinshi, Uburinganire n’Ukwakirwa kwa bose,” ubu ririmo gusarura imbuto za filozofiya ya satani ryateje imbere. Kuva ku ya 7 Ukwakira 2023, impaka z’abarwanya Isirayeli n’abashyigikiye Isirayeli zirimo gucamo ibice imbaraga za politiki z’ishyaka ryabo uko begereza amatora yo mu 2024. Uko kwicamo ibice kwabyaye amakimbirane mu bayoboke baryo, ku buryo imashini zabo za elegitoroniki z’amatora zononekaye zishobora kuba zitakigira ubushobozi bwo kunyereza amajwi ahagije ngo zineshe amajwi nyakuri azatorerwa Trump. Intambara y’umuhanuzi w’ibinyoma wa Isilamu iri kurema ibihe bituma Trump atorwa nk’umukuru w’igihugu wa munani, ukomoka kuri ba barindwi, kuva mu gihe cy’imperuka mu 1989, nk’uko inyamaswa yo mu isi ibumbira igishushanyo inyamaswa yo mu nyanja.

Filozofiya ya satani y’“Ubutandukanye, Uburinganire n’Ukwishyira hamwe,” ni rumwe mu mbuga zo kwigana ubugome bwo kwigomeka bwa Sodomu na Gomora, binyuze mu guteza imbere gahunda ya LGBTQ+.

Gahunda ya LGBTQ+, ari na yo yerekanwa kandi nk’Ishema ry’Abatinganyi, bityo ikaba iranga ugwa kwa nyuma, kwo mu rwego rw’imyitwarire mboneragihugu, kw’inyamaswa yo mu isi, hanyuma nyuma yaho kukaba ukugwa kw’isi.

Ubwibone bubanziriza kugwa kandi ubwibone bubanziriza kurimbuka. Ubuhakanyi bw’ishyanga butera kurimbuka kw’ishyanga, kandi ikimenyetso cy’ubwibone bw’abagabaliste b’isi yose ni ikimenyetso cyo kwigomeka kwa Sodomu na Gomora. Guhumekerwa n’Imana guhuza itegeko rya vuba ry’Umunsi wa Ku Cyumweru no kuba Loti yararusimbutseho gato mu kurimbuka kwa Sodomu, Gomora n’imidugudu yo mu kibaya; kuko ari urubyaro rwa Loti (Amoni na Mowabu), ari bo kimenyetso cy’abarokoka ukuboko kwa papa ku gihe cy’itegeko ry’Umunsi wa Ku Cyumweru.

Ishyaka rya Demokarasi ubu riri kwisenyera, n’amaboko yaryo bwite. Sita ku bya politiki; ndi gusa guhuza amateka ariho ubu n’inkuru y’ubuhanuzi. Ishyaka rya Demokarasi ryakoze ubutitsa mu gufungura imipaka hirya no hino ku isi, bityo ryemerera umwuzure w’abantu utarigeze ubaho kandi utagenzurwa. Imiryango y’umwuzure yarafunguwe ku isi yose n’abanyamubumbe b’isi batewe imbaraga n’ikiyoka.

“Abasigaye” ni bo ibihumbi ijana na mirongo ine na bine, kandi amateka y’abo bihumbi ijana na mirongo ine na bine ni yo mateka yatangiye ku wa 11 Nzero 2001. Kuva icyo gihe, ububasha bw’ikirura kinini bwagiye “busuka amazi ava mu kanwa kacyo, nk’umwuzure” impande zose. Amazi ashushanya abantu.

Abahagarariye bo ku isi b’ububasha bw’igisato (abashaka ubutegetsi bw’isi yose), ni bo bakingura imiryango y’isanduku y’umwuzure w’abimukira binjira mu buryo bunyuranyije n’amategeko mu gihe cyo gushyirwaho ikimenyetso cy’abihumbi ijana na mirongo ine na bine. “Imyuzure” y’igisato ku isi hose igaragaza ko Umwami ari hafi kuzamura ibendera rye, mu mategeko yo ku cyumweru ari hafi kuza. Imyuzure y’igisato yo mu Ibyahishuwe 12, yamizwe n’inyamaswa yo ku butaka mu ntangiriro za Leta Zunze Ubumwe z’Amerika, ariko ubu imyuzure y’igisato yongeye kugaruka, bityo itanga umuburo w’ikibazo cy’amategeko yo ku cyumweru kiri hafi, kuko ari igihe umwanzi aza nk’umwuzure, Imana izamura urugero rwayo.

Ikimenyetso kizamurwa igihe umwanzi aje nk’umwuzure ni ibendera, ari na cyo kandi ari urugero mu Ijambo ry’Imana. Mu gihe kibanziriza itegeko ryo ku Cyumweru riri hafi kuza, imyuzure y’abimukira binjira mu buryo bunyuranyije n’amategeko ni ikimenyetso cy’uko igihe cy’imbabazi kiri hafi kurangira. Imimerere Yesaya agaragaza igihe avuze iby’izamurwa ry’urugero isobanura igihe cy’ubugome no kutubahiriza amategeko, kuko avuga ati: “urubanza rusubizwa inyuma, no gukiranuka guhagarara kure: kuko ukuri kwaguye mu muhanda, no kutabera kutabasha kwinjira. Koko ukuri kurabura; kandi uwitandukanya n’ikibi aba yihinduye umuhigo: Uwiteka arabibona, biramubabaza yuko nta rubanza ruhari. Abona ko nta muntu uhari, atangazwa n’uko nta muvugizi uhari.” Ubugome n’akajagari byatewe inkunga n’abagabo nka George Soros, kandi byirengagijwe n’abanyapolitiki b’Abademokarate, bisobanurwa neza na Mushiki wa White mu isano n’uwo murongo wo muri Yesaya.

Ubwimukira butemewe n’amategeko, imitwe y’imyivumbagatanyo isenya ubutegetsi nka Antifa (abarwanya fashisime), n’imitwe y’ihohoterwa nka Black Lives Matter, ishingiye kuri iyo nkuru y’amateka yangiritse nk’Iyigisho ry’Isiganwa ry’Amoko ry’Ibanze (Critical Race Theory), byashyigikiwe kandi bitezwa imbere n’abategetsi ba politiki b’ikiyoka, bayobowe no gukunda amafaranga; kandi inkiko zononekaye n’abacamanza bazo bajugunye ukuri muri ya nzira imwe abahamya babiri biciwemo mu Ibyahishuwe igice cya cumi na rimwe. Iyo nzira yari mu murwa w’ubuhakanyi bw’Imana (Egiputa) n’ubusambanyi (Sodomu), ari wo murwa w’ikiyoka n’abagihagarariye. Imimerere igereranywa n’imbuto z’ishyaka ry’Abademokarate igereranywa mu buryo bw’ubuhanuzi nk’umwuzure, kandi igihe Satani, nk’umwanzi w’Imana, akingura inzugi z’umwuzure we, biba ari ikimenyetso cy’uko ibendera ry’Imana rigiye kuzamurwa.

Tuzakomeza iri somo mu nyandiko itaha.