Ni ugusobanukirwa kwa Bibiliya kwemewe kumenya ko umuhanuzi Ezekiyeli yari afite imyaka mirongo itatu mu mirongo ibanza y’igitabo cye.

Nuko mu mwaka wa mirongo itatu, mu kwezi kwa kane, ku munsi wa gatanu w’uko kwezi, nkiri hamwe n’imbohe ku ruzi rwa Kebari, ijuru rirakinguka, mbona ibyerekwa by’Imana. Ku munsi wa gatanu w’uko kwezi, uwo wari umwaka wa gatanu w’ubunyage bw’umwami Yehoyakini, ijambo ry’Uwiteka riza kuri Ezekiyeli umutambyi, mwene Buzi, mu gihugu cy’Abakaludaya ku ruzi rwa Kebari; kandi ukuboko k’Uwiteka kwari kuri we aho hantu. Ezekiyeli 1:1–3.

Hari abemera ko “umwaka wa mirongo itatu” ushingiye ku ruziga rwihariye rwa yubile, rwatangiranye n’umwami Yosiya kandi rurangirana n’umurongo wa mbere w’igice cya mirongo ine.

Mu mwaka wa makumyabiri n’itanu w’ubunyage bwacu, mu ntangiriro z’umwaka, ku munsi wa cumi w’ukwezi, mu mwaka wa cumi n’ine nyuma y’uko urwo murwa rusenywe, kuri uwo munsi nyir’izina ukuboko k’Uwiteka kwari kuri jye, maze anjyana aho. Ezekiyeli 40:1.

Abahanga mu kubara ibihe bya Bibiliya bashyira umurongo wa mbere w’igice cya mirongo ine ku itariki ya 28 Mata cyangwa iya 22 Ukwakira, 573 mbere ya Kristo. Abahanuzi bose bagaragaza iminsi y’imperuka, bityo itariki y’ugwa ya 22 Ukwakira, 573 mbere ya Kristo ni yo tariki ya omega y’umurongo watangiye imyaka mirongo itanu mbere yaho mu cyitwa “Pasika Ikomeye ya Yosiya” ku wa 5 Gicurasi, 622 mbere ya Kristo.

Umubare mirongo itatu ni ikimenyetso cy’abatambyi bagombaga kuba bafite imyaka mirongo itatu igihe batangiraga gukora umurimo wabo. Imirongo ya mbere kugeza ku wa gatatu yo mu gice cya mbere cy’igitabo cya Ezekiyeli yaba igaragaza ko Ezekiyeli yari afite imyaka mirongo itatu cyangwa ikaba imugaragaza gusa nk’ikimenyetso cy’umutambyi, na we yaba agaragazwa nk’ufite imyaka mirongo itatu. Niba imyaka mirongo itatu ivugwa ku murongo wa mbere yerekeza, nk’uko abandi babyemera, ku mwaka wa mirongo itatu uhereye kuri Pasika Ikomeye ya Yosiya yo mu mwaka wa 622 mbere ya Kristo, ibisobanuro byabyo mu buhanuzi ntibihinduka.

Yosiya bisobanura “urufatiro,” kandi Pasika ye Ikomeye yatangije igihe cya yubile cyarangiye ku wa 22 Ukwakira ku Munsi w’Impongano mu wa 573 Mbere ya Kristo. “Umurongo wa yubile” uva kuri Yosiya ukagera ku wa 22 Ukwakira uhuje n’amateka yo kuva mu 1840 kugeza mu 1844. Imfatiro zo mu 1840 zagereranyijwe n’umwami Yosiya kandi n’undi witwaga Yosiya Litch. Ku wa 22 Ukwakira hagereranyijwe n’ihembe ry’impanda ya yubile rivuzwa hamwe n’ihembe ry’Umunsi w’Impongano.

Kandi uzibare amasabato arindwi y’imyaka, ni ukuvuga inshuro ndwi z’imyaka irindwi; kandi igihe cy’ayo masabato arindwi y’imyaka kizakubera imyaka mirongo ine n’icyenda. Hanyuma uzavuze ihembe ry’umwaka wa yubile ku munsi wa cumi w’ukwezi kwa karindwi; ku munsi wo gukuraho ibyaha muzavuze ihembe mu gihugu cyanyu cyose. Abalewi 25:8, 9.

Ezekiyeli ashyirwa mu murongo wa Yubile uva ku mwami Yosiya ukagera ku wa 22 Ukwakira, umurongo ugereranya marayika wa mbere n’uwa kabiri bo mu Ibyahishuwe igice cya cumi, uhereye mu 1840 ukageza mu 1844. Ezekiyeli agereranya Abamilerite b’abamarayika ba mbere n’uwa kabiri, kandi agereranya n’ibihumbi ijana na mirongo ine na bine by’umumarayika wa gatatu. Ezekiyeli agereranya ubutambyi bw’ibihumbi ijana na mirongo ine na bine, ariko ikimenyetso cye cy’ubuhanuzi nyamukuru ni uko ari umuhanuzi.

Umuhanuzi, Umutambyi n’Umwami

Hari abantu batatu bo muri Bibiliya batangiye umurimo bafite imyaka mirongo itatu. Hamwe na Ezekiyeli harimo Dawidi na Yosefu. Kubera ko bose batangiye umurimo bagejeje ku myaka mirongo itatu, bose ni abatambyi. Dawidi ni ikimenyetso cy’umwami, Yosefu ni umutambyi, kandi Ezekiyeli ni umuhanuzi mu bwami bw’icyubahiro bw’impande eshatu bugizwe n’umuhanuzi, umutambyi n’umwami.

Nyamara uko twashyira umuhanuzi Ezekiyeli nk’ikimenyetso kose, ni umutambyi, kandi iyo ashyizwe ku murongo wa yubile uhereye kuri Yosiya ukageza ku wa 22 Ukwakira, Ezekiyeli aba ari umutambyi wagombaga kugereranya umutambyi wo mu gihe cyo gushyiraho ikimenyetso cy’abihumbi ijana na mirongo ine na bine, nk’uko byagereranyijwe n’amateka yo kuva mu 1840 kugeza mu 1844 no kuva ku mwami Yosiya kugeza ku wa 22 Ukwakira, 573 Mbere ya Kristo.

Makumyabiri n'abiri

Bibiliya iragaragaza neza ko Ezekiyeli yakoze umurimo wo guhanura mu gihe cy’imyaka makumyabiri n’ibiri. “Makumyabiri n’ibiri” ni ikimenyetso cy’abantu ibihumbi ijana na mirongo ine na bine, ari bo ibendera ry’Ubumana bwahujwe n’ubumuntu. Mu mateka ashushanyijwe kuva kuri Pasika ya Yosiya kugeza ku munsi mukuru wa Yubile wo ku wa 22 Ukwakira uvugwa mu gice cya mirongo ine, Pasika ya Yosiya yagereranyaga umurimo wa Yosiya Litch mu 1838 no mu 1840. Uwo murimo wari uwo kugaragaza ubuhanuzi bw’ibihe by’ishyano rya mbere n’iryakabiri. Ubu noneho birashobora kugaragara ko ubuhanuzi bw’ishyano rya mbere n’iryakabiri ari bunini cyane kurusha uko abapayoniya babusobanukiwe.

Ezekiyeli, nk’umuhanuzi wa Bibiliya, agaragaza mu nyandiko ze amatariki yihariye kandi asobanutse kurusha undi mwanditsi uwo ari we wese wo muri Bibiliya.

Ezekiyeli ni omega y’ihame ry’uko umunsi uhwanye n’umwaka mu buhanuzi bwa Bibiliya. Mu gitabo cyo Kubara, ivugwa rya mbere ry’ihame ry’uko umunsi uhwanye n’umwaka, ari ryo alufa, rigaragarira mu kwigomeka kwa mbere kwabereye i Kadeshi, kwatumye bamara imyaka mirongo ine bazerera mu butayu. Ukwigomeka kwa nyuma, ari ko kwa omega, kugaragazwa na Ezekiyeli mu gice cya kane, mu gihe Yerusalemu irimburwa.

Alufa

Nk’uko umubare w’iminsi mwasuzumye icyo gihugu wangana, ni ukuvuga iminsi mirongo ine, buri munsi ugahwana n’umwaka umwe, ni ko muzikorera gukiranirwa kwanyu imyaka mirongo ine, kandi muzamenya icyo ari cyo kwamburwa isezerano ryanjye. Ni jye Uwiteka wabivuze; ni ukuri, ibi nzabikorera iri teraniro ribi ryose ryishyize hamwe kundwanya: muri ubu butayu ni ho bazashiriramo, kandi ni ho bazapfira. Kubara 14:34, 35.

Omega

Nuko uryamire ku rubavu rwawe rw’ibumoso, urushyireho gukiranirwa kw’inzu ya Isirayeli; ukurikije umubare w’iminsi uzaba ururyamyeho ni ko uzatwara gukiranirwa kwabo. Kuko ngushyizeho imyaka yo gukiranirwa kwabo, ikurikije umubare w’iminsi, iminsi magana atatu na mirongo cyenda; bityo ni ko uzatwara gukiranirwa kw’inzu ya Isirayeli. Kandi nujya kurangiza iyo minsi, uzongere uryame ku rubavu rwawe rw’iburyo, maze uzatware gukiranirwa kw’inzu ya Yuda iminsi mirongo ine: ngushyiriyeho buri munsi kuba umwaka umwe. Ni cyo gituma uzerekeza mu maso hawe ku kugotwa kwa Yerusalemu, kandi ukuboko kwawe kuzaba kwambaye ubusa, maze uzahanure uyirwanya. Ezekiyeli 4:4–7.

Kadeshi no kurimbuka kwa Yerusalemu bigereranya ubwigomeke bwa alufa n’ubwa omega, bugaragaza ihame ry’uko umunsi umwe ugereranya umwaka umwe. “Ihame ry’uko umunsi umwe ugereranya umwaka umwe” ni ryo hame ry’ibanze abayoboke ba Miller bagenderagaho mu mateka yo kuva mu 1840 kugeza mu 1844, nk’uko byashushanyijwe mu murongo wa Yubile uva ku mwami Yosiya ukagera ku wa 22 Ukwakira. Ezekiyeli atanga amatariki menshi kurusha undi muhanuzi uwo ari we wese. Mu matariki Ezekiyeli atanga, hagaragaramo umurongo wa Yubile, uhuza ubuhamya bwa Ezekiyeli mu buryo butaziguye n’amateka ya marayika wa mbere n’uwa kabiri, hanyuma n’amateka ya marayika wa gatatu.

Hamwe n’“umurongo wa Yubile,” Ezekiyeli arambarara ku rubavu rwe iminsi magana atatu na mirongo urwenda, hanyuma akarambarara ku rundi rubavu iminsi mirongo ine. “Magana ane na mirongo itatu” ni ikimenyetso cy’isezerano rya kera n’irishya, kuko ibyasezeranyijwe Aburamu mu isezerano byerekeye imyaka magana ane y’ubunyage muri Egiputa byabonye ku ntumwa Pawulo ubuhamya bwa kabiri bw’imyaka mirongo itatu. Aburamu (waje kwitwa Aburahamu) wo mu ‘rya kera’ na Sawuli (waje kwitwa Pawulo) wo mu ‘rishya’ bahurije hamwe ubuhamya bwabo kugira ngo bemeze ko imyaka magana ane na mirongo itatu ari ikimenyetso cy’isezerano rihoraho. “Iminsi magana atatu na mirongo urwenda” “uzikorera gukiranirwa kw’inzu ya Isirayeli.” “Kandi” “uzikorera gukiranirwa kw’inzu ya Yuda iminsi mirongo ine.” Imbavu zombi, urw’iburyo n’urw’ibumoso, zifatiwe hamwe zihwanye na Aburamu na Pawulo.

Isezerano ryari rishingiye buri gihe ku kumvira cyangwa kutumvira—ubugingo cyangwa urupfu. Ihame ry'uko umunsi uhwanye n'umwaka ryari ingingo igena ubugingo cyangwa urupfu mu mateka y'abayoboke ba Miller, kandi ayo mateka yatangajwe na marayika wa mbere nk'ubutumwa bwiza bw'iteka ryose. “Ubutumwa bwiza” ni ingingo igena ubugingo cyangwa urupfu, kandi ingingo y'igeragezwa yagenaga ubugingo cyangwa urupfu mu mateka y'abayoboke ba Miller yari mu rwego rw'ihame ry'uko umunsi uhwanye n'umwaka. Ubuhanuzi bwahaye imbaraga ubutumwa bwa marayika wa mbere bwari ubw'ishyano rya kabiri bwavugaga imyaka magana atatu na mirongo icyenda n'umwe n'iminsi cumi n'itanu. Mu minsi magana atatu na mirongo icyenda Ezekiyeli yamaze aryamiye urubavu rwe rw'ibumoso, harimo ikigereranyo cy'ubuhanuzi bw'igihe cy'imyaka magana atatu na mirongo icyenda n'umwe n'iminsi cumi n'itanu bwerekeye ishyano rya kabiri. Gukwiriranya neza ubwo buhanuzi bisaba ubushishozi mu by'ubuhanuzi, ariko ibyo nta kindi biri cyo uretse umurimo Intare yo mu muryango wa Yuda ikomeje gukora wo gukuraho ibimenyetso bifunze ubutumwa bw'ijwi ryo mu gicuku.

Nshimangira ko Ezekiyeli agomba gufatwa nk’ikimenyetso cy’ab’ibihumbi ijana na mirongo ine na bine, ariko cyane cyane nk’ikimenyetso cy’impano y’Umwuka w’Ubuhanuzi, yaba igaragazwa nk’ukwihishura k’umuhanuzi wo mu minsi ya nyuma, cyangwa nk’ukwihishura kw’ubwoko bw’isezerano bwumva ihame ry’uburyo bw’umurongo ku murongo.

Mvuga yuko umucyo wa Ezekiyeli ku buhanuzi bw’imyaka magana atatu na mirongo cyenda n’umwe n’iminsi cumi n’itanu uhuye n’umuntu ufite uburoso bw’umukungugu uterera imitako mu isanduku nini kurushaho.

Nshimangira ko umucyo ukomoka kuri Ezekiyeli ari kimwe mu bice by’ingenzi by’ubutumwa bw’ibuye risoza inyubako, igihe urusengero ruzaba rwuzuye.

Mu murongo wa mbere w’igice cya mirongo ine, Ezekiyeli ageze ku wa 22 Ukwakira, kandi aho ni ho ahabwa iyerekwa ry’urusengero rwo mu gihe kizaza. Urwo rusengero ni urusengero rw’abantu ibihumbi ijana na mirongo ine na bine, Ezekiyeli akaba ari ikigereranyo cyabo. Iryo tsinda rizaba ryaramaze gutsinda ibigeragezo bibiri mbere y’uko rigera ku kigeragezo cya gatatu, ari na cyo kizagaragaza by’ukuri uko rihagaze. Ezekiyeli agaragazwa nk’uwakira umucyo mu rusengero; bityo rero, umucyo atanga nk’ikigereranyo ushushanya umucyo uza igihe ubwoko bw’Imana bwinjira Ahera Cyane, mu buryo buhuje n’ibivugwa muri Daniyeli igice cya cumi.

Umucyo w’Ibyahishuwe na Yesu Kristo ubumburwa, ubumburwa mbere gato y’uko igihe cy’imbabazi kirangira.

Arambwira ati: “Ntugafunge amagambo y’ubuhanuzi bw’iki gitabo, kuko igihe kiri bugufi. Ukiranirwa nakomeze akiranirwe; uwanduye nakomeze yandure; umukiranutsi nakomeze akiranuke; n’uwera nakomeze yere.” Ibyahishuwe 22:10, 11.

“igihe kiri bugufi” mbere gato y’uko igihe cy’imbabazi kirangira mu murongo wa cumi n’umwe, kandi bityo Ibyahishuwe bya Yesu Kristo bikaba bidafunzwe muri icyo gihe, kuko “igihe kiri bugufi.”

Ibyahishuwe Yesu Kristo, ibyo Imana yamuhaye ngo yereke abagaragu bayo ibikwiriye kubaho vuba; maze ibimenyekanisha amutumaho marayika wayo ku mugaragu wayo Yohana: wahamije ijambo ry’Imana n’ubuhamya bwa Yesu Kristo n’ibyo yabonye byose. Hahirwa usoma n’abumva amagambo y’ubu buhanuzi, bakitondera ibyanditswemo: kuko igihe kiri bugufi. Ibyahishuwe 1:1–3.

Igihe cy’igeragezwa gifungwa ku Bwadivantisiti b’Umunsi wa Karindwi bw’i Lawodikiya ku itegeko ryo ku Cyumweru, kandi mu gice cya cyenda cya Ezekiyeli, Ubudivantisiti bugaragazwa nka Yerusalemu. Aho ni ho abaniha bakaririra ibizira bikorwa mu gihugu no mu itorero bahabwa ikimenyetso. Gushyirwaho ikimenyetso kuba igihe imiyaga y’iburasirazuba y’Isilamu irakaza amahanga, mbere gato y’uko igihe cy’igeragezwa gifungwa. Mu gice cya munani cya Ezekiyeli, ibisekuru bine by’Ubudivantisiti birasozwa, aho igisekuru cya kane gishushanywa n’abayobozi makumyabiri na batanu bunamira izuba.

Iryo yerekwa mu buryo bw’ikigereranyo umunsi umwe mbere y’itegeko ryo ku Cyumweru, cyangwa se mbere gato y’isozwa ry’igihe cy’imbabazi nk’uko bihagarariwe na gatandatu, gatandatu, gatandatu.

Nuko mu mwaka wa gatandatu, mu kwezi kwa gatandatu, ku munsi wa gatanu w’uko kwezi, igihe nari nicaye mu nzu yanjye, kandi abakuru b’Abayuda bari bicaye imbere yanjye, ukuboko k’Umwami Uwiteka kungwiraho aho. Nuko ndeba, mbona ishusho imeze nk’igisa n’umuriro: uhereye ku hantu hasa n’amatako ye ukamanuka, hari umuriro; kandi uhereye ku matako ye ukazamuka, hari igisa n’ubwirabure, nk’ibara ry’amber. Nuko arambura ikimeze nk’ukuboko, amfata agafunsi k’umusatsi wo ku mutwe wanjye; maze Umwuka andamiza hagati y’isi n’ijuru, anjyana i Yerusalemu mu iyerekwa ry’Imana, anjyana ku muryango w’irembo ry’imbere rireba i ruguru; aho hari intebe y’icyo gishushanyo cy’ishyari gitera ishyari. Kandi dore, ubwiza bw’Imana ya Isirayeli bwari aho, nk’uko byari biri mu iyerekwa nabonye mu kibaya. Ezekieli 8:1–4.

Iyerekwa ryo mu mwaka wa gatandatu, ukwezi kwa gatandatu n’umunsi wa gatanu ryaje mbere gato ya “666,” ikimenyetso cy’itegeko ryo ku Cyumweru, igihe igihe cy’imbabazi gifungwa ku Bwadiventisiti bwa Lawodikiya. Iryo yerekwa ryari “nk’iyerekwa” Ezekiyeli “yabonye mu kibaya.” Iyerekwa yabonye mu kibaya riboneka mbere yaho, mu gice cya gatatu.

Nuko ndahaguruka, njya ku kibaya; maze dore, ubwiza bw’Uwiteka bwari buhagaze aho, nk’ubwiza nabonye ku ruzi rwa Kebari; nuko nikubita hasi nubamye. Ezekiyeli 3:23.

Iyerekwa ryo mu “kibaya”, ryabaye mu mwaka wa gatandatu, mu kwezi kwa gatandatu no ku munsi wa gatanu, ni ryo Ezekiyeli yari yarabonye mbere ku ruzi rwa Kebari.

Nuko mu mwaka wa mirongo itatu, mu kwezi kwa kane, ku munsi wa gatanu w’uko kwezi, nkiri mu bajyanywe ho iminyago ku ruzi rwa Kebari, ijuru rirakinguka, mbona ibyo yeretswe n’Imana. Ezekiyeli 1:1.

“Amayerekwa y’Imana” Ezekiyeli “yabonye” ku ruzi rwa Kebari yari iyerekwa ryo mu kibaya, ari na ryo ryerekwa riri mu gitabo cya Ezekiyeli, kuva ku gice cya munani kugeza ku cya cumi na kimwe. Ayo mayerekwa yerekanwe mu gihe Ezekiyeli yarimo areba imbere mu buturo bwera, ari na ho iyerekwa rya "marah" ryo mu ndorerwamo rivugwa mu gice cya cumi risohorezwa. Ezekiyeli ashushanya abagira umugabane ku mucyo w’ubuhanuzi urabagirana uturuka Ahera Cyane, mu gihe Ihishurwa rya Yesu Kristo rishyirwa ahagaragara mbere gato y’uko igihe cy’imbabazi kirangira.

Iyo tugaragaza umurongo wa Yubile w’umwami Yosiya utangirana na Pasika ukarangira ku wa 22 Ukwakira, tuba tugaragaza ikimenyetso cy’iminsi mikuru yo mu rugaryi n’iyo mu muhindo, nk’uko igaragazwa mu gice cya makumyabiri na gatatu cy’Abalewi. Muri icyo gice, iminsi mikuru yo mu rugaryi n’iyo mu muhindo igaragazwa mu mirongo makumyabiri n’ibiri kuri buri cyiciro, nk’uko n’umurimo wa Ezekiyeli wamaze imyaka makumyabiri n’ibiri. Gushyira Ezekiyeli mu mwaka wa mirongo itatu ku murongo wa Yubile bituma ivuka rya Ezekiyeli rihurirana n’ububyutse bwa Yosiya. Niba yari afite imyaka mirongo itatu mu mwaka wa mirongo itatu w’icyiciro cya Yubile, ubwo Ezekiyeli yaba yaravutse mu gihe cy’ivugurura rya Yosiya.

Ezekiyeli ni ikigereranyo cy’abinjira Ahera Cyane ku bwo kwizera. Iyo bamaze kuhagera, babona inziga ziri mu zindi nziga, zigereranya urusobe rw’imikoranire y’abantu. Kimwe na Yohana mu gice cya cumi cy’Ibyahishuwe, Ezekiyeli agereranya abayoboke ba Miller, ariko mu buryo butaziguye kurushaho akagereranya ibihumbi ijana na mirongo ine na bine. Ubuhanuzi bwe bubangikanye n’ubwo, bwerekeye igihe cy’imyaka magana atatu na mirongo cyenda n’umwe n’iminsi cumi n’itanu, bugaragaza urubanza rwa nyuma rw’Ubwadiventisiti bwa Lawodikiya binyuze mu irimbuka rya Yerusalemu, kandi bukubiyemo amayobera y’imibare mirongo itatu n’umunani na mirongo ine.

Irikubiyemo ubusobanuro bw’ikimenyetso cy’imyaka magana ane na mirongo itatu.

Irimo igihe cy’imyaka ine kigereranywa na 1333 kugeza kuri 1337, 1449 kugeza kuri 1453, na 1840 kugeza kuri 1844.

Mu nyandiko itaha ni ho tuzatangirira gutekereza kuri iyi ngingo y’ingenzi cyane.

“Mu iyerekwa bahawe Yesaya, Ezekiyeli, na Yohana, tubona uburyo ijuru rifitanye isano ya hafi n’ibibera ku isi, kandi tukabona ukuntu Imana yita cyane ku bayibera indahemuka.” Testimonies, igitabo cya 5, 753.

“Kristo ubwe yari Umwami w’urusengero. Igihe yari kuruvamo, ikuzo ryarwo ryari kuzavaho—rya kuzo ryigeze kugaragara Ahera Cyane hejuru y’intebe y’imbabazi, aho umutambyi mukuru yinjiraga rimwe gusa mu mwaka, ku munsi mukuru w’impongano, ajyanye amaraso y’igitambo cyabagiwe (ashushanya amaraso y’Umwana w’Imana yamenetse ku bw’ibyaha by’abari mu isi), akayaminjagira ku gicaniro. Ubu ni bwo bwari Shekinah, ihema rigaragara rya Yehova.”

“Ubu bwiza ni bwo bwahishuriwe Yesaya, ubwo yagiraga ati: ‘Mu mwaka umwami Uziya yapfiriyemo, nabonye Uwiteka yicaye ku ntebe y’ubwami, ndende kandi ishyizwe hejuru, kandi ibishura by’umwenda we byuzuye urusengero’ [Yesaya 6:1–8 havuzwe].” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1139.

Iyerekwa bahawe Yesaya kigaragaza imimerere y’ubwoko bw’Imana mu minsi y’imperuka. Bafite umugisha wo kureba, babikesheje kwizera, umurimo uri gukorerwa mu buturo bwo mu ijuru. “Urusengero rw’Imana mu ijuru rurakinguka, maze mu rusengero rwayo haboneka isanduku y’isezerano ryayo.” Ubwo barebana ukwizera Ahera Cyane, bakabona umurimo wa Kristo mu buturo bwo mu ijuru, basobanukirwa ko ari ubwoko bufite iminwa ihumanye,—ubwoko iminwa yabwo kenshi yavuganye ubusa, kandi impano zabwo ntiziyejejwe ngo zikoreshwe ku bw’ubwiza bw’Imana. Birakwiriye rwose ko bacika intege igihe bagereranya intege nke zabo no kudakwiriye kwabo n’ubutungane n’ubwiza by’imico ya Kristo y’ikuzo. Ariko niba bo, nka Yesaya, bazemera ko ibyo Uwiteka ashaka ko bikora ku mutima byawukoraho, niba bazicisha bugufi imbere y’Imana, hari ibyiringiro kuri bo. Umuheto w’isezerano uri hejuru y’intebe y’ubwami, kandi umurimo wakorewe Yesaya uzabakorerwamo. Imana izasubiza ibisabisho bituruka ku mutima wicishije bugufi.

“Intego y’iki gikorwa gikomeye kandi gikomeye ubwacyo cy’Imana ni uguteraniriza hamwe imiganda mu kigega cyo mu ijuru; kuko isi izuzuzwa ubwiza bw’Umwami. Noneho ntihakagire ucika intege abonye ubugome bwiganje kandi yumvise amagambo ava ku minwa ihumanye. Igihe imbaraga z’umwijima zizishyira ku murongo zirwanya ubwoko bw’Imana; igihe Satani azakoranya ingabo ze ku bw’intambara ya nyuma ikomeye, kandi imbaraga ze zisa n’izikomeye kandi hafi yo gutsinda byose, kureba mu buryo busobanutse ubwiza bw’Imana, intebe y’ubwami iri hejuru kandi yishyizwe hejuru, ihetswe n’umuheto w’isezerano, bizatanga ihumure, icyizere, n’amahoro.” Review and Herald, December 22, 1896.

Ku nkengero z’umugezi wa Kebari, Ezekiyeli yabonye umuyaga ukaze usa n’uturuka mu majyaruguru, “igicu kinini, n’umuriro wizinga muri wo ubwawo, kandi wari ugoswe n’umucyo, no hagati yawo hameze nk’ibara ry’umuringa w’agaciro.” Hariho inziga nyinshi, zicengeranije, zayoborwaga n’ibiremwa bine bizima. Hejuru cyane y’ibyo byose “hari ishusho y’intebe y’ubwami, isa n’iboneka nk’ibuye rya safiro; kandi kuri iyo shusho y’intebe y’ubwami hariho ishusho imeze nk’iy’umuntu uyicayeho hejuru.” “No muri abo bakerubi habonekamo ishusho y’ikiganza cy’umuntu munsi y’amababa yabo.” Ezekiyeli 1:4, 26; 10:8. Uko izo nziga zari zubatse byari bikomeye cyane ku buryo iyo wazibonaga bwa mbere zabonekaga nk’iziri mu kajagari; ariko zagendaga mu bwuzuzanye butunganye. Ibiremwa byo mu ijuru, bikomezwa kandi biyoborwa n’ikiganza kiri munsi y’amababa y’abakerubi, ni byo byasunikaga izo nziga; hejuru yabyo, ku ntebe y’ubwami ya safiro, hariho Uhoraho; kandi ikikije iyo ntebe y’ubwami hariho umukororombya, ikimenyetso cy’imbabazi z’Imana.

“Nk’uko ibimeze nk’inziga byari biyoborwa n’ukuboko kwari munsi y’amababa y’abakerubi, ni ko n’imikoranire ikomeye kandi ivanze y’ibyabaye mu mibereho y’abantu iri munsi y’ubutware bw’Imana. Hagati y’amakimbirane n’imivurungano by’amahanga, Uwo wicaye hejuru y’abakerubi aracyayobora ibibera mu isi.

“Amateka y’amahanga, yagiye asimburana buri rimwe rikagira igihe n’umwanya byagenewe, atazi ko ari ubuhamya bw’ukuri na bo ubwabo batari bazi icyo busobanura, aratubwira. Buri hanga na buri muntu wo muri iki gihe Imana yamugeneye umwanya muri gahunda yayo ikomeye. Uyu munsi abantu n’amahanga barimo gupimwa n’urutsibo rufatwe mu kuboko kw’Udakora ikosa. Bose, ku bw’amahitamo yabo bwite, barimo kwihitiramo iherezo ryabo, kandi Imana iri gutegeka byose ngo isohoze imigambi yayo.”

“Amateka Uhoraho Mukuru, NDIHO, yagaragaje mu ijambo Rye, ahuza urunigi ku rundi mu munyururu w’ubuhanuzi, uhereye mu iteka ryahise ukageza mu iteka rizaza, atubwira aho turi uyu munsi mu rugendo rw’ibihe, n’ibishobora gutegerezwanywa mu gihe kizaza. Ibyo ubuhanuzi bwose bwahanuye ko bizasohora, kugeza kuri iki gihe cya none, byamaze kugaragara ku mapaji y’amateka, kandi dushobora kwizera tudashidikanya ko ibyose bikiri imbere bizasohozwa mu buryo bwabyo bukurikiranye.” Education, 178.