“Ukuri Petero yari yarahamije ni ko rufatiro rw’ukwizera k’umwizera. Ni ko Kristo ubwe yatangaje ko ari ubugingo bw’iteka.” Uko “kuri” kwagaragaje impande ebyiri za Kristo. Iya mbere ni uko Kristo ari kimwe mu bigize amateka y’ubuhanuzi. Ibimenyetso by’inzira bihagarariye ibyabaye mu mateka y’ubuhanuzi, bihagarariye Kristo. Gufatanya kwe n’ibyo byabaye kugaragaza ukwera kw’ibimenyetso by’inzira by’ubuhanuzi, kandi ni ko guha Sister White ishingiro ryo guhora avuga ko tugomba kurinda ibyo bimenyetso by’inzira, kuko ibyo bimenyetso by’inzira bihagarariye Yesu Kristo. Ikimenyetso cy’inzira cyahagarariye insanganyamatsiko y’igeragezwa mu gihe cya Kristo cyari umubatizo We, kandi cyari gihuje n’ibindi byabaye mu mirongo y’ivugurura yera, byatandukanyijwe no kumanuka kw’ikimenyetso cy’Ubumana.
Mu murongo w’ivugurura wa Mose, Ubumana bwaramanutse maze buguma mu gihuru cyaka, ikimenyetso cy’Umuremyi yifatanyije n’icyaremwe. Mu murongo w’ivugurura wo ku iherezo ry’imyaka mirongo irindwi, Mikayeli yaramanutse kugira ngo ahe Kuro imbaraga zo gukomeza itegeko rya mbere, kandi muri uwo mwanya Daniyeli ahindurwa asa na Kristo. Mu murongo w’ivugurura wa Kristo, Mwuka Wera yaramanutse mu ishusho y’inuma kugira ngo asige Umwana w’Imana amavuta, ikimenyetso cy’Ubumana bwifatanyije n’ubumuntu. Mu mateka y’Abamilerite, marayika wamanutse ku wa 11 Kanama 1840 yari “utari umuntu muto kuri Yesu Kristo,” wamanukanye agatabo kagombaga kuribwa, kandi ni We wari ako gatabo. Aho yerekaniye ko ukwifatanya kw’Ubumana n’ubumuntu kugerwaho no kurya no kunywa umubiri n’amaraso by’Umugati uva mu Ijuru.
Amateka yera ni ayera kuko agaragazwa n’ukubaho kwa Kristo. Ubuhanuzi bw’Ijambo ry’Imana bugaragaza ibyabaye bizaza ni Yesu Kristo, kuko ari we “Jambo.” Igihe ubwo buhanuzi busohoreye mu mateka, ibyo byabaye bihagararira ugusohora kw’ijambo rye, kandi Ijambo rye ni Ukuri. Ni Ijambo rye ritanga ubuhanuzi, kandi ni Ijambo rye risohora igihe icyo cyabaye kigeze; bityo rero, mu itangiriro no mu iherezo ni Yesu Kristo, kuko ari we Alufa na Omega. Ni cyo gituma, ubwo Petero yavugaga ko Yesu ari Kristo n’Umwana w’Imana Ihoraho, yerekanaga ikimenyetso cy’inzira cyari Yesu Kristo n’ikimenyetso cy’inzira kigera ku gusohora kwacyo gutunganye mu minsi y’imperuka. Ku wa 11 Nzeri 2001 habaye ugusohora gutunganye kwa Kristo.
Kwanga ukusohozwa k’ubuhanuzi kwasohoreye ku wa 11 Nzeri 2001 ni ukwangira Kristo, Umwana w’Imana ihoraho. Ukwo kuri, nk’uko kwavuzwe na Petero, kwari “urufatiro rw’ukwizera k’umwizera,” kandi ku wa 11 Nzeri 2001 Kristo yayoboye ubwoko bwe bwo mu minsi y’imperuka abasubiza ku “nzira za kera” za Yeremiya, zigereranya “imfatiro” z’umurimo w’ubutumwa bw’umumarayika wa mbere n’uwa gatatu. Petero yagereranyaga abantu ibihumbi ijana na mirongo ine na bine, bashyirwaho ikimenyetso mu gihe abamarayika bane bafashe imiyaga ine. Igihe cyo gushyirwaho ikimenyetso ni igihe cyihariye cy’ubuhanuzi, gitangira ku wa 11 Nzeri 2001 kikazarangirana n’itegeko ryo ku Cyumweru rigiye kuza vuba. Yesu ahora agaragaza iherezo ry’ikintu abanje kugaragaza intangiriro yacyo.
Mu ntangiriro y’igihe cyo gushyirwaho ikimenyetso, marayika wo mu Ibyahishuwe cumi n’umunani yamanutse, nk’uko Mwuka Wera yamanutse mu mubatizo, kandi uwo marayika yari “atarutaga kuba ari Yesu Kristo ubwe,” kuko marayika wamanutse akamurikisha isi ubwiza Bwe mu mateka y’Abamilerite yari “atarutaga kuba ari Yesu Kristo ubwe.” Mu itegeko ryo kuziririza ku Cyumweru rigiye kuza vuba, “atarutaga kuba ari Yesu Kristo ubwe,” yongeye kumanuka kandi atanga ubutumwa bwa kabiri mu butumwa bubiri bwo mu Ibyahishuwe cumi n’umunani, ubwo ahamagara izindi ntama Ze ngo zisohoke i Babuloni. Hagati mu gihe cyo gushyirwaho ikimenyetso, marayika yamanutse, nk’uko marayika wa kabiri yamanutse ku wa 19 Mata 1844, mu ihungabana rya mbere ry’umuryango w’Abamilerite.
Hagati y’ukuza k’uwo mumarayika wa kabiri, n’ukuza k’umumarayika wa gatatu ku wa 22 Ukwakira 1844, hatoranyijwe abamarayika benshi bo kongerera imbaraga umumarayika wa kabiri ubwo ubutumwa bw’Induru yo mu Gicuku bwageraga. Avuga iby’ayo mateka igihe abo bamarayika bazaga mu mateka y’Abamillerite, Mushiki wacu White aratumenyesha yuko abanze ubu butumwa babambye Kristo rwose nk’uko Abayuda babambye Kristo.
“Nabonye ko nk’uko Abayuda babambye Yesu, ni ko n’amatorero yitiriwe izina gusa yabambye ubu butumwa; bityo rero nta bumenyi bafite bw’inzira yinjira Ahera Cyane, kandi ntibashobora kugirirwa umumaro no kwinginga kwa Yesu kuhari.” Early Writings, 261.
Ubutumwa bugaragazwa n’abamarayika, iyo bwanzwe, buba bugereranya kubambwa kwa Kristo, kuko ari We ubwe ugaragaza ubwo butumwa n’isohozwa ryabwo mu mateka. Ku wa 18 Nyakanga 2020, “utari undi muntu utari Yesu Kristo ubwe” yaramanutse, byerekana ugucika intege kwa mbere n’itangiriro ry’igihe cyo gutinda. Yishwe mu mihanda, kandi amagufwa yumye y’abapfuye bo mu bwoko Bwe bwo mu minsi y’imperuka yagombaga gukangurwa no kumva ijwi ryonyine rishobora kugarura abantu mu buzima.
Ni ukuri, ni ukuri, ndababwira nti Igihe kiraza, ndetse n’ubu kirageze, ubwo abapfuye bazumva ijwi ry’Umwana w’Imana; kandi abaryumva bazabaho. Kuko nk’uko Data afite ubugingo muri we ubwe, ni ko yahaye n’Umwana kugira ubugingo muri we ubwe; kandi yamuhaye n’ubutware bwo gucira urubanza, kuko ari Umwana w’umuntu. Ntimutangazwe n’ibyo: kuko igihe kiraza, ubwo abari mu mva bose bazumva ijwi rye, maze basohoke; abakoreye ibyiza bazazukira ubugingo, naho abakoreye ibibi bazazukira gucirwaho iteka. Yohana 5:25–29.
Muri Nyakanga 2023, ijwi Rye ryahamagariye amagufwa yumye kuba bazima, maze Alpha na Omega bahita bongera gusubiramo intangiriro y’igihe cyo gushyirwaho ikimenyetso, kuko Nyakanga 2023 iranga igihe cy’iherezo cy’igihe cyo gushyirwaho ikimenyetso. Abantu Be bongeye guhamagarirwa gusubira mu nzira za kera za Yeremiya, no ku nkingi z’amateka y’Abamilerite. Ubutumwa bw’ishingiro bw’intangiriro n’iherezo by’Abamilerite bwari ubutumwa bwa mbere n’ubwa nyuma bw’amateka y’Abamilerite, ari bwo “ibihe birindwi” byo mu gitabo cy’Abalewi igice cya makumyabiri na gatandatu.
Muri Nyakanga 2023, ubwoko bw’Imana bwo mu minsi y’imperuka bwongeye gutegekwa gufata igitabo gitoya no kukirya. Uko barya icyo gitabo gitoya, ni bwo bageragezwa kugira ngo harebwe niba bazemera ubutumwa bw’akaga ka gatatu ko muri Ibyahishuwe igice cya cyenda (inkuru z’iburasirazuba) n’ubutumwa bwo muri Daniyeli igice cya cumi na kimwe (inkuru z’amajyaruguru). Uwo murongo wo kugeragezwa ubageza ku murongo wa cumi na gatatu kugeza ku wa cumi na gatanu wo muri Daniyeli igice cya cumi na kimwe, ari wo Rugamba rwa Paniyumu, ari wo Kayisariya Filipi, kandi ari wo butumwa bw’Imbabazi za Mu Gicuku aho amatsinda abiri yumvise ijwi Rye agaragarizwa, itsinda rimwe “abakoreye neza bazazukira ubugingo; naho abakoreye nabi bazazukira gucirwaho iteka.”
Hari amajwi atatu mu gihe cyo gushyirwaho ikimenyetso cy’abihumbi ijana na mirongo ine na bine, kandi yose ni ijwi ry’“utari munsi ya Yesu Kristo ubwe.” Ijwi rya mbere ryo mu Byahishuwe igice cya cumi n’umunani ryumvikanye igihe inyubako nini zo mu mujyi wa New York zasenywaga no gukorwaho n’Imana. Ijwi rya kabiri ni ijwi rya Mikayeli marayika mukuru uhamagara abapfuye ngo bave mu mva zabo. Ijwi rya gatatu ni ijwi rya kabiri ryo mu Byahishuwe igice cya cumi n’umunani rihamagarira izindi ntama Ze kuva i Babuloni mu isaha y’“umutingito ukomeye” wo mu Byahishuwe igice cya cumi na rimwe. Isohozwa ritunganye ry’icyo Petero yahamije i Kayisariya ya Filipo riba igihe Kristo ayobora abantu Be bo mu minsi ya nyuma akabageza kuri “icyo gice cy’ubuhanuzi bwa Daniyeli cyerekeye iminsi ya nyuma.”
Panium yo mu mirongo cumi n’itatu kugeza kuri cumi n’itanu ya Daniyeli cumi n’umwe ni “igice” cy’ubuhanuzi bwa Daniyeli cyari cyaradometswe ikimenyetso, kandi ni cyo kigaragaza ubutumwa bw’Induru yo mu Gicuku. Panium ni inama y’inkambi ya Exeter yo muri Kanama 1844; ni amateka asohozwa mu gihe cya manda ya kabiri ya Donald Trump, kandi ni ubutumwa bw’ubuhanuzi bushyira ikimenyetso cy’Imana ku ruhanga rw’abihumbi ijana na mirongo ine na bane. Imirongo turi kwiga ubu ni ubutaka bwera cyane.
“Ukuri Petero yari yaratuye ni ko shingiro ry’ukwizera kw’umwizera. Ni ko Kristo ubwe yatangaje ko ari ubugingo bw’iteka. Ariko kugira ubwo bumenyi ntibyabaye impamvu yo kwihimbaza. Nta bwenge bwe bwite cyangwa kugira neza kwe bwite byatumye buhishurirwa Petero. Nta na rimwe umuntu ashobora, ku bwe ubwe, kugera ku kumenya iby’Imana. ‘Buhambaye nk’ijuru; wakora iki? Burengeye ikuzimu mu bujyakuzimu; wamenya iki?’ Yobu 11:8. Umwuka wo guhindurwa abana bonyine ni we ushobora kuduhishurira ibintu byimbitse by’Imana, ibyo ‘ijisho ritigeze kubona, n’ugutwi kutigeze kwumva, kandi bitigeze byinjira mu mutima w’umuntu.’ ‘Ariko Imana yabiduhishurishije Umwuka wayo, kuko Umwuka arondora byose, ndetse n’ibintu byimbitse by’Imana.’ 1 Abakorinto 2:9, 10. ‘Ibanga ry’Uwiteka riri ku abamwubaha;’ kandi kuba Petero yarasobanukiwe n’ubwiza bwa Kristo byari igihamya cy’uko yari ‘yarigishijwe n’Imana.’ Zaburi 25:14; Yohana 6:45. Mbega koko, ‘urahirwa wowe Simoni mwene Yona, kuko umubiri n’amaraso bitaguhishuriye ibyo.’”
“Yesu akomeza avuga ati: ‘Kandi ndakubwira yuko uri Petero, kandi kuri urwo rutare ni ho nzubaka Itorero Ryanjye; kandi amarembo y’ikuzimu ntazaryanesha.’ Ijambo Petero risobanura ibuye,—ibuye rihirikagurika. Petero si we wari urutare Itorero ryubatsweho. Amarembo y’ikuzimu yaramunesheje igihe yahakanaga Umwami we avuma kandi arahira. Itorero ryubatswe ku Wenyine uwo amarembo y’ikuzimu atashoboraga kunesha.” The Desire of Ages, 413
Ubutumwa Kristo yahaga abigishwa Be i Kayisariya ya Filipo bwari kandi ni bwo Butumwa bwo Gutaka kwa Saa Sita z’ijoro, kandi bushyizwe mu rwego rw’intambara y’umwuka hagati y’imana y’Abagiriki yitwaga Pan, urusengero rwayo rwitwaga “amarembo y’ikuzimu,” n’amahembe abiri y’ubuhakanyi y’inyamaswa yo mu isi. Abamakabayo bari ubwoko bw’Imana bw’abahakanyi, bavugaga ko ari bo barinzi b’itorero ry’Imana, mu gihe barwanaga n’idini ry’Abagiriki. Biyerekaga ko ari bo bayobozi b’idini n’aba politiki icyarimwe. Bagereranya Ubuporotesitanti bw’ubuhakanyi bw’ayo matorero yacitse, ubu afatanyije na leta ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu kurema ishusho y’inyamaswa kandi arwanya idini ry’abanyamubumbe bose rya woke-ism na Mubyeyi Isi. Ayo mahembe y’ubuhakanyi atsinda mu rugamba rwayo ahanganyemo n’inzego z’idini n’iza politiki z’ubunyamubumbe, kandi icyarimwe ihembe nyakuri ry’Ubuporotesitanti ririmo kwezwa no gukurwamo ibisigazwa bya nyuma by’abakobwa b’abapfu, mbere y’uko rishyirwa hejuru nk’ibendera ku gihe cy’“umutingito ukomeye” w’itegeko ryo kubahiriza icyumweru rigiye kuza vuba.
Igice cy’ubuhanuzi bwo mu gitabo cya Daniyeli cyerekeye iminsi y’imperuka, ari na cyo Ibyahishuwe bya Yesu Kristo, kandi kikaba ari ubutumwa bw’Imiborogo yo mu Gicuku, gihishururwa n’Intare yo mu muryango wa Yuda i Kayisariya ya Filipo, ari ho Paniumu. Gihishururwa hagati mu ntambara iri hagati y’inyamaswa y’ubuhakanyi ituruka ikava ikuzimu n’ihembe rya Repubulikanisimu ryatangiye gukangura iyo nyamaswa mu mwaka wa 2015, kandi no kurwanya ihembe nyakuri rya Porotesitantisimu ubu ririmo kuzurwa nk’ingabo ikomeye.
Ukuri Petero yemeye bugereranya ikimenyetso cyo ku wa 11 Nzeri 2001, kandi nanone ko Kristo ari Umwana w’Imana ihoraho. Ukuri kw’ibigereranywa no kuba Yesu ari Umwana w’Imana, ni ukuri kugerageza rwose nk’uko byari bimeze ku kibazo cyo kumenya niba Yesu yari Mesiya cyangwa atari we mu minsi ya Petero. Itangazwa ry’uko Yesu ari Umwana w’Imana rihagarariye byose byari byarahishuriwe ku byerekeye uwo Mwana uwo ari we. Ntirihagarariye gusa ko yari Umwana w’Imana, ahubwo rinahagarariye ko yari n’Umwana w’umuntu. Ni ukuri k’ukwigira umuntu kw’Ubumana kwinjira mu bumuntu, akaba ari na wo murimo nyakuri urangizwa mu gihe cyo gushyirwaho ikimenyetso kw’abo ijana na mirongo ine na bane. Ukuri kw’“ukwigira umuntu” ni ukuri ku iherezo kwagereranyijwe n’ukuri kw’“Isabato” mu itangiriro.
Ku wa 22 Ukwakira 1844 ni ho hageze marayika wa gatatu. Iyo marayika ageze, ukuri kwihariye kujyanye n’igihe ukwo kuri kudahishuwe gufungurirwamo guhishurwa n’Intare yo mu muryango wa Yuda, maze uko kuri kugasuzuma urubyaro uko kuri gufunguriwemo. Ku wa 22 Ukwakira 1844, ukuri kujyanye n’umurimo wa Kristo, we wahise aza mu rusengero yari yarubakishije mu myaka mirongo ine n’itandatu, uhereye mu 1798 kugeza mu 1844, kwarahishuwe. Umurimo wa Kristo wo guca urubanza, amategeko y’Imana, umurimo we nk’Umutambyi Mukuru, ikibazo cy’ikimenyetso cy’inyamaswa, n’ishyirwaho ikimenyetso ry’abantu ibihumbi ijana na mirongo ine na bine, byose byarahishuwe. Mushiki wa White yeretswe ko muri uko kuri, hari ukuri kumwe Alpha na Omega yagaragaje mu mucyo wihariye.
“Natunguwe cyane no kubona itegeko rya kane riri rwagati rwose mu mategeko cumi, rikikijwe n’umucyo woroshye umeze nk’ikamba. Marayika aravuga ati: ‘Ni ryo ryonyine muri ayo cumi risobanura Imana nzima yaremye ijuru n’isi n’ibiri byose birimo. Igihe imfatiro z’isi zashyirwagaho, ni bwo n’imfatiro z’Isabato zashyizweho nazo.’” Testimonies, volume 1, 75.
Igihe cyo gushyiraho ikimenyetso ku bihumbi ijana na mirongo ine na bine cyari kigeze, ariko cyagombaga gutinzwa n’ubwigomeke bwo mu 1863. Ku wa 11 Nzeri 2001, igikorwa cyo gushyiraho ikimenyetso cyaratangiye ubwo Kristo, uhagarariwe nk’umumarayika ukomeye wo mu Ibyahishuwe igice cya cumi n’umunani, yamanukaga afite mu kuboko Kwe igitabo gihishwe abantu b’Imana bo mu minsi ya nyuma bagombaga kurya. Alufa na Omega buri gihe agaragaza iherezo akoresheje intangiriro, bityo rero mu minsi ya nyuma habayeho ukundi kuri kwashyizwe mu mucyo wihariye, kandi kwari gufitanye isano itaziguye n’ukuri kw’Isabato kwagaragajwe ku ncuro ya mbere Kristo agerageza gushyiraho ikimenyetso ku bihumbi ijana na mirongo ine na bine.
“Igihe kigeze kugira ngo Daniyeli ahagarare mu mugabane we. Igihe kigeze kugira ngo umucyo yahawe ujye ku isi nk’uko bitigeze bibaho mbere hose. Niba abakorerejwe n’Umwami Imana byinshi bene ako kageni bazagenda mu mucyo, kumenya kwabo Kristo n’ubuhanuzi bumwerekeyeho biziyongera cyane uko begereza iherezo ry’amateka y’iyi si.
“Abasabana n’Imana bagendera mu mucyo w’Izuba ryo Gukiranuka. Ntibasuzuguza Umucunguzi wabo bangiza inzira yabo imbere y’Imana. Umucyo wo mu ijuru urabamurikira. Ni abany’agaciro katagereranywa mu maso y’Imana, kuko ari umwe na Kristo. Kuri bo ijambo ry’Imana rifite ubwiza n’igikundiro biruta ibindi byose. Babona akamaro karyo. Ukuri kurabahishurirwa. Inyigisho y’ukwigira umuntu kwa Kristo itamirijwe umucyo woroshye urabagirana. Babona yuko Ibyanditswe ari urufunguzo rufungura amayobera yose kandi rugakemura ingorane zose. Abanze kwemera umucyo no kugendera mu mucyo ntibazashobora gusobanukirwa n’ubwiru bwo kubaha Imana, ariko abatinze kujyana umusaraba no gukurikira Yesu bazabona umucyo mu mucyo w’Imana.” Manuscript Releases, nimero 21, 406, 407.
Inyigisho yo kwigira umuntu ni ukuri k’uko Ubumana bwahujwe n’ubumuntu butakora icyaha, kandi ikimenyetso kiranga abageze kuri iyo mibereho mu minsi y’imperuka ni Isabato.
Kandi nabahaye n’amasabato yanjye, kugira ngo abe ikimenyetso hagati yanjye na bo, ngo bamenye yuko ndi Uwiteka ubweza. Ezekiyeli 20:12.
Abantu ibihumbi ijana na mirongo ine na bine bashyirwaho ikimenyetso cy’iteka ryose, kandi igikorwa cyo gushyirwaho icyo kimenyetso kigaragaza igihe kigufi kiri ku iherezo ry’icyo gikorwa, mbere gato y’itegeko ryo ku Cyumweru, ubwo icyo kimenyetso gitsindagirizwa. Muri icyo gihe kigufi, Ubumana bwiyunga n’ubumuntu ku buryo buhoraho.
“Muri gukora iki, bene Data, muri uyu murimo ukomeye wo kwitegura? Abifatanya n’isi bari kwakira ishusho y’isi kandi bari kwitegurira ikimenyetso cy’inyamaswa. Ariko abatitiranya ubwabo, bicisha bugufi imbere y’Imana kandi beza ubugingo bwabo bubahiriza ukuri, abo ni bo bari kwakira ishusho yo mu ijuru kandi bari kwitegurira ikimenyetso cy’Imana ku ruhanga rwabo. Igihe itegeko rizasohoka kandi ikimenyetso kigashyirwaho, imico yabo izaguma itanduye kandi itazira inenge iteka ryose.”
“Ubu ni bwo gihe cyo kwitegura. Ikimenyetso cy’Imana ntikizigera gishyirwa ku gahanga k’umugabo cyangwa k’umugore wanduye. Ntikizigera gishyirwa ku gahanga k’umugabo cyangwa k’umugore w’irari ry’icyubahiro, ukunda isi. Ntikizigera gishyirwa ku gahanga k’abagabo cyangwa abagore bafite ururimi rw’ibinyoma cyangwa imitima irimo uburiganya. Abakira bose icyo kimenyetso bagomba kuba badafite ikizinga imbere y’Imana—abakandida b’ijuru. Mukomeze mujye imbere, bene Data na bashiki bacu. Kuri ubu nshobora kwandika muri make gusa kuri izi ngingo, mbibutsa gusa akamaro ko kwitegura. Mwisomere Ibyanditswe Byera ubwanyu, kugira ngo musobanukirwe uburemere buteye ubwoba bw’iki gihe turimo.” Testimonies, volume 5, 216.
Igice kibanziriza iki gishobora gutuma umuntu atekereza ko ikimenyetso gishyirwaho igihe itegeko ryo ku Cyumweru rishyizweho, ariko si ko biri. Mushiki wa White asobanura neza ko itegeko ryo ku Cyumweru ari ikibazo gikomeye cyane, kandi anigisha mu buryo busobanutse ko imico yigaragaza mu gihe cy’ikigeragezo, ariko ntiyigera iremwa cyangwa ngo ikurire mu gihe cy’ikigeragezo. Ikimenyetso gishyirwaho mu gihe cy’itegeko ryo ku Cyumweru mu buryo bw’uko ari bwo gihe gihita kigaragara, kuko abafite icyo kimenyetso icyo gihe bazamurwa nk’ibendera. Ikimenyetso gishyirwaho mu gihe gito cyane, mbere gato y’uko igihe cy’igeragezwa gifungwa, kandi ku barinda Isabato, igihe cy’igeragezwa gifungwa ku itegeko ryo ku Cyumweru. Gushyirwaho ikimenyetso byatangiye ku wa 11 Nzeri 2001, kandi nta muntu n’umwe icyo gihe wahawe ikimenyetso cy’Imana, kuko nk’uko byagaragajwe mu gihe cyakurikiye ku wa 22 Ukwakira 1844, habanje kubaho inzira yo kugeragezwa.
Muri buri gikorwa cyose cy’ivugurura, igihe ikimenyetso cy’Imana kimanuka kugira ngo gihe imbaraga ubutumwa bwari bwarafunguwe mu gihe cy’imperuka, hatangira inzira yo kugeragezwa. Igihe Mikayeli yamanukaga kugira ngo ahe imbaraga Kuro gukomeza itegeko rya mbere, Abayuda bahise bageragezwa ku birebana n’uko bari kuva mu rugo bari bamazemo imyaka mirongo irindwi ishize maze bagasubira mu murwa wari warabaye umusaka bakawubaka bundi bushya. Igihe Mwuka Wera yamanukaga mu mubatizo wa Kristo, Abayuda bageragejwe ku ngingo yerekeye Mesiya. Igihe marayika ukomeye wo mu Byahishuwe icumi yamanukaga ku wa 11 Kanama 1840, icyo gisekuru cyageragejwe ku birebana n’uko bari kurya agatabo gatoya, n’ibyo byose ako gatabo gatoya kagereranyaga.
Igikorwa cyo kugeragezwa cyatangiye ku wa 11 Kanama 1840, kivamo ibyiciro bibiri by’abaramya; kandi icyiciro cyakurikije Umwana w’Intama kikamwinjirana Ahera Cyane cyari abakandida bo kuzaba mu bihumbi ijana na mirongo ine na bine. Ikigeragezo cya nyuma cy’urwo rubyaro, rwatsinzwe muri icyo gikorwa cyo kugeragezwa, cyatangiye hageze umucyo urushijeho kwiyongera ku byerekeye “ibihe birindwi,” byo mu Balewi makumyabiri na gatandatu. Uhereye mu 1856 kugeza mu 1863, ubutumwa bw’i Lawodikiya bwaranze igihe cya nyuma cyo muri cya gihe cyatangiye no kuza kwa marayika wa gatatu ku wa 22 Ukwakira 1844. Icyo gihe gishushanywa n’imirongo ya cumi na gatatu kugeza ku ya cumi na gatanu yo muri Daniyeli igice cya cumi na kimwe.
Tuzakomeza iki cyigisho mu ngingo ikurikira.
“‘Mbere na mbere Jambo yariho, kandi Jambo yari kumwe n’Imana, kandi Jambo yari Imana. Uwo ni we wariho mbere na mbere ari kumwe n’Imana. Ibintu byose byaremwe na we; kandi nta kintu na kimwe cyaremwe kitaremwe na we. Muri we harimo ubugingo; kandi ubwo bugingo bwari umucyo w’abantu. Kandi umucyo urabagira mu mwijima; ariko umwijima ntiwawumenye.’ ‘Kandi Jambo yigize umuntu, abana natwe, (kandi twabonye ubwiza bwe, ubwiza nk’ubw’Umwana w’ikinege waturutse kuri Data wa twese,) yuzuye ubuntu n’ukuri’ (Yohana 1:1–5, 14).”
“Iki gice gisobanura imico n’agaciro k’umurimo wa Kristo. Nk’uwusobanukiwe neza, Yohana yitirira Kristo ubushobozi bwose, kandi akavuga ubwiza bwe n’icyubahiro cye gikomeye. Asakaza imirasire y’ukuri kw’agaciro y’Imana, nk’umucyo uturuka ku zuba. Yerekana Kristo nk’Umuhuza umwe rukumbi hagati y’Imana n’abantu.
“inyigisho yerekeye kwigira umuntu kwa Kristo mu mubiri wa kimuntu ni ubwiru, ‘ari bwo bwiru bwahishwe kuva kera kose no mu bihe byose’ (Abakolosayi 1:26). Ni bwo bwiru bukomeye kandi bwimbitse bw’ubumana. ‘Jambo yigize umuntu, abana natwe’ (Yohana 1:14). Kristo yambaye kamere ya kimuntu, kamere iri hasi ugereranyije na kamere ye yo mu ijuru. Nta kintu na kimwe kigaragaza ukwicisha bugufi gutangaje kw’Imana nk’iki. ‘Kuko Imana yakunze abari mu isi cyane, byatumye itanga Umwana wayo w’ikinege’ (Yohana 3:16). Yohana agaragaza iyi ngingo itangaje mu buryo bworoheje cyane ku buryo bose bashobora gusobanukirwa ibitekerezo byashyizwe ahagaragara, no kumurikirwa.”
“Kristo ntiyagize ngo yifashe nk’uwafashe kamere muntu; yayifashe by’ukuri rwose. Mu by’ukuri yari afite kamere muntu. ‘Kuko abana bahuje gusangira umubiri n’amaraso, ni ko na we ubwe yabigizemo umugabane kimwe na bo’ (Abaheburayo 2:14). Yari umwana wa Mariya; yari uwo mu rubyaro rwa Dawidi ku byerekeye inkomoko ye ya kimuntu. Avugwaho ko ari umuntu, ari we Muntu Kristo Yesu. Pawulo arandika ati: ‘Uyu muntu yabonetse ko akwiriye icyubahiro kiruta icya Mose, nk’uko uwubatse inzu ahabwa icyubahiro kiruta icy’inzu’ (Abaheburayo 3:3).”
“Ariko nubwo Ijambo ry’Imana rivuga ubumuntu bwa Kristo igihe yari kuri iyi si, rinavuga mu buryo bugaragara rwose ibyerekeye kubaho kwe mbere na mbere y’uko aza mu isi. Ijambo yabagaho ari Umunyamana, nk’Umwana w’Imana w’iteka ryose, ari mu bumwe no mu kwishyira hamwe na Se. Uhereye iteka ryose yari Umuhuza w’isezerano, ari we uwo amahanga yose yo mu isi, yaba Abayahudi cyangwa Abanyamahanga, iyo amwemera, yagombaga guhabwamo umugisha. “Mbere na mbere hariho Jambo, kandi Jambo yari kumwe n’Imana, kandi Jambo yari Imana” (Yohana 1:1). Mbere y’uko abantu cyangwa abamarayika baremwa, Jambo yari kumwe n’Imana, kandi yari Imana.
Isi yaremwe na We, “kandi ari We nta cyaremwe na kimwe mu byaremwe” (John 1:3). Niba Kristo yararemye byose, yabagaho mbere ya byose. Amagambo yavuzwe kuri ibi arasobanutse kandi adasubirwaho ku buryo nta muntu ukwiriye gusigara ashidikanya. Kristo yari Imana mu by’ukuri no mu kamere yayo bwite, kandi mu buryo busumba byose. Yari kumwe n’Imana uhereye iteka ryose, Imana iri hejuru ya byose, ihimbazwe iteka ryose.
“Umwami Yesu Kristo, Umwana w’Imana w’ijuru, yabagaho uhereye iteka ryose, ari umuntu utandukanye, nyamara akaba umwe na Se. Yari ubwiza buhebuje bwo mu ijuru. Yari umutegetsi w’ibiremwa bifite ubwenge byo mu ijuru, kandi kuramya kw’abamarayika bamuhaga byakiriwe na We nk’uburenganzira bwe. Ibyo ntibyabaga ari ukwiba iby’Imana. Aravuga ati: ‘Uwiteka yantunze mu ntangiriro y’inzira ye,’ ‘mbere y’imirimo ye ya kera. Nashyizweho uhereye iteka ryose, uhereye mu ntangiriro, isi itararemwa. Igihe ubutwa bw’amazi butariho, nabyaweho; igihe amasoko yuzuye amazi atariho. Imisozi itarashingwa, udusozi tutarabaho, nabyaweho: igihe yari atararema isi, n’imirima, cyangwa n’agace ko hejuru cyane k’umukungugu w’isi. Igihe yateguraga ijuru, nari mpari: igihe yashyiragaho umuzenguruko ku buso bw’ikuzimu’ (Imigani 8:22–27).”
“Hari umucyo n’ubwiza mu kuri kuvuga ko Kristo yari umwe na Data mbere y’uko urufatiro rw’isi rushyirwaho. Uyu ni wo mucyo umurikira ahantu hijimye, ugatuma harabagirana ubwiza bw’Imana, bwa mbere na mbere. Uku kuri, nubwo ubwarwo ari ubwiru butagira iherezo, busobanura andi mabwiru n’andi kuri atashoborwaga gusobanurwa ukundi, nyamara ubwabwo bukaba bubitswe mu mucyo utagerwaho kandi utarondoreka.” Selected Messages, igitabo cya 1, 246–248.